🎧 Nghe chương này

X. VỤ ÁN QUÝ ÔNG ĐỘC THÂN

Cuộc hôn nhân của ngài St. Simon cùng cái kết kỳ lạ của nó từ lâu đã chẳng còn là đề tài nóng hổi trong giới thượng lưu mà vị chú rể bất hạnh kia thường lui tới. Những vụ bê bối mới mẻ hơn đã sớm làm lu mờ nó, và chính những tình tiết cay cú, giật gân của chúng đã lôi kéo đám người thích ngồi lê đôi mách rời khỏi tấn bi kịch đã lùi sâu bốn năm về trước. Tuy nhiên, tôi có lý do để tin rằng công chúng chưa bao giờ được tỏ tường toàn bộ sự thật. Hơn nữa, vì anh bạn Sherlock Holmes của tôi đã góp phần không nhỏ trong việc vén bức màn bí ẩn này, tôi cảm thấy cuốn hồi ký về anh sẽ chẳng thể vẹn toàn nếu thiếu đi vài nét chấm phá về giai thoại vô cùng đáng chú ý ấy.

Chuyện xảy ra vào vài tuần trước đám cưới của chính tôi, trong những tháng ngày tôi vẫn còn chung sống với Holmes tại phố Baker. Hôm ấy, sau buổi dạo bộ chiều tà, anh trở về và thấy một bức thư đang nằm ngay ngắn trên bàn đợi mình. Tôi đã rịt ở trong nhà suốt cả ngày, bởi thời tiết chợt chuyển mưa rả rích, kéo theo những cơn gió thu thổi luồn từng chặp. Hậu quả là, vết thương do viên đạn súng trường jezail1 - di vật tôi mang về từ chiến dịch Afghanistan - lại nhức nhối với một sự dai dẳng đến âm ỉ. Vùi mình trên chiếc ghế bành, đôi chân gác hờ lên một chiếc ghế khác, tôi tự vây lấy mình bằng một đống báo chí. Cho đến khi, vì quá ngán ngẩm với mớ tin tức thường nhật, tôi ném tất cả sang một bên, nằm ườn ra đầy bơ phờ. Ánh mắt tôi quẩn quanh nơi huy hiệu và chữ lồng khổng lồ trên phong bì thư đặt trên bàn, lười biếng tự hỏi chẳng hay vị khách quý tộc nào đã gửi thư cho bạn mình.

"Một bức thư trông thật kiểu cách," tôi buông lời nhận xét khi anh bước vào. "Nếu tôi nhớ không nhầm, những lá thư anh nhận được vào buổi sáng thường là từ một tay bán cá hay một gã nhân viên hải quan cơ."

"Đúng vậy, thư từ của tôi luôn mang một sự đa dạng đầy quyến rũ," anh mỉm cười đáp lời, "và những người thấp bé thường mang lại nhiều điều thú vị hơn. Cái này trông giống như một lời mời mọc xã giao không mấy mong đợi, thứ buộc người ta phải chịu đựng sự tẻ nhạt hoặc phải buông lời nói dối."

Anh bóc dấu niêm phong và lướt nhanh qua nội dung.

"Ồ, thôi nào, xét cho cùng thì nó cũng có thể là một điều gì đó hay ho."

"Vậy không phải là giao tế xã hội sao?"

"Không, hoàn toàn là công việc."

"Và đến từ một khách hàng quý tộc?"

"Một trong những nhân vật danh giá nhất cõi nước Anh."

"Anh bạn thân mến, tôi xin chúc mừng anh."

"Watson à, tôi cam đoan với anh, không hề giả tạo chút nào đâu, rằng thân phận của khách hàng chẳng quan trọng bằng sự thú vị trong vụ án của ngài ấy. Tuy nhiên, rất có thể, cuộc điều tra mới này sẽ không hề thiếu đi sự thú vị đó. Gần đây anh đọc báo rất chăm chỉ phải không?"

"Trông có vẻ là thế," tôi rầu rĩ đáp, chỉ tay vào một đống lộn xộn trong góc phòng. "Tôi chẳng có việc gì khác để làm cả."

"Thật may mắn, vì có lẽ anh sẽ giúp tôi cập nhật thông tin. Tôi chẳng đoái hoài gì ngoài mục tin tức tội phạm và các mẩu rao vặt tìm người thân. Những mục đó luôn cung cấp vô vàn manh mối. Nhưng nếu anh theo dõi sát sao tin tức gần đây, hẳn anh đã đọc về ngài St. Simon và đám cưới của ngài ấy chứ?"

"Ồ, có chứ, với một sự quan tâm sâu sắc nhất."

"Tuyệt lắm. Bức thư tôi đang cầm trên tay là của ngài St. Simon. Tôi sẽ đọc nó cho anh nghe, đổi lại, anh hãy lật tung mớ báo kia và cho tôi biết bất cứ điều gì liên quan đến sự việc này. Đây là những gì ngài ấy viết:

"'THƯA ÔNG SHERLOCK HOLMES KÍNH MẾN,-Ngài Backwater bảo tôi rằng tôi có thể hoàn toàn tin tưởng vào óc phán đoán và sự cẩn trọng của ông. Do đó, tôi đã quyết định ghé thăm và tham khảo ý kiến của ông về một sự kiện vô cùng đau buồn vừa xảy ra liên quan đến đám cưới của tôi. Thanh tra Lestrade của Scotland Yard hiện đang thụ lý vụ này, nhưng anh ta quả quyết rằng việc ông hợp tác chẳng có gì là trở ngại, thậm chí anh ta còn cho rằng sự góp sức của ông ít nhiều cũng mang lại ích lợi. Tôi sẽ ghé thăm vào lúc bốn giờ chiều, và, nếu ông có bất kỳ cuộc hẹn nào khác vào khoảng thời gian đó, tôi hy vọng ông sẽ dời lại, bởi vấn đề này mang tầm quan trọng bậc nhất. Trân trọng,

"'ROBERT ST. SIMON.'

"Bức thư được gửi từ Dinh thự Grosvenor, viết bằng bút lông, và vị quý tộc đã vô tình để lại một vết mực ở mặt ngoài ngón út bàn tay phải," Holmes nhận xét khi gấp bức thư lại.

"Ngài ấy hẹn lúc bốn giờ. Bây giờ đã là ba giờ. Ngài ấy sẽ có mặt trong một giờ nữa."

"Vậy thì tôi vừa có đủ thời gian, với sự trợ giúp của anh, để làm rõ vấn đề này. Anh hãy lật qua những tờ báo đó và sắp xếp các đoạn trích theo trình tự thời gian, trong khi tôi liếc xem khách hàng của chúng ta là ai." Anh nhặt một cuốn sách bìa đỏ từ dãy sách tham khảo bên cạnh bệ lò sưởi. "Ngài ấy đây rồi," anh nói, ngồi xuống và vuốt phẳng trang sách trên đầu gối. "'Ngài Robert Walsingham de Vere St. Simon, con trai thứ hai của Công tước Balmoral.' Hừm! 'Huy hiệu: Nền xanh lam, ba chông sắt ở phần trên của một dải vắt ngang màu đen. Sinh năm 1846.' Ngài ấy bốn mươi mốt tuổi, một độ tuổi khá chín chắn để lập gia đình. Từng là Thứ trưởng phụ trách các thuộc địa trong chính quyền tiền nhiệm. Công tước, cha của ngài ấy, từng có thời gian giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao. Họ mang dòng máu Plantagenet2 theo dòng trực hệ, và dòng máu Tudor3 bên ngoại. Ha! Chà, chẳng có mấy thông tin hữu ích trong mớ này. Tôi e rằng mình phải trông cậy vào anh rồi Watson ạ, hy vọng sẽ có điều gì đó chắc chắn hơn."

"Tôi chẳng gặp khó khăn mấy trong việc tìm kiếm những gì mình cần," tôi lên tiếng, "bởi các sự kiện này khá mới mẻ, và vấn đề này làm tôi thấy đáng lưu tâm. Dẫu vậy, tôi ngại nhắc đến chúng, vì tôi biết anh đang bận bịu với một cuộc điều tra khác và anh vốn không thích bị những vấn đề khác chen ngang."

"Ồ, ý anh là rắc rối cỏn con về chiếc xe chở đồ nội thất ở Quảng trường Grosvenor ấy hả. Chuyện đó giờ đã hoàn toàn sáng tỏ-mà thực ra, nó đã rõ mười mươi ngay từ đầu rồi. Xin anh hãy cho tôi biết kết quả công cuộc sàng lọc báo chí của anh."

"Đây là mẩu tin đầu tiên tôi tìm thấy. Nó nằm trong mục cá nhân của tờ Morning Post, cách đây vài tuần như anh thấy đấy: 'Một cuộc hôn nhân đã được sắp đặt,' tờ báo viết, 'và theo những lời đồn đoán đáng tin cậy, nó sẽ diễn ra trong thời gian rất ngắn sắp tới, giữa ngài Robert St. Simon, con trai thứ hai của Công tước Balmoral, và cô Hatty Doran, cô con gái độc nhất của ngài Aloysius Doran ở San Francisco, bang California, Hoa Kỳ.' Tất cả chỉ có vậy."

"Ngắn gọn và đi thẳng vào vấn đề," Holmes nhận xét, duỗi đôi chân dài ngoẵng, gầy guộc của mình về phía lò sưởi.

