CHƯƠNG X. ĐIỆU NHẢY TÔM HÙM

Rùa Giả thở dài thườn thượt, rồi lấy mu bàn chân chèo quệt ngang mắt. Ngài nhìn Alice, cố gắng cất lời, nhưng suốt một hai phút liền, những tiếng nấc nghẹn ngào cứ chặn đứng nơi cổ họng khiến ngài không sao thốt nên lời.

- Trông cứ như cậu ấy bị hóc xương ấy nhỉ, - Gryphon nhận xét; rồi bác liền ra tay lắc mạnh và đấm thùm thụp vào lưng ngài Rùa. Cuối cùng, Rùa Giả cũng lấy lại được giọng nói, và với những giọt nước mắt vẫn còn lăn dài trên đôi má, ngài tiếp tục câu chuyện:-

- Có lẽ cô bé chưa từng sống nhiều dưới đáy biển- (- Cháu chưa từng ạ, - Alice đáp) -và có lẽ cô bé cũng chưa bao giờ được giới thiệu với một con tôm hùm- (Alice suýt nữa buột miệng "Cháu từng nếm thử-" nhưng kịp thời ngừng lại, rồi nói: - Chưa, chưa bao giờ ạ) -vậy thì cô bé quả thực không thể nào hình dung nổi Điệu nhảy Tôm Hùm lại tuyệt vời đến nhường nào đâu!

- Đúng là cháu không biết thật, - Alice thừa nhận. - Điệu nhảy ấy như thế nào vậy thưa ngài?

- À, - Gryphon lên tiếng, - đầu tiên cô bé xếp thành một hàng dọc theo bờ biển-

- Hai hàng chứ! - Rùa Giả gào lên. - Nào hải cẩu, rùa, cá hồi, đủ cả; rồi sau khi cô bé đã dọn sạch đám sứa ngáng đường-

- Cái việc đó thường mất khá nhiều thời gian đấy, - Gryphon ngắt lời.

- -cô bé tiến lên hai bước-

- Mỗi người bắt cặp với một con tôm hùm! - Gryphon reo lên.

- Tất nhiên rồi, - Rùa Giả nói: - tiến lên hai bước, bắt cặp với bạn nhảy-

- -đổi tôm hùm, và lùi lại theo trật tự ban đầu, - Gryphon nối lời.

- Rồi sau đó, cô bé biết đấy, - Rùa Giả tiếp, - cô bé ném-

- Lũ tôm hùm! - Gryphon hét lớn, nhảy cẫng cả người lên không trung.

- -ra ngoài biển khơi, xa hết mức có thể-

- Bơi theo chúng! - Gryphon thét vang.

- Nhào lộn một vòng dưới đáy biển! - Rùa Giả gào lên, nhảy nhót cuồng loạn khắp xung quanh.

- Đổi tôm hùm lần nữa! - Gryphon rú lên với âm lượng lớn nhất có thể.

- Quay trở lại bờ, và thế là xong phần mở màn, - Rùa Giả kết luận, giọng bỗng chùng hẳn xuống; và thế rồi hai sinh vật, ban nãy còn đang nhảy chồm chồm như những kẻ mất trí, lại thình lình ngồi phịch xuống, mặt mày ủ rũ, lặng lẽ nhìn Alice.

- Chắc hẳn đó phải là một điệu nhảy rất đẹp, - Alice rụt rè lên tiếng.

- Cô bé có muốn xem thử một chút không? - Rùa Giả hỏi.

- Cháu rất muốn ạ, - Alice đáp.

- Nào, chúng ta thử phần mở màn nhé! - Rùa Giả quay sang Gryphon. - Cậu biết đấy, chúng ta nhảy mà chẳng cần tôm hùm cũng được. Ai sẽ hát đây?

- Ồ, cậu hát đi, - Gryphon nói. - Tôi quên mất lời rồi.

