II. Vụ án chiếc hộp các-tông

Khi lựa chọn một vài vụ án tiêu biểu nhằm làm sáng tỏ những phẩm chất trí tuệ xuất chúng của người bạn tôi - Sherlock Holmes - tôi đã cố gắng, trong chừng mực có thể, chọn ra những vụ ít nhuốm màu giật gân nhất, đồng thời vẫn dành được một khoảng đất công bằng cho tài năng của anh. Thế nhưng, trớ trêu thay, khó lòng tách rời hoàn toàn yếu tố giật gân ra khỏi tội ác. Người ghi chép bị đẩy vào thế tiến thoái lưỡng nan: hoặc phải hy sinh những chi tiết cốt yếu trong lời kể của mình, qua đó tạo nên một ấn tượng sai lạc về sự việc; hoặc buộc phải sử dụng chính những chất liệu mà cơ hội - chứ không phải sự chọn lựa - đã đặt vào tay anh ta. Với đôi dòng dạo đầu ngắn ngủi ấy, tôi xin phép chuyển sang những ghi chép của mình về những gì sau này đã chứng tỏ là một chuỗi sự kiện hết sức kỳ lạ, dù đặc biệt khủng khiếp.

Đó là một ngày tháng Tám nắng như đổ lửa. Phố Baker chẳng khác gì một cái lò nung, và ánh mặt trời chói chang đập vào lớp gạch vàng của căn nhà bên kia đường đến mức khiến người ta nhức mắt. Thật khó mà tin rằng đây cũng chính là những bức tường đã từng thấp thoáng hiện lên một cách ảm đạm qua những màn sương mù dày đặc của mùa đông. Những tấm rèm của chúng tôi được kéo xuống nửa chừng, còn Holmes nằm cuộn tròn trên ghế sô-pha, đọc đi đọc lại một lá thư mà anh vừa nhận được qua chuyến bưu điện buổi sáng. Về phần tôi, những năm tháng phục vụ tại Ấn Độ đã tôi luyện cho tôi khả năng chịu nóng tốt hơn chịu lạnh, và nhiệt kế chạm mức chín mươi độ F cũng chưa hẳn là một cực hình. Nhưng tờ báo buổi sáng thì chẳng có gì đáng đọc. Nghị viện đã ngưng họp. Ai nấy đều đã rời khỏi thị trấn, và lòng tôi khắc khoải nhớ về những thảm cỏ trải dài của khu New Forest hay bãi cuội lấp lánh ở Southsea. Tiếc thay, một tài khoản ngân hàng trống rỗng đã buộc tôi phải hoãn lại kỳ nghỉ của mình. Còn với người bạn đồng hành, cả chốn thôn quê lẫn biển cả đều chẳng hề gợi lên trong anh lấy một chút hứng thú nào. Anh thích nằm ngay giữa trung tâm của năm triệu con người, với những sợi tơ vô hình của mình vươn ra, đan len qua từng ngóc ngách, nhạy bén đón bắt từng lời đồn thổi hay mối nghi ngờ nhỏ nhất về một tội ác còn chưa được làm sáng tỏ. Thưởng ngoạn thiên nhiên vốn không có chỗ trong vô vàn thiên phú của anh. Sự thay đổi duy nhất của anh chỉ là khi anh chuyển tâm trí mình từ những kẻ gây ác nơi thành thị sang việc lần theo dấu vết đồng loại của chúng ở chốn thôn quê.

Nhận thấy Holmes đang quá mải mê chìm đắm trong lá thư để có thể trò chuyện, tôi quẳng tờ báo khô khan sang một bên, ngả người ra sau ghế và chìm vào một nỗi trầm tư u ám. Đột nhiên, giọng nói của người bạn đồng hành vang lên, cắt đứt dòng suy nghĩ của tôi:

“Anh nói đúng đấy, Watson à,” anh cất tiếng. “Quả thật đó có vẻ là một cách giải quyết tranh chấp lố bịch nhất.”

“Lố bịch nhất!” tôi kêu lên, và rồi đột ngột nhận ra rằng anh đã đọc được chính xác suy nghĩ sâu kín nhất trong tâm hồn mình, tôi bật thẳng dậy trên ghế, nhìn chằm chằm vào anh đầy kinh ngạc tột độ.

“Chuyện này là thế nào hả, Holmes?” tôi thốt lên. “Điều này thật vượt quá mọi điều tôi có thể tưởng tượng nổi.”

Anh cười phá lên một cách thoải mái trước vẻ bối rối của tôi.

“Anh còn nhớ chứ,” anh nói, “cách đây một thời gian, khi tôi đọc cho anh nghe đoạn văn trong một bản phác thảo của Poe¹, kể về một kẻ suy luận chặt chẽ lần theo những suy nghĩ chưa thốt thành lời của người bạn đồng hành mình, anh đã có xu hướng xem đó chỉ là một mánh phô diễn kỹ thuật thuần túy của tác giả. Và khi tôi nhận xét rằng bản thân tôi thường xuyên có thói quen làm điều tương tự, anh đã tỏ ra hoài nghi.”

“Ồ, không đâu!”

“Có lẽ không phải bằng lời nói, Watson thân mến của tôi, nhưng chắc chắn là bằng lông mày của anh rồi. Thế nên, khi tôi trông thấy anh ném tờ báo xuống và chìm vào một dòng suy tư, tôi đã rất vui khi có cơ hội lần theo dòng suy nghĩ đó, và cuối cùng là đột ngột xen vào, như một bằng chứng rằng tôi đã kết nối được với anh.”

Nhưng tôi còn lâu mới thấy thỏa mãn. “Trong ví dụ mà anh đọc cho tôi nghe,” tôi nói, “kẻ suy luận kia đã rút ra kết luận từ hành động của người mà anh ta quan sát. Nếu tôi nhớ không lầm, anh ta vấp phải một đống đá, ngước nhìn những vì sao, và đại loại như thế. Nhưng tôi vẫn ngồi im lặng trên ghế của mình, vậy tôi có thể cung cấp cho anh những manh mối gì chứ?”

“Anh tự đánh giá thấp bản thân mình rồi. Các đường nét trên gương mặt được ban cho con người như một phương tiện để họ thể hiện cảm xúc của mình, và những đường nét của anh là những đầy tớ trung thành.”

“Ý anh muốn nói là anh đọc được dòng suy nghĩ của tôi từ những đường nét trên khuôn mặt tôi sao?”

“Những đường nét của anh, và đặc biệt là đôi mắt anh. Có lẽ chính anh cũng không thể nhớ lại giấc mơ màng của mình đã bắt đầu như thế nào?”

“Không, tôi không thể.”

“Vậy thì để tôi kể cho anh nghe. Sau khi ném tờ báo xuống - hành động ấy đã thu hút sự chú ý của tôi về phía anh - anh ngồi yên trong chừng nửa phút với một vẻ mặt trống rỗng. Rồi đôi mắt anh gắn chặt vào bức chân dung Tướng Gordon² vừa mới được lồng khung của anh, và tôi thấy qua sự biến đổi trên gương mặt anh rằng một dòng suy nghĩ đã bắt đầu hình thành. Nhưng nó không dẫn đi quá xa. Đôi mắt anh lướt qua bức chân dung chưa lồng khung của Henry Ward Beecher³ đang đặt trên đỉnh chồng sách của mình. Rồi anh ngước lên nhìn bức tường, và tất nhiên ý nghĩ của anh trở nên rõ ràng. Anh đang nghĩ rằng nếu bức chân dung kia được lồng khung, nó sẽ vừa vặn che lấp khoảng trống ấy và cân xứng với bức tranh của Gordon ở đằng kia.”

“Anh đã lần theo tôi thật tuyệt vời!” tôi thốt lên.

“Cho đến điểm ấy thì tôi khó mà lạc lối được. Nhưng rồi suy nghĩ của anh quay trở lại với Beecher, và anh nhìn chằm chằm như thể đang nghiên cứu tính cách con người ấy qua từng đường nét trên gương mặt ông ta. Rồi đôi mắt anh ngừng nheo lại, nhưng anh vẫn tiếp tục dán nhìn, và khuôn mặt anh đầy vẻ đăm chiêu. Anh đang hồi tưởng lại những sự kiện trong sự nghiệp của Beecher. Tôi biết rõ rằng anh không thể làm điều này mà không nghĩ đến sứ mệnh mà ông ấy đã đảm nhận đứng về phía phe Miền Bắc⁴ vào thời điểm Nội chiến⁵, vì tôi còn nhớ anh đã từng bày tỏ sự phẫn nộ mãnh liệt của mình trước cách mà ông ấy bị đón nhận bởi những phần tử hung hăng nhất trong số đồng bào chúng ta. Anh xúc động mạnh mẽ về điều đó đến nỗi tôi biết anh không thể nghĩ về Beecher mà đồng thời không nghĩ về chuyện ấy. Và khi một khoảnh khắc sau đó, tôi thấy đôi mắt anh rời khỏi bức tranh, tôi ngờ rằng tâm trí anh giờ đây đã chuyển sang cuộc Nội chiến. Lúc tôi quan sát đôi môi anh mím chặt, đôi mắt anh ánh lên, và hai bàn tay anh siết lại, tôi quả quyết rằng anh thực sự đang nghĩ về sự dũng cảm mà cả hai phía đã thể hiện trong cuộc đấu tranh tuyệt vọng ấy. Nhưng rồi, một lần nữa, gương mặt anh trở nên buồn bã hơn; anh lắc đầu. Anh đang nghĩ đến nỗi đau thương, sự kinh hoàng và cảnh lãng phí sinh mạng một cách vô ích. Bàn tay anh khẽ lướt qua vết thương cũ của chính mình, và một nụ cười mấp máy trên môi anh - điều đó cho tôi thấy rằng khía cạnh lố bịch của phương thức giải quyết những vấn đề quốc tế này đã tự nó len lỏi vào tâm trí anh. Tại điểm này, tôi đồng ý với anh rằng điều đó thật vô lý, và rất vui khi thấy rằng mọi suy luận của tôi đều chính xác.”

“Hoàn toàn chính xác!” tôi nói. “Và giờ đây khi anh đã giải thích cặn kẽ, tôi thú nhận rằng mình vẫn còn kinh ngạc y như lúc ban đầu.”

“Nó rất hời hợt thôi, Watson thân mến của tôi, tôi cam đoan với anh đấy. Tôi đáng lẽ đã không xâm phạm vào sự chú tâm của anh, nếu như hôm trước anh không tỏ ra đôi chút hoài nghi. Nhưng hiện tại tôi đang có trong tay một vấn đề nho nhỏ, có thể sẽ chứng minh là khó nhằn hơn bài tiểu luận về nghệ thuật đọc suy nghĩ của tôi. Anh có để ý thấy trên báo một đoạn vắn tắt đề cập đến thứ nội dung đáng chú ý trong một gói bưu kiện được gửi qua đường bưu điện cho cô Cushing, ở Phố Cross, Croydon không?”

“Không, tôi chẳng thấy gì cả.”

“À! Vậy thì chắc anh đã bỏ lỡ nó rồi. Quẳng nó sang đây cho tôi nào. Đây rồi, ngay dưới cột tài chính. Có lẽ anh sẽ vui lòng đọc to lên nhé.”

Tôi nhặt tờ báo mà anh vừa ném trả lại và đọc đoạn văn được chỉ định. Nó mang tiêu đề: “Một bưu kiện rùng rợn.”

“Cô Susan Cushing, hiện sống tại Phố Cross, Croydon, đã trở thành nạn nhân của một hành vi phải được coi là một trò đùa thực tế đặc biệt đáng tởm, trừ phi có một ẩn ý thâm độc hơn nào đó được chứng minh là gắn liền với sự việc. Vào lúc hai giờ chiều ngày hôm qua, một gói bưu kiện nhỏ, bọc trong giấy nâu, đã được người đưa thư giao đến. Bên trong là một chiếc hộp các-tông chứa đầy muối thô. Khi đổ thứ muối ấy ra, cô Cushing đã kinh hoàng tột độ khi phát hiện ra hai chiếc tai người, dường như mới bị cắt lìa không lâu. Chiếc hộp đã được gửi bằng đường bưu kiện qua bưu điện từ Belfast vào buổi sáng của ngày hôm trước. Không hề có bất kỳ dấu hiệu nào về người gửi, và vấn đề càng trở nên bí ẩn hơn bởi lẽ cô Cushing, một phụ nữ độc thân năm mươi tuổi, xưa nay vốn sống một cuộc đời vô cùng khép kín, và có ít người quen biết hay liên lạc thư từ đến mức việc cô nhận được bất cứ thứ gì qua đường bưu điện cũng đã là một sự kiện hiếm hoi. Tuy nhiên, cách đây vài năm, khi còn cư trú tại Penge, cô đã từng cho ba nam sinh viên y khoa thuê phòng trong nhà mình, những kẻ mà về sau cô buộc phải đuổi đi vì những thói quen ồn ào và thiếu kỷ luật của chúng. Cảnh sát đưa ra ý kiến rằng hành động tàn bạo này có thể đã được thực hiện nhằm vào cô Cushing bởi chính những thanh niên đó, những kẻ còn ôm hận và hy vọng dọa cho cô sợ hãi bằng cách gửi đến cô những thứ di hài này lấy từ các phòng giải phẫu. Một vài khả năng củng cố cho giả thuyết này đến từ việc một trong số những sinh viên đó là người gốc Bắc Ireland, và theo như điều cô Cushing tin chắc, là đến từ Belfast. Trong lúc chờ đợi, vấn đề đang được tích cực điều tra, và ông Lestrade, một trong những sĩ quan thám tử nhanh nhạy nhất của chúng ta, đang phụ trách vụ án.”