"Trên một tờ báo chuyên viết về giới thượng lưu ra cùng tuần, có một đoạn văn đào sâu hơn về sự kiện này. A, nó đây rồi: 'Chẳng bao lâu nữa, e rằng sẽ cần một lời kêu gọi bảo hộ trong thị trường hôn nhân, bởi nguyên tắc thương mại tự do hiện tại dường như đang gây sức ép nặng nề lên những cô gái nội địa của chúng ta. Hết người này đến người khác, quyền quản lý các gia đình quý tộc Anh quốc đang dần rơi vào tay những người chị em họ xinh đẹp đến từ bên kia bờ Đại Tây Dương. Trong tuần qua, danh sách những giải thưởng danh giá bị các kẻ xâm lược đầy quyến rũ này nẫng tay trên lại được bổ sung thêm một trường hợp đáng chú ý. Ngài St. Simon, người đã chứng tỏ sự sắt đá suốt hơn hai mươi năm, hoàn toàn miễn nhiễm trước những mũi tên của vị thần tình yêu bé nhỏ, nay đã chính thức công bố về cuộc hôn nhân sắp tới với cô Hatty Doran, cô con gái đầy mê hoặc của một triệu phú vùng California. Cô Doran, với vóc dáng yêu kiều và nhan sắc rạng rỡ từng thu hút vô số sự chú ý tại các buổi dạ hội ở Nhà Westbury, là con một trong gia đình. Hiện có tin đồn rằng của hồi môn của cô sẽ vượt mức sáu con số, đi kèm với những kỳ vọng lớn lao trong tương lai. Có một bí mật mà ai cũng tường tận là Công tước Balmoral đã buộc phải rao bán bộ sưu tập tranh của mình trong vài năm trở lại đây. Thêm vào đó, ngài St. Simon cũng chẳng có tài sản riêng nào đáng kể ngoài điền trang nhỏ bé ở Birchmoor. Do vậy, rõ ràng là nữ thừa kế người California không phải là người duy nhất được hưởng lợi từ một cuộc liên hôn giúp cô thực hiện bước ngoặt đổi đời, từ một quý cô Cộng hòa trở thành một nữ quý tộc Anh quốc danh giá.'"

"Còn gì nữa không?" Holmes hỏi, buông một cái ngáp dài.

"Ồ, có chứ; còn nhiều lắm. Kế tiếp là một ghi chú khác trên tờ Morning Post cho hay đám cưới sẽ diễn ra hết sức lặng lẽ tại nhà thờ St. George’s, Quảng trường Hanover. Sẽ chỉ có nửa tá bạn bè thân thiết được mời đến chung vui, và sau đó cả nhóm sẽ trở về dùng tiệc tại căn nhà đã được trang bị đầy đủ nội thất ở Lancaster Gate, nơi ông Aloysius Doran đang thuê. Hai ngày sau-tức là vào thứ Tư tuần trước-một thông báo cộc lốc xuất hiện, loan tin rằng hôn lễ đã được cử hành, và tuần trăng mật sẽ diễn ra tại dinh thự của ngài Backwater, gần Petersfield. Đó là tất cả những thông tin xuất hiện trên mặt báo trước khi cô dâu mất tích."

"Trước khi gì cơ?" Holmes hỏi với một cái giật mình.

"Trước khi quý cô đó mất tích."

"Vậy cô ấy mất tích khi nào?"

"Ngay trong bữa tiệc sáng ngày cưới."

"Thật vậy sao. Điều này thú vị hơn cả những gì nó hứa hẹn đấy; thực tế là khá kịch tính."

"Đúng vậy; nó làm tôi thấy có một chút gì đó bất thường."

"Các cô dâu thường biến mất trước buổi lễ, và thỉnh thoảng là trong tuần trăng mật; nhưng tôi không thể nhớ lại bất cứ chuyện gì có thể xảy ra nhanh chóng như thế này. Xin hãy cho tôi biết chi tiết."

"Tôi cảnh báo anh trước là chúng rất thiếu sót đấy nhé."

"Có lẽ chúng ta có thể làm cho chúng bớt thiếu sót hơn."

"Dựa vào những gì có được, chúng được trình bày trong một bài báo duy nhất của tờ báo buổi sáng hôm qua, mà tôi sẽ đọc cho anh nghe đây. Nó có tiêu đề, 'Sự cố kỳ lạ tại một đám cưới thượng lưu':

"'Gia đình ngài Robert St. Simon đã rơi vào trạng thái bàng hoàng tột độ bởi những tình tiết dị thường và đau lòng xoay quanh đám cưới của ngài. Buổi lễ, như được thông báo ngắn gọn trên các tờ báo ngày hôm qua, đã diễn ra vào sáng hôm trước; nhưng mãi đến giờ, người ta mới có thể xác nhận những lời đồn đoán kỳ lạ vẫn không ngừng trôi nổi. Bất chấp mọi nỗ lực che đậy từ phía bạn bè, công chúng đã đổ dồn quá nhiều sự chú ý vào sự việc. Thế nên, việc tiếp tục làm ngơ trước chủ đề đang được bàn tán xôn xao này cũng chẳng mang lại lợi ích gì.

"'Hôn lễ, cử hành tại nhà thờ St. George’s, Quảng trường Hanover, diễn ra vô cùng kín đáo. Ngoài cha của cô dâu, ông Aloysius Doran, Nữ công tước Balmoral, ngài Backwater, ngài Eustace, tiểu thư Clara St. Simon (em trai và em gái của chú rể), cùng tiểu thư Alicia Whittington, thì không còn ai khác góp mặt. Toàn bộ nhóm sau đó di chuyển đến tư dinh của ông Aloysius Doran ở Lancaster Gate, nơi bữa sáng đã được chuẩn bị sẵn sàng. Có vẻ như một người phụ nữ chưa rõ danh tính đã gây ra chút rắc rối khi cố gắng đột nhập vào nhà ngay sau lưng đoàn tiệc cưới, lớn tiếng rêu rao rằng cô ta có một số quyền lợi nhất định đối với ngài St. Simon. Chỉ sau một cuộc giằng co dai dẳng và cay đắng, cô ta mới bị quản gia cùng người hầu tống khứ ra ngoài. Cô dâu, người may mắn đã bước vào nhà trước khi sự cố đáng tiếc này xảy ra, vừa ngồi xuống dùng bữa cùng những người khác thì bất ngờ phàn nàn về sự khó chịu đột ngột trong người và xin phép lui về phòng nghỉ ngơi. Sự vắng mặt quá lâu của cô đã dấy lên những lời bàn tán. Cha cô bèn lên phòng tìm, nhưng chỉ nhận được tin từ cô hầu gái rằng con gái ông mới ghé qua phòng trong chốc lát, vội vàng khoác thêm chiếc áo choàng dài, đội mũ bôn-nê, rồi hối hả đi xuống hành lang. Một người hầu xác nhận đã nhìn thấy một người phụ nữ trong trang phục như vậy rời khỏi nhà, nhưng lại từ chối tin rằng đó là nữ chủ nhân của mình, vì đinh ninh cô đang bận tiếp khách. Khi đã chắc chắn con gái mình biến mất, ông Aloysius Doran cùng chú rể lập tức báo cảnh sát. Những cuộc điều tra gắt gao đang được triển khai, hứa hẹn sẽ nhanh chóng làm sáng tỏ vụ việc vô cùng kỳ lạ này. Dẫu vậy, cho đến tận đêm khuya ngày hôm qua, vẫn bặt vô âm tín về tung tích của quý cô mất tích. Những tin đồn về một âm mưu hãm hại đã bắt đầu râm ran. Người ta còn cho hay cảnh sát đã tiến hành bắt giữ người phụ nữ gây rối ban đầu, với nghi ngờ rằng, vì ghen tuông hay một động cơ nào đó khác, cô ta có thể nhúng tay vào sự mất tích đầy bí ẩn của cô dâu.'"

"Và đó là tất cả sao?"

"Chỉ còn một mẩu tin nhỏ trên một tờ báo buổi sáng khác, nhưng nó lại mang tính gợi mở."

"Và nó là-"

"Đó là việc cô Flora Millar, người phụ nữ gây rối hôm trước, thực sự đã bị bắt giữ. Có vẻ như cô ta từng là một vũ công tại rạp Allegro, và đã quen biết chú rể trong vài năm. Không còn chi tiết nào khác, và toàn bộ vụ án hiện nằm trong tay anh-ít nhất là cho đến giới hạn những gì báo chí đã phanh phui."

"Quả thực là một vụ án cực kỳ lý thú. Dù có chuyện gì xảy ra tôi cũng nhất quyết không bỏ lỡ nó. Nhưng có tiếng chuông reo kìa Watson, và vì đồng hồ chỉ mới nhích qua bốn giờ được vài phút, tôi dám chắc đây chính là vị khách quý tộc của chúng ta. Đừng có nghĩ đến việc rời đi đấy nhé Watson, vì tôi rất cần một nhân chứng ở đây, dẫu chỉ là để kiểm chứng lại trí nhớ của chính mình."

"Ngài Robert St. Simon," cậu bé giúp việc của chúng tôi dõng dạc thông báo rồi mở toang cánh cửa. Một vị quý ông bước vào. Ngài sở hữu gương mặt trí thức, dễ nhìn với sống mũi cao và nước da nhợt nhạt. Khóe miệng ngài dường như thoáng nét cáu kỉnh, nhưng ánh mắt mở to lại toát lên vẻ kiên định của một kẻ luôn được số phận ưu ái, sinh ra là để ra lệnh và được phục tùng. Cử chỉ của ngài tuy nhanh nhẹn, nhưng tổng thể ngoại hình lại vô tình gợi lên dấu ấn của tuổi tác. Dáng người ngài hơi khom về phía trước, hai đầu gối chùng xuống mỗi khi rảo bước. Mái tóc cũng vậy, ngay khi ngài vừa tháo chiếc mũ vành cong vút, người ta dễ dàng nhận thấy những sợi bạc điểm xuyết quanh thái dương và phần đỉnh đầu đã thưa thớt. Về trang phục, ngài diện đồ vô cùng cầu kỳ, gần như chải chuốt đến từng chi tiết: chiếc cổ áo dựng cao, áo khoác redingote đen tuyền phối cùng gi-lê trắng muốt, đôi găng tay màu vàng, giày da bóng lộn và đôi xà cạp sáng màu. Ngài chậm rãi bước vào phòng, đầu quay sang hai bên quan sát, tay phải khẽ đung đưa sợi dây chuyền nối với chiếc kính kẹp mũi bằng vàng.

"Chào buổi chiều, ngài St. Simon," Holmes nói, đứng dậy và khẽ cúi chào. "Xin ngài hãy an tọa trên chiếc ghế mây này. Đây là bạn, đồng thời là cộng sự của tôi, Bác sĩ Watson. Ngài cứ kéo ghế lại gần lò sưởi cho ấm, rồi chúng ta sẽ cùng bàn bạc về vấn đề này."