Thế là họ bắt đầu trang nghiêm nhảy thành vòng tròn quanh Alice, thỉnh thoảng lại giẫm lên ngón chân cô bé mỗi khi đi ngang qua quá sát, rồi vẫy vẫy đôi bàn chân trước để đánh nhịp, trong khi Rùa Giả cất tiếng hát bài ca này, bằng một giọng thật chậm rãi và não nùng:-

"Này bạn ốc sên, bạn đi nhanh lên chút được không?" một chú cá tuyết cất lời.
"Có con cá heo sát đằng sau tôi, và nó đang dí sát đuôi tôi đây này.
Nhìn kìa, lũ tôm hùm và rùa hăm hở tiến tới làm sao!
Chúng đang chờ trên bãi sỏi kia - bạn có đến tham gia điệu nhảy không?
Bạn có nhảy không, bạn không nhảy sao, bạn có nhảy không, bạn không nhảy sao, bạn sẽ đến tham gia điệu nhảy chứ?
Bạn có nhảy không, bạn không nhảy sao, bạn có nhảy không, bạn không nhảy sao, bạn sẽ không tham gia điệu nhảy ư?

"Bạn thực sự chẳng thể nào mường tượng nổi sẽ thú vị biết bao. Khi người ta nâng chúng ta lên và quăng chúng ta, cùng với lũ tôm hùm, ra tít ngoài biển khơi!". Nhưng ốc sên đáp lời "Xa quá, xa lắm!" và liếc một cái nhìn đầy e ngại-
Bảo rằng nó vô cùng biết ơn cá tuyết, nhưng nó sẽ không tham gia điệu nhảy đâu.
Sẽ không, không thể, sẽ không, không thể, sẽ không tham gia điệu nhảy.
Sẽ không, không thể, sẽ không, không thể, sẽ không tham gia điệu nhảy.

"Có hề gì chuyện chúng ta đi xa tới bao nhiêu?" người bạn vảy cá của nó đáp lời.
"Bạn biết mà, có một bờ biển khác, nằm ngay ở phía bên kia cơ.
Càng rời xa nước Anh thì lại càng đến gần nước Pháp-
Nên đừng có tái nhợt mặt ra thế, hỡi ốc sên yêu quý, mà hãy mau đến tham gia điệu nhảy đi nào.
Bạn có nhảy không, bạn không nhảy sao, bạn có nhảy không, bạn không nhảy sao, bạn sẽ đến tham gia điệu nhảy chứ?
Bạn có nhảy không, bạn không nhảy sao, bạn có nhảy không, bạn không nhảy sao, bạn sẽ không tham gia điệu nhảy ư?".

- Cảm ơn ngài, quả là một điệu nhảy rất thú vị để xem ạ, - Alice nói, lòng thầm nhẹ nhõm vì cuối cùng màn trình diễn cũng kết thúc: - và cháu rất thích bài hát kỳ lạ về cá tuyết đó ạ!

- Ồ, nói đến cá tuyết¹, - Rùa Giả lên tiếng, - chúng-tất nhiên là cô bé đã từng trông thấy chúng rồi chứ?

- Dạ vâng, - Alice đáp, - cháu thường thấy chúng vào bữa tố- - cô bé vội vàng ngắt lời mình.

- Ta chẳng biết Tố là nơi nào cả, - Rùa Giả nói, - nhưng nếu cô bé đã gặp chúng thường xuyên đến vậy, thì hẳn cô bé biết chúng trông ra làm sao rồi.

- Cháu tin là thế ạ, - Alice đáp, vẻ trầm ngâm. - Chúng ngậm đuôi trong miệng-và toàn thân phủ đầy vụn bánh mì.

- Cô bé nhầm về vụn bánh mì rồi, - Rùa Giả bảo: - vụn bánh mì dưới biển sẽ bị nước cuốn trôi hết. Nhưng chúng thật sự ngậm đuôi trong miệng đấy; còn lý do là- - đến đây, Rùa Giả ngáp dài một cái rồi nhắm nghiền hai mắt lại. - Cậu kể cho cô bé nghe về lý do và mọi thứ đi, - ngài quay sang bảo Gryphon.