“Ngần ấy là từ tờ Daily Chronicle đấy,” Holmes nói khi tôi đọc xong. “Còn giờ thì đến lượt người bạn Lestrade của chúng ta. Sáng nay tôi có nhận được một bức thư ngắn của anh ta. Trong đó, anh ta viết thế này: ‘Tôi nghĩ rằng vụ án này rất hợp với chuyên môn của anh. Chúng tôi có đủ mọi hy vọng để làm sáng tỏ sự việc, nhưng chúng tôi lại gặp chút khó khăn trong việc tìm ra một manh mối cụ thể để bắt đầu. Tất nhiên, chúng tôi đã đánh điện cho bưu điện Belfast, nhưng số lượng bưu kiện được giao trong ngày hôm đó quá lớn, và họ chẳng có cách nào để xác định bưu kiện đặc biệt này, cũng như nhớ ra người gửi. Chiếc hộp là loại hộp đựng thuốc lá sợi honeydew⁶ nửa pound, và chẳng giúp ích được gì thêm cho chúng tôi. Giả thuyết về bọn sinh viên y khoa với tôi vẫn có vẻ khả thi nhất, nhưng nếu anh có dăm ba giờ rảnh rỗi, tôi sẽ rất vui được gặp anh ngoài này. Tôi sẽ có mặt tại nhà cô ấy hoặc tại đồn cảnh sát suốt cả ngày.’ Anh nghĩ sao, Watson? Anh có thể vượt qua cái nóng này và cùng tôi chạy xuống Croydon, vì một cơ hội mỏng manh cho một vụ án mới trong cuốn biên niên sử của anh chăng?”

“Tôi đang thèm khát có việc gì đó để làm đây.”

“Vậy thì anh sẽ có nó. Hãy rung chuông gọi lấy giày cho chúng ta và bảo họ gọi một chiếc xe ngựa. Tôi sẽ quay lại ngay trong nháy mắt, khi tôi thay xong áo choàng ngủ và nhồi đầy hộp xì gà của mình.”

Một cơn mưa rào đổ xuống khi chúng tôi còn đang trên tàu, và khi đến Croydon, cái nóng đã dịu đi nhiều, không còn ngột ngạt như trong phố nữa. Holmes đã gửi trước một bức điện, nên Lestrade - vẫn gầy guộc, chỉn chu và lanh lợi như một con chồn - đã đợi sẵn chúng tôi ở sân ga. Đi bộ chừng năm phút, chúng tôi đã đến được Phố Cross, nơi cô Cushing cư ngụ.

Đó là một con phố rất dài với những dãy nhà gạch hai tầng ngăn nắp và tươm tất, mỗi ngôi nhà đều có bậc thềm đá quét trắng tinh và những tốp phụ nữ mang tạp dề tụm năm tụm ba trò chuyện trước cửa. Đi được nửa đường, Lestrade dừng lại, gõ vào một cánh cửa. Một cô hầu gái nhỏ nhắn ra mở. Chúng tôi được dẫn vào căn phòng phía trước, nơi cô Cushing đang ngồi. Cô là một phụ nữ có gương mặt hiền hậu, đôi mắt to dịu dàng và mái tóc hoa râm buông nhẹ xuống hai bên thái dương. Trên đùi cô đặt một tấm vải phủ ghế đã thêu xong, còn bên cạnh, trên chiếc ghế đẩu, là một giỏ lụa đủ màu sắc.

“Chúng ở trong nhà kho đấy, mấy thứ kinh khủng đó,” cô nói khi Lestrade bước vào. “Tôi chỉ mong ông mang chúng đi khuất mắt cho rồi.”

“Tôi sẽ làm vậy, cô Cushing. Tôi chỉ tạm để chúng ở đây đến khi bạn tôi, ông Holmes, được xem qua trước mặt cô thôi.”

“Sao lại phải trước mặt tôi, thưa ông?”

“Phòng khi anh ấy muốn hỏi cô vài điều.”

“Hỏi tôi thì được ích gì, khi tôi đã nói với ông là tôi chẳng biết gì về chuyện ấy cả?”

“Đúng vậy, thưa bà,” Holmes cất giọng dỗ dành. “Tôi không nghi ngờ rằng cô đã bị làm phiền quá đủ vì chuyện này rồi.”

“Quả là như thế đấy, thưa ông. Tôi vốn là một phụ nữ trầm lặng, sống một cuộc đời khép kín. Được lên báo và thấy cảnh sát trong nhà mình quả là một chuyện quá sức mới mẻ với tôi. Tôi sẽ không để những thứ đó trong nhà này đâu, ông Lestrade. Nếu ông muốn xem chúng, ông phải ra nhà kho.”

Đó là một căn lán nhỏ nằm trong khu vườn hẹp chạy dọc phía sau nhà. Lestrade đi vào rồi mang ra một chiếc hộp các-tông màu vàng, cùng một mảnh giấy nâu và vài sợi dây bện. Ở cuối lối đi có một chiếc ghế dài, và tất cả chúng tôi ngồi xuống đó trong khi Holmes lần lượt xem xét từng món đồ mà Lestrade trao cho anh.

“Sợi dây này cực kỳ đáng chú ý,” anh nhận xét, giơ nó lên trước ánh sáng và hít hà. “Anh nghĩ sao về nó, Lestrade?”

“Nó đã được tẩm hắc ín.”

“Chính xác. Một đoạn dây thừng tẩm hắc ín. Chắc hẳn anh cũng nhận ra cô Cushing đã cắt đứt nó bằng kéo, vết cắt xơ ra ở cả hai đầu. Điều này có ý nghĩa đấy.”

“Tôi chẳng thấy có ý nghĩa gì cả,” Lestrade đáp.

“Ý nghĩa nằm ở chỗ cái nút thắt vẫn còn nguyên vẹn, và cái nút thắt này có một đặc điểm khác thường.”

“Nó được thắt rất gọn gàng. Tôi cũng đã ghi nhận điều đó,” Lestrade nói với vẻ tự mãn.

“Vậy tạm xong phần sợi dây,” Holmes mỉm cười. “Giờ đến giấy bọc. Giấy nâu, có mùi cà phê rất rõ. Sao, anh không nhận ra sao? Tôi nghĩ không thể nhầm lẫn được. Địa chỉ được in bằng những con chữ khá nguệch ngoạc: ‘Cô S. Cushing, Phố Cross, Croydon.’ Viết bằng một cây bút ngòi to, rất có thể là loại ngòi J⁷, với mực kém chất lượng. Từ ‘Croydon’ ban đầu được viết bằng chữ ‘i’ rồi sau đó sửa thành ‘y.’ Vậy bưu kiện này được ghi địa chỉ bởi một người đàn ông - nét chữ in rõ rệt là của nam giới - học vấn hạn chế và không rành về thị trấn Croydon. Đến đây thì mọi thứ đều ổn! Chiếc hộp là loại hộp honeydew nửa pound, màu vàng, chẳng có gì đặc biệt ngoại trừ hai vết ngón tay cái ở góc dưới bên trái. Bên trong chứa đầy muối thô - loại muối dùng để bảo quản da sống và những mục đích thương mại thô sơ khác. Và vùi trong lớp muối ấy là những thứ kèm theo vô cùng kỳ lạ này.”

Vừa nói anh vừa lấy ra hai chiếc tai người. Đặt một tấm ván ngang qua đầu gối, anh tỉ mỉ xem xét chúng, trong khi Lestrade và tôi cúi sát về phía trước ở hai bên, thay phiên nhau liếc nhìn những di vật rùng rợn ấy và khuôn mặt trầm ngâm đầy háo hức của người bạn đồng hành. Cuối cùng, anh cất chúng trở lại vào hộp và ngồi yên lặng suy tư một lúc.

“Dĩ nhiên anh đã nhận ra,” anh chậm rãi nói, “rằng hai chiếc tai này không cùng một cặp.”

“Vâng, tôi có để ý. Nhưng nếu đây là một trò đùa của mấy sinh viên trường giải phẫu, thì gửi hai chiếc tai không khớp nhau cũng dễ dàng như gửi một đôi chính xác vậy.”

“Đúng thế. Nhưng đây không phải là một trò đùa.”

“Anh chắc chứ?”

“Những lập luận chống lại giả thuyết đó rất mạnh. Thi thể trong các phòng giải phẫu được tiêm chất lỏng bảo quản. Hai chiếc tai này không hề có dấu vết của chất đó. Chúng còn tươi. Chúng bị cắt lìa bằng một dụng cụ cùn - một điều khó xảy ra nếu là sinh viên ra tay. Hơn nữa, axit cacbolic hoặc cồn tinh chế mới là những chất bảo quản mà một đầu óc y khoa nghĩ đến, chứ chắc chắn không phải muối thô. Tôi xin nhắc lại: không có trò đùa nào ở đây cả. Chúng ta đang điều tra một tội ác nghiêm trọng.”

Một cơn rùng mình mơ hồ chạy dọc sống lưng tôi khi lắng nghe lời bạn mình và nhìn vẻ nghiêm nghị cứng đanh trên từng đường nét khuôn mặt anh. Khúc dạo đầu tàn bạo này dường như báo trước một nỗi kinh hoàng kỳ lạ và khó lý giải nào đó đang ẩn nấp trong bóng tối. Lestrade, tuy nhiên, lắc đầu như một kẻ mới bị thuyết phục có một nửa.

“Không thể phủ nhận là có những ý kiến phản bác giả thuyết trò đùa,” anh ta nói, “nhưng còn có những lý do mạnh mẽ hơn nhiều để chống lại giả thuyết kia. Chúng ta biết rằng người phụ nữ này đã sống một cuộc đời vô cùng yên ả và đáng kính, ở Penge và ở đây, trong suốt hai mươi năm qua. Cô ấy hầu như chưa từng rời khỏi nhà mình lấy một ngày trong suốt khoảng thời gian đó. Vậy thì trên đời này làm gì có kẻ tội phạm nào lại đem bằng chứng về tội ác của mình gửi cho cô ấy, đặc biệt là khi - trừ phi cô ấy là một nữ diễn viên cực kỳ điêu luyện - cô ấy hiểu biết về chuyện này cũng ít y như chúng ta vậy?”

“Đó chính là vấn đề chúng ta phải giải,” Holmes đáp, “và về phần mình, tôi sẽ bắt đầu bằng cách đặt giả thuyết rằng suy luận của tôi là chính xác, và rằng một vụ giết người kép đã xảy ra. Một trong hai chiếc tai này là của một người phụ nữ - nhỏ nhắn, đường nét thanh tú, và có xỏ lỗ để đeo khuyên tai. Chiếc kia là của một người đàn ông - da sạm nắng, xỉn màu, cũng được xỏ lỗ khuyên tai. Hai con người này rất có thể đã chết, nếu không thì câu chuyện của họ đã đến tai chúng ta từ trước đến nay rồi. Hôm nay là thứ Sáu. Gói bưu kiện đã được gửi qua đường bưu điện vào sáng thứ Năm. Vậy thì bi kịch xảy ra vào thứ Tư, hoặc thứ Ba, hoặc sớm hơn. Nếu hai người đã bị sát hại, thì ai, ngoài chính kẻ sát nhân, lại gửi dấu tích tác phẩm của hắn cho cô Cushing? Chúng ta có thể coi người gửi bưu kiện chính là gã mà chúng ta đang truy lùng. Nhưng hắn hẳn phải có một lý do rất mạnh mẽ để gửi bưu kiện này cho cô Cushing. Lý do đó là gì? Để nói với cô ấy rằng hành động đã được thực hiện! Hoặc để làm cô ấy đau đớn - rất có thể là vậy. Nhưng trong trường hợp đó, cô ấy phải biết kẻ đó là ai. Liệu cô ấy có biết không? Tôi nghi ngờ điều đó. Nếu cô ấy biết, tại sao cô ấy lại gọi cảnh sát? Cô ấy có thể đã chôn những chiếc tai ấy, và sẽ chẳng ai biết được gì. Đó mới là điều cô ấy sẽ làm nếu muốn che chở cho kẻ tội phạm. Nhưng nếu không muốn che chở cho hắn, hẳn cô ấy đã phải khai ra tên hắn. Ở đây có một mớ rắc rối cần được gỡ ra.” Anh vẫn nói bằng giọng the thé và nhanh nhảu, đôi mắt nhìn chằm chằm một cách trống rỗng qua hàng rào khu vườn, nhưng rồi anh bất ngờ bật dậy lanh lẹ và bước về phía ngôi nhà.

“Tôi có vài câu hỏi muốn hỏi cô Cushing,” anh nói.

“Nếu vậy tôi có thể để anh lại đây,” Lestrade lên tiếng, “vì tôi còn có một việc nhỏ khác phải giải quyết. Tôi nghĩ mình chẳng còn gì để tìm hiểu thêm từ cô Cushing nữa. Anh sẽ gặp lại tôi ở đồn cảnh sát.”

“Chúng tôi sẽ ghé qua trên đường ra ga,” Holmes đáp.

Một lát sau, anh và tôi đã quay trở lại căn phòng phía trước, nơi người phụ nữ lặng lẽ ấy vẫn đang chăm chú đan tấm vải phủ ghế của mình. Cô đặt nó xuống đùi khi chúng tôi bước vào và nhìn chúng tôi bằng đôi mắt xanh thẳm, chân thành mà cũng đầy dò xét.

“Tôi tin chắc, thưa ông,” cô nói, “rằng vấn đề này chỉ là một sự nhầm lẫn, và gói bưu kiện đó vốn không bao giờ nhắm gửi cho tôi. Tôi đã nói điều này vài lần với vị thanh tra từ Scotland Yard⁸, nhưng ông ấy chỉ cười nhạo tôi. Tôi không có một kẻ thù nào trên đời này, theo như tôi biết, vậy làm sao có ai lại bày trò lừa gạt tôi như thế chứ?”