"Quả thực là một chuyện vô cùng đau lòng, hẳn ông cũng có thể dễ dàng hình dung được, ông Holmes à." Vị quý tộc lên tiếng. "Tôi đã bị tổn thương sâu sắc. Tôi biết ông từng xử lý vài vụ việc tế nhị mang tính chất tương tự, thưa ông, dù tôi mạn phép đoán rằng những khách hàng đó khó lòng xuất thân từ cùng tầng lớp xã hội với tôi."

"Không đâu, tôi đang hạ tiêu chuẩn xuống đấy."

"Sao cơ? Xin lỗi, tôi nghe không rõ."

"Vị khách hàng gần đây nhất của tôi trong một vụ án kiểu này là một bậc quân vương."

"Ồ, thật vậy sao! Tôi không hề hay biết. Đó là vị vua nào thế?"

"Quốc vương xứ Scandinavia."

"Cái gì! Ngài ấy cũng mất vợ ư?"

"Ngài hiểu cho," Holmes đáp lời bằng chất giọng vô cùng ngọt ngào, "tôi luôn bảo mật tuyệt đối thông tin của mọi khách hàng. Lời hứa giữ kín bí mật cho họ cũng chính là lời cam kết mà tôi dành cho công việc của ngài vậy."

"Tất nhiên rồi! Rất đúng! Hoàn toàn chí lý! Tôi thành thật xin lỗi. Về phần sự việc của riêng mình, tôi sẵn sàng cung cấp bất kỳ thông tin nào có thể giúp ông đưa ra những nhận định chuẩn xác."

"Cảm ơn ngài. Tôi đã nắm bắt toàn bộ những gì mà báo chí đăng tải, không thừa không thiếu một chữ. Tôi cho rằng mình có thể tạm xem những thông tin đó là sự thật - chẳng hạn như bài báo này, đưa tin về sự biến mất của cô dâu."

Ngài St. Simon lướt mắt qua mẩu báo. "Đúng vậy, bài viết hoàn toàn chính xác tính cho tới thời điểm hiện tại."

"Nhưng những mẩu tin ấy vẫn cần được bổ sung thêm rất nhiều chi tiết trước khi chúng ta có thể đưa ra bất cứ kết luận nào. Tôi thiết nghĩ, cách tốt nhất để nắm bắt trọn vẹn sự việc là tôi sẽ trực tiếp đặt ra một vài câu hỏi cho ngài."

"Xin ông cứ tự nhiên."

"Ngài gặp cô Hatty Doran lần đầu tiên vào lúc nào?"

"Tại San Francisco, cách đây một năm."

"Lúc đó ngài đang đi du lịch ở Hoa Kỳ sao?"

"Đúng vậy."

"Thời điểm ấy ngài đã đính hôn chưa?"

"Vẫn chưa."

"Nhưng hai người đã đạt đến mức độ bạn bè?"

"Tôi cảm thấy vô cùng thích thú khi ở bên cạnh cô ấy, và bản thân cô ấy cũng nhận ra được điều đó."

"Cha của cô ấy rất giàu có phải không?"

"Người ta đồn đại rằng ông ấy là người giàu nhất khắp dải duyên hải Thái Bình Dương."

"Và ông ấy làm giàu bằng cách nào?"

"Nhờ ngành khai mỏ. Chỉ vài năm trước thôi, ông ấy chẳng có gì trong tay cả. Sau đó, ông ấy tìm thấy vàng, đem đầu tư và phất lên một cách chóng mặt."

"Vậy bây giờ, ấn tượng cá nhân của ngài về tính cách của quý cô trẻ tuổi đó - ý tôi là vợ ngài - như thế nào?"

Vị quý tộc nhịp nhịp chiếc kính kẹp mũi trên tay nhanh hơn đôi chút, ánh mắt đăm đăm nhìn vào lò sưởi. "Ông thấy đấy, ông Holmes," ngài ấy nói, "vợ tôi đã hai mươi tuổi trước khi cha cô ấy trở thành một người giàu nứt đố đổ vách. Trong suốt ngần ấy năm, cô ấy tự do chạy nhảy khắp một khu trại khai thác mỏ, lang thang qua hết những cánh rừng đến những ngọn núi. Vì vậy, nền tảng giáo dục của cô ấy bắt nguồn từ Mẹ Thiên nhiên chứ chẳng phải từ bất cứ vị gia sư nào. Cô ấy thuộc tuýp người mà ở nước Anh chúng tôi thường gọi là một cô nàng ngổ ngáo, mang trong mình bản tính mạnh mẽ, hoang dã và phóng khoáng, chẳng màng đến bất kỳ lễ giáo hay truyền thống nào. Cô ấy vô cùng bốc đồng - như một ngọn núi lửa chực chờ tuôn trào, tôi định nói thế đấy. Cô ấy thường đưa ra những quyết định chóng vánh và chẳng hề sợ hãi khi bắt tay vào thực hiện những dự định của bản thân. Nhưng mặt khác, tôi sẽ chẳng bao giờ trao cho cô ấy cái họ mà tôi vinh dự được mang," ngài ấy ho hắng nhẹ một tiếng đầy vẻ oai vệ, "nếu tôi không nhận thấy bản chất thực sự của cô ấy là một người phụ nữ cao quý. Tôi có một niềm tin mãnh liệt rằng cô ấy sẵn sàng hy sinh bản thân một cách đầy quả cảm, và bất cứ hành vi nào thiếu vinh dự cũng đều khiến cô ấy cảm thấy kinh tởm."

"Ngài có mang theo ảnh của cô ấy không?"

"Tôi có mang theo vật này." Ngài ấy mở một mặt dây chuyền ra, để lộ bức chân dung của một người phụ nữ có nhan sắc kiều diễm. Đó chẳng phải là một bức ảnh chụp thông thường mà là một tác phẩm tiểu họa được khắc trên ngà voi. Người nghệ sĩ tài ba đã lột tả trọn vẹn vẻ đẹp của mái tóc đen mượt mà óng ả, đôi mắt to đen láy cùng những đường nét thanh tú trên gương mặt. Holmes dán mắt vào bức tiểu họa một hồi lâu. Sau đó, anh gập mặt dây chuyền lại rồi cẩn thận trả về tay ngài St. Simon.

"Sau đó, quý cô trẻ tuổi này chuyển đến London, và ngài lại tiếp tục duy trì mối quan hệ quen biết?"

"Đúng là như vậy, cha cô ấy đã đưa con gái sang đây để tham dự mùa giao tế ở London vừa qua. Tôi gặp lại cô ấy được vài bận, chúng tôi đính hôn, và giờ đây thì đã chính thức trở thành vợ chồng."

"Theo tôi hiểu thì cô ấy đã mang đến một khoản hồi môn vô cùng hậu hĩnh?"

"Một khoản hồi môn tương đối lớn. Dù vậy, cũng chẳng thấm tháp vào đâu so với mức thông thường trong gia đình tôi."

"Và lẽ dĩ nhiên, số tiền đó đã thuộc về ngài, bởi lẽ cuộc hôn nhân này đã là một sự đã rồi?"

"Quả thực, tôi chưa từng mảy may thắc mắc về vấn đề đó."

"Rất tự nhiên là ngài sẽ không bận tâm. Thế ngài có gặp cô Doran vào ngày ngay trước khi hôn lễ diễn ra không?"

"Có chứ."

"Tinh thần cô ấy lúc đó vẫn tốt chứ?"

"Chưa bao giờ tốt hơn. Cô ấy cứ liên tục huyên thuyên về những dự định mà chúng tôi sẽ cùng nhau thực hiện trong cuộc sống tương lai."

"Thật vậy sao! Chi tiết này vô cùng thú vị. Còn vào buổi sáng ngày cử hành hôn lễ thì sao?"

"Cô ấy rạng rỡ tột cùng - ít nhất là cho tới khi buổi lễ kết thúc."

"Vậy ngài có quan sát thấy bất kỳ sự thay đổi nào ở cô ấy vào thời điểm đó không?"

"Chà, nói thật lòng, ngay lúc ấy tôi mới bắt đầu nhận ra những dấu hiệu đầu tiên cho thấy tính khí của cô ấy có phần hơi gắt gỏng. Tuy nhiên, sự việc đó quá đỗi vụn vặt, chẳng đáng để nhắc tới, và chắc chắn là nó không thể nào gây ra bất kỳ ảnh hưởng gì đến vụ án này đâu."

"Dù sao đi chăng nữa, xin ngài cứ kể lại cho chúng tôi nghe đi."

"Ồ, toàn là những chuyện trẻ con thôi mà. Cô ấy đánh rơi bó hoa cưới khi chúng tôi đang tiến về phía phòng thay đồ. Lúc đó cô ấy vừa đi ngang qua hàng ghế đầu tiên, và bó hoa rơi tọt vào bên trong hàng ghế đó. Có một chút khựng lại trong tích tắc, nhưng vị quý ông ngồi ngay tại hàng ghế ấy đã nhặt bó hoa lên và đưa lại cho cô ấy. Dường như bó hoa chẳng hề hấn gì sau cú rơi. Tuy nhiên, khi tôi nhắc lại chuyện đó, cô ấy bỗng dưng trả lời tôi một cách cộc lốc; rồi trên suốt chặng đường ngồi xe ngựa trở về nhà, cô ấy dường như bị kích động một cách hết sức vô lý chỉ vì một nguyên nhân vớ vẩn đến thế."

"Thật vậy sao! Ngài vừa nói rằng có một quý ông ngồi ở hàng ghế đó. Vậy nghĩa là lúc đó cũng có một vài người dân bình thường đến dự khán ư?"

"Ồ, có chứ. Khi nhà thờ mở cửa thì làm sao có thể cấm cản họ được."

"Vị quý ông này không phải là một trong số những người bạn của vợ ngài sao?"

"Không, không hề; tôi gọi anh ta là quý ông chỉ vì phép lịch sự tối thiểu thôi, chứ vẻ ngoài của anh ta trông khá là tầm thường. Tôi hầu như chẳng buồn bận tâm đến diện mạo của anh ta. Nhưng thực sự thì tôi thấy chúng ta đang đi hơi xa khỏi vấn đề chính rồi đấy."