- Lý do là thế này, - Gryphon nói, - chúng muốn được đi nhảy cùng lũ tôm hùm. Thế là chúng bị ném ra ngoài biển. Thế là chúng rơi xuống một quãng rất xa. Thế là đuôi chúng mắc kẹt cứng vào trong miệng. Thế là chúng chẳng thể nào gỡ ra được nữa. Chuyện là như vậy đó.

- Cảm ơn bác, - Alice nói, - thật là thú vị. Trước nay cháu chưa từng biết gì nhiều về cá tuyết đến thế.

- Ta có thể kể cho cô bé nhiều hơn nữa, nếu cô bé muốn, - Gryphon bảo. - Cô bé có biết vì sao người ta gọi nó là cá tuyết (whiting) không?

- Cháu chưa từng nghĩ đến điều đó ạ, - Alice đáp. - Vì sao vậy bác?

- Bởi vì nó dùng để đánh bóng giày và ủng (boots and shoes), - Gryphon trịnh trọng tuyên bố.

Alice hoàn toàn bối rối.

- Đánh bóng giày và ủng ư! - cô bé lặp lại, giọng đầy kinh ngạc.

- Chà, thế giày của cô bé thì được đánh bóng bằng cái gì? - Gryphon hỏi. - Ý ta là, thứ gì khiến chúng bóng loáng lên như thế kia?

Alice cúi xuống ngắm nghía đôi giày của mình, và ngẫm nghĩ một lát trước khi trả lời.

- Cháu tin là chúng được đánh bằng xi đen ạ.

- Giày và ủng dưới đáy biển, - Gryphon nói tiếp bằng một giọng trầm trầm, - được làm từ cá tuyết trắng (whiting). Giờ thì cô bé đã rõ rồi nhé.

- Thế chúng được làm từ những gì ạ?² - Alice hỏi, giọng vô cùng hiếu kỳ.

- Tất nhiên là từ cá bơn và lươn rồi, - Gryphon đáp, thoáng chút mất kiên nhẫn: - bất kỳ con tôm con tép nào cũng có thể nói cho cô bé biết điều ấy.

- Giá như cháu là cá tuyết, - Alice nói, đầu óc vẫn còn lởn vởn quanh bài hát ban nãy, - cháu sẽ bảo cá heo rằng, 'Xin ngài hãy lùi lại: chúng tôi không muốn có ngài đi cùng đâu!'

- Chúng buộc phải cho ông ấy đi cùng thôi, - Rùa Giả lên tiếng: - chẳng có con cá khôn ngoan nào lại đi đâu mà thiếu cá heo³ cả.

- Thật vậy sao ạ? - Alice hỏi, giọng hết sức kinh ngạc.

- Tất nhiên rồi, - Rùa Giả nói: - này nhé, nếu có con cá nào đến gặp ta mà bảo nó sắp đi đâu đó, ta sẽ hỏi ngay 'Đi với cá heo gì?'

- Ý ngài là 'mục đích' phải không ạ? - Alice hỏi.

- Ta có ý đúng như những gì ta nói, - Rùa Giả đáp, giọng mếch lòng. Và Gryphon nói thêm, - Nào, hãy nghe một vài cuộc phiêu lưu của cô bé đi.

- Cháu có thể kể cho các bác về những cuộc phiêu lưu của cháu-bắt đầu từ sáng nay, - Alice rụt rè lên tiếng: - nhưng quay lại ngày hôm qua thì vô ích thôi, vì khi ấy cháu là một người hoàn toàn khác rồi.

- Nào, giải thích tất tần tật đi, - Rùa Giả nói.

- Không, không! Kể chuyện phiêu lưu trước đi, - Gryphon cất giọng nôn nóng: - giải thích thì lằng nhằng tốn thời gian lắm.