“Tôi cũng đang nghiêng về cùng một quan điểm, cô Cushing ạ,” Holmes nói, rồi ngồi xuống bên cạnh cô. “Tôi cho rằng rất có khả năng là-” Anh đột nhiên ngừng lời, và tôi sửng sốt nhận ra, khi liếc nhìn quanh, rằng anh đang dán mắt một cách chăm chú lạ thường vào đường nét nghiêng của người phụ nữ. Trong khoảnh khắc, cả sự kinh ngạc lẫn hài lòng cùng hiện rõ trên gương mặt háo hức của anh, dù ngay khi cô quay lại để tìm hiểu nguyên nhân sự im lặng của anh, anh đã trở lại vẻ điềm tĩnh như thường lệ. Bản thân tôi cũng chăm chú nhìn mái tóc hoa râm ép sát đầu cô, chiếc mũ đội đầu gọn gàng, đôi khuyên tai mạ vàng nhỏ xíu và những đường nét hiền hậu của cô; nhưng tôi chẳng thể nhận ra điều gì có thể lý giải cho sự kích động rõ rệt ấy của bạn mình.

“Có một hoặc hai câu hỏi-”

“Ôi, tôi đã phát ngấy với những câu hỏi rồi!” cô Cushing cáu kỉnh kêu lên.

“Tôi tin là cô có hai người em gái.”

“Làm sao ông biết được điều đó?”

“Ngay giây phút bước vào phòng, tôi đã thấy trên bệ lò sưởi có một bức ảnh chụp chung ba người phụ nữ. Một trong số đó chắc chắn là cô, còn hai người kia giống cô đến mức không thể nghi ngờ gì về mối quan hệ huyết thống.”

“Vâng, ông hoàn toàn đúng. Đó là các em gái tôi, Sarah và Mary.”

“Và ngay khuỷu tay tôi đây là một bức chân dung khác, chụp tại Liverpool, của người em gái út của cô, đứng cùng một người đàn ông - qua bộ đồng phục, tôi đoán anh ta làm quản gia. Tôi nhận thấy lúc ấy cô ấy vẫn chưa kết hôn.”

“Ông tinh mắt thật đấy.”

“Đó là nghề của tôi mà.”

“Thôi được, ông hoàn toàn đúng. Nhưng con bé đã cưới anh Browner chỉ vài ngày sau đó. Lúc chụp tấm ảnh này, anh ta đang làm việc trên tuyến Nam Mỹ, nhưng vì quá yêu con bé nên anh ta không thể chịu nổi cảnh xa cách lâu, thế là xin chuyển về làm trên những con tàu tuyến Liverpool - London.”

“À, tàu Conqueror, có lẽ vậy?”

“Không, tàu May Day, theo như lần gần nhất tôi được biết. Jim từng xuống đây thăm tôi một lần. Đó là trước khi anh ta phá lời thề kiêng rượu; nhưng về sau, cứ lên bờ là anh ta lại uống, và chỉ một chút rượu thôi cũng đủ khiến anh ta trở nên điên cuồng, hung dữ. Ôi! Thật là một ngày tồi tệ khi anh ta lại cầm ly rượu lên lần nữa. Đầu tiên anh ta cắt đứt liên lạc với tôi, rồi cãi vã với Sarah, và giờ thì Mary không còn viết thư về nữa, chúng tôi chẳng biết mọi chuyện giữa họ đang ra sao.”

Rõ ràng là cô Cushing đã chạm đến một chủ đề khiến cô vô cùng xúc động. Như phần lớn những người sống cô độc, ban đầu cô rất dè dặt, nhưng cuối cùng lại trở nên cực kỳ cởi mở. Cô kể cho chúng tôi nghe thêm nhiều chi tiết về người em rể làm quản gia của mình, rồi sau đó lan sang chủ đề những người khách thuê trọ trước đây của cô - những sinh viên y khoa - và cô dẫn chúng tôi qua một câu chuyện dài về những hành vi sai trái của họ, kèm theo cả tên tuổi lẫn tên bệnh viện nơi họ học. Holmes chăm chú lắng nghe tất cả, thỉnh thoảng xen vào một câu hỏi.

“Còn người em gái thứ hai của cô, Sarah,” anh nói. “Tôi tự hỏi, vì cả hai đều là phụ nữ độc thân, tại sao các cô không sống chung một nhà nhỉ?”

“À! Ông không biết tính khí của Sarah đâu, nếu không ông đã chẳng thắc mắc làm gì. Tôi từng thử sống chung với nó khi tôi mới đến Croydon, và chúng tôi duy trì được cho đến khoảng hai tháng trước, thì phải tách ra. Tôi không muốn nói một lời nào không hay về em gái ruột của mình, nhưng con bé Sarah ấy, nó luôn hay xen vào chuyện người khác và khó chiều chuộng vô cùng.”

“Cô nói rằng cô ấy đã cãi vã với họ hàng của các cô ở Liverpool.”

“Vâng, mà có thời họ là những người bạn thân nhất của nhau đấy. Nó còn chuyển hẳn lên đó sống để được ở gần họ kia mà. Thế mà giờ đây, nó chẳng tiếc lời nào để nói xấu Jim Browner. Suốt sáu tháng cuối cùng nó sống ở đây, nó chẳng nói gì ngoài thói rượu chè và những tật xấu của anh ta. Tôi ngờ rằng anh ta đã bắt quả tang nó đang can thiệp vào chuyện của mình và đã cho nó một bài học - và đó là khởi đầu của mọi chuyện.”

“Cảm ơn cô, cô Cushing,” Holmes nói, đứng dậy và cúi chào. “Em gái Sarah của cô sống, tôi nhớ cô đã nói, ở Phố New Wallington? Tạm biệt, và tôi rất lấy làm tiếc vì cô đã bị làm phiền bởi một vụ án mà, đúng như cô nói, cô không hề dính líu gì đến.”

Một chiếc xe ngựa vừa đi ngang qua khi chúng tôi bước ra, Holmes vẫy nó lại.

“Đến Wallington bao xa?” anh hỏi.

“Chỉ khoảng một dặm thôi, thưa ngài.”

“Rất tốt. Lên xe đi, Watson. Phải rèn sắt khi còn nóng. Dù vụ án này đơn giản, nhưng có một hai chi tiết rất đáng suy ngẫm trong đó. Ngang qua bưu điện nào thì ghé lại giúp nhé, bác tài.”

Holmes gửi đi một bức điện ngắn, và suốt quãng đường còn lại, anh ngả người ra ghế sau xe, kéo mũ che xuống sống mũi để tránh nắng. Bác tài đỗ xe trước một ngôi nhà chẳng khác mấy so với ngôi nhà chúng tôi vừa rời khỏi. Bạn tôi bảo bác tài đợi, và vừa đặt tay lên tay gõ cửa, thì cánh cửa đã mở ra. Một quý ông trẻ tuổi nghiêm nghị trong bộ đồ đen, đội chiếc mũ bóng loáng, xuất hiện trên bậc thềm.

“Cô Cushing có nhà không?” Holmes hỏi.

“Cô Sarah Cushing hiện đang ốm rất nặng,” người ấy đáp. “Từ hôm qua cô ấy đã phải chịu đựng những triệu chứng não bộ rất nghiêm trọng. Với tư cách là bác sĩ điều trị của cô ấy, tôi không thể chịu trách nhiệm cho phép bất kỳ ai gặp mặt. Tôi khuyên các ngài nên quay lại sau mười ngày nữa.” Anh ta vừa đeo găng tay, vừa đóng cửa, rồi sải bước dọc theo con phố.

“Chà, nếu không được thì đành vậy thôi,” Holmes nói, vui vẻ.

“Có lẽ cô ấy cũng chẳng thể, hoặc chẳng muốn, kể cho anh điều gì.”

“Tôi có cần cô ấy kể cho tôi điều gì đâu. Tôi chỉ muốn nhìn thấy cô ấy thôi. Nhưng dù sao thì tôi nghĩ mình đã có tất cả những gì cần thiết rồi. Chở chúng tôi đến một khách sạn tử tế gần đây đi, bác tài, nơi có thể dùng bữa trưa, rồi sau đó ghé đồn cảnh sát thăm anh bạn Lestrade.”

Chúng tôi đã có một bữa ăn nhẹ vui vẻ bên nhau, trong suốt bữa ăn Holmes không chịu nói gì ngoài chuyện vĩ cầm. Anh hào hứng thuật lại cách mình đã tậu được cây Stradivarius⁹ - vốn đáng giá ít nhất năm trăm guinea - từ một tay môi giới Do Thái ở Phố Tottenham Court, chỉ với năm mươi lăm shilling¹⁰. Chuyện ấy dẫn anh sang Paganini¹¹, và chúng tôi ngồi suốt một giờ bên chai rượu vang đỏ, trong khi anh kể cho tôi nghe hết giai thoại này đến giai thoại khác về con người phi thường ấy. Buổi chiều đã ngả bóng, ánh nắng gay gắt đã dịu dần thành một vầng sáng mờ ảo, thì chúng tôi tới đồn cảnh sát. Lestrade đang đợi ở cửa.

“Có một bức điện tín cho anh này, anh Holmes,” ông ta nói.

“Ha! Đúng là hồi đáp rồi!” Anh xé vội phong bì, lướt mắt qua nội dung, rồi vò viên nhét vào túi. “Mọi thứ đều ổn,” anh tuyên bố.

“Anh đã tìm ra điều gì chưa?”

“Tôi đã tìm ra mọi thứ rồi!”

“Cái gì cơ!” Lestrade trố mắt kinh ngạc. “Anh đùa đấy à.”

“Tôi chưa bao giờ nghiêm túc hơn thế trong đời. Một tội ác khủng khiếp đã xảy ra, và tôi tin giờ đây tôi đã làm sáng tỏ từng chi tiết của nó.”

“Thế còn tên tội phạm?”

Holmes nhanh chóng viết vài chữ lên mặt sau một tấm danh thiếp rồi ném nó cho Lestrade.

“Cái tên đây,” anh nói. “Anh chưa thể tiến hành bắt giữ trước đêm mai được đâu. Tôi muốn anh đừng nhắc gì đến tên tôi trong vụ án này, bởi tôi chỉ chọn dính líu đến những vụ án nào mang lại chút khó khăn trong việc giải quyết thôi. Đi nào, Watson.” Chúng tôi cùng sải bước về phía nhà ga, bỏ lại Lestrade vẫn đứng đó, mặt mày rạng rỡ, mắt dán chặt vào tấm danh thiếp mà Holmes đã ném cho ông ta.

"Vụ án này," Sherlock Holmes lên tiếng, khi chúng tôi cùng nhâm nhi điếu xì gà trong căn hộ ở phố Baker vào buổi tối hôm ấy, "là một trong những vụ buộc ta phải suy luận ngược - đi từ kết quả truy ngược về nguyên nhân. Cũng giống như trong những cuộc điều tra mà anh từng ghi chép dưới nhan đề A Study in Scarlet¹² và The Sign of Four¹³. Tôi đã viết thư cho Lestrade, nhờ anh ta bổ sung những chi tiết hiện còn thiếu. Những chi tiết đó anh ta chỉ có thể có được sau khi tóm được mục tiêu của mình. Có thể tin cậy anh ta làm việc đó. Dù hoàn toàn không có năng lực suy luận, nhưng một khi đã hiểu mình phải làm gì, anh ta bám riết như một con chó mặt xệ. Chính sự ngoan cường ấy đã đưa anh ta lên vị trí hàng đầu ở Scotland Yard."

"Vậy là vụ án của anh vẫn chưa khép lại?" tôi hỏi.

"Về những điểm cốt lõi thì đã khá trọn vẹn. Chúng ta biết ai là tác giả của hành vi ghê tởm này, dù một trong những nạn nhân vẫn đang lẩn trốn. Đương nhiên, anh đã tự mình rút ra được những kết luận rồi."

"Tôi cho rằng Jim Browner - người quản gia trên một con tàu ở Liverpool - chính là kẻ mà anh nghi ngờ?"

"Ồ! Không chỉ dừng ở nghi ngờ đâu."

"Ấy thế mà tôi chẳng thấy được gì ngoài những dấu hiệu hết sức mơ hồ."

"Ngược lại, theo tôi, chẳng có gì rõ ràng hơn thế. Để tôi điểm lại các bước chính cho anh nghe. Hẳn anh còn nhớ, chúng ta đã tiếp cận vụ án với một tâm trí hoàn toàn trống rỗng - một lợi thế luôn luôn đáng giá. Chưa hề hình thành bất kỳ giả thuyết nào. Chúng ta đến đó chỉ đơn giản để quan sát, và từ quan sát mà suy ra kết luận. Điều đầu tiên chúng ta thấy là gì? Một người phụ nữ rất hiền lành và đáng kính, trông hoàn toàn vô can với bất cứ bí mật nào. Và một bức chân dung cho tôi biết bà ấy có hai cô em gái. Một ý nghĩ lóe lên trong đầu tôi ngay tức khắc: chiếc hộp có lẽ được dành cho một trong hai người em ấy. Tôi tạm gác ý tưởng đó sang một bên - để chờ lúc rảnh rang mà xác nhận hoặc bác bỏ nó. Rồi sau đó chúng ta ra vườn. Anh còn nhớ chứ? Và chúng ta đã nhìn thấy những thứ bên trong chiếc hộp nhỏ màu vàng kỳ lạ kia.