"Vậy là phu nhân St. Simon trở về sau hôn lễ với một tâm trạng kém vui hơn hẳn so với lúc cô ấy đến. Thế cô ấy đã làm gì ngay khi vừa bước chân lại vào nhà cha mình?"

"Tôi thấy cô ấy đang đứng nói chuyện với người hầu gái của mình."

"Và người hầu gái đó là ai thế?"

"Cô ta tên là Alice. Cô ả là người Mỹ, theo chân chủ nhân từ California sang tận đây."

"Một người hầu gái thân tín ư?"

"Hơi thái quá thì có. Theo tôi thấy, dường như nữ chủ nhân của cô ả đã buông lỏng và cho phép ả tự do quá trớn. Tuy nhiên, tất nhiên là ở Mỹ, người ta thường nhìn nhận những vấn đề này theo một lăng kính hoàn toàn khác biệt."

"Vợ ngài đã nói chuyện với cô hầu gái Alice đó trong bao lâu?"

"Ồ, chỉ vài phút thôi. Tôi còn bận tâm đến bao nhiêu chuyện khác nữa cơ mà."

"Ngài không tình cờ nghe lỏm được họ đang to nhỏ chuyện gì sao?"

"Phu nhân St. Simon có nhắc đến điều gì đó liên quan đến việc 'nhảy vào một khu mỏ.' Cô ấy rất hay sử dụng những từ lóng kiểu như vậy. Tôi hoàn toàn mù tịt, chẳng hiểu nổi ý nghĩa của nó là gì."

"Từ lóng của người Mỹ đôi khi lại mang tính biểu cảm rất cao đấy. Thế vợ ngài đã làm gì sau khi kết thúc cuộc trò chuyện với cô hầu gái?"

"Cô ấy rảo bước vào phòng ăn sáng."

"Khoác tay ngài chứ?"

"Không, cô ấy đi một mình. Vợ tôi luôn tỏ ra cực kỳ độc lập trong những vấn đề vụn vặt như vậy. Sau đó, khi chúng tôi vừa mới an tọa được chừng mười phút, cô ấy đột nhiên đứng phắt dậy, lẩm bẩm vài lời cáo lỗi rồi vội vã rời khỏi phòng. Và cô ấy không bao giờ quay trở lại nữa."

"Tuy nhiên, theo như tôi được biết thì người hầu gái tên Alice này đã khai rằng, vợ ngài quay trở về phòng riêng, khoác một chiếc áo choàng dài che kín bộ váy cưới, đội mũ bôn-nê lên đầu rồi vội vã đi ra ngoài."

"Hoàn toàn chính xác là như vậy. Và ngay sau đó, người ta bắt gặp cô ấy đang rảo bước tiến vào Công viên Hyde cùng với Flora Millar. Người phụ nữ này hiện đang bị cảnh sát giam giữ, đồng thời cũng chính là kẻ đã gây ra một vụ xáo trộn ầm ĩ ngay tại nhà ông Doran vào buổi sáng hôm đó."

"À, vâng. Tôi muốn tìm hiểu thêm một vài chi tiết về quý cô trẻ tuổi này, cũng như về mối quan hệ giữa ngài và cô ta."

Ngài St. Simon nhún vai, đôi mày khẽ nhướng lên. "Chúng tôi đã duy trì một mối quan hệ bạn bè thân thiết trong vài năm nay - tôi có thể tự tin khẳng định là một mối quan hệ cực kỳ thân thiết. Cô ta từng làm việc tại rạp hát Allegro. Tôi chưa bao giờ đối xử tệ bạc với cô ta, và cô ta cũng chẳng có lý do chính đáng nào để oán trách tôi cả. Nhưng ông lạ gì tính khí của phụ nữ nữa, ông Holmes. Flora vốn là một cô nàng vô cùng đáng yêu, có điều tính tình lại cực kỳ nóng nảy và bám lấy tôi như sam. Cô ta đã gửi cho tôi những bức thư với lời lẽ khủng khiếp ngay khi hay tin tôi sắp kết hôn. Và, nói thật lòng, lý do khiến tôi phải cử hành hôn lễ một cách lặng lẽ đến thế là vì tôi nơm nớp lo sợ sẽ xảy ra một vụ bê bối ầm ĩ ngay giữa thánh đường. Cô ta đã mò đến tận cửa nhà ông Doran ngay sau khi chúng tôi vừa trở về. Cô ta cố sống cố chết đòi chen vào, buông ra những lời lẽ hết sức lăng mạ nhắm vào vợ tôi, thậm chí còn buông lời đe dọa cô ấy. Nhưng tôi đã tiên liệu trước khả năng xảy ra chuyện tồi tệ như vậy, nên đã cẩn thận bố trí sẵn hai viên cảnh sát mặc thường phục túc trực ở đó. Họ đã nhanh chóng lôi tuột cô ta ra ngoài. Cuối cùng, cô ta cũng chịu im lặng khi nhận ra rằng việc làm ầm ĩ lên cũng chẳng mảy may mang lại lợi lộc gì."

"Vậy vợ ngài có nghe thấy tất cả những lời lẽ nhục mạ đó không?"

"Không, ơn trời là cô ấy không nghe thấy gì cả."

"Và rồi sau đó người ta lại bắt gặp cô ấy đi dạo cùng với chính người phụ nữ này?"

"Đúng vậy. Đó chính là tình tiết mà Thanh tra Lestrade của Scotland Yard đánh giá là cực kỳ nghiêm trọng. Bọn họ cho rằng Flora đã dùng lời lẽ ngon ngọt để dụ dỗ vợ tôi ra ngoài, hòng giăng sẵn một cái bẫy khủng khiếp nào đó để hãm hại cô ấy."

"Chà, đó cũng là một giả thuyết hoàn toàn có thể xảy ra."

"Ngay cả ông cũng nghĩ như vậy sao?"

"Tôi không dám khẳng định là nó có khả năng xảy ra cao. Nhưng bản thân ngài không coi đây là một khả năng hoàn toàn có thể xảy ra ư?"

"Tôi không cho rằng Flora có đủ nhẫn tâm để làm hại dù chỉ là một con ruồi."

"Tuy nhiên, thói ghen tuông mù quáng lại là một tác nhân ma quỷ, có thể biến đổi hoàn toàn bản tính của con người. Mạn phép hỏi giả thuyết của riêng ngài về toàn bộ sự việc đã diễn ra là gì?"

"Chà, thực tình mà nói thì tôi lặn lội đến đây là để tìm kiếm một giả thuyết từ ông, chứ không phải để đề xuất một giả thuyết của riêng mình. Tôi đã cung cấp cho ông tất cả những sự kiện đã diễn ra. Tuy nhiên, vì ông đã cất công hỏi, tôi đành phải nói rằng, tôi từng nghĩ đến khả năng: chính sự hưng phấn quá đỗi trước cuộc hôn nhân này, cùng với nhận thức rằng bản thân vừa thực hiện một bước nhảy vọt quá lớn trên nấc thang xã hội, đã vô tình gây ra một vài xáo trộn nhỏ về mặt thần kinh đối với vợ tôi."

"Nói tóm lại, ngài cho rằng cô ấy đã đột nhiên trở nên loạn trí?"

"Chà, thực tình mà nói, khi ngẫm lại việc cô ấy đã phũ phàng quay lưng - tôi khoan bàn đến cá nhân mình, mà là khước từ ngần ấy vinh hiển vô số kẻ thèm khát - tôi thấy khó lòng giải thích sự tình theo bất kỳ hướng nào khác."

"Chà, chắc chắn đó cũng là một giả thuyết hoàn toàn có thể hình dung được," Holmes khẽ mỉm cười nói. "Và bây giờ, thưa ngài St. Simon, tôi thiết nghĩ mình đã nắm trong tay gần như toàn bộ dữ kiện cần thiết. Xin cho phép tôi được hỏi: liệu vị trí ngài ngồi tại bàn ăn sáng có đủ tầm nhìn để quan sát ra ngoài cửa sổ không?"

"Chúng tôi hoàn toàn có thể phóng tầm mắt bao quát toàn bộ phía bên kia đường và cả khu Công viên nữa."

"Hoàn toàn chính xác. Vậy thì tôi nghĩ mình không cần phải giữ ngài nán lại thêm nữa đâu. Tôi sẽ chủ động liên lạc với ngài sau."

"Néu như ông đủ may mắn để tháo gỡ được mớ bòng bong này," vị khách hàng của chúng tôi vừa nói vừa đứng dậy.

"Tôi đã giải quyết xong xuôi vấn đề này rồi."

"Hả? Ông vừa nói cái gì cơ?"

"Tôi bảo rằng tôi đã giải quyết xong xuôi vụ án này rồi."

"Vậy, vợ tôi hiện đang ở đâu?"

"Đó là một chi tiết nhỏ mà tôi sẽ nhanh chóng cung cấp cho ngài sau."

Ngài St. Simon lắc đầu ngao ngán. "Tôi e rằng vụ việc rắc rối này sẽ đòi hỏi những cái đầu khôn ngoan và sắc sảo hơn cả ông hay tôi," ngài ấy buông lời nhận xét, rồi cúi chào theo một cung cách trang trọng mang đậm nét cổ hủ trước khi cất bước rời đi.

"Ngài St. Simon thật là tốt bụng khi hào phóng ban vinh dự cho cái đầu của tôi bằng cách đặt nó ngang hàng với chính cái đầu cao quý của ngài ấy," Sherlock Holmes phá lên cười sảng khoái. "Tôi nghĩ mình sẽ tự thưởng một ly whisky pha soda và nhâm nhi một điếu xì gà sau chuỗi dài những câu hỏi chất vấn căng thẳng vừa rồi. Thực ra, tôi đã hình thành sẵn mọi kết luận về vụ án này ngay cả trước khi vị khách hàng của chúng ta đặt chân vào phòng."

"Holmes thân mến!"

