CHƯƠNG IX. CÂU CHUYỆN CỦA RÙA GIẢ

- Cháu không thể hình dung nổi ta vui đến nhường nào khi gặp lại cháu đâu, cô bé đáng yêu ạ! - Nữ Công Tước cất lời, vừa nói vừa thân thiết khoác tay Alice, cả hai cùng sánh bước bên nhau.

Alice mừng thầm khi thấy bà đang có tâm trạng dễ chịu đến vậy, và tự nhủ có lẽ chính lũ hạt tiêu trong bếp đã khiến bà cáu kỉnh đến thế trong lần gặp đầu tiên.

'Một ngày nào đó khi mình làm Công Tước,' cô bé thầm nghĩ - dù với giọng điệu chẳng mấy hy vọng - 'trong bếp của mình sẽ tuyệt đối không có lấy một hạt tiêu nào. Súp thiếu tiêu vẫn ngon lành chán - mà có khi chính tiêu mới là thứ khiến người ta nổi nóng,' cô bé miên man tiếp tục, lòng khoan khoái lạ thường vì vừa khám phá ra một thứ quy luật mới toanh, 'còn giấm thì làm người ta chua ngoa - còn cúc la mã thì làm người ta cay đắng - rồi - rồi kẹo lúa mạch với đủ thứ tương tự thì khiến trẻ con ngọt ngào. Ước gì người lớn biết được điều ấy nhỉ: lúc đó họ sẽ chẳng còn hà tiện với kẹo nữa đâu, cháu biết đấy -'

Lúc này cô bé đã quên khuấy mất sự hiện diện của Nữ Công Tước bên cạnh, và suýt giật thót khi giọng bà chợt vang lên sát ngay bên tai.

- Cháu đang mải miết suy nghĩ chuyện gì đó, cô bé ạ, tới nỗi quên cả trò chuyện rồi. Khoan đã, ta chưa thể bảo cháu bài học đạo đức của việc này là gì, nhưng chỉ một lát nữa thôi ta ắt sẽ nhớ ra.

- Biết đâu chuyện ấy chẳng có bài học đạo đức nào hết, - Alice đánh bạo nhận xét.

- Ối chao, cô bé! - Nữ Công Tước thốt lên. - Vạn vật trên đời đều ẩn chứa một bài học, chỉ cần cháu đủ tinh ý để tìm ra nó thôi. - Vừa dứt lời, bà lại càng nép sát vào Alice hơn nữa.

Alice không mấy dễ chịu với việc bị bà ta áp sát như vậy: trước hết, vì Nữ Công Tước vô cùng xấu xí; và thứ đến, vì chiều cao của bà vừa vặn đến mức khó chịu để tì cằm lên vai Alice, mà đó lại là một cái cằm nhọn hoắt khiến người ta đau điếng. Dẫu sao, cô bé cũng không muốn tỏ ra bất lịch sự, nên đành nghiến răng chịu đựng hết sức.

- Trận đấu giờ xem ra tiến triển khá hơn đôi chút rồi ạ, - cô bé lên tiếng, cốt để giữ cho câu chuyện khỏi rơi vào im lặng.

- Đúng thế, - Nữ Công Tước nói: - và bài học đạo đức rút ra từ đó là - "Ôi, chính là tình yêu, chính tình yêu đã khiến thế giới quay tròn!"

- Có người từng nói, - Alice thì thầm, - rằng thế giới vận hành được là nhờ ai nấy đều tự lo việc của mình!

- À, ờ thì! Ý nghĩa cũng na ná nhau cả thôi, - Nữ Công Tước đáp, vừa nói vừa dí cái cằm nhọn hoắt của mình vào vai Alice rồi nói thêm, - và bài học đạo đức của ý đó là - "Hãy chăm lo cho ý nghĩa, còn âm thanh tự khắc sẽ lo liệu phần mình."¹

Bà ấy cuồng tìm bài học đạo đức trong mọi thứ đến thế cơ à! Alice thầm kinh ngạc.

- Ta dám chắc cháu đang tự hỏi tại sao ta không vòng tay ôm ngang eo cháu, - Nữ Công Tước nói sau một thoáng lặng thinh: - lý do đây, ta có đôi chút ngại ngần về cái tính khí của con hồng hạc nhà cháu. Hay là ta thử làm một cuộc nghiệm xem sao nhỉ?