"Sợi dây buộc có chất lượng y hệt loại dây thợ buồm dùng trên tàu. Ngay lập tức, một làn gió biển thổi vào cuộc điều tra của chúng ta. Khi tôi nhận ra nút thắt là kiểu nút phổ thông của thủy thủ, bưu kiện được gửi từ một bến cảng, và chiếc tai đàn ông có lỗ xỏ khuyên - một thói quen ở thủy thủ phổ biến hơn nhiều so với dân trên đất liền - thì tôi hoàn toàn chắc chắn rằng tất cả những diễn viên trong tấn bi kịch này đều xuất thân từ giới đi biển.

"Khi kiểm tra địa chỉ gói bưu kiện, tôi thấy nó được gửi cho Cô S. Cushing. Đương nhiên, người chị cả là Cô Cushing, và chữ cái đầu của bà ấy cũng là 'S'. Nhưng nó cũng có thể thuộc về một trong hai người kia. Trong trường hợp đó, chúng ta sẽ phải khởi động lại toàn bộ cuộc điều tra trên một nền tảng mới. Vì thế, tôi quay vào nhà với ý định làm sáng tỏ điểm này. Tôi đã sẵn sàng trấn an Cô Cushing rằng tôi tin chắc đây chỉ là một sự nhầm lẫn, thì - anh có thể nhớ đấy - tôi đột ngột dừng lại. Sự thật là tôi vừa nhìn thấy một thứ khiến tôi sửng sốt, đồng thời thu hẹp đáng kể phạm vi điều tra của chúng ta.

"Là một người làm nghề y, Watson ạ, anh thừa biết không có bộ phận nào trên cơ thể người lại biến thiên nhiều như đôi tai. Mỗi chiếc tai, như một quy luật, đều khá đặc biệt và khác biệt với mọi chiếc tai khác. Trên tờ Nhân học năm ngoái, anh sẽ tìm thấy hai chuyên khảo ngắn của tôi về đề tài này. Vậy nên, tôi đã kiểm tra những chiếc tai trong hộp bằng con mắt chuyên gia, và cẩn thận ghi chú lại những đặc điểm giải phẫu kỳ lạ của chúng. Giờ hãy thử tưởng tượng nỗi kinh ngạc của tôi, khi ngước nhìn Cô Cushing, tôi nhận ra tai của bà ấy hoàn toàn tương ứng với chiếc tai phụ nữ mà tôi vừa xem xét. Vấn đề này nằm ngoài mọi sự trùng hợp ngẫu nhiên. Vẫn là sự thu ngắn của vành tai đó. Vẫn là đường cong rộng của thùy tai trên. Vẫn là nếp gấp của sụn trong. Xét trên mọi yếu tố thiết yếu, đó chính là cùng một chiếc tai.

"Đương nhiên, tôi thấy ngay tầm quan trọng to lớn của phát hiện này. Rõ ràng nạn nhân là một người có quan hệ huyết thống, và có lẽ là một mối quan hệ rất gần gũi. Tôi bắt đầu hỏi chuyện bà ấy về gia đình. Anh còn nhớ, bà ấy ngay lập tức cung cấp cho chúng ta một số chi tiết cực kỳ quý giá.

"Trước hết, tên của cô em gái là Sarah. Và địa chỉ của cô ấy cho đến gần đây vẫn không thay đổi. Vậy là hoàn toàn rõ ràng: vì sao sự nhầm lẫn xảy ra, và gói bưu kiện ấy thực chất được định gửi cho ai. Sau đó, chúng ta nghe nói về người quản gia - kẻ đã cưới cô em gái thứ ba - và biết được rằng hắn từng một thời rất thân thiết với cô Sarah, đến mức cô ấy dọn hẳn lên Liverpool để được sống gần nhà Browner. Nhưng rồi một cuộc cãi vã sau đó đã chia rẽ họ. Cuộc cãi vã ấy chấm dứt mọi liên lạc trong suốt nhiều tháng. Vì thế, nếu Browner có dịp gửi bưu kiện cho cô Sarah, hắn đương nhiên sẽ gửi về địa chỉ cũ của cô ấy.

"Và giờ đây, vấn đề bắt đầu tự tháo gỡ một cách tuyệt vời. Chúng ta đã biết về sự tồn tại của gã quản gia này - một kẻ bốc đồng, mang những đam mê mãnh liệt; anh hẳn còn nhớ, hắn đã từ bỏ một bến đỗ tốt đẹp chỉ để được ở gần vợ. Đồng thời cũng là nạn nhân của những cơn nghiện rượu nặng thỉnh thoảng bùng phát. Chúng ta có lý do để tin rằng vợ hắn đã bị sát hại, và một người đàn ông khác - có lẽ cũng là dân đi biển - bị giết cùng lúc. Sự ghen tuông, tất nhiên, tự động hiện ra như động cơ của tội ác. Và tại sao những chứng tích của vụ án lại được gửi đến cho cô Sarah Cushing? Có lẽ bởi trong thời gian cư trú ở Liverpool, cô ta đã nhúng tay vào việc mang lại những sự kiện dẫn đến tấn bi kịch này. Anh sẽ nhận ra rằng tuyến tàu này ghé cảng ở Belfast, Dublin và Waterford. Cứ cho rằng Browner đã ra tay và lập tức lên con tàu hơi nước của mình - tàu May Day - thì Belfast sẽ là nơi đầu tiên hắn có thể gửi cái gói bưu kiện khủng khiếp ấy đi.

"Ở giai đoạn này, còn có một cách lý giải thứ hai - dù tôi cho là cực kỳ khó xảy ra, nhưng tôi quyết định làm sáng tỏ nó trước khi tiến xa hơn. Một kẻ theo đuổi tình ái bất thành có thể đã giết cả hai vợ chồng Browner, và chiếc tai đàn ông có thể là của người chồng. Có nhiều ý kiến phản bác gay gắt với giả thuyết này, nhưng nó vẫn có thể tưởng tượng được. Vì vậy, tôi gửi một bức điện cho người bạn Algar - thuộc lực lượng Liverpool - nhờ anh ta tìm hiểu xem bà Browner có đang ở nhà không, và Browner liệu đã khởi hành trên tàu May Day chưa. Sau đó, chúng ta đến Wallington để thăm cô Sarah.

"Tôi tò mò, ngay từ đầu, muốn xem đặc điểm tai di truyền trong gia đình này tái hiện ở cô ấy đến mức nào. Rồi tất nhiên, cô ta cũng có thể cho chúng ta những thông tin quan trọng. Nhưng tôi không mấy lạc quan là cô ta sẽ chịu làm thế. Hẳn cô ta đã nghe tin về vụ việc từ hôm trước - toàn bộ vùng Croydon đang xôn xao về nó - và chỉ mình cô ta mới hiểu gói bưu kiện đó là dành cho ai. Nếu thực lòng muốn giúp đỡ công lý, có lẽ cô ta đã liên lạc với cảnh sát từ trước rồi. Dù sao, nhiệm vụ của chúng ta rõ ràng là phải đến gặp cô ta. Và chúng ta đã đi. Chúng ta phát hiện ra rằng tin tức về sự xuất hiện của bưu kiện đã tác động đến cô ấy mạnh đến mức gây ra chứng sốt viêm não - cơn bệnh của cô ta khởi phát đúng từ thời điểm đó. Rõ ràng hơn bao giờ hết, cô ta hiểu được toàn bộ ý nghĩa của nó. Nhưng cũng rõ ràng không kém, rằng chúng ta sẽ phải chờ đợi khá lâu mới có được bất kỳ sự trợ giúp nào từ cô ta.

"Tuy nhiên, thực ra chúng ta không hề lệ thuộc vào sự trợ giúp của cô ta. Câu trả lời đang chờ chúng ta ở đồn cảnh sát - nơi tôi đã dặn Algar gửi chúng về. Và chẳng gì có thể thuyết phục hơn. Căn nhà của bà Browner đã bị đóng cửa hơn ba ngày nay. Những người hàng xóm tin rằng bà ấy đã đi về phương nam để thăm họ hàng. Phía văn phòng vận tải xác nhận Browner đã khởi hành trên tàu May Day, và tôi tính toán rằng con tàu sẽ cập sông Thames vào đêm mai. Khi hắn đến nơi, hắn sẽ được đón bởi một Lestrade chậm chạp nhưng kiên quyết. Và tôi không còn mảy may nghi ngờ gì nữa - mọi chi tiết còn thiếu sẽ sớm được lấp đầy."

Sherlock Holmes đã không phải thất vọng với những kỳ vọng của mình. Hai ngày sau, anh nhận được một phong bì dày cộp, bên trong là một bức thư ngắn từ vị thanh tra, cùng với một tài liệu đánh máy trải dài trên vài trang giấy khổ lớn.

"Lestrade đã tóm được gã ta một cách gọn ghẽ rồi," Holmes lên tiếng, ngước mắt nhìn tôi. "Có lẽ anh sẽ muốn nghe xem hắn ta nói những gì đây.

"Holmes thân mến,-Theo đúng kế hoạch mà chúng ta đã vạch ra để kiểm chứng các giả thuyết của mình"-"chữ 'chúng ta' nghe hay đấy chứ, Watson nhỉ?"-"tôi đã xuống Bến tàu Albert vào lúc sáu giờ chiều hôm qua, rồi lên con tàu hơi nước May Day, thuộc tuyến của Công ty Tàu thủy Hơi nước Liverpool, Dublin và London. Qua dò hỏi, tôi phát hiện ra trên tàu có một người quản gia tên là James Browner, và trong suốt chuyến đi, hắn ta đã hành xử kỳ quặc đến mức thuyền trưởng buộc phải đình chỉ nhiệm vụ. Khi tôi bước xuống chỗ ngủ của hắn, tôi thấy hắn đang ngồi trên một chiếc rương, đầu gục xuống giữa hai bàn tay, thân mình đung đưa qua lại không ngừng. Hắn là một gã to lớn, vạm vỡ, cạo râu nhẵn nhụi, nước da rất ngăm đen-trông hơi giống Aldridge, người đã hỗ trợ chúng ta trong vụ án giặt là giả mạo. Hắn giật bắn người khi nghe tôi xưng danh, và tôi đã kề còi lên môi để triệu tập mấy cảnh sát đường thủy đang chực sẵn nơi góc phố, nhưng hắn dường như đã mất hết can đảm, và lặng lẽ chìa tay ra chịu còng một cách ngoan ngoãn. Chúng tôi đã dẫn hắn đi dọc theo các buồng giam, mang theo cả chiếc hòm của hắn, vì chúng tôi nghĩ có thể trong đó có tang chứng; nhưng, ngoại trừ một con dao lớn sắc nhọn như hầu hết thủy thủ nào cũng có, chúng tôi chẳng thu được gì cho công sức bỏ ra. Dẫu vậy, chúng tôi sớm nhận ra mình sẽ chẳng cần thêm bằng chứng nào nữa, bởi khi được đưa đến trước viên thanh tra tại đồn, hắn đã xin phép được đưa ra lời khai, và tất nhiên, lời khai ấy đã được người ghi tốc ký của chúng tôi chép lại, nguyên văn từng lời hắn nói. Chúng tôi đã đánh máy thành ba bản, tôi xin gửi kèm theo đây một bản. Vụ việc, như tôi vẫn luôn nghĩ, hóa ra là một vụ cực kỳ đơn giản, nhưng tôi rất biết ơn anh vì đã hỗ trợ tôi trong cuộc điều tra này. Với những lời chúc tốt đẹp nhất, trân trọng,-G. Lestrade."

"Hừm! Cuộc điều tra quả thực là một vụ rất đơn giản," Holmes nhận xét, "nhưng tôi không nghĩ nó đã tạo được ấn tượng như thế với anh ta vào lúc anh ta mới gọi chúng ta đến. Nhưng thôi, hãy xem Jim Browner có điều gì để nói về bản thân mình. Đây là lời khai của hắn trước Thanh tra Montgomery tại Đồn Cảnh sát Shadwell, và nó có lợi thế là nguyên văn từng chữ."

---

"Tôi có điều gì để nói không ư? Có, tôi có rất nhiều điều để nói. Tôi phải thú nhận tất cả. Các ông có thể treo cổ tôi, hoặc các ông có thể mặc kệ tôi. Tôi đếch quan tâm các ông làm cái thá gì. Tôi nói cho các ông biết, tôi đã không thể chợp mắt nổi kể từ khi tôi làm chuyện đó, và tôi không tin rằng mình sẽ còn ngủ được nữa cho đến khi tôi vượt qua khỏi mọi sự tỉnh thức. Đôi khi đó là khuôn mặt của hắn, nhưng thường thì đó là khuôn mặt của nàng. Tôi chưa bao giờ không thấy một trong hai người họ lởn vởn trước mắt mình. Hắn trông cau có và tối sầm, nhưng nàng thì mang vẻ kinh ngạc trên gương mặt. Phải rồi, con cừu non bé nhỏ của tôi, nàng hoàn toàn có quyền kinh ngạc khi đọc thấy cái chết trên một khuôn mặt mà trước đây hiếm khi nhìn nàng bằng ánh mắt nào khác ngoài tình yêu.

"Nhưng đó là lỗi của Sarah, và cầu cho lời nguyền của một kẻ tan nát cõi lòng sẽ giáng họa xuống đầu ả, và khiến máu trong huyết quản ả phải mục rữa! Không phải tôi muốn gột rửa cho bản thân mình. Tôi biết tôi đã quay trở lại con đường rượu chè, trở về đúng với con thú mà tôi vốn là. Nhưng nàng sẽ tha thứ cho tôi; nàng sẽ gắn chặt với tôi như sợi dây thừng buộc vào ròng rọc nếu như người đàn bà đó không bao giờ làm u ám ngưỡng cửa nhà chúng tôi. Bởi vì Sarah Cushing đã yêu tôi-đó chính là nguồn cơn của mọi sự-ả đã yêu tôi cho đến khi tất cả tình yêu của ả biến thành lòng căm hờn độc địa, khi ả nhận ra rằng tôi coi trọng dấu chân trên bùn của vợ mình hơn là toàn bộ thể xác lẫn linh hồn của ả.