"Tôi có lưu giữ ghi chép về một số vụ án mang tính chất tương tự, mặc dù chưa có vụ nào, như tôi đã từng nhận xét trước đây, lại diễn ra với một tốc độ chóng vánh đến thế. Toàn bộ cuộc thẩm vấn vừa rồi của tôi chỉ đơn thuần nhằm mục đích biến những phỏng đoán ban đầu thành một sự thật chắc chắn mà thôi. Bằng chứng gián tiếp đôi khi lại mang một sức mạnh thuyết phục đến khó tin, tỷ như khi anh tình cờ phát hiện ra một con cá hồi bơi tung tăng trong vũng sữa vậy, trích dẫn theo ví dụ của Thoreau."

"Nhưng rõ ràng là tôi đã nghe thấy tất cả những gì mà anh vừa nghe cơ mà."

"Tuy nhiên, anh lại thiếu đi kho tàng kiến thức về những vụ án từng tồn tại trong quá khứ vốn luôn trợ giúp tôi vô cùng đắc lực. Có một trường hợp song song từng xảy ra ở Aberdeen cách đây vài năm, và một vụ án khác có nhiều nét tương đồng ở Munich vào năm ngay sau Chiến tranh Pháp - Phổ. Vụ việc lần này chính là một bản sao của những vụ án đó - nhưng, kìa, Lestrade đến rồi! Chào buổi chiều, Lestrade! Anh sẽ tìm thấy một chiếc cốc dự phòng đặt trên tủ búp-phê đấy, và xì gà thì luôn có sẵn trong hộp."

Viên thanh tra chính thức khoác trên mình chiếc áo khoác thủy thủ cùng chiếc cà vạt thắt hờ, trông anh ta toát lên vẻ sương gió của người đi biển. Trên tay anh ta xách lỉnh kỉnh một chiếc túi vải thô màu đen. Bằng một tiếng chào cộc lốc, anh ta gieo mình xuống ghế rồi châm lửa điếu xì gà vừa được mời.

"Có chuyện gì vậy?" Holmes hỏi, đuôi mắt khẽ nheo lại hóm hỉnh. "Trông anh có vẻ chẳng mấy vui vẻ."

"Đúng là tôi đang bực mình đây. Chính là cái vụ án đám cưới chết tiệt của ngài St. Simon. Tôi chẳng thể mường tượng nổi đâu là đầu đuôi cớ sự."

"Thế cơ à! Anh làm tôi ngạc nhiên đấy."

"Đã ai từng nghe đến một vụ việc lộn xộn ngần này chưa cơ chứ? Cứ tưởng như mọi manh mối đều thi nhau tuột khỏi kẽ tay. Cả ngày nay tôi đã phải lao tâm khổ tứ vì nó rồi."

"Và có vẻ như nó còn làm anh ướt sũng nữa," Holmes nói, khẽ đặt tay lên ống tay chiếc áo khoác thủy thủ của Lestrade.

"Đúng thế, tôi vừa cho người cào rà đáy hồ Serpentine4."

"Nhân danh Chúa, anh làm thế để làm gì cơ chứ?"

"Để tìm xác của phu nhân St. Simon."

Sherlock Holmes ngả người tựa lưng vào ghế, bật cười sảng khoái.

"Thế anh đã rà bồn nước đài phun nước ở Quảng trường Trafalgar chưa?" anh hỏi.

"Tại sao chứ? Anh nói vậy là có ý gì?"

"Bởi vì xác suất để anh tìm thấy vị phu nhân ấy ở nơi này cũng chẳng khác gì ở nơi kia đâu."

Lestrade quắc mắt lườm người bạn đồng hành của tôi với vẻ bực dọc. "Chắc là anh tự cho mình tỏ tường mọi thứ rồi," anh ta gầm gừ.

"Chà, tôi mới chỉ nghe qua các sự kiện thôi, nhưng tôi đã có kết luận rồi."

"Ồ, ra vậy! Thế thì hẳn anh cho rằng hồ Serpentine chẳng có chút liên can gì đến chuyện này chứ gì?"

"Tôi cho là khả năng đó cực kỳ thấp."

"Vậy phiền anh giải thích giúp, bằng cách nào mà chúng tôi lại mò được mớ này từ dưới đó lên?" Vừa nói, anh ta vừa mở tung chiếc túi, trút ào xuống sàn một bộ váy cưới bằng lụa là đắt tiền, một đôi giày lụa xoa trắng tinh khôi, cùng một vòng hoa và chiếc khăn voan trùm đầu của cô dâu. Tất thảy đều đã hoen ố và ướt nhẹp. "Đây nữa," anh ta tiếp lời, đặt một chiếc nhẫn cưới mới tinh lên chóp đống đồ. "Thử cắn hạt dẻ này xem sao, anh bạn Holmes."

"Ồ, thật vậy sao!" bạn tôi thốt lên, nhàn nhã nhả những vòng khói xanh nhạt vào không trung. "Chính tay anh đã vớt chúng từ hồ Serpentine lên à?"

"Không. Một người gác công viên đã phát hiện ra chúng trôi lềnh bềnh sát bờ. Người ta đã xác nhận đây chính là y phục của cô ấy. Theo suy luận của tôi, một khi quần áo đã ở đó, thì thi thể cũng chẳng thể nào nằm quá xa."

"Với lập luận vô cùng xuất chúng đó, ắt hẳn thi thể của bất kỳ gã đàn ông nào cũng sẽ được tìm thấy ngay cạnh chiếc tủ quần áo của gã. Vậy xin mạn phép hỏi, anh hy vọng sẽ đạt được điều gì từ mớ bòng bong này?"

"Một vài bằng chứng chỉ điểm sự nhúng tay của Flora Millar vào vụ mất tích."

"Tôi e là anh sẽ thấy chuyện đó khó tựa lên trời vậy."

"Anh nói nghiêm túc đấy chứ?" Lestrade kêu lên, giọng pha chút chua chát. "Tôi e rằng, Holmes ạ, anh chẳng thực tế chút nào với mớ suy luận và lý lẽ rỗng tuếch của mình đâu. Chỉ trong vỏn vẹn vài phút mà anh đã vướng phải hai sai lầm rồi đấy. Chiếc váy này thực sự là bằng chứng chống lại cô Flora Millar."

"Bằng cách nào cơ?"

"Trong chiếc váy có may một cái túi. Trong túi giấu một chiếc hộp đựng danh thiếp. Trong hộp đựng danh thiếp lại có một mảnh giấy. Và chính là nó đây." Anh ta đập mạnh tờ giấy xuống chiếc bàn ngay trước mặt. "Nghe cho rõ đây: 'Cô sẽ gặp tôi khi mọi thứ đã sẵn sàng. Đến ngay nhé. F. H. M.'. Bây giờ, giả thuyết của tôi từ đầu chí cuối là phu nhân St. Simon đã bị Flora Millar dụ dỗ rời đi. Và không còn nghi ngờ gì nữa, cô ả cùng đám đồng bọn chính là thủ phạm gây ra sự mất tích của vị phu nhân. Mảnh giấy này, mang chữ ký viết tắt tên cô ta, chắc chắn đã được bí mật dúi vào tay phu nhân ngay tại cửa, hòng lừa cô bước vào cạm bẫy của chúng."

"Khá lắm, Lestrade," Holmes bật cười sảng khoái. "Anh quả thực rất xuất sắc đấy. Đưa tôi xem nào." Anh uể oải với lấy tờ giấy, nhưng ngay lập tức, ánh mắt anh bị thu hút cao độ. Một tiếng kêu nhỏ đầy mãn nguyện khẽ thốt lên từ miệng anh. "Thứ này thực sự quan trọng đấy," anh quả quyết.

"Ha! Anh cũng thấy thế phải không?"

"Cực kỳ quan trọng là đằng khác. Xin nhiệt liệt chúc mừng anh."

Lestrade đứng bật dậy trong niềm hân hoan đắc thắng và cúi xuống nhìn. "Sao cơ," anh ta hét toáng lên, "anh đang nhìn nhầm mặt rồi!"

"Ngược lại mới đúng, đây mới chính là mặt cần phải xem."

"Mặt cần xem? Anh điên mất rồi! Dòng chữ viết bằng bút chì nằm rành rành ở mặt bên này cơ mà."

"Và ở mặt bên này lại là thứ trông tựa như mẩu hóa đơn khách sạn bị rách, một thứ khơi dậy trong tôi sự tò mò tột độ."

"Chẳng có gì hay ho trong đó đâu. Tôi đã soi kỹ nó từ trước rồi," Lestrade gạt đi. "'Ngày 4 tháng 10, phòng 8 shilling, bữa sáng 2 shilling 6 xu, cocktail 1 shilling, bữa trưa 2 shilling 6 xu, một ly sherry, 8 xu.' Tôi có thấy gì đặc biệt trong đó đâu."

"Rất có thể là thế. Dù sao đi chăng nữa, nó mới là thứ cốt yếu nhất. Còn về mảnh giấy kia, nó cũng quan trọng đấy, hoặc chí ít là những chữ cái viết tắt, nên tôi xin chúc mừng anh thêm lần nữa."

"Tôi đã lãng phí quá đủ thời gian rồi," Lestrade hậm hực nói, đứng phắt dậy. "Tôi chỉ tin vào sự cần mẫn làm việc chứ không phải cái trò ngồi bó gối bên lò sưởi để thêu dệt nên dăm ba giả thuyết hão huyền. Chào buổi chiều, anh Holmes, để rồi xem ai mới là người phanh phui chân tướng sự việc trước." Anh ta vơ vội mớ quần áo, nhồi nhét tất cả vào trong túi rồi đi thẳng ra phía cửa.

"Chỉ một gợi ý nho nhỏ cho anh thôi, Lestrade," Holmes kéo dài giọng nấn ná trước khi gã đối thủ khuất dạng; "Tôi sẽ chỉ cho anh thấy đâu mới là lời giải đáp thực sự của vụ này. Phu nhân St. Simon chỉ là một nhân vật hư cấu. Không có, và cũng chưa từng tồn tại một người nào như thế."

Lestrade nhìn người bạn đồng hành của tôi với ánh mắt ái ngại. Rồi anh ta quay sang phía tôi, đưa tay gõ nhẹ vào trán mình ba cái, khẽ lắc đầu ra chiều trang nghiêm, rồi hối hả bước đi.