Thế là Alice bắt đầu kể cho họ nghe những cuộc phiêu lưu của mình, kể từ khoảnh khắc cô bé lần đầu tiên trông thấy Thỏ Trắng. Ban đầu cô bé hơi rụt rè, bởi hai sinh vật kỳ dị ấy cứ chồm sát vào cô bé, mỗi bên một người, mắt và miệng mở toang hết cỡ, nhưng càng kể, cô bé càng lấy lại được bình tĩnh. Những thính giả của cô bé giữ im lặng tuyệt đối cho đến lúc cô bé kể tới đoạn mình đọc bài "Cha William" cho Sâu Bướm nghe, và tất thảy ngôn từ đều tuôn ra sai be bét, lúc ấy Rùa Giả mới hít một hơi thật dài và cất lời:

- Quái lạ thật đấy.

- Quái lạ hết chỗ nói, - Gryphon tán đồng.

- Khác hết cả rồi! - Rùa Giả trầm ngâm lặp lại. - Ta muốn nghe cô bé thử đọc thuộc lòng gì đó ngay bây giờ. Bảo cô bé bắt đầu đi. - Ngài quay sang Gryphon, ra chiều như thể nghĩ rằng Gryphon có quyền sai khiến Alice vậy.

- Đứng dậy và đọc lại bài 'Ấy là tiếng của kẻ lười biếng'⁴, - Gryphon ra lệnh.

Sao đám sinh vật này cứ thích sai bảo, rồi bắt mình học thuộc lòng thế không biết! Alice thầm nghĩ; thà mình đi học hẳn cho xong chuyện. Tuy nhiên, cô bé vẫn đứng lên và bắt đầu đọc thuộc lòng, nhưng đầu óc cô bé lúc này ngập tràn Điệu nhảy Tôm Hùm, đến nỗi cô bé gần như chẳng biết mình đang nói gì, và ngôn từ cứ thế tuôn ra nghe thật quái gở:-

"Ấy là giọng của Tôm Hùm; tôi nghe hắn tuyên bố,
'Ông đã nướng tôi cháy vàng rồi, tôi buộc phải rắc đường lên tóc thôi.'.
Tựa như vịt mang mí mắt, hắn cũng dùng mũi của mình.
Chỉnh lại thắt lưng cùng khuy áo, và xoay ngón chân ra ngoài."

[Các bản in sau này chép tiếp như sau
Khi bãi cát đã khô cong, hắn vui sướng như chim sáo,
Và cất lời khinh miệt luận bàn về lũ Cá Mập,
Nhưng, khi thủy triều dâng cao và cá mập vây quanh,
Giọng hắn lại run run và rụt rè hết mực.]

- Bài này khác hẳn với bài ta từng đọc hồi nhỏ, - Gryphon nhận xét.

- Chà, ta thì chưa từng nghe bài này bao giờ, - Rùa Giả đáp; - nhưng nghe vô lý dị thường.

Alice chẳng nói gì; cô bé ngồi đó ôm mặt, lòng tự hỏi liệu có còn điều gì mãi mãi diễn ra theo lẽ tự nhiên nữa hay không.

- Ta muốn cô bé giải thích cái bài đó, - Rùa Giả nói.

- Cô bé thì giải thích làm sao được, - Gryphon vội vàng chen vào. - Đọc tiếp khổ sau đi.

- Nhưng mà mấy ngón chân của hắn thì sao? - Rùa Giả khăng khăng. - Làm thế quái nào mà hắn có thể dùng mũi xoay ngón chân ra ngoài được, cô bé có biết không?

- Đó là tư thế đầu tiên trong khiêu vũ ạ. - Alice đáp; nhưng cô bé hết sức lúng túng với cả đống chuyện nhằng nhịt này, chỉ mong sao đổi được sang chủ đề khác.

- Đọc tiếp khổ sau đi, - Gryphon sốt ruột lặp lại câu ra lệnh: - nó bắt đầu bằng câu 'Tôi đi ngang khu vườn của hắn.'