"Tổng cộng có ba chị em. Chị cả chỉ là một người phụ nữ tốt bụng thuần hậu, người thứ hai là một con ác quỷ, và người thứ ba là một thiên thần. Sarah ba mươi ba tuổi, còn Mary hai mươi chín tuổi khi tôi cưới nàng. Chúng tôi đã từng hạnh phúc ngập tràn như một ngày dài bất tận khi mới dọn về sống chung với nhau, và trong toàn cõi Liverpool chẳng có người phụ nữ nào tốt đẹp hơn Mary của tôi. Rồi chúng tôi mời Sarah lên chơi một tuần, và một tuần ấy kéo dài thành một tháng, rồi hết chuyện này đến chuyện khác xảy ra, cho đến khi ả trở thành một phần trong gia đình chúng tôi.

"Vào thời điểm đó tôi đã thề kiêng rượu, chúng tôi đang để dành được một ít tiền, và mọi thứ đều tươi sáng như một đồng đô-la mới toanh. Lạy Chúa, có ai từng nghĩ rằng mọi chuyện lại có thể đi đến nước này không? Có ai từng mơ thấy điều đó không?

"Tôi thường về nhà vào những ngày cuối tuần, và thỉnh thoảng nếu con tàu bị giữ lại chờ bốc hàng, tôi sẽ có nguyên cả một tuần nghỉ phép, và chính nhờ vậy mà tôi gặp chị dâu Sarah của mình rất nhiều. Ả là một người đàn bà cao lớn, đen nhẻm, nhanh nhẹn và dữ dội, với cái cách ngẩng đầu đầy kiêu hãnh, và ánh mắt ả lóe lên như tia lửa bắn ra từ đá lửa. Nhưng khi có Mary bé nhỏ ở bên, tôi chưa bao giờ mảy may nghĩ đến ả, và tôi xin thề điều đó trên niềm hy vọng vào lòng thương xót của Chúa.

"Đôi khi tôi có cảm giác như ả thích được ở riêng với tôi, hoặc tìm cách dụ tôi ra ngoài đi dạo với ả, nhưng tôi chưa từng nghĩ ngợi gì về chuyện đó. Cho đến một buổi tối, mắt tôi đã được mở ra. Tôi từ tàu trở về và thấy vợ tôi đi vắng, nhưng Sarah thì ở nhà. ‘Mary đâu rồi?’ tôi hỏi. ‘Ồ, cô ấy đi thanh toán mấy hóa đơn rồi.’ Tôi thiếu kiên nhẫn và đi tới đi lui trong phòng. ‘Anh không thể hạnh phúc dù chỉ năm phút thiếu vắng Mary sao, Jim?’ ả nói. ‘Đối với em, đó quả là một lời khen tồi tệ khi anh không thể hài lòng với sự hiện diện của em dù chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi như vậy.’ ‘Mọi chuyện đều ổn cả, cô gái ạ,’ tôi đáp, rồi đưa tay về phía ả một cách tử tế, nhưng ả đã ngay lập tức nắm lấy nó bằng cả hai tay, và đôi tay ả nóng hổi như thể đang lên cơn sốt. Tôi nhìn vào mắt ả và tôi đọc được tất cả trong đó. Chẳng cần ả phải nói ra, mà tôi cũng chẳng cần nói gì. Tôi cau mày và rụt tay lại. Rồi ả đứng cạnh tôi trong im lặng một lúc, sau đó giơ tay lên vỗ nhẹ vào vai tôi. ‘Bình tĩnh nào, Jim già!’ ả nói, rồi với một nụ cười như thể chế nhạo, ả chạy vụt ra khỏi phòng.

"Chà, kể từ giây phút đó, Sarah căm ghét tôi bằng toàn bộ trái tim và linh hồn của ả, và ả cũng là một người đàn bà biết cách thù hận. Tôi đã là một thằng ngốc khi để ả tiếp tục ở lại với chúng tôi-một thằng ngốc cuồng si-nhưng tôi chưa từng nói một lời nào với Mary, vì tôi biết điều đó sẽ khiến nàng đau lòng. Mọi chuyện vẫn tiếp diễn phần lớn như trước, nhưng sau một thời gian, tôi bắt đầu nhận thấy có một chút thay đổi ở Mary của tôi. Nàng vốn luôn đầy tin tưởng và ngây thơ, nhưng giờ đây nàng trở nên kỳ lạ và đa nghi, muốn biết tôi đã đi đâu và làm gì, những bức thư của tôi là từ ai, tôi có gì trong túi, và cả ngàn thứ điên rồ như thế. Ngày này qua ngày khác, nàng càng trở nên kỳ lạ hơn và cáu kỉnh hơn, và chúng tôi đã có những trận cãi vã không dứt chỉ vì những chuyện không đâu. Tôi hoàn toàn bối rối trước tất cả những điều đó. Sarah lúc này luôn tránh mặt tôi, nhưng ả và Mary thì gần như không thể tách rời. Giờ đây tôi có thể nhìn thấy rõ ả đã lên kế hoạch, âm mưu và đầu độc tâm trí vợ tôi chống lại tôi như thế nào, nhưng lúc bấy giờ tôi đúng là một con bọ cánh cứng mù lòa chẳng thể nào hiểu nổi. Thế rồi tôi phá vỡ lời thề kiêng rượu và bắt đầu uống trở lại, nhưng tôi nghĩ mình đã không làm thế nếu Mary vẫn giữ nguyên như ngày nào. Giờ đây nàng đã có lý do để ghê tởm tôi, và khoảng cách giữa chúng tôi bắt đầu ngày càng rộng ra. Và sau đó tên Alec Fairbairn này chen ngang vào, khiến mọi thứ trở nên đen tối hơn gấp ngàn lần.

"Ban đầu hắn đến nhà tôi là để gặp Sarah, nhưng chẳng mấy chốc là để gặp chúng tôi, bởi hắn là một gã có những cách cư xử đầy cuốn hút, và hắn kết bạn ở bất cứ nơi đâu hắn đặt chân đến. Hắn là một gã hào hoa, phô trương, bảnh bao và tóc xoăn tít, một kẻ đã từng nhìn thấy một nửa thế giới và có thể thao thao bất tuyệt về những gì hắn đã thấy. Hắn là một người bạn đồng hành thú vị, tôi không phủ nhận điều đó, và đối với một kẻ đi biển, hắn có những cách cư xử lịch thiệp tuyệt vời, khiến tôi nghĩ rằng hẳn đã có thời hắn quen thuộc với boong tàu hạng hai hơn là boong đài chỉ huy. Suốt một tháng trời, hắn ra vào nhà tôi như chốn không người, và chưa một lần nào tôi nghĩ đến việc những cách thức mềm mỏng, xảo quyệt của hắn có thể mang lại tai họa. Cho đến cuối cùng, một điều gì đó đã khiến tôi nghi ngờ, và kể từ ngày đó, sự bình yên của tôi vĩnh viễn biến mất.

"Đó cũng chỉ là một chuyện nhỏ nhặt thôi. Tôi bất ngờ bước vào phòng khách, và ngay lúc đặt chân qua cửa, tôi nhìn thấy một tia sáng chào đón bừng lên trên khuôn mặt vợ tôi. Nhưng khi nàng nhận ra người bước vào là ai, tia sáng ấy vụt tắt, và nàng quay đi với vẻ thất vọng. Vậy là đủ đối với tôi. Chẳng có ai khác ngoài Alec Fairbairn mà nàng có thể nhầm bước chân với bước chân của tôi. Nếu tôi có thể nhìn thấy hắn vào lúc đó, tôi đã giết chết hắn rồi, vì tôi luôn như một kẻ điên cuồng mỗi khi cơn thịnh nộ bùng lên. Mary nhìn thấy ánh lửa quỷ dữ trong mắt tôi, và nàng chạy tới, đặt hai tay lên ống tay áo tôi. ‘Đừng, Jim, đừng!’ nàng thốt lên. ‘Sarah đâu?’ tôi hỏi. ‘Trong bếp,’ nàng đáp. ‘Sarah,’ tôi nói khi bước vào bếp, ‘cái gã Fairbairn này không bao giờ được phép làm u ám ngưỡng cửa nhà tôi thêm một lần nào nữa.’ ‘Tại sao không?’ ả hỏi. ‘Bởi vì tôi ra lệnh như vậy.’ ‘Ồ!’ ả nói, ‘nếu bạn bè của tôi không đủ tốt cho cái nhà này, thì chính tôi cũng chẳng đủ tốt cho nó.’ ‘Cô có thể làm bất cứ điều gì cô thích,’ tôi đáp, ‘nhưng nếu Fairbairn vác mặt đến đây thêm một lần nữa, tôi sẽ gửi cho cô một bên tai của hắn làm kỷ niệm.’ Tôi nghĩ ả đã hoảng sợ trước vẻ mặt của tôi, vì ả chẳng buồn đáp lại một lời nào, và ngay tối hôm đó, ả đã dọn ra khỏi nhà tôi.

"Chà, giờ đây tôi không biết đó là sự độc ác thuần túy từ phía người đàn bà này, hay liệu ả nghĩ rằng ả có thể khiến tôi chống lại vợ mình bằng cách khuyến khích nàng cư xử sai trái. Dù sao đi nữa, ả đã thuê một căn nhà chỉ cách đó hai con phố và cho thủy thủ thuê phòng trọ. Fairbairn thường trú lại ở đó, và Mary thường chạy qua uống trà với chị nàng và với hắn. Bao nhiêu lần nàng đã đến đó, tôi không rõ, nhưng một ngày nọ, tôi đã theo dõi nàng, và khi tôi phá cửa xông vào, Fairbairn đã tẩu thoát qua bức tường vườn sau, y như con chồn hôi hèn nhát mà hắn vốn là. Tôi đã thề với vợ mình rằng tôi sẽ giết nàng nếu tôi còn bắt gặp nàng đi cùng với hắn, và tôi đã dẫn nàng trở về, nức nở và run rẩy, mặt trắng bệch như một tờ giấy. Giữa chúng tôi không còn bất cứ dấu vết nào của tình yêu nữa. Tôi có thể thấy rằng nàng căm ghét và sợ hãi tôi, và khi ý nghĩ về điều đó khiến tôi phải tìm đến rượu, thì nàng lại càng khinh bỉ tôi hơn.

"Chà, Sarah nhận thấy ả chẳng thể kiếm sống nổi ở Liverpool, nên ả đã quay trở về, theo như tôi hiểu, để sống với chị cả ở Croydon, và mọi chuyện ở nhà lại tiếp tục trôi đi chậm chạp theo lối cũ. Và rồi tuần cuối cùng này ập đến, kéo theo tất cả mọi sự khốn khổ và hủy diệt.

"Mọi chuyện diễn ra như thế này. Chúng tôi đã lên tàu May Day cho một chuyến đi khứ hồi bảy ngày, nhưng một thùng hàng lớn bị tuột ra và làm bung một trong những tấm ván của con tàu, nên chúng tôi buộc phải quay lại cảng trong vòng mười hai giờ. Tôi rời tàu và trở về nhà, nghĩ rằng đây sẽ là một bất ngờ lớn đối với vợ mình, và hy vọng rằng có lẽ nàng sẽ vui mừng khi gặp lại tôi sớm đến vậy. Ý nghĩ ấy vẫn còn đang lởn vởn trong đầu tôi khi tôi rẽ vào con phố của chính mình, và đúng vào lúc đó, một chiếc xe ngựa chạy vụt qua, và nàng ở đó, ngồi cạnh Fairbairn, cả hai đang trò chuyện và cười đùa, chẳng hề mảy may nghĩ đến tôi đang đứng nhìn họ từ vỉa hè.

"Tôi nói cho các ông biết, và tôi lấy danh dự của mình ra để bảo đảm điều này, rằng kể từ giây phút đó, tôi không còn là chủ nhân của chính mình nữa, và khi nhìn lại, mọi thứ đều giống như một giấc mơ mờ ảo. Dạo gần đây tôi uống rất nhiều rượu, và hai thứ ấy cộng lại đã hoàn toàn làm đảo lộn trí óc tôi. Có thứ gì đó đang đập thình thịch trong đầu tôi ngay lúc này, giống như tiếng búa của một công nhân khuân vác, nhưng buổi sáng hôm ấy, tôi có cảm tưởng như cả thác Niagara đang rít gào và ù ù trong tai mình.

"Chà, tôi ba chân bốn cẳng cắm đầu chạy theo chiếc xe ngựa. Trên tay tôi lăm lăm một cây gậy gỗ sồi nặng trĩu, và tôi nói cho các ông biết, tôi đã thấy đỏ ngầu ngay từ giây phút đầu tiên; nhưng khi chạy, tôi cũng trở nên xảo quyệt, cố tình tụt lại phía sau một chút để có thể nhìn thấy họ mà không bị nhìn thấy. Chẳng mấy chốc, họ dừng lại ở ga xe lửa. Chung quanh phòng vé có một đám đông khá lớn, nên tôi đã tiến đến khá gần họ mà không bị phát hiện. Họ mua vé đi New Brighton. Tôi cũng vậy, nhưng tôi lên sau họ ba toa. Khi chúng tôi đến nơi, họ đi dọc theo lối đi dạo ven biển, và tôi chẳng bao giờ cách họ quá một trăm thước. Cuối cùng, tôi thấy họ thuê một chiếc thuyền và bắt đầu chèo ra khơi, bởi hôm đó là một ngày rất nóng, và không nghi ngờ gì nữa, họ nghĩ rằng ở trên mặt nước sẽ mát mẻ hơn.