Cánh cửa vừa mới khép lại sau lưng Lestrade thì Holmes đã vội vã đứng dậy, khoác chiếc áo choàng lên người. "Anh ta nói cũng có lý về chuyện phải đi ra ngoài làm việc đấy chứ," anh trầm ngâm, "vậy nên tôi nghĩ, Watson này, có lẽ tôi đành phải để anh lại một mình với mớ báo chí của anh một chốc rồi."

Đã quá năm giờ khi Sherlock Holmes rời đi, nhưng tôi chẳng mảy may có chút thời gian để cảm thấy cô đơn. Chỉ trong vòng một giờ sau đó, một nhân viên từ tiệm bánh kẹo xuất hiện, mang theo một chiếc hộp phẳng vĩ đại. Anh ta cùng một phụ tá trẻ tuổi bắt tay vào dỡ đồ. Và rồi, trước sự kinh ngạc tột độ của tôi, một bữa ăn khuya đồ nguội cực kỳ thịnh soạn và sành điệu dần hiện ra trên chiếc bàn gỗ gụ khiêm nhường trong căn nhà trọ của chúng tôi. Thực đơn gồm một đôi chim dẽ gà nguội, một con gà lôi, một chiếc bánh pâté de foie gras hảo hạng, cùng với những chai rượu vang cổ kính, vỏ chai vẫn còn vương đầy mạng nhện. Bày biện xong xuôi bữa tiệc xa hoa ấy, hai người họ thoắt cái đã biến mất tăm, tựa như những vị thần trong truyện Nghìn lẻ một đêm. Họ chẳng để lại lời giải thích nào, ngoại trừ một câu nói gọn lỏn rằng mọi thứ đã được thanh toán và căn dặn giao tới đúng địa chỉ này.

Gần đến chín giờ, Sherlock Holmes sải bước nhanh vào phòng. Gương mặt anh phảng phất vẻ nghiêm nghị, nhưng tia sáng lóe lên trong ánh mắt cho tôi biết anh đã đạt được những kết luận mỹ mãn.

"Vậy là họ đã dọn xong bữa khuya rồi," anh nói, hai bàn tay xoa xoa vào nhau vẻ khoan khoái.

"Có vẻ như anh đang chờ khách tới. Họ đã bày biện suất ăn cho tận năm người."

"Đúng thế, tôi đồ rằng tối nay chúng ta sẽ đón vài vị khách," anh đáp. "Tôi khá ngạc nhiên khi ngài St. Simon vẫn chưa tới. Ha! Tôi nghe như tiếng bước chân của ngài ấy đang nện trên cầu thang kìa."

Đó quả thực là vị khách ban chiều của chúng tôi. Ngài ấy hớt hải bước vào, chiếc kính kẹp mũi vung vẩy mạnh hơn bao giờ hết, cùng vẻ bối rối hiện rõ trên gương mặt quý tộc.

"Vậy là người đưa thư của tôi đã tìm được ngài?" Holmes hỏi.

"Vâng, và tôi phải thú nhận rằng nội dung bức thư khiến tôi bàng hoàng tột độ. Ông có bằng chứng xác đáng cho những gì mình nói không?"

"Hoàn toàn xác đáng."

Ngài St. Simon thả phịch người xuống ghế, đưa tay vuốt dọc vầng trán.

"Đức Công tước sẽ nói sao đây," ngài ấy lẩm bẩm, "khi ngài ấy biết một thành viên trong gia tộc lại phải gánh chịu nỗi nhục nhã ê chề đến nhường này?"

"Đó hoàn toàn chỉ là một sự cố bất ngờ. Tôi không cho rằng đó là một sự sỉ nhục."

"À, ông đang nhìn nhận vấn đề từ một lăng kính khác."

"Tôi không thấy ai đáng bị chê trách cả. Thật khó để đòi hỏi phu nhân hành xử theo một cách nào khác, dẫu cho quyết định quá đỗi đột ngột của cô ấy quả thực là một điều đáng tiếc. Mồ côi mẹ, cô ấy chẳng còn ai ở bên để nương tựa, để nghe những lời khuyên nhủ vào thời khắc khủng hoảng tột cùng ấy."

"Đó là một sự khinh miệt, thưa ông, một sự khinh miệt phơi bày trước bàn dân thiên hạ," ngài St. Simon gằn giọng, những ngón tay gõ nhịp bực dọc xuống mặt bàn.

"Ngài nên mở lòng bao dung cho cô gái tội nghiệp ấy, người vừa bị đẩy vào một tình cảnh vô tiền khoáng hậu như thế."

"Tôi sẽ không bao dung gì hết. Tôi thực sự phẫn nộ, người ta đã đối xử với tôi một cách quá đỗi phũ phàng và nhục nhã."

"Hình như tôi vừa nghe thấy tiếng chuông," Holmes lên tiếng. "Vâng, tiếng bước chân đã tới chiếu nghỉ rồi. Nếu tôi không thể thuyết phục ngài có cái nhìn bao dung hơn về vấn đề này, thưa ngài St. Simon, thì tôi đã mang đến đây một vị luật sư bào chữa, người có lẽ sẽ gặt hái được nhiều thành công hơn." Anh mở cửa, đón một quý bà cùng một quý ông bước vào. "Ngài St. Simon," anh giới thiệu, "cho phép tôi được ra mắt ngài với ông bà Francis Hay Moulton. Vị phu nhân đây, tôi đoán chừng, ngài đã từng hội ngộ."

Vừa trông thấy những vị khách mới tới, vị khách hàng của chúng tôi lập tức bật dậy khỏi ghế. Ngài ấy đứng thẳng tắp, đôi mắt rũ xuống và một tay thọc sâu vào ngực chiếc áo khoác redingote-hiện thân hoàn hảo của một vị quý tộc đang bị tổn thương lòng kiêu hãnh. Người phụ nữ bước vội lên phía trước, thiết thiết chìa tay ra, nhưng ngài ấy vẫn lạnh lùng không thèm ngước mắt nhìn lên. Có lẽ sự né tránh ấy lại là cách để ngài giữ vững quyết tâm, bởi khuôn mặt nài nỉ của cô vào giây phút ấy mang một vẻ đáng thương khó ai có thể chối từ.

"Ngài đang giận, Robert," cô lên tiếng. "Chà, tôi biết ngài hoàn toàn có lý do để phẫn nộ như thế."

"Xin đừng buông lời xin lỗi tôi," ngài St. Simon cay đắng cất lời.

"Ồ, vâng, tôi biết mình đã đối xử với ngài quá sức tệ bạc. Lẽ ra tôi nên nói rõ mọi chuyện với ngài trước khi rời đi. Nhưng lúc đó tâm trí tôi rối bời, và từ khoảnh khắc nhìn thấy Frank đang đứng ở đây, tôi đã hoàn toàn mất trí, chẳng còn biết mình đang làm gì hay nói gì nữa. Tôi chỉ tự hỏi cớ sao lúc ấy mình lại không ngã quỵ và ngất lịm đi ngay trước bệ thờ."

"Có lẽ, phu nhân Moulton, phu nhân muốn tôi và anh bạn đây tạm lánh khỏi phòng để phu nhân tiện bề giải thích nội tình chăng?"

"Nếu tôi có thể xin phép được góp lời," người đàn ông lạ mặt xen vào, "thì chúng ta đã có quá đủ những bí mật bủa vây vụ này rồi. Về phần mình, tôi muốn cả châu Âu và châu Mỹ đều được tỏ tường chân tướng sự việc." Anh ta là một người đàn ông nhỏ thó, gân guốc, nước da sạm nắng, cạo râu nhẵn thính. Gương mặt anh ta toát lên vẻ sắc sảo cùng phong thái đầy cảnh giác.

"Vậy thì tôi xin được kể lại câu chuyện của chúng tôi ngay đây," người phụ nữ dõng dạc nói. "Frank và tôi đã quen nhau vào năm '84, tại khu trại của McQuire bên rặng núi Rockies, nơi Ba tôi đang mải mê khai thác một mỏ vàng. Chúng tôi đã đính ước với nhau. Nhưng rồi, vào một ngày nọ, Ba tôi bất ngờ đào trúng một mạch quặng khổng lồ và phất lên nhanh chóng. Trong khi đó, Frank tội nghiệp lại rơi vào tình cảnh tay trắng vì khu mỏ của anh đã cạn kiệt, chẳng thu hoạch được gì. Ba tôi càng giàu sụ bao nhiêu, thì Frank lại càng bần hàn bấy nhiêu. Cuối cùng, Ba tôi nhất quyết không cho phép chuyện đính hôn của chúng tôi kéo dài thêm một ngày nào nữa. Ông đã đưa thẳng tôi đến San Francisco. Tuy nhiên, Frank đâu chịu buông xuôi. Anh đã âm thầm bám theo tôi tới tận đó, và hai chúng tôi lén lút gặp nhau mà Ba tôi chẳng hề hay biết. Nếu để lộ chuyện này, ông ấy chắc chắn sẽ phát điên lên mất. Bởi vậy, chúng tôi đã tự mình vạch ra lối thoát. Frank thề rằng anh cũng sẽ dấn thân đi tìm một mỏ vàng lớn cho riêng mình, và sẽ không bao giờ quay lại đòi cưới tôi trừ phi anh nắm trong tay khối tài sản đồ sộ ngang ngửa Ba tôi. Thế nên, tôi đã hứa sẽ mòn mỏi đợi chờ anh cho đến tận cùng thời gian, và lập lời thề sắt đá sẽ không kết duyên với bất kỳ gã đàn ông nào khác chừng nào anh còn sống trên cõi đời này. 'Vậy tại sao chúng ta không thành thân ngay lập tức,' anh đề xuất, 'như thế anh mới có thể yên tâm về em; và anh sẽ không nhận mình là chồng em cho đến ngày anh khải hoàn trở về?' Chà, chúng tôi đã bàn bạc kỹ lưỡng, và anh ấy đã chu toàn mọi thứ đâu vào đấy, đến mức một vị giáo sĩ cũng đã túc trực sẵn sàng. Chúng tôi tiến hành hôn lễ ngay tắp lự. Xong xuôi, Frank khăn gói lên đường tìm kiếm vận may, còn tôi lẳng lặng quay về bên Ba.