- Nó có thể cắn đấy ạ, - Alice rụt rè đáp, trong lòng chẳng muốn bà ta thử nghiệm chút nào.

- Rất chuẩn xác, - Nữ Công Tước gật gù: - cả hồng hạc lẫn mù tạt đều biết cắn. Và bài học đạo đức của điều này là - "Chim cùng loại thì tụ tập với nhau."²

- Chỉ có điều mù tạt đâu phải là một loài chim, - Alice nhận xét.

- Vẫn sắc sảo như mọi khi, - Nữ Công Tước nói: - cháu quả có tài diễn đạt mọi thứ sao cho thật minh bạch!

- Cháu nghĩ nó là một loại khoáng sản, - Alice tiếp lời.

- Tất nhiên rồi, - Nữ Công Tước đáp, dường như sẵn lòng tán đồng bất cứ điều gì Alice thốt ra; - gần đây có hẳn một cái mỏ mù tạt lớn đấy. Và bài học đạo đức của điều đó là - "Phần ta càng nhiều thì phần cháu càng ít."³

- Ồ, cháu biết rồi! - Alice reo lên, chẳng buồn để tâm đến lời nhận xét ban nãy của Nữ Công Tước, - nó là rau củ! Trông thì không giống, nhưng quả đúng là như vậy.

- Ta hoàn toàn nhất trí với cháu, - Nữ Công Tước nói; - và bài học đạo đức của việc này là - "Hãy sống đúng với vẻ bề ngoài của cháu" - hoặc nếu cháu muốn một cách diễn đạt giản dị hơn - "Đừng bao giờ mường tượng rằng mình không khác đi so với những gì người khác có thể thấy, rằng những gì cháu đã từng là, hay có thể đã từng là, không khác đi so với những gì cháu đã từng là có thể đã hiển hiện ra với họ là khác đi."

- Cháu nghĩ cháu sẽ hiểu rõ hơn, - Alice lễ phép đáp, - nếu như nó được chép ra giấy: còn nghe phu nhân nói nhanh đến mức này, cháu thực sự không theo kịp ạ.

- Thế mà có nhằm nhò gì so với những gì ta có thể nói nếu ta muốn đâu, - Nữ Công Tước đáp trả với vẻ hết sức tự mãn.

- Xin phu nhân đừng bận tâm nói ra câu nào dài hơn như thế nữa, - Alice vội vàng nói.

- Ôi, đừng đả động gì đến chuyện bận tâm! - Nữ Công Tước kêu lên. - Ta tặng cháu tất cả những gì ta vừa nói từ nãy đến giờ, coi như một món quà vậy.

'Một món quà thật rẻ mạt!' Alice thầm nghĩ. 'Cũng may người ta không tặng quà sinh nhật kiểu ấy!' Nhưng cô bé không dám buột miệng nói ra.

- Lại đang nghĩ ngợi gì đấy à? - Nữ Công Tước hỏi, kèm theo một cú hích nữa bằng cái cằm nhọn hoắt tí xíu của mình.

- Cháu có quyền suy nghĩ chứ, - Alice đáp lại, giọng đã bắt đầu gay gắt hơn, vì cô bé đang dần cảm thấy bực bội.

- Cái quyền ấy, - Nữ Công Tước nói, - ngang với cái quyền heo được bay; và bài h-

Nhưng đến đây, trước sự kinh ngạc tột cùng của Alice, giọng nói của Nữ Công Tước bỗng lịm dần - ngay giữa chừng câu 'bài học' yêu thích nhất của mụ ta - và cánh tay đang vòng qua tay cô bé run lên bần bật. Alice ngước nhìn, và kia, Nữ hoàng đang đứng sừng sững ngay trước mặt họ, hai tay khoanh trước ngực, đôi mày chau lại trông hệt một cơn dông tố sắp sửa quật xuống.

- Một ngày đẹp trời, thưa bệ hạ! - Nữ Công Tước cất giọng, nhỏ nhẹ như sợi tơ rung trong gió.

- Nghe đây, ta cảnh cáo mụ trước, - Nữ hoàng gầm lên, chân giậm thình thịch xuống mặt đất; - hoặc là mụ, hoặc là cái đầu của mụ - một trong hai thứ đó phải biến khỏi chốn này, và phải diễn ra trong nháy mắt! Hãy chọn đi!