"Cứ như thể họ đã bị giao nộp vào tay tôi vậy. Có một màn sương mỏng giăng phủ, và người ta không thể nhìn xa quá vài trăm thước. Tôi tự thuê cho mình một chiếc thuyền, rồi chèo đuổi theo họ. Tôi có thể trông thấy dáng hình mờ ảo của chiếc thuyền phía trước, nhưng họ đi nhanh gần bằng tôi, và hẳn họ đã cách bờ đến cả một dặm dài trước khi tôi đuổi kịp. Lớp sương mù như một bức màn bao bọc lấy tất cả chúng tôi, và chỉ có ba con người giữa màn sương dày đặc ấy. Lạy Chúa, liệu tôi có bao giờ quên nổi khuôn mặt họ khi họ nhìn thấy ai đang ở trong chiếc thuyền đang lao tới không? Nàng hét lên. Hắn chửi thề như một kẻ điên và đâm thẳng mái chèo vào tôi, vì hẳn hắn đã nhìn thấy cái chết trong mắt tôi. Tôi né được cú đâm ấy và giáng trả một cú bằng cây gậy khiến đầu hắn vỡ toác như một quả trứng. Lẽ ra tôi đã tha cho nàng, có lẽ vậy, bất chấp tất cả cơn điên cuồng của mình, nhưng nàng đã vòng tay ôm chặt lấy hắn, khóc lóc gọi tên hắn, và gọi hắn là ‘Alec.’ Tôi giáng thêm một đòn nữa, và nàng nằm duỗi thẳng bên cạnh hắn. Lúc đó tôi giống như một con dã thú đã nếm mùi máu. Nếu Sarah có mặt ở đó, lạy Chúa, thì ả cũng đã gia nhập cùng bọn họ. Tôi rút dao ra, và-chà, thế đấy! Tôi đã nói đủ rồi. Có một niềm vui man rợ nào đó dâng lên trong tôi khi nghĩ đến cảnh Sarah sẽ cảm thấy thế nào lúc nhận được những dấu hiệu như thế này về hậu quả của sự can thiệp mà ả đã gây ra. Sau đó, tôi buộc các thi thể vào thuyền, đục thủng một tấm ván, rồi đứng nhìn cho đến khi chúng chìm hẳn. Tôi biết rất rõ rằng người chủ thuyền sẽ nghĩ họ đã mất phương hướng trong sương mù và trôi dạt ra ngoài khơi. Tôi tắm rửa sạch sẽ, trở lại đất liền, rồi lên tàu của mình mà không một linh hồn nào có chút nghi ngờ về những gì đã diễn ra. Đêm hôm ấy, tôi gói ghém bưu kiện gửi cho Sarah Cushing, và ngày hôm sau tôi gửi nó đi từ Belfast.

"Đấy, các ông đã có toàn bộ sự thật về vụ việc. Các ông có thể treo cổ tôi, hoặc làm bất cứ điều gì các ông muốn, nhưng các ông không thể trừng phạt tôi như tôi đã bị trừng phạt rồi. Tôi không thể nhắm mắt lại mà không nhìn thấy hai khuôn mặt ấy đang nhìn chằm chằm vào tôi-nhìn chằm chằm vào tôi y như cái cách họ đã nhìn khi con thuyền của tôi xuyên thủng màn sương. Tôi đã giết họ nhanh chóng, nhưng họ lại đang giết tôi một cách từ từ; và nếu tôi phải chịu đựng điều đó thêm một đêm nữa thôi, thì trước khi trời sáng, tôi sẽ phát điên hoặc chết mất. Ngài sẽ không nhốt tôi một mình trong phòng giam chứ, thưa ngài? Vì lòng thương xót, xin đừng làm thế, và mong sao đến ngày khốn khổ của mình, ngài sẽ được đối xử như cách ngài đối xử với tôi lúc này."

---

"Ý nghĩa của tất cả những chuyện này là gì, Watson?" Holmes nghiêm trang lên tiếng khi anh đặt tờ giấy xuống. "Vòng xoáy của khốn khổ, bạo lực và sợ hãi này nhằm phục vụ mục đích gì? Nó hẳn phải hướng tới một kết cục nào đó, nếu không thì vũ trụ của chúng ta ắt bị cai trị bởi sự ngẫu nhiên, một điều không thể nào tưởng tượng nổi. Nhưng là kết cục gì đây? Có một vấn đề muôn thuở, lớn lao mà lý trí con người vẫn chưa thể nào tìm ra lời giải đáp."

---

II. The Adventure of the Cardboard Box

In choosing a few typical cases which illustrate the remarkable mental qualities of my friend, Sherlock Holmes, I have endeavoured, as far as possible, to select those which presented the minimum of sensationalism, while offering a fair field for his talents. It is, however, unfortunately impossible entirely to separate the sensational from the criminal, and a chronicler is left in the dilemma that he must either sacrifice details which are essential to his statement and so give a false impression of the problem, or he must use matter which chance, and not choice, has provided him with. With this short preface I shall turn to my notes of what proved to be a strange, though a peculiarly terrible, chain of events.

It was a blazing hot day in August. Baker Street was like an oven, and the glare of the sunlight upon the yellow brickwork of the house across the road was painful to the eye. It was hard to believe that these were the same walls which loomed so gloomily through the fogs of winter. Our blinds were half-drawn, and Holmes lay curled upon the sofa, reading and re-reading a letter which he had received by the morning post. For myself, my term of service in India had trained me to stand heat better than cold, and a thermometer at ninety was no hardship. But the morning paper was uninteresting. Parliament had risen. Everybody was out of town, and I yearned for the glades of the New Forest or the shingle of Southsea. A depleted bank account had caused me to postpone my holiday, and as to my companion, neither the country nor the sea presented the slightest attraction to him. He loved to lie in the very centre of five millions of people, with his filaments stretching out and running through them, responsive to every little rumour or suspicion of unsolved crime. Appreciation of nature found no place among his many gifts, and his only change was when he turned his mind from the evil-doer of the town to track down his brother of the country.

Finding that Holmes was too absorbed for conversation I had tossed aside the barren paper, and leaning back in my chair I fell into a brown study. Suddenly my companion’s voice broke in upon my thoughts:

“You are right, Watson,” said he. “It does seem a most preposterous way of settling a dispute.”

“Most preposterous!” I exclaimed, and then suddenly realizing how he had echoed the inmost thought of my soul, I sat up in my chair and stared at him in blank amazement.

“What is this, Holmes?” I cried. “This is beyond anything which I could have imagined.”

He laughed heartily at my perplexity.

“You remember,” he said, “that some little time ago when I read you the passage in one of Poe’s sketches in which a close reasoner follows the unspoken thoughts of his companion, you were inclined to treat the matter as a mere tour-de-force of the author. On my remarking that I was constantly in the habit of doing the same thing you expressed incredulity.”

“Oh, no!”

“Perhaps not with your tongue, my dear Watson, but certainly with your eyebrows. So when I saw you throw down your paper and enter upon a train of thought, I was very happy to have the opportunity of reading it off, and eventually of breaking into it, as a proof that I had been in rapport with you.”

But I was still far from satisfied. “In the example which you read to me,” said I, “the reasoner drew his conclusions from the actions of the man whom he observed. If I remember right, he stumbled over a heap of stones, looked up at the stars, and so on. But I have been seated quietly in my chair, and what clues can I have given you?”

“You do yourself an injustice. The features are given to man as the means by which he shall express his emotions, and yours are faithful servants.”

“Do you mean to say that you read my train of thoughts from my features?”

“Your features and especially your eyes. Perhaps you cannot yourself recall how your reverie commenced?”

“No, I cannot.”

“Then I will tell you. After throwing down your paper, which was the action which drew my attention to you, you sat for half a minute with a vacant expression. Then your eyes fixed themselves upon your newly framed picture of General Gordon, and I saw by the alteration in your face that a train of thought had been started. But it did not lead very far. Your eyes flashed across to the unframed portrait of Henry Ward Beecher which stands upon the top of your books. Then you glanced up at the wall, and of course your meaning was obvious. You were thinking that if the portrait were framed it would just cover that bare space and correspond with Gordon’s picture over there.”

“You have followed me wonderfully!” I exclaimed.

“So far I could hardly have gone astray. But now your thoughts went back to Beecher, and you looked hard across as if you were studying the character in his features. Then your eyes ceased to pucker, but you continued to look across, and your face was thoughtful. You were recalling the incidents of Beecher’s career. I was well aware that you could not do this without thinking of the mission which he undertook on behalf of the North at the time of the Civil War, for I remember your expressing your passionate indignation at the way in which he was received by the more turbulent of our people. You felt so strongly about it that I knew you could not think of Beecher without thinking of that also. When a moment later I saw your eyes wander away from the picture, I suspected that your mind had now turned to the Civil War, and when I observed that your lips set, your eyes sparkled, and your hands clenched I was positive that you were indeed thinking of the gallantry which was shown by both sides in that desperate struggle. But then, again, your face grew sadder; you shook your head. You were dwelling upon the sadness and horror and useless waste of life. Your hand stole towards your own old wound and a smile quivered on your lips, which showed me that the ridiculous side of this method of settling international questions had forced itself upon your mind. At this point I agreed with you that it was preposterous and was glad to find that all my deductions had been correct.”

“Absolutely!” said I. “And now that you have explained it, I confess that I am as amazed as before.”

“It was very superficial, my dear Watson, I assure you. I should not have intruded it upon your attention had you not shown some incredulity the other day. But I have in my hands here a little problem which may prove to be more difficult of solution than my small essay in thought reading. Have you observed in the paper a short paragraph referring to the remarkable contents of a packet sent through the post to Miss Cushing, of Cross Street, Croydon?”

“No, I saw nothing.”

“Ah! then you must have overlooked it. Just toss it over to me. Here it is, under the financial column. Perhaps you would be good enough to read it aloud.”

I picked up the paper which he had thrown back to me and read the paragraph indicated. It was headed, “A Gruesome Packet.”

“Miss Susan Cushing, living at Cross Street, Croydon, has been made the victim of what must be regarded as a peculiarly revolting practical joke unless some more sinister meaning should prove to be attached to the incident. At two o’clock yesterday afternoon a small packet, wrapped in brown paper, was handed in by the postman. A cardboard box was inside, which was filled with coarse salt. On emptying this, Miss Cushing was horrified to find two human ears, apparently quite freshly severed. The box had been sent by parcel post from Belfast upon the morning before. There is no indication as to the sender, and the matter is the more mysterious as Miss Cushing, who is a maiden lady of fifty, has led a most retired life, and has so few acquaintances or correspondents that it is a rare event for her to receive anything through the post. Some years ago, however, when she resided at Penge, she let apartments in her house to three young medical students, whom she was obliged to get rid of on account of their noisy and irregular habits. The police are of opinion that this outrage may have been perpetrated upon Miss Cushing by these youths, who owed her a grudge and who hoped to frighten her by sending her these relics of the dissecting-rooms. Some probability is lent to the theory by the fact that one of these students came from the north of Ireland, and, to the best of Miss Cushing’s belief, from Belfast. In the meantime, the matter is being actively investigated, Mr. Lestrade, one of the very smartest of our detective officers, being in charge of the case.”

“So much for the Daily Chronicle,” said Holmes as I finished reading. “Now for our friend Lestrade. I had a note from him this morning, in which he says: ‘I think that this case is very much in your line. We have every hope of clearing the matter up, but we find a little difficulty in getting anything to work upon. We have, of course, wired to the Belfast post-office, but a large number of parcels were handed in upon that day, and they have no means of identifying this particular one, or of remembering the sender. The box is a half-pound box of honeydew tobacco and does not help us in any way. The medical student theory still appears to me to be the most feasible, but if you should have a few hours to spare I should be very happy to see you out here. I shall be either at the house or in the police-station all day.’ What say you, Watson? Can you rise superior to the heat and run down to Croydon with me on the off chance of a case for your annals?”

“I was longing for something to do.”

“You shall have it then. Ring for our boots and tell them to order a cab. I’ll be back in a moment when I have changed my dressing-gown and filled my cigar-case.”

A shower of rain fell while we were in the train, and the heat was far less oppressive in Croydon than in town. Holmes had sent on a wire, so that Lestrade, as wiry, as dapper, and as ferret-like as ever, was waiting for us at the station. A walk of five minutes took us to Cross Street, where Miss Cushing resided.

It was a very long street of two-story brick houses, neat and prim, with whitened stone steps and little groups of aproned women gossiping at the doors. Halfway down, Lestrade stopped and tapped at a door, which was opened by a small servant girl. Miss Cushing was sitting in the front room, into which we were ushered. She was a placid-faced woman, with large, gentle eyes, and grizzled hair curving down over her temples on each side. A worked antimacassar lay upon her lap and a basket of coloured silks stood upon a stool beside her.

“They are in the outhouse, those dreadful things,” said she as Lestrade entered. “I wish that you would take them away altogether.”

“So I shall, Miss Cushing. I only kept them here until my friend, Mr. Holmes, should have seen them in your presence.”

“Why in my presence, sir?”

“In case he wished to ask any questions.”

“What is the use of asking me questions when I tell you I know nothing whatever about it?”

“Quite so, madam,” said Holmes in his soothing way. “I have no doubt that you have been annoyed more than enough already over this business.”

“Indeed, I have, sir. I am a quiet woman and live a retired life. It is something new for me to see my name in the papers and to find the police in my house. I won’t have those things in here, Mr. Lestrade. If you wish to see them you must go to the outhouse.”

It was a small shed in the narrow garden which ran behind the house. Lestrade went in and brought out a yellow cardboard box, with a piece of brown paper and some string. There was a bench at the end of the path, and we all sat down while Holmes examined, one by one, the articles which Lestrade had handed to him.