"Lần tiếp theo tôi nhận được tin của Frank, anh ấy đang trôi dạt ở Montana. Sau đó, anh chuyển đến đào quặng tại Arizona, rồi tôi lại nghe ngóng được dấu vết của anh ở New Mexico. Nhưng rồi, đập vào mắt tôi là một bài báo dài thườn thượt đưa tin về một khu trại thợ mỏ bị thổ dân Apache5 tấn công đẫm máu. Và cái tên Frank của tôi lại nằm trong danh sách những người tử nạn. Tôi đã ngất lịm đi tức thì, và ốm liệt giường suốt nhiều tháng trời sau thảm kịch ấy. Ba tôi, tưởng rằng tôi suy nhược vì lao lực, đã đưa tôi chạy chữa khắp hơn phân nửa số bác sĩ ở San Francisco. Suốt hơn một năm đằng đẵng không có lấy một mẩu tin tức nào dội về, tôi dần buông xuôi và tin chắc rằng Frank đã thực sự vùi xác nơi xứ người. Rồi ngài St. Simon đặt chân tới San Francisco, kéo theo đó là chuyến đi của chúng tôi đến London. Một cuộc hôn nhân môn đăng hộ đối được dàn xếp êm thấm, và Ba tôi vô cùng mãn nguyện. Nhưng sâu thẳm trong cõi lòng, tôi luôn gặm nhấm một nỗi đau đáu: Không một gã đàn ông nào trên thế gian này có thể khỏa lấp được khoảng trống trong trái tim tôi-nơi tôi đã mãi mãi trao gửi cho Frank tội nghiệp.

"Mặc dù vậy, nếu đã kết hôn với ngài St. Simon, thì dĩ nhiên tôi sẽ chu toàn đạo làm vợ. Chúng ta chẳng thể ép buộc trái tim mình yêu ai, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát hành vi của bản thân. Tôi đã bước đến bệ thờ cùng ngài ấy với tâm nguyện trở thành một người vợ mẫu mực nhất. Nhưng ngài thử mường tượng xem, tôi đã kinh hãi đến nhường nào khi vừa rảo bước lên bệ thờ, khẽ đưa mắt liếc lại phía sau và trông thấy Frank đang sừng sững đứng đó, đăm đăm nhìn tôi từ hàng ghế đầu tiên. Chút xíu nữa tôi đã thét lên, ngỡ đó là hồn ma hiện về. Nhưng khi định thần nhìn kỹ lại, bằng xương bằng thịt, anh vẫn đứng đó. Trong đôi mắt anh hiện lên một dấu hỏi câm lặng, tựa như muốn dò xét xem tôi đang vui mừng hay sầu thảm khi hội ngộ cùng anh. Tôi tự rủa xả bản thân sao lúc ấy không gục ngã luôn cho rồi. Tôi cảm thấy đất trời như quay cuồng điên đảo, những lời tuyên thệ thiêng liêng của vị giáo sĩ lọt vào tai tôi chỉ giống tiếng ong vo ve hỗn loạn. Tôi hoàn toàn mất phương hướng. Liệu tôi có nên cắt ngang buổi lễ và làm náo loạn cả nhà thờ lên không? Tôi liếc nhìn anh thêm một lần nữa. Dường như thấu tỏ được những mâu thuẫn đang giằng xé tâm can tôi, anh đưa một ngón tay lên môi, ra hiệu cho tôi giữ im lặng. Lát sau, tôi thấy anh cắm cúi viết nguệch ngoạc lên một mẩu giấy nhỏ, và tôi biết tỏng anh đang lén gửi lời nhắn cho mình. Trên đường bước ra khỏi thánh đường, khi lướt qua hàng ghế của anh, tôi đã cố tình đánh rơi bó hoa cưới về phía anh. Và khi anh cúi nhặt bó hoa trả lại cho tôi, anh đã nhét gọn mẩu giấy nhắn vào tay tôi. Trên đó chỉ vỏn vẹn một dòng chữ, căn dặn tôi hãy đến chỗ anh ngay khi nhận được tín hiệu. Dĩ nhiên, chẳng cần mất đến một phần ngàn giây đắn đo, tôi biết chắc chắn rằng bổn phận tối cao nhất của tôi lúc này là dành cho anh, và tôi đã hạ quyết tâm sẽ phục tùng vô điều kiện bất cứ chỉ thị nào anh đưa ra.

"Khi quay trở về phòng, tôi đã giãi bày mọi chuyện với người hầu gái thân tín. Cô ấy từng quen biết Frank từ hồi ở California và vẫn luôn đứng về phía anh. Tôi lệnh cho cô ấy phải giữ mồm giữ miệng, mau chóng thu xếp cho tôi vài món đồ lặt vặt và chuẩn bị sẵn chiếc áo choàng dài. Tôi tự hiểu rằng mình lẽ ra phải thẳng thắn ba mặt một lời với ngài St. Simon, nhưng quả thực tình thế lúc bấy giờ quá đỗi ngặt nghèo khi phải đối diện với mẹ ngài ấy cùng biết bao vị khách tai to mặt lớn. Cuối cùng, tôi chọn cách 'tẩu vi thượng sách', tính chuyện giải thích sau. Vừa ngồi dự tiệc chưa đầy mười phút, tôi đã chớp thấy bóng dáng Frank lấp ló ngoài cửa sổ phía bên kia đường. Anh vẫy tay ra hiệu cho tôi rồi bắt đầu sải bước về phía Công viên. Tôi rón rén chuồn ra ngoài, trùm kín áo choàng và bám theo anh. Bất thình lình, một người đàn bà lạ mặt sấn tới và lải nhải với tôi chuyện gì đó liên quan đến ngài St. Simon-chắp vá từ vài lời lọt thỏm vào tai, có vẻ như ngài ấy cũng rắp tâm giấu giếm một bí mật động trời nào đó trước thềm hôn lễ-nhưng tôi gạt phắt người đàn bà ấy sang một bên và vội vã chạy theo Frank. Chúng tôi cùng leo lên một cỗ xe ngựa, rong ruổi đến những căn phòng trọ mà anh đã thuê ở Quảng trường Gordon. Và đó, thưa các ngài, mới chính là đám cưới đích thực của cuộc đời tôi sau ngần ấy năm tháng mòn mỏi ngóng trông. Frank đã từng bị lũ thổ dân Apache bắt làm tù binh, rồi anh đã vượt ngục thành công, lặn lội trở về San Francisco. Khi hay tin tôi đã cạn kiệt hy vọng và lên đường sang Anh, anh lập tức đuổi theo, và cuối cùng đã kịp tóm được tôi ngay trong buổi sáng diễn ra lễ cưới thứ hai của đời tôi."

"Tôi tình cờ đọc được bản tin đó trên một tờ báo," người đàn ông Mỹ giải thích. "Bài báo nêu đích danh tên tuổi cùng tên nhà thờ tổ chức lễ cưới, nhưng lại bặt vô âm tín về nơi ở của quý cô đây."

"Sau đó, chúng tôi đã ngồi lại bàn bạc xem nên giải quyết cục diện này ra sao. Frank thì một mực khuyên tôi nên quang minh chính đại đứng ra làm rõ mọi chuyện, nhưng cá nhân tôi lại cảm thấy vô cùng nhục nhã ê chề. Tôi chỉ muốn độn thổ cho xong, mong sao không bao giờ phải chạm mặt bất kỳ ai trong số họ nữa-họa chăng chỉ biên vội vài dòng gửi Ba tôi để ông an tâm rằng tôi vẫn còn sống sót. Cứ nghĩ đến cảnh tượng bao nhiêu lãnh chúa, phu nhân đài các vẫn đang vây quanh bàn tiệc sáng, ngóng dài cổ đợi tôi quay lại, lòng tôi lại hoảng loạn tột độ. Bởi thế, Frank đã vơ lấy bộ váy cưới và tư trang của tôi, cuộn tròn thành một bó để xóa bỏ mọi dấu vết, rồi mang ném ở một góc khuất nào đó chẳng ai hay biết. Rất có thể vào ngày mai chúng tôi đã cao chạy xa bay tới Paris rồi, nếu quý ông tốt bụng đây, ông Holmes, không gõ cửa tìm chúng tôi vào tối nay. Quả tình, ông ấy tìm ra chúng tôi bằng cách nào thì tôi vẫn chưa thể hình dung nổi. Bằng những lý lẽ sắc bén mà đầy ân cần, ông ấy đã chỉ ra rằng tôi hoàn toàn sai lầm và Frank mới là người lý trí. Ông ấy nhấn mạnh rằng chúng tôi sẽ tự đẩy mình vào thế yếu nếu cứ khăng khăng giấu giếm mọi việc trong bóng tối. Sau đó, ông ấy ngỏ ý sắp xếp cho chúng tôi một cuộc gặp mặt riêng tư với ngài St. Simon, và thế là chúng tôi đã lập tức tới thẳng căn phòng này. Giờ đây, Robert, ngài đã nghe tỏ tường mọi uẩn khúc. Tôi ngàn lần xin lỗi vì đã gieo rắc nỗi đau khổ cho ngài, và chỉ mong ngài đừng đánh giá tôi là một kẻ quá đỗi hèn hạ."

Ngài St. Simon chẳng hề buông lỏng thái độ lạnh nhạt, cứng nhắc của mình. Ngài ấy lắng nghe toàn bộ câu chuyện dài lê thê với đôi mày cau lại và bờ môi mím chặt đầy vẻ khó chịu.

"Xin thứ lỗi," ngài ấy lạnh lùng đáp trả, "nhưng tôi không có thói quen mang những chuyện đời tư thầm kín nhất của mình ra mổ xẻ trước bàn dân thiên hạ như thế này."

"Vậy ra ngài nhất quyết không buông lòng tha thứ cho tôi? Ngài cũng không buồn bắt tay tôi một cái trước lúc chia xa sao?"

"Ồ, dĩ nhiên rồi, nếu điều đó có thể mang lại cho cô chút niềm vui mọn." Ngài ấy hờ hững đưa tay ra, lạnh lùng nắm lấy bàn tay mà cô vừa chìa về phía mình.