Nữ Công Tước lập tức có lựa chọn, rồi biến mất tăm trong chớp mắt.

- Chúng ta tiếp tục trò chơi thôi, - Nữ hoàng nói với Alice; Alice thì quá đỗi khiếp sợ, chẳng thốt nên lời, đành lầm lũi bước theo bà ta quay lại sân bóng croquet.

Những vị khách còn lại đã tranh thủ lúc Nữ hoàng rời đi mà nghỉ ngơi dưới bóng râm: thế nhưng, ngay khoảnh khắc nom thấy bà, họ liền hối hả quay lại cuộc chơi; Nữ hoàng chỉ việc buông một câu rằng chỉ một thoáng chậm trễ thôi cũng đủ để họ phải trả giá bằng chính mạng sống của mình.

Suốt cả cuộc chơi, Nữ hoàng không ngừng cãi cọ với hết người này đến người khác, miệng liên tục thét lên - Chém đầu hắn đi! - hay - Chém đầu ả đi! - Những kẻ bị bà tuyên án đều bị đám lính canh bắt giữ; mà, tất nhiên, lính canh thì phải rời khỏi vị trí làm vòng cung mới bắt được người, thành thử chỉ chừng nửa giờ sau, chẳng còn nổi một cái vòng cung nào trên sân, và toàn bộ người chơi - trừ Nhà vua, Nữ hoàng và Alice - đều đã bị tống giam, chờ ngày hành quyết.

Đến lúc này, Nữ hoàng mới chịu dừng lại, thở hổn hển đến đứt hơi, rồi quay sang hỏi Alice:

- Mi đã thấy Rùa Giả bao giờ chưa?

- Chưa ạ, - Alice đáp. - Cháu thậm chí còn chẳng biết Rùa Giả là cái gì nữa.

- Đó là thứ để nấu Súp Giả Rùa đấy,⁴ - Nữ hoàng nói.

- Cháu chưa từng thấy, cũng chưa từng nghe bao giờ ạ, - Alice thành thật.

- Vậy thì đi thôi, - Nữ hoàng bảo, - để hắn kể cho mi nghe lai lịch của hắn.

Trong lúc hai người cùng sánh bước, Alice nghe thấy Nhà vua khẽ nói với toàn thể mọi người bằng một giọng ấm áp: - Tất cả các ngươi đều được ân xá. - 'Ồ, quả là một điều tốt!' cô bé thầm nghĩ, bởi suốt nãy giờ cô bé không khỏi canh cánh về vô số những án tử mà Nữ hoàng đã tuyên.

Chẳng mấy chốc, họ bắt gặp một con Gryphon⁵ đang say sưa ngủ dưới nắng. (Nếu bạn không biết Gryphon là gì, xin hãy nhìn vào bức tranh).

- Dậy đi, đồ lười biếng kia! - Nữ hoàng quát, - và đưa cô bé này đi gặp Rùa Giả, để nghe hắn kể chuyện lai lịch. Còn ta phải quay lại đặng giám sát mấy vụ hành quyết ta đã ra lệnh.

Nói đoạn, bà ta bỏ đi, để lại Alice một mình với Gryphon. Alice chẳng mấy ưa cái vẻ ngoài của sinh vật này, nhưng nhìn chung, cô bé nghĩ thà ở lại với nó còn an toàn hơn là lẽo đẽo theo chân bà Nữ hoàng tàn bạo kia; vậy nên cô bé đành đứng yên chờ đợi.

Gryphon ngồi bật dậy và dụi mắt: rồi nó đưa mắt dõi theo Nữ hoàng mãi cho đến khi bà khuất hẳn; sau đó, nó phá lên cười khúc khích.

- Thật là buồn cười! - Gryphon nói, nửa như tự lẩm bẩm một mình, nửa như ngỏ ý với Alice.

- Có chuyện gì mà buồn cười vậy ạ? - Alice hỏi.

- Còn gì nữa, chính bà ta chứ ai, - Gryphon đáp. - Tất cả chỉ là do bà ta tự tưởng tượng thôi: họ có hành quyết ai bao giờ đâu, cô bé biết đấy. Nào, đi thôi!

'Ở đây ai cũng nói "đi thôi!" hết,' Alice thầm nghĩ, khi cô bé chậm rãi cất bước theo sau nó: 'đời mình chưa từng bị sai bảo nhiều đến thế, chưa bao giờ!'