“The string is exceedingly interesting,” he remarked, holding it up to the light and sniffing at it. “What do you make of this string, Lestrade?”

“It has been tarred.”

“Precisely. It is a piece of tarred twine. You have also, no doubt, remarked that Miss Cushing has cut the cord with a scissors, as can be seen by the double fray on each side. This is of importance.”

“I cannot see the importance,” said Lestrade.

“The importance lies in the fact that the knot is left intact, and that this knot is of a peculiar character.”

“It is very neatly tied. I had already made a note to that effect,” said Lestrade complacently.

“So much for the string, then,” said Holmes, smiling, “now for the box wrapper. Brown paper, with a distinct smell of coffee. What, did you not observe it? I think there can be no doubt of it. Address printed in rather straggling characters: ‘Miss S. Cushing, Cross Street, Croydon.’ Done with a broad-pointed pen, probably a J, and with very inferior ink. The word ‘Croydon’ has been originally spelled with an ‘i,’ which has been changed to ‘y.’ The parcel was directed, then, by a man-the printing is distinctly masculine-of limited education and unacquainted with the town of Croydon. So far, so good! The box is a yellow half-pound honeydew box, with nothing distinctive save two thumb marks at the left bottom corner. It is filled with rough salt of the quality used for preserving hides and other of the coarser commercial purposes. And embedded in it are these very singular enclosures.”

He took out the two ears as he spoke, and laying a board across his knee he examined them minutely, while Lestrade and I, bending forward on each side of him, glanced alternately at these dreadful relics and at the thoughtful, eager face of our companion. Finally he returned them to the box once more and sat for a while in deep meditation.

“You have observed, of course,” said he at last, “that the ears are not a pair.”

“Yes, I have noticed that. But if this were the practical joke of some students from the dissecting-rooms, it would be as easy for them to send two odd ears as a pair.”

“Precisely. But this is not a practical joke.”

“You are sure of it?”

“The presumption is strongly against it. Bodies in the dissecting-rooms are injected with preservative fluid. These ears bear no signs of this. They are fresh, too. They have been cut off with a blunt instrument, which would hardly happen if a student had done it. Again, carbolic or rectified spirits would be the preservatives which would suggest themselves to the medical mind, certainly not rough salt. I repeat that there is no practical joke here, but that we are investigating a serious crime.”

A vague thrill ran through me as I listened to my companion’s words and saw the stern gravity which had hardened his features. This brutal preliminary seemed to shadow forth some strange and inexplicable horror in the background. Lestrade, however, shook his head like a man who is only half convinced.

“There are objections to the joke theory, no doubt,” said he, “but there are much stronger reasons against the other. We know that this woman has led a most quiet and respectable life at Penge and here for the last twenty years. She has hardly been away from her home for a day during that time. Why on earth, then, should any criminal send her the proofs of his guilt, especially as, unless she is a most consummate actress, she understands quite as little of the matter as we do?”

“That is the problem which we have to solve,” Holmes answered, “and for my part I shall set about it by presuming that my reasoning is correct, and that a double murder has been committed. One of these ears is a woman’s, small, finely formed, and pierced for an earring. The other is a man’s, sun-burned, discoloured, and also pierced for an earring. These two people are presumably dead, or we should have heard their story before now. To-day is Friday. The packet was posted on Thursday morning. The tragedy, then, occurred on Wednesday or Tuesday or earlier. If the two people were murdered, who but their murderer would have sent this sign of his work to Miss Cushing? We may take it that the sender of the packet is the man whom we want. But he must have some strong reason for sending Miss Cushing this packet. What reason then? It must have been to tell her that the deed was done! or to pain her, perhaps. But in that case she knows who it is. Does she know? I doubt it. If she knew, why should she call the police in? She might have buried the ears, and no one would have been the wiser. That is what she would have done if she had wished to shield the criminal. But if she does not wish to shield him she would give his name. There is a tangle here which needs straightening out.” He had been talking in a high, quick voice, staring blankly up over the garden fence, but now he sprang briskly to his feet and walked towards the house.

“I have a few questions to ask Miss Cushing,” said he.

“In that case I may leave you here,” said Lestrade, “for I have another small business on hand. I think that I have nothing further to learn from Miss Cushing. You will find me at the police-station.”

“We shall look in on our way to the train,” answered Holmes. A moment later he and I were back in the front room, where the impassive lady was still quietly working away at her antimacassar. She put it down on her lap as we entered and looked at us with her frank, searching blue eyes.

“I am convinced, sir,” she said, “that this matter is a mistake, and that the parcel was never meant for me at all. I have said this several times to the gentleman from Scotland Yard, but he simply laughs at me. I have not an enemy in the world, as far as I know, so why should anyone play me such a trick?”

“I am coming to be of the same opinion, Miss Cushing,” said Holmes, taking a seat beside her. “I think that it is more than probable--” he paused, and I was surprised, on glancing round to see that he was staring with singular intentness at the lady’s profile. Surprise and satisfaction were both for an instant to be read upon his eager face, though when she glanced round to find out the cause of his silence he had become as demure as ever. I stared hard myself at her flat, grizzled hair, her trim cap, her little gilt earrings, her placid features; but I could see nothing which could account for my companion’s evident excitement.

“There were one or two questions--”

“Oh, I am weary of questions!” cried Miss Cushing impatiently.

“You have two sisters, I believe.”

“How could you know that?”

“I observed the very instant that I entered the room that you have a portrait group of three ladies upon the mantelpiece, one of whom is undoubtedly yourself, while the others are so exceedingly like you that there could be no doubt of the relationship.”

“Yes, you are quite right. Those are my sisters, Sarah and Mary.”

“And here at my elbow is another portrait, taken at Liverpool, of your younger sister, in the company of a man who appears to be a steward by his uniform. I observe that she was unmarried at the time.”

“You are very quick at observing.”

“That is my trade.”

“Well, you are quite right. But she was married to Mr. Browner a few days afterwards. He was on the South American line when that was taken, but he was so fond of her that he couldn’t abide to leave her for so long, and he got into the Liverpool and London boats.”

“Ah, the Conqueror, perhaps?”

“No, the May Day, when last I heard. Jim came down here to see me once. That was before he broke the pledge; but afterwards he would always take drink when he was ashore, and a little drink would send him stark, staring mad. Ah! it was a bad day that ever he took a glass in his hand again. First he dropped me, then he quarrelled with Sarah, and now that Mary has stopped writing we don’t know how things are going with them.”

It was evident that Miss Cushing had come upon a subject on which she felt very deeply. Like most people who lead a lonely life, she was shy at first, but ended by becoming extremely communicative. She told us many details about her brother-in-law the steward, and then wandering off on the subject of her former lodgers, the medical students, she gave us a long account of their delinquencies, with their names and those of their hospitals. Holmes listened attentively to everything, throwing in a question from time to time.

“About your second sister, Sarah,” said he. “I wonder, since you are both maiden ladies, that you do not keep house together.”

“Ah! you don’t know Sarah’s temper or you would wonder no more. I tried it when I came to Croydon, and we kept on until about two months ago, when we had to part. I don’t want to say a word against my own sister, but she was always meddlesome and hard to please, was Sarah.”

“You say that she quarrelled with your Liverpool relations.”

“Yes, and they were the best of friends at one time. Why, she went up there to live in order to be near them. And now she has no word hard enough for Jim Browner. The last six months that she was here she would speak of nothing but his drinking and his ways. He had caught her meddling, I suspect, and given her a bit of his mind, and that was the start of it.”

“Thank you, Miss Cushing,” said Holmes, rising and bowing. “Your sister Sarah lives, I think you said, at New Street Wallington? Good-bye, and I am very sorry that you should have been troubled over a case with which, as you say, you have nothing whatever to do.”

There was a cab passing as we came out, and Holmes hailed it.

“How far to Wallington?” he asked.

“Only about a mile, sir.”

“Very good. Jump in, Watson. We must strike while the iron is hot. Simple as the case is, there have been one or two very instructive details in connection with it. Just pull up at a telegraph office as you pass, cabby.”

Holmes sent off a short wire and for the rest of the drive lay back in the cab, with his hat tilted over his nose to keep the sun from his face. Our driver pulled up at a house which was not unlike the one which we had just quitted. My companion ordered him to wait, and had his hand upon the knocker, when the door opened and a grave young gentleman in black, with a very shiny hat, appeared on the step.

“Is Miss Cushing at home?” asked Holmes.

“Miss Sarah Cushing is extremely ill,” said he. “She has been suffering since yesterday from brain symptoms of great severity. As her medical adviser, I cannot possibly take the responsibility of allowing anyone to see her. I should recommend you to call again in ten days.” He drew on his gloves, closed the door, and marched off down the street.

“Well, if we can’t we can’t,” said Holmes, cheerfully.

“Perhaps she could not or would not have told you much.”

“I did not wish her to tell me anything. I only wanted to look at her. However, I think that I have got all that I want. Drive us to some decent hotel, cabby, where we may have some lunch, and afterwards we shall drop down upon friend Lestrade at the police-station.”

We had a pleasant little meal together, during which Holmes would talk about nothing but violins, narrating with great exultation how he had purchased his own Stradivarius, which was worth at least five hundred guineas, at a Jew broker’s in Tottenham Court Road for fifty-five shillings. This led him to Paganini, and we sat for an hour over a bottle of claret while he told me anecdote after anecdote of that extraordinary man. The afternoon was far advanced and the hot glare had softened into a mellow glow before we found ourselves at the police-station. Lestrade was waiting for us at the door.

“A telegram for you, Mr. Holmes,” said he.

“Ha! It is the answer!” He tore it open, glanced his eyes over it, and crumpled it into his pocket. “That’s all right,” said he.

“Have you found out anything?”

“I have found out everything!”

“What!” Lestrade stared at him in amazement. “You are joking.”

“I was never more serious in my life. A shocking crime has been committed, and I think I have now laid bare every detail of it.”

“And the criminal?”

Holmes scribbled a few words upon the back of one of his visiting cards and threw it over to Lestrade.

“That is the name,” he said. “You cannot effect an arrest until to-morrow night at the earliest. I should prefer that you do not mention my name at all in connection with the case, as I choose to be only associated with those crimes which present some difficulty in their solution. Come on, Watson.” We strode off together to the station, leaving Lestrade still staring with a delighted face at the card which Holmes had thrown him.

“The case,” said Sherlock Holmes as we chatted over our cigars that night in our rooms at Baker Street, “is one where, as in the investigations which you have chronicled under the names of ‘A Study in Scarlet’ and of ‘The Sign of Four,’ we have been compelled to reason backward from effects to causes. I have written to Lestrade asking him to supply us with the details which are now wanting, and which he will only get after he has secured his man. That he may be safely trusted to do, for although he is absolutely devoid of reason, he is as tenacious as a bulldog when he once understands what he has to do, and, indeed, it is just this tenacity which has brought him to the top at Scotland Yard.”

“Your case is not complete, then?” I asked.

“It is fairly complete in essentials. We know who the author of the revolting business is, although one of the victims still escapes us. Of course, you have formed your own conclusions.”

“I presume that this Jim Browner, the steward of a Liverpool boat, is the man whom you suspect?”

“Oh! it is more than a suspicion.”

“And yet I cannot see anything save very vague indications.”

“On the contrary, to my mind nothing could be more clear. Let me run over the principal steps. We approached the case, you remember, with an absolutely blank mind, which is always an advantage. We had formed no theories. We were simply there to observe and to draw inferences from our observations. What did we see first? A very placid and respectable lady, who seemed quite innocent of any secret, and a portrait which showed me that she had two younger sisters. It instantly flashed across my mind that the box might have been meant for one of these. I set the idea aside as one which could be disproved or confirmed at our leisure. Then we went to the garden, as you remember, and we saw the very singular contents of the little yellow box.

“The string was of the quality which is used by sailmakers aboard ship, and at once a whiff of the sea was perceptible in our investigation. When I observed that the knot was one which is popular with sailors, that the parcel had been posted at a port, and that the male ear was pierced for an earring which is so much more common among sailors than landsmen, I was quite certain that all the actors in the tragedy were to be found among our seafaring classes.

“When I came to examine the address of the packet I observed that it was to Miss S. Cushing. Now, the oldest sister would, of course, be Miss Cushing, and although her initial was ‘S’ it might belong to one of the others as well. In that case we should have to commence our investigation from a fresh basis altogether. I therefore went into the house with the intention of clearing up this point. I was about to assure Miss Cushing that I was convinced that a mistake had been made when you may remember that I came suddenly to a stop. The fact was that I had just seen something which filled me with surprise and at the same time narrowed the field of our inquiry immensely.

“As a medical man, you are aware, Watson, that there is no part of the body which varies so much as the human ear. Each ear is as a rule quite distinctive and differs from all other ones. In last year’s Anthropological Journal you will find two short monographs from my pen upon the subject. I had, therefore, examined the ears in the box with the eyes of an expert and had carefully noted their anatomical peculiarities. Imagine my surprise, then, when on looking at Miss Cushing I perceived that her ear corresponded exactly with the female ear which I had just inspected. The matter was entirely beyond coincidence. There was the same shortening of the pinna, the same broad curve of the upper lobe, the same convolution of the inner cartilage. In all essentials it was the same ear.

“Of course I at once saw the enormous importance of the observation. It was evident that the victim was a blood relation and probably a very close one. I began to talk to her about her family, and you remember that she at once gave us some exceedingly valuable details.

“In the first place, her sister’s name was Sarah, and her address had until recently been the same, so that it was quite obvious how the mistake had occurred and for whom the packet was meant. Then we heard of this steward, married to the third sister, and learned that he had at one time been so intimate with Miss Sarah that she had actually gone up to Liverpool to be near the Browners, but a quarrel had afterwards divided them. This quarrel had put a stop to all communications for some months, so that if Browner had occasion to address a packet to Miss Sarah, he would undoubtedly have done so to her old address.