"Tôi đã rất hy vọng," Holmes nhẹ nhàng ngỏ ý, "rằng ngài sẽ nán lại dùng bữa khuya thân mật cùng chúng tôi."

"Tôi e rằng ở điểm đó, ông đang đòi hỏi quá nhiều," ngài ấy cứng rắn đáp trả. "Tôi có thể phải cắn răng chấp nhận những biến cố vừa xảy ra, nhưng làm sao có thể mong đợi tôi lại hớn hở vui vẻ vì chúng cho được. Thiết nghĩ, với sự cho phép của ông, giờ tôi xin được chúc tất cả quý vị một đêm an giấc." Ngài ấy gộp tất cả chúng tôi lại trong một cái cúi chào sâu đầy xa cách, rồi ngẩng cao đầu kiêu hãnh bước ra khỏi căn phòng.

"Vậy thì tôi hy vọng rằng ít nhất ông sẽ ban cho tôi niềm vinh hạnh được tiếp đón sự hiện diện của ông," Sherlock Holmes cất lời. "Được hội ngộ một người Mỹ luôn là một niềm vui lớn lao, thưa ông Moulton. Bởi lẽ, tôi luôn tin tưởng mãnh liệt rằng, sự ngu muội của một bậc quân vương hay sai lầm của một vị đại thần từ thuở xa xưa sẽ chẳng thể nào ngáng đường con cháu chúng ta. Sẽ đến một ngày, tất thảy sẽ quy tụ thành những công dân của cùng một đế chế trải rộng khắp toàn cầu, cùng chung sống dưới một lá cờ hòa quyện giữa cờ Union Jack6 và cờ Stars and Stripes7."

"Vụ án này quả thực đầy thú vị," Holmes nhận xét khi những vị khách của chúng tôi đã rời đi, "bởi nó minh chứng vô cùng rõ nét rằng, đôi khi, lời giải đáp cho một vụ việc thoạt nhìn tưởng chừng như bế tắc lại có thể vô cùng giản đơn. Chẳng có gì tự nhiên hơn chuỗi sự kiện qua lời kể của người phụ nữ ấy, và cũng chẳng có gì kỳ quặc hơn kết cục của vụ án nếu ta nhìn nhận qua lăng kính của Thanh tra Lestrade thuộc Scotland Yard, chẳng hạn."

"Vậy ra bản thân anh không hề mắc chút sai lầm nào sao?"

"Ngay từ đầu, có hai dữ kiện đã hiển hiện vô cùng rõ ràng trước mắt tôi: một là quý cô này bước vào thánh đường với tâm thế hoàn toàn sẵn sàng, và hai là cô ấy đã hối hận tột cùng chỉ vài phút sau khi trở về nhà. Rõ ràng là vào buổi sáng hôm đó, ắt hẳn đã xảy ra một chuyện gì đấy khiến cô ấy đột ngột thay đổi tâm can. Chuyện đó có thể là gì? Khi ở bên ngoài, cô ấy không thể trò chuyện cùng ai bởi luôn có chú rể kề cận. Vậy phải chăng cô ấy đã vô tình nhìn thấy ai đó? Nếu quả thật là vậy, người đó ắt hẳn phải đến từ nước Mỹ; bởi thời gian cô ấy lưu lại xứ sở sương mù này quá ngắn ngủi, khó lòng có ai đủ sức vươn tầm ảnh hưởng sâu sắc đến mức chỉ một ánh nhìn cũng đủ khiến cô dâu rũ bỏ toàn bộ kế hoạch trọng đại của đời mình. Bằng phương pháp loại trừ, anh thấy đấy, chúng ta liền đi đến giả thiết rằng cô ấy đã chạm mặt một người Mỹ. Vậy gã người Mỹ này là ai, và tại sao hắn lại nắm giữ ngần ấy quyền lực đối với cô ấy? Đó có thể là một nhân tình; hoặc cũng có thể là một người chồng. Tôi vốn biết, những năm tháng thanh xuân của cô ấy đã trôi qua giữa những khung cảnh hoang dã cùng biết bao biến cố dị thường. Chặng đường suy luận của tôi đã tiến xa đến tận đó trước cả khi nghe ngài St. Simon bộc bạch câu chuyện. Khi ngài ấy kể cho chúng ta nghe về gã đàn ông ngồi ở hàng ghế khán giả, về sự thay đổi thái độ đột ngột của cô dâu, về cái mánh khóe đánh rơi bó hoa quá đỗi vụng về hòng nhận lấy một mảnh giấy nhắn, về việc cô ấy nương cậy vào người hầu gái thân tín, và cả cái ẩn ý vô cùng sâu xa của cô ấy về việc nhảy vào một khu mỏ-mà theo tiếng lóng của giới thợ mỏ, nó mang nghĩa là tước đoạt thứ mà kẻ khác đã sớm giành quyền sở hữu-thì toàn bộ tình thế đã phơi bày sáng tỏ như ban ngày. Cô ấy đã bỏ trốn cùng một gã đàn ông, và gã đó không là nhân tình thì cũng là người chồng cũ-mà khả năng cao lại rơi vào vế sau."

"Và làm cách quái nào mà anh có thể tìm ra được tung tích của họ giữa cái thế giới mênh mông này?"

"Việc đó lẽ ra đã vô vàn gian nan, nhưng anh bạn Lestrade của chúng ta lại vô tình nắm giữ trong tay một manh mối mà bản thân anh ta cũng chẳng hề hay biết giá trị thực sự. Những chữ cái viết tắt, dĩ nhiên, mang tầm quan trọng bậc nhất; nhưng còn đắt giá hơn thế nữa là chi tiết tiết lộ rằng trong vòng một tuần qua, hắn ta đã thanh toán hóa đơn tại một trong những khách sạn sang trọng và kén khách bậc nhất chốn London này."

"Làm sao anh có thể suy luận ra được cái sự kén khách ấy?"

"Nhờ vào những mức giá đầy chọn lọc. Cái giá tám shilling cho một đêm ngả lưng và tám xu cho một ly rượu sherry đã chỉ điểm thẳng đến một trong những chốn xa hoa đắt đỏ nhất. Không có mấy khách sạn ở London này dám đưa ra mức giá cắt cổ đến thế. Tại khách sạn thứ hai mà tôi ghé đến trên Đại lộ Northumberland, khi lật giở sổ sách, tôi phát hiện ra Francis H. Moulton, một quý ông người Mỹ, vừa mới rời đi ngay ngày hôm trước. Và khi lướt qua những dòng ghi chú về người đàn ông này, tôi tình cờ bắt gặp chính xác những món đồ mà tôi đã thấy trên tờ hóa đơn sao chép kia. Thư từ của anh ta sẽ được chuyển tiếp đến số 226 Quảng trường Gordon; bởi vậy, tôi đã tìm đến tận nơi. Đủ may mắn khi bắt gặp đôi uyên ương đang ở nhà, tôi đã đánh bạo đưa ra vài lời khuyên chân thành của một kẻ đi trước, đồng thời chỉ ra cho họ thấy rằng, xét trên mọi khía cạnh, mọi chuyện sẽ êm đẹp hơn nhiều nếu họ chịu làm rõ tình cảnh của mình trước toàn thể công chúng, và đặc biệt là với ngài St. Simon. Tôi đã mời họ tới đây để ba mặt một lời với ngài ấy; và, như anh thấy đấy, tôi cũng đã buộc ngài ấy phải giữ đúng lời hẹn."

"Nhưng kết cục có vẻ chẳng lấy gì làm êm đẹp," tôi nhận xét. "Cách hành xử của ngài ấy quả thực chẳng mấy cao thượng."

"Chao ôi, Watson," Holmes mỉm cười đáp lời, "có lẽ chính anh cũng chẳng thể tỏ ra cao thượng được đâu, nếu như, sau tất thảy những nhọc nhằn của công cuộc tán tỉnh và kết hôn, bỗng chốc anh nhận ra mình bị tước đoạt cả phu nhân lẫn gia tài chỉ trong cái chớp mắt. Tôi thiết nghĩ, chúng ta nên đánh giá ngài St. Simon bằng một thái độ thật bao dung, và thầm tạ ơn những vì sao may mắn chiếu mệnh vì đã giúp ta chẳng bao giờ phải lâm vào cảnh ngộ trớ trêu nhường ấy. Hãy kéo chiếc ghế của anh lại gần đây và đưa cho tôi cây vĩ cầm, bởi lẽ vấn đề duy nhất mà chúng ta còn phải giải quyết lúc này, chính là làm thế nào để giết chết quãng thời gian lê thê trong những buổi tối mùa thu hiu quạnh này."

  1. Jezail là một loại súng trường nòng dài, nạp đạn từ miệng nòng, thường được sử dụng bởi các chiến binh Hồi giáo ở Trung Đông và Nam Á. 'Chiến dịch Afghanistan' nhắc đến Chiến tranh Anglo-Afghan lần thứ hai (1878-1880), nơi bác sĩ Watson từng phục vụ. ↩

  2. Plantagenet là vương triều cai trị nước Anh từ năm 1154 đến 1485. Việc gia đình St. Simon mang dòng máu này chứng tỏ xuất thân quý tộc cực kỳ lâu đời và vinh hiển. ↩

  3. Tudor là một trong những vương triều quyền lực và lừng lẫy nhất lịch sử Anh (1485-1603), nổi tiếng với các vị quân vương như Henry VIII và Elizabeth I. ↩

  4. Serpentine là một hồ nước nhân tạo ở Công viên Hyde (London). Trong văn học Anh thế kỷ 19, hồ này thường được nhắc đến như một địa điểm có nhiều người tự sát hoặc để phi tang thi thể. ↩

  5. Apache là tên gọi chung của các bộ lạc người Mỹ bản địa sống ở vùng Tây Nam Hoa Kỳ. Họ nổi tiếng với tinh thần chiến đấu quả cảm và thường có những cuộc xung đột khốc liệt với người định cư da trắng vào thế kỷ 19. ↩

  6. Quốc kỳ của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. ↩

  7. Quốc kỳ của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ (Cờ sao và sọc). Việc hòa quyện hai lá cờ thể hiện tầm nhìn của Holmes về sự đoàn kết giữa hai quốc gia nói tiếng Anh. ↩