Cả hai đi chưa được bao xa thì đã trông thấy Rùa Giả ở đằng xa, ngồi ủ rũ và đơn độc trên một mỏm đá nhỏ; và khi họ tiến lại gần hơn, Alice có thể nghe thấy tiếng cậu ta thở dài như thể trái tim sắp vỡ tan thành trăm mảnh. Lòng cô bé chợt dâng lên một niềm thương xót vô hạn.

- Cậu ấy buồn chuyện gì vậy bác? - cô bé hỏi Gryphon, và Gryphon đáp, gần như lặp y nguyên những lời trước đó:

- Tất cả chỉ là do cậu ta tự vẽ ra thôi: cậu ta có nỗi buồn nào đâu, cô bé biết đấy. Nào, đi thôi!

Rồi họ tiến tới chỗ Rùa Giả; cậu ta nhìn họ bằng đôi mắt to ngập ngụa nước, nhưng chẳng thốt một lời.

- Đây là cô bé này, - Gryphon lên tiếng, - cô bé muốn biết lai lịch của cậu đấy, thật lòng đó.

- Ta sẽ kể cho cô bé nghe, - Rùa Giả cất giọng trầm đục và rỗng tuếch: - cả hai hãy ngồi xuống đi, và đừng thốt một lời nào cho đến khi ta kể xong.

Thế là họ ngồi xuống, và không một ai buông lời trong suốt mấy phút liền. Alice thầm nghĩ: 'Mình chẳng hiểu làm sao cậu ấy có thể kết thúc được, nếu cậu ấy còn chưa thèm bắt đầu.' Nhưng cô bé vẫn kiên nhẫn ngồi đợi.

- Đã từng có một thời, - cuối cùng Rùa Giả lên tiếng, kèm theo một tiếng thở dài như xé lòng, - ta là một chú Rùa thực thụ.

Sau những lời ấy là một khoảng im lặng rất dài, chỉ thỉnh thoảng bị phá vỡ bởi tiếng kêu đầy cảm thán - Hjckrrh! - của Gryphon, và những tiếng nức nở nặng nhọc không dứt của Rùa Giả. Alice suýt nữa thì đứng dậy và nói, - Cháu cảm ơn ngài vì câu chuyện thú vị ạ, - nhưng cô bé không khỏi thoáng nghĩ rằng chắc chắn phải còn diễn biến gì ở phía sau nữa, thế nên cô bé vẫn ngồi im không nói gì.

- Hồi bọn ta còn nhỏ, - cuối cùng Rùa Giả lại tiếp tục, giờ đã bình tĩnh hơn, mặc dù đôi chỗ vẫn còn hơi sụt sịt, - bọn ta đi học dưới đáy biển. Ông thầy là một cụ Rùa già-bọn ta vẫn gọi cụ là Rùa Cạn-

- Nhưng tại sao các ngài lại gọi cụ ấy là Rùa Cạn, khi cụ ấy vốn dĩ không phải loài đó ạ? - Alice hỏi.

- Bọn ta gọi cụ là Rùa Cạn vì cụ đã dạy dỗ bọn ta,⁶ - Rùa Giả giận dữ đáp. - Cô bé chậm tiêu thật đấy!

- Cô bé nên biết xấu hổ vì đã hỏi một câu ngớ ngẩn như thế mới phải, - Gryphon chen vào; và rồi cả hai ngồi im lặng nhìn chằm chằm vào cô bé Alice tội nghiệp, khiến cô bé chỉ muốn độn thổ cho khuất mắt. Cuối cùng thì Gryphon nói với Rùa Giả, - Tiếp tục đi nào, bạn già! Đừng có mà lề mề hết cả ngày thế chứ! - và Rùa Giả bèn kể tiếp:

- Đúng thế, bọn ta đi học dưới đáy biển, dù cô bé có thể không tin đâu-

- Nhưng cháu có nói là mình không tin đâu ạ! - Alice ngắt lời.

- Cô bé nói rồi đấy, - Rùa Giả nói.

- Giữ mồm giữ miệng đi! - Gryphon bồi thêm, trước khi Alice kịp kịp mở miệng lần nữa. Rùa Giả bèn kể tiếp.