Alice không dám trái lời, dù cô bé chắc mẩm mọi sự rồi sẽ lại sai tè le, và cô bé tiếp tục cất giọng run run:-

"Tôi đi ngang khu vườn của hắn, và dùng một mắt để dòm,
Cách lão Cú với Báo đang chia nhau một chiếc bánh-".

[Các bản in sau này chép tiếp như sau
Báo nuốt trọn lớp vỏ, nước thịt, cùng nhân bánh,
Trong khi Cú chỉ nhận được cái đĩa không làm phần thiết đãi.
Khi bánh đã sạch bách, Cú, như một đặc ân,
Được ưu ái cho phép bỏ túi chiếc thìa:
Còn Báo nhận dao cùng nĩa đi kèm một tiếng gầm gừ,
Rồi kết thúc bữa tiệc-]

- Cứ lặp đi lặp lại mấy thứ nhảm nhí ấy để làm gì chứ, - Rùa Giả cắt ngang, - nếu cô bé không chịu giải thích trong khi đọc? Đây là thứ rối rắm khó hiểu nhất mà ta từng được nghe đấy!

- Quả thế, tôi nghĩ cô bé nên dừng lại thôi, - Gryphon nói: và Alice mừng hết lớn mà nghe theo ngay lập tức.

- Hay là mình thử thêm một đoạn nữa của Điệu nhảy Tôm Hùm nhé? - Gryphon gợi ý. - Hoặc là cô bé có muốn Rùa Giả hát tặng cô một bài không?

- Ôi, một bài hát ạ, nếu ngài Rùa Giả vui lòng, - Alice đáp, háo hức đến nỗi Gryphon buông lời với giọng không mấy hài lòng: - Hừm! Đúng là gu thẩm mỹ có một không hai! Hát cho cô bé nghe bài 'Súp Rùa' đi, ông bạn già?

Rùa Giả buông một tiếng thở dài sâu hun hút, rồi cất tiếng hát, bằng một giọng mà đôi lúc lại nghẹn ứ vì những cơn nấc:-

"Súp tuyệt hảo, sao mà béo ngậy và xanh tươi,
Đang chực chờ trong liễn nóng hổi!
Ai mà chẳng cúi mình trước những món ngon đến thế?
Súp của buổi tối, Súp tuyệt hảo!
Súp của buổi tối, Súp tuyệt hảo!
Tuyệt-hảo Súp-ơi!
Tuyệt-hảo Súp-ơi!
Súp-ơi của bu-ổi-tối,
Tuyệt hảo, Súp tuyệt hảo!

"Súp tuyệt hảo! Ai còn bận tâm chi đến cá,
Đến thú rừng, hay bất kỳ món nào khác?
Ai mà chẳng đánh đổi tất thảy chỉ để lấy hai xu. Súp tuyệt hảo?
Chỉ hai xu Súp tuyệt hảo?
Tuyệt-hảo Súp-ơi!
Tuyệt-hảo Súp-ơi!
Súp-ơi của bu-ổi-tối,
Tuyệt hảo, SÚP TUYỆT HẢO!"

- Điệp khúc thêm lần nữa nào! - Gryphon reo lên, và Rùa Giả vừa mới bắt đầu hát lại, thì một tiếng gọi "Phiên tòa bắt đầu rồi!" vọng tới từ phía xa xa.

- Đi thôi! - Gryphon kêu lên, rồi nắm lấy tay Alice, bác ta hối hả chạy đi, chẳng buồn nán lại chờ bài hát kết thúc.

- Phiên tòa gì vậy bác? - Alice vừa chạy vừa hổn hển hỏi; nhưng Gryphon chỉ đáp vỏn vẹn: - Đi thôi! - rồi lại chạy nhanh hơn nữa, trong khi những ngôn từ sầu thảm vẫn còn lãng đãng bay đến, mỗi lúc một nhạt nhòa, nương theo làn gió đuổi theo sau họ:-

"Súp-ơi của bu-ổi-tối,
Tuyệt hảo, Súp tuyệt hảo!"

---