“And now the matter had begun to straighten itself out wonderfully. We had learned of the existence of this steward, an impulsive man, of strong passions-you remember that he threw up what must have been a very superior berth in order to be nearer to his wife-subject, too, to occasional fits of hard drinking. We had reason to believe that his wife had been murdered, and that a man-presumably a seafaring man-had been murdered at the same time. Jealousy, of course, at once suggests itself as the motive for the crime. And why should these proofs of the deed be sent to Miss Sarah Cushing? Probably because during her residence in Liverpool she had some hand in bringing about the events which led to the tragedy. You will observe that this line of boats calls at Belfast, Dublin, and Waterford; so that, presuming that Browner had committed the deed and had embarked at once upon his steamer, the May Day, Belfast would be the first place at which he could post his terrible packet.

“A second solution was at this stage obviously possible, and although I thought it exceedingly unlikely, I was determined to elucidate it before going further. An unsuccessful lover might have killed Mr. and Mrs. Browner, and the male ear might have belonged to the husband. There were many grave objections to this theory, but it was conceivable. I therefore sent off a telegram to my friend Algar, of the Liverpool force, and asked him to find out if Mrs. Browner were at home, and if Browner had departed in the May Day. Then we went on to Wallington to visit Miss Sarah.

“I was curious, in the first place, to see how far the family ear had been reproduced in her. Then, of course, she might give us very important information, but I was not sanguine that she would. She must have heard of the business the day before, since all Croydon was ringing with it, and she alone could have understood for whom the packet was meant. If she had been willing to help justice she would probably have communicated with the police already. However, it was clearly our duty to see her, so we went. We found that the news of the arrival of the packet-for her illness dated from that time-had such an effect upon her as to bring on brain fever. It was clearer than ever that she understood its full significance, but equally clear that we should have to wait some time for any assistance from her.

“However, we were really independent of her help. Our answers were waiting for us at the police-station, where I had directed Algar to send them. Nothing could be more conclusive. Mrs. Browner’s house had been closed for more than three days, and the neighbours were of opinion that she had gone south to see her relatives. It had been ascertained at the shipping offices that Browner had left aboard of the May Day, and I calculate that she is due in the Thames to-morrow night. When he arrives he will be met by the obtuse but resolute Lestrade, and I have no doubt that we shall have all our details filled in.”

Sherlock Holmes was not disappointed in his expectations. Two days later he received a bulky envelope, which contained a short note from the detective, and a typewritten document, which covered several pages of foolscap.

“Lestrade has got him all right,” said Holmes, glancing up at me. “Perhaps it would interest you to hear what he says.

“My dear Mr. Holmes,-In accordance with the scheme which we had formed in order to test our theories”-“the ‘we’ is rather fine, Watson, is it not?”-“I went down to the Albert Dock yesterday at 6 P.M., and boarded the S.S. May Day, belonging to the Liverpool, Dublin, and London Steam Packet Company. On inquiry, I found that there was a steward on board of the name of James Browner and that he had acted during the voyage in such an extraordinary manner that the captain had been compelled to relieve him of his duties. On descending to his berth, I found him seated upon a chest with his head sunk upon his hands, rocking himself to and fro. He is a big, powerful chap, clean-shaven, and very swarthy- something like Aldridge, who helped us in the bogus laundry affair. He jumped up when he heard my business, and I had my whistle to my lips to call a couple of river police, who were round the corner, but he seemed to have no heart in him, and he held out his hands quietly enough for the darbies. We brought him along to the cells, and his box as well, for we thought there might be something incriminating; but, bar a big sharp knife such as most sailors have, we got nothing for our trouble. However, we find that we shall want no more evidence, for on being brought before the inspector at the station he asked leave to make a statement, which was, of course, taken down, just as he made it, by our shorthand man. We had three copies typewritten, one of which I enclose. The affair proves, as I always thought it would, to be an extremely simple one, but I am obliged to you for assisting me in my investigation. With kind regards, yours very truly,-G. Lestrade.”

“Hum! The investigation really was a very simple one,” remarked Holmes, “but I don’t think it struck him in that light when he first called us in. However, let us see what Jim Browner has to say for himself. This is his statement as made before Inspector Montgomery at the Shadwell Police Station, and it has the advantage of being verbatim.”

“Have I anything to say? Yes, I have a deal to say. I have to make a clean breast of it all. You can hang me, or you can leave me alone. I don’t care a plug which you do. I tell you I’ve not shut an eye in sleep since I did it, and I don’t believe I ever will again until I get past all waking. Sometimes it’s his face, but most generally it’s hers. I’m never without one or the other before me. He looks frowning and black-like, but she has a kind o’ surprise upon her face. Ay, the white lamb, she might well be surprised when she read death on a face that had seldom looked anything but love upon her before.

“But it was Sarah’s fault, and may the curse of a broken man put a blight on her and set the blood rotting in her veins! It’s not that I want to clear myself. I know that I went back to drink, like the beast that I was. But she would have forgiven me; she would have stuck as close to me as a rope to a block if that woman had never darkened our door. For Sarah Cushing loved me-that’s the root of the business-she loved me until all her love turned to poisonous hate when she knew that I thought more of my wife’s footmark in the mud than I did of her whole body and soul.

“There were three sisters altogether. The old one was just a good woman, the second was a devil, and the third was an angel. Sarah was thirty-three, and Mary was twenty-nine when I married. We were just as happy as the day was long when we set up house together, and in all Liverpool there was no better woman than my Mary. And then we asked Sarah up for a week, and the week grew into a month, and one thing led to another, until she was just one of ourselves.

“I was blue ribbon at that time, and we were putting a little money by, and all was as bright as a new dollar. My God, whoever would have thought that it could have come to this? Whoever would have dreamed it?

“I used to be home for the week-ends very often, and sometimes if the ship were held back for cargo I would have a whole week at a time, and in this way I saw a deal of my sister-in-law, Sarah. She was a fine tall woman, black and quick and fierce, with a proud way of carrying her head, and a glint from her eye like a spark from a flint. But when little Mary was there I had never a thought of her, and that I swear as I hope for God’s mercy.

“It had seemed to me sometimes that she liked to be alone with me, or to coax me out for a walk with her, but I had never thought anything of that. But one evening my eyes were opened. I had come up from the ship and found my wife out, but Sarah at home. ‘Where’s Mary?’ I asked. ‘Oh, she has gone to pay some accounts.’ I was impatient and paced up and down the room. ‘Can’t you be happy for five minutes without Mary, Jim?’ says she. ‘It’s a bad compliment to me that you can’t be contented with my society for so short a time.’ ‘That’s all right, my lass,’ said I, putting out my hand towards her in a kindly way, but she had it in both hers in an instant, and they burned as if they were in a fever. I looked into her eyes and I read it all there. There was no need for her to speak, nor for me either. I frowned and drew my hand away. Then she stood by my side in silence for a bit, and then put up her hand and patted me on the shoulder. ‘Steady old Jim!’ said she, and with a kind o’ mocking laugh, she ran out of the room.

“Well, from that time Sarah hated me with her whole heart and soul, and she is a woman who can hate, too. I was a fool to let her go on biding with us-a besotted fool-but I never said a word to Mary, for I knew it would grieve her. Things went on much as before, but after a time I began to find that there was a bit of a change in Mary herself. She had always been so trusting and so innocent, but now she became queer and suspicious, wanting to know where I had been and what I had been doing, and whom my letters were from, and what I had in my pockets, and a thousand such follies. Day by day she grew queerer and more irritable, and we had ceaseless rows about nothing. I was fairly puzzled by it all. Sarah avoided me now, but she and Mary were just inseparable. I can see now how she was plotting and scheming and poisoning my wife’s mind against me, but I was such a blind beetle that I could not understand it at the time. Then I broke my blue ribbon and began to drink again, but I think I should not have done it if Mary had been the same as ever. She had some reason to be disgusted with me now, and the gap between us began to be wider and wider. And then this Alec Fairbairn chipped in, and things became a thousand times blacker.

“It was to see Sarah that he came to my house first, but soon it was to see us, for he was a man with winning ways, and he made friends wherever he went. He was a dashing, swaggering chap, smart and curled, who had seen half the world and could talk of what he had seen. He was good company, I won’t deny it, and he had wonderful polite ways with him for a sailor man, so that I think there must have been a time when he knew more of the poop than the forecastle. For a month he was in and out of my house, and never once did it cross my mind that harm might come of his soft, tricky ways. And then at last something made me suspect, and from that day my peace was gone forever.

“It was only a little thing, too. I had come into the parlour unexpected, and as I walked in at the door I saw a light of welcome on my wife’s face. But as she saw who it was it faded again, and she turned away with a look of disappointment. That was enough for me. There was no one but Alec Fairbairn whose step she could have mistaken for mine. If I could have seen him then I should have killed him, for I have always been like a madman when my temper gets loose. Mary saw the devil’s light in my eyes, and she ran forward with her hands on my sleeve. ‘Don’t, Jim, don’t!’ says she. ‘Where’s Sarah?’ I asked. ‘In the kitchen,’ says she. ‘Sarah,’ says I as I went in, ‘this man Fairbairn is never to darken my door again.’ ‘Why not?’ says she. ‘Because I order it.’ ‘Oh!’ says she, ‘if my friends are not good enough for this house, then I am not good enough for it either.’ ‘You can do what you like,’ says I, ‘but if Fairbairn shows his face here again I’ll send you one of his ears for a keepsake.’ She was frightened by my face, I think, for she never answered a word, and the same evening she left my house.

“Well, I don’t know now whether it was pure devilry on the part of this woman, or whether she thought that she could turn me against my wife by encouraging her to misbehave. Anyway, she took a house just two streets off and let lodgings to sailors. Fairbairn used to stay there, and Mary would go round to have tea with her sister and him. How often she went I don’t know, but I followed her one day, and as I broke in at the door Fairbairn got away over the back garden wall, like the cowardly skunk that he was. I swore to my wife that I would kill her if I found her in his company again, and I led her back with me, sobbing and trembling, and as white as a piece of paper. There was no trace of love between us any longer. I could see that she hated me and feared me, and when the thought of it drove me to drink, then she despised me as well.

“Well, Sarah found that she could not make a living in Liverpool, so she went back, as I understand, to live with her sister in Croydon, and things jogged on much the same as ever at home. And then came this last week and all the misery and ruin.

“It was in this way. We had gone on the May Day for a round voyage of seven days, but a hogshead got loose and started one of our plates, so that we had to put back into port for twelve hours. I left the ship and came home, thinking what a surprise it would be for my wife, and hoping that maybe she would be glad to see me so soon. The thought was in my head as I turned into my own street, and at that moment a cab passed me, and there she was, sitting by the side of Fairbairn, the two chatting and laughing, with never a thought for me as I stood watching them from the footpath.

“I tell you, and I give you my word for it, that from that moment I was not my own master, and it is all like a dim dream when I look back on it. I had been drinking hard of late, and the two things together fairly turned my brain. There’s something throbbing in my head now, like a docker’s hammer, but that morning I seemed to have all Niagara whizzing and buzzing in my ears.

“Well, I took to my heels, and I ran after the cab. I had a heavy oak stick in my hand, and I tell you I saw red from the first; but as I ran I got cunning, too, and hung back a little to see them without being seen. They pulled up soon at the railway station. There was a good crowd round the booking-office, so I got quite close to them without being seen. They took tickets for New Brighton. So did I, but I got in three carriages behind them. When we reached it they walked along the Parade, and I was never more than a hundred yards from them. At last I saw them hire a boat and start for a row, for it was a very hot day, and they thought, no doubt, that it would be cooler on the water.

“It was just as if they had been given into my hands. There was a bit of a haze, and you could not see more than a few hundred yards. I hired a boat for myself, and I pulled after them. I could see the blur of their craft, but they were going nearly as fast as I, and they must have been a long mile from the shore before I caught them up. The haze was like a curtain all round us, and there were we three in the middle of it. My God, shall I ever forget their faces when they saw who was in the boat that was closing in upon them? She screamed out. He swore like a madman and jabbed at me with an oar, for he must have seen death in my eyes. I got past it and got one in with my stick that crushed his head like an egg. I would have spared her, perhaps, for all my madness, but she threw her arms round him, crying out to him, and calling him ‘Alec.’ I struck again, and she lay stretched beside him. I was like a wild beast then that had tasted blood. If Sarah had been there, by the Lord, she should have joined them. I pulled out my knife, and-well, there! I’ve said enough. It gave me a kind of savage joy when I thought how Sarah would feel when she had such signs as these of what her meddling had brought about. Then I tied the bodies into the boat, stove a plank, and stood by until they had sunk. I knew very well that the owner would think that they had lost their bearings in the haze, and had drifted off out to sea. I cleaned myself up, got back to land, and joined my ship without a soul having a suspicion of what had passed. That night I made up the packet for Sarah Cushing, and next day I sent it from Belfast.

“There you have the whole truth of it. You can hang me, or do what you like with me, but you cannot punish me as I have been punished already. I cannot shut my eyes but I see those two faces staring at me-staring at me as they stared when my boat broke through the haze. I killed them quick, but they are killing me slow; and if I have another night of it I shall be either mad or dead before morning. You won’t put me alone into a cell, sir? For pity’s sake don’t, and may you be treated in your day of agony as you treat me now.’

“What is the meaning of it, Watson?” said Holmes solemnly as he laid down the paper. “What object is served by this circle of misery and violence and fear? It must tend to some end, or else our universe is ruled by chance, which is unthinkable. But what end? There is the great standing perennial problem to which human reason is as far from an answer as ever.”