- Bọn ta được nhận một nền giáo dục hàng đầu-nói thật nhé, ngày nào bọn ta cũng cắp sách đến trường-

- Cháu cũng đi học trường nội trú cơ mà, - Alice nói; - ngài đâu cần phải tỏ vẻ tự hào đến thế làm gì.

- Có học thêm môn ngoại khóa nào không? - Rùa Giả hỏi, vẻ hơi lo lắng.

- Dạ có ạ, - Alice đáp, - bọn cháu học tiếng Pháp và âm nhạc.

- Và cả môn giặt giũ nữa chứ? - Rùa Giả nói.

- Chắc chắn là không rồi ạ! - Alice phẫn nộ đáp.

- À! Vậy thì trường của cô bé chưa phải là một trường tử tế thực sự đâu, - Rùa Giả nhận xét, giọng nhẹ hẳn như trút được gánh nặng. - Chứ ở trường bọn ta này, dưới cuối hóa đơn bao giờ cũng có ghi chú "Tiếng Pháp, âm nhạc, và giặt giũ-các môn ngoại khóa."⁷

- Nhưng sống dưới đáy biển thì ngài hẳn là chẳng cần môn đó cho lắm đâu nhỉ, - Alice nhận xét.

- Ta không đủ tiền để theo học môn đó, - Rùa Giả thở dài đáp. - Ta chỉ học mỗi khóa chính quy thôi.

- Khóa chính quy là những môn gì vậy ạ? - Alice tò mò hỏi.

- Tất nhiên trước hết là Lảo Đảo và Quằn Quại rồi,⁸ - Rùa Giả đáp; - sau đó thì đến các phân nhánh khác nhau của Số học-Tham Vọng, Phân Tâm, Làm Xấu, và Cười Nhạo.⁹

- Cháu chưa từng nghe đến môn 'Làm Xấu' bao giờ cả, - Alice đánh bạo hỏi. - Môn đó là gì vậy ạ?

Gryphon kinh ngạc giơ cả hai chân trước lên trời. - Cái gì! Chưa bao giờ nghe đến Làm Xấu ư! - nó kêu lên. - Thế ta cho rằng cô bé biết Làm Đẹp nghĩa là gì chứ nhỉ?

- Dạ có ạ, - Alice e dè đáp: - nó có nghĩa là-khiến cho-mọi thứ-trở nên đẹp hơn.

- Thế thì, - Gryphon tiếp lời, - nếu cô bé không biết Làm Xấu là gì, thì cô bé đúng thật là một đứa đầu đất rồi.

Alice chẳng còn chút dũng khí nào để hỏi thêm về chủ đề ấy nữa, thế nên cô bé quay sang Rùa Giả mà hỏi:

- Thế ngài còn phải học những môn gì nữa ạ?

- À, còn có môn Thần Bí học nữa, - Rùa Giả vừa đếm trên những chiếc vây của mình vừa nói, - Thần Bí học cổ đại và hiện đại,¹⁰ với cả Hải Lý học nữa:¹¹ sau đó là môn Lề Mề-thầy dạy môn Lề Mề là một con cá lình biển già chát, tuần nào cụ cũng ghé qua một lần: cụ ấy đã dạy bọn ta môn Lề Mề, Vươn Vai, và Ngất Xỉu Có Tổ Chức.¹²

- Môn đó thì như thế nào hả ngài? - Alice hỏi.

- Ờ, chính ta cũng chẳng thể nào diễn tả cho cô bé được đâu, - Rùa Giả đáp: - ta già cả cứng đờ hết cả người rồi. Còn Gryphon thì chưa từng học môn đó bao giờ.

- Làm gì có thời gian mà học, - Gryphon nói: - nhưng ta thì có học với ông thầy dạy các tác phẩm Kinh Điển đấy nhé. Cụ ấy là một con cua già cỗi, đúng thế đấy.

- Ta chưa từng theo học cụ ấy, - Rùa Giả vừa thở dài vừa nói: - người ta thường đồn rằng cụ dạy hai môn Cười Cợt và Sầu Thảm.¹³

- Ừ, đúng là thế đấy, - Gryphon nói, rồi đến lượt mình cũng thở dài; và sau đó cả hai sinh vật cùng gục mặt vào chân mình mà giấu đi.

- Thế các ngài phải học bao nhiêu tiếng một ngày vậy ạ? - Alice vội vàng lên tiếng để đánh trống lảng.

- Hôm đầu tiên thì mười tiếng, - Rùa Giả đáp: - hôm sau thì chín tiếng, rồi cứ thế giảm dần xuống.

- Thật là một thời khóa biểu kỳ quặc làm sao! - Alice thốt lên.

- Đó chính là lý do người ta gọi chúng là bài học đấy thôi,¹⁴ - Gryphon nhận xét: - bởi vì chúng ít dần đi qua từng ngày.

Đối với Alice, đây quả là một ý tưởng hoàn toàn mới tinh, và cô bé cứ mải mê ngẫm nghĩ về nó một hồi lâu trước khi đưa ra nhận xét tiếp theo.

- Vậy thì sang đến ngày thứ mười một, chắc hẳn sẽ là ngày nghỉ lễ phải không ạ?

- Đương nhiên là thế rồi, - Rùa Giả đáp.

- Và các ngài xoay sở thế nào vào ngày thứ mười hai vậy ạ? - Alice háo hức hỏi tiếp.

- Nói về mấy bài học ấy thế là quá đủ rồi, - Gryphon cắt ngang bằng một giọng cương quyết: - giờ thì kể cho cô bé nghe đôi điều về các trò chơi của bọn mình đi.

---

CHAPTER IX. The Mock Turtle’s Story

“You can’t think how glad I am to see you again, you dear old thing!” said the Duchess, as she tucked her arm affectionately into Alice’s, and they walked off together.

Alice was very glad to find her in such a pleasant temper, and thought to herself that perhaps it was only the pepper that had made her so savage when they met in the kitchen.

“When I’m a Duchess,” she said to herself, (not in a very hopeful tone though), “I won’t have any pepper in my kitchen at all. Soup does very well without-Maybe it’s always pepper that makes people hot-tempered,” she went on, very much pleased at having found out a new kind of rule, “and vinegar that makes them sour-and camomile that makes them bitter-and-and barley-sugar and such things that make children sweet-tempered. I only wish people knew that: then they wouldn’t be so stingy about it, you know-”

She had quite forgotten the Duchess by this time, and was a little startled when she heard her voice close to her ear. “You’re thinking about something, my dear, and that makes you forget to talk. I can’t tell you just now what the moral of that is, but I shall remember it in a bit.”

“Perhaps it hasn’t one,” Alice ventured to remark.

“Tut, tut, child!” said the Duchess. “Everything’s got a moral, if only you can find it.” And she squeezed herself up closer to Alice’s side as she spoke.

Alice did not much like keeping so close to her: first, because the Duchess was very ugly; and secondly, because she was exactly the right height to rest her chin upon Alice’s shoulder, and it was an uncomfortably sharp chin. However, she did not like to be rude, so she bore it as well as she could.

“The game’s going on rather better now,” she said, by way of keeping up the conversation a little.

“’Tis so,” said the Duchess: “and the moral of that is-‘Oh, ’tis love, ’tis love, that makes the world go round!’”

“Somebody said,” Alice whispered, “that it’s done by everybody minding their own business!”

“Ah, well! It means much the same thing,” said the Duchess, digging her sharp little chin into Alice’s shoulder as she added, “and the moral of that is-‘Take care of the sense, and the sounds will take care of themselves.’”

“How fond she is of finding morals in things!” Alice thought to herself.

“I dare say you’re wondering why I don’t put my arm round your waist,” the Duchess said after a pause: “the reason is, that I’m doubtful about the temper of your flamingo. Shall I try the experiment?”

“He might bite,” Alice cautiously replied, not feeling at all anxious to have the experiment tried.

“Very true,” said the Duchess: “flamingoes and mustard both bite. And the moral of that is-‘Birds of a feather flock together.’”

“Only mustard isn’t a bird,” Alice remarked.

“Right, as usual,” said the Duchess: “what a clear way you have of putting things!”

“It’s a mineral, I think,” said Alice.

“Of course it is,” said the Duchess, who seemed ready to agree to everything that Alice said; “there’s a large mustard-mine near here. And the moral of that is-‘The more there is of mine, the less there is of yours.’”

“Oh, I know!” exclaimed Alice, who had not attended to this last remark, “it’s a vegetable. It doesn’t look like one, but it is.”

“I quite agree with you,” said the Duchess; “and the moral of that is-‘Be what you would seem to be’-or if you’d like it put more simply-‘Never imagine yourself not to be otherwise than what it might appear to others that what you were or might have been was not otherwise than what you had been would have appeared to them to be otherwise.’”

“I think I should understand that better,” Alice said very politely, “if I had it written down: but I can’t quite follow it as you say it.”

“That’s nothing to what I could say if I chose,” the Duchess replied, in a pleased tone.

“Pray don’t trouble yourself to say it any longer than that,” said Alice.

“Oh, don’t talk about trouble!” said the Duchess. “I make you a present of everything I’ve said as yet.”

“A cheap sort of present!” thought Alice. “I’m glad they don’t give birthday presents like that!” But she did not venture to say it out loud.

“Thinking again?” the Duchess asked, with another dig of her sharp little chin.

“I’ve a right to think,” said Alice sharply, for she was beginning to feel a little worried.

“Just about as much right,” said the Duchess, “as pigs have to fly; and the m-”

But here, to Alice’s great surprise, the Duchess’s voice died away, even in the middle of her favourite word ‘moral,’ and the arm that was linked into hers began to tremble. Alice looked up, and there stood the Queen in front of them, with her arms folded, frowning like a thunderstorm.

“A fine day, your Majesty!” the Duchess began in a low, weak voice.

“Now, I give you fair warning,” shouted the Queen, stamping on the ground as she spoke; “either you or your head must be off, and that in about half no time! Take your choice!”

The Duchess took her choice, and was gone in a moment.

“Let’s go on with the game,” the Queen said to Alice; and Alice was too much frightened to say a word, but slowly followed her back to the croquet-ground.

The other guests had taken advantage of the Queen’s absence, and were resting in the shade: however, the moment they saw her, they hurried back to the game, the Queen merely remarking that a moment’s delay would cost them their lives.

All the time they were playing the Queen never left off quarrelling with the other players, and shouting “Off with his head!” or “Off with her head!” Those whom she sentenced were taken into custody by the soldiers, who of course had to leave off being arches to do this, so that by the end of half an hour or so there were no arches left, and all the players, except the King, the Queen, and Alice, were in custody and under sentence of execution.

Then the Queen left off, quite out of breath, and said to Alice, “Have you seen the Mock Turtle yet?”

“No,” said Alice. “I don’t even know what a Mock Turtle is.”

“It’s the thing Mock Turtle Soup is made from,” said the Queen.

“I never saw one, or heard of one,” said Alice.

“Come on, then,” said the Queen, “and he shall tell you his history.”

As they walked off together, Alice heard the King say in a low voice, to the company generally, “You are all pardoned.” “Come, that’s a good thing!” she said to herself, for she had felt quite unhappy at the number of executions the Queen had ordered.

They very soon came upon a Gryphon, lying fast asleep in the sun. (If you don’t know what a Gryphon is, look at the picture.) “Up, lazy thing!” said the Queen, “and take this young lady to see the Mock Turtle, and to hear his history. I must go back and see after some executions I have ordered;” and she walked off, leaving Alice alone with the Gryphon. Alice did not quite like the look of the creature, but on the whole she thought it would be quite as safe to stay with it as to go after that savage Queen: so she waited.

The Gryphon sat up and rubbed its eyes: then it watched the Queen till she was out of sight: then it chuckled. “What fun!” said the Gryphon, half to itself, half to Alice.

“What is the fun?” said Alice.

“Why, she,” said the Gryphon. “It’s all her fancy, that: they never executes nobody, you know. Come on!”

“Everybody says ‘come on!’ here,” thought Alice, as she went slowly after it: “I never was so ordered about in all my life, never!”

They had not gone far before they saw the Mock Turtle in the distance, sitting sad and lonely on a little ledge of rock, and, as they came nearer, Alice could hear him sighing as if his heart would break. She pitied him deeply. “What is his sorrow?” she asked the Gryphon, and the Gryphon answered, very nearly in the same words as before, “It’s all his fancy, that: he hasn’t got no sorrow, you know. Come on!”

So they went up to the Mock Turtle, who looked at them with large eyes full of tears, but said nothing.

“This here young lady,” said the Gryphon, “she wants for to know your history, she do.”

“I’ll tell it her,” said the Mock Turtle in a deep, hollow tone: “sit down, both of you, and don’t speak a word till I’ve finished.”

So they sat down, and nobody spoke for some minutes. Alice thought to herself, “I don’t see how he can ever finish, if he doesn’t begin.” But she waited patiently.

“Once,” said the Mock Turtle at last, with a deep sigh, “I was a real Turtle.”

These words were followed by a very long silence, broken only by an occasional exclamation of “Hjckrrh!” from the Gryphon, and the constant heavy sobbing of the Mock Turtle. Alice was very nearly getting up and saying, “Thank you, sir, for your interesting story,” but she could not help thinking there must be more to come, so she sat still and said nothing.

“When we were little,” the Mock Turtle went on at last, more calmly, though still sobbing a little now and then, “we went to school in the sea. The master was an old Turtle-we used to call him Tortoise-”

“Why did you call him Tortoise, if he wasn’t one?” Alice asked.

“We called him Tortoise because he taught us,” said the Mock Turtle angrily: “really you are very dull!”

“You ought to be ashamed of yourself for asking such a simple question,” added the Gryphon; and then they both sat silent and looked at poor Alice, who felt ready to sink into the earth. At last the Gryphon said to the Mock Turtle, “Drive on, old fellow! Don’t be all day about it!” and he went on in these words:

“Yes, we went to school in the sea, though you mayn’t believe it-”

“I never said I didn’t!” interrupted Alice.

“You did,” said the Mock Turtle.

“Hold your tongue!” added the Gryphon, before Alice could speak again. The Mock Turtle went on.

“We had the best of educations-in fact, we went to school every day-”

“I’ve been to a day-school, too,” said Alice; “you needn’t be so proud as all that.”

“With extras?” asked the Mock Turtle a little anxiously.

“Yes,” said Alice, “we learned French and music.”

“And washing?” said the Mock Turtle.

“Certainly not!” said Alice indignantly.

“Ah! then yours wasn’t a really good school,” said the Mock Turtle in a tone of great relief. “Now at ours they had at the end of the bill, ‘French, music, and washing-extra.’”

“You couldn’t have wanted it much,” said Alice; “living at the bottom of the sea.”

“I couldn’t afford to learn it.” said the Mock Turtle with a sigh. “I only took the regular course.”

“What was that?” inquired Alice.

“Reeling and Writhing, of course, to begin with,” the Mock Turtle replied; “and then the different branches of Arithmetic-Ambition, Distraction, Uglification, and Derision.”

“I never heard of ‘Uglification,’” Alice ventured to say. “What is it?”

The Gryphon lifted up both its paws in surprise. “What! Never heard of uglifying!” it exclaimed. “You know what to beautify is, I suppose?”

“Yes,” said Alice doubtfully: “it means-to-make-anything-prettier.”

“Well, then,” the Gryphon went on, “if you don’t know what to uglify is, you are a simpleton.”

Alice did not feel encouraged to ask any more questions about it, so she turned to the Mock Turtle, and said “What else had you to learn?”

“Well, there was Mystery,” the Mock Turtle replied, counting off the subjects on his flappers, “-Mystery, ancient and modern, with Seaography: then Drawling-the Drawling-master was an old conger-eel, that used to come once a week: he taught us Drawling, Stretching, and Fainting in Coils.”

“What was that like?” said Alice.

“Well, I can’t show it you myself,” the Mock Turtle said: “I’m too stiff. And the Gryphon never learnt it.”

“Hadn’t time,” said the Gryphon: “I went to the Classics master, though. He was an old crab, he was.”

“I never went to him,” the Mock Turtle said with a sigh: “he taught Laughing and Grief, they used to say.”

“So he did, so he did,” said the Gryphon, sighing in his turn; and both creatures hid their faces in their paws.

“And how many hours a day did you do lessons?” said Alice, in a hurry to change the subject.

“Ten hours the first day,” said the Mock Turtle: “nine the next, and so on.”

“What a curious plan!” exclaimed Alice.

“That’s the reason they’re called lessons,” the Gryphon remarked: “because they lessen from day to day.”

This was quite a new idea to Alice, and she thought it over a little before she made her next remark. “Then the eleventh day must have been a holiday?”

“Of course it was,” said the Mock Turtle.

“And how did you manage on the twelfth?” Alice went on eagerly.

“That’s enough about lessons,” the Gryphon interrupted in a very decided tone: “tell her something about the games now.”