🎧 Nghe chương này

CHƯƠNG VI: QUÝ ÔNG CÓC.

Đó là một buổi sáng đầu hè rực rỡ; dòng sông đã trở về với đôi bờ êm đềm và nhịp chảy hiền hòa quen thuộc. Mặt trời chói lọi dường như đang thả những sợi ánh sáng vô hình, kiên nhẫn kéo muôn vàn mầm xanh, khóm lá rậm rạp và những cành gai góc từ dưới lòng đất tối tăm vươn mình trỗi dậy. Chuột Chũi và Chuột Nước đã thức giấc từ lúc tinh mơ, tất bật xoay trần với đủ thứ việc lặt vặt để chuẩn bị cho mùa chèo thuyền sắp sửa bắt đầu. Nào là sơn phết, đánh bóng, nào là nắn lại những chiếc mái chèo, vá víu lại nệm êm, rồi đi bới tìm mấy chiếc móc thuyền bị quăng lăn lóc ở xó xỉnh nào đó; và họ vừa dùng xong bữa điểm tâm trong gian phòng khách nhỏ, đang rôm rả bàn tính những dự định tuyệt vời cho ngày hôm nay, thì bỗng nhiên, một tiếng gõ cửa ầm ầm vang dội.

"Phiền phức thật!" Chuột Nước làu bàu, người ngợm anh lúc này vẫn còn dính lem nhem vệt trứng. "Chịu khó ra xem ai đấy đi, Chuột Chũi. Cậu quả là một người bạn tuyệt vời mà. Dù sao thì cậu cũng đã ăn xong rồi."

Chuột Chũi bước ra mở cửa. Chuột Nước nghe thấy cậu thốt lên một tiếng kêu đầy kinh ngạc. Sau đó, Chuột Chũi vội vã mở toang cánh cửa phòng khách, dõng dạc xướng lên: "Bác Lửng!"

Quả là một sự kiện hy hữu, khi bác Lửng lại cất công đích thân đến thăm họ, hay thăm bất kỳ ai. Thường thì, nếu có việc gì cần bác gấp gáp, người ta phải chộp lấy bác lúc bác đang lặng lẽ rảo bước men theo bờ giậu vào lúc bình minh ló rạng hay khi màn đêm buông xuống, bằng không thì phải lặn lội lùng sục ngay tại chính hang ổ của bác giữa Rừng Hoang, mà đó lại là một công việc vất vả vô chừng.

Bác Lửng lê những bước chân nặng nề bước vào phòng, đứng lặng lẽ nhìn hai con vật bằng vẻ mặt nghiêm nghị lạ thường. Chuột Nước đánh rơi luôn chiếc thìa đang múc dở xuống khăn trải bàn, ngồi đực mặt ra, há hốc miệng.

"Đã đến giờ rồi!" bác Lửng cất giọng vô cùng trang nghiêm.

"Giờ gì cơ ạ?" Chuột Nước ái ngại cất tiếng hỏi, đưa mắt liếc nhìn chiếc đồng hồ đặt trên bệ lò sưởi.

"Giờ của ai thì đúng hơn," bác Lửng đáp lời. "Còn của ai nữa, giờ của Cóc! Giờ của Cóc! Bác đã hứa sẽ đích thân chấn chỉnh cậu ta ngay khi mùa đông vừa chấm dứt, và bác sẽ bắt tay chấn chỉnh ngay ngày hôm nay!"

"Đúng là giờ của Cóc rồi!" Chuột Chũi reo lên đầy sung sướng. "Hoan hô! Cháu nhớ ra rồi! Chúng ta sẽ dạy cho anh ta biết thế nào là một con Cóc biết điều!"

"Ngay sáng hôm nay," bác Lửng tiếp lời, đoạn từ tốn ngồi xuống một chiếc ghế bành. "Tối qua, bác nhận được tin báo đáng tin cậy rằng một chiếc ô tô mới toanh cực kỳ mạnh mẽ sẽ được giao đến dinh thự Cóc để cậu ta lái thử hoặc đem trả lại. Có lẽ ngay giây phút này đây, Cóc đang lăng xăng khoác lên mình những bộ phục trang gớm ghiếc, kỳ dị mà cậu ta vô cùng đắm đuối. Mấy thứ kỳ quái ấy đã biến cậu ta từ một gã Cóc (cũng tươm tất) thành một Sinh Vật lố lăng, làm cho bất kỳ con vật đứng đắn nào lỡ chạm mặt cũng phải lên cơn kinh phong kịch liệt. Chúng ta phải vùng dậy và hành động ngay lập tức, trước khi mọi sự trở nên quá muộn. Hai cháu hãy đi cùng bác đến dinh thự Cóc ngay bây giờ, công cuộc giải cứu này bắt buộc phải được tiến hành."

"Bác nói quá chí lý!" Chuột Nước reo to, đứng phắt dậy. "Chúng ta sẽ cứu rỗi con vật tội nghiệp và bất hạnh đó! Chúng ta sẽ cải tạo cậu ta! Cậu ta sẽ trở thành con Cóc được lột xác triệt để nhất từ trước đến nay, sau khi chúng ta giải quyết xong xuôi mọi chuyện!"

Thế là họ cùng nhau lên đường thực hiện nghĩa cử cao đẹp của mình, với bác Lửng hùng dũng đi đầu. Loài vật khi đi cùng nhau thường đi đứng rất mực thước và biết điều, do vậy suốt dọc đường, ba con vật rảo bước với dáng vẻ cực kỳ mực thước và nghiêm trang, xếp thành hàng một tăm tắp, thay vì đi dàn hàng ngang chễm chệ choáng hết cả đường đi, cách đi đó chẳng mảy may giúp ích hay hỗ trợ gì được cho nhau nếu lỡ gặp phải rắc rối hay hiểm nguy bất trắc.

Khi vừa đến lối vào dinh thự Cóc, họ bắt gặp ngay một cảnh tượng đúng như bác Lửng đã tiên liệu: một chiếc ô tô mới cáu cạnh, bóng loáng, to lớn kềnh càng, khoác trên mình lớp sơn đỏ chót rực rỡ (màu sắc mà Cóc cực kỳ say mê) đang đậu chễm chệ trước cổng nhà. Ngay lúc họ bước đến gần cửa, cánh cửa bật mở tung. Cóc, xúng xính trong bộ cánh lỉnh kỉnh gồm kính bảo hộ, mũ lưỡi trai, ghệt chân cùng chiếc áo khoác thùng thình1, nghênh ngang bước xuống bậc thềm, vừa đi vừa lúi húi xỏ tay vào đôi găng tay dài sọc.

"Chào! Lại đây nào, các cậu!" Cóc vui vẻ hét lớn khi vừa bắt gặp nhóm bạn. "Các cậu đến vừa kịp lúc để cùng tớ đi làm một chuyến vui vẻ-đi một chuyến dạo chơi-đi một-ờ-chuyến dạo chơi--"

Giọng nói hồ hởi, rộn rã của cậu bỗng chốc ngập ngừng rồi lịm dần đi khi bắt gặp ánh nhìn sắc lạnh, nghiêm nghị của những người bạn đang đứng im phăng phắc. Lời mời mọc hào hứng của cậu đành phải bỏ lửng giữa chừng.

Bác Lửng sải những bước dài tiến lên bậc thềm. "Lôi cậu ta vào trong," bác trầm giọng ra lệnh cho hai người bạn đồng hành. Khi Cóc đã bị lôi xệch qua cửa, dù cho cậu ta có vùng vằng và cự nự đến mấy, bác liền quay sang gã tài xế phụ trách chiếc xe ô tô mới.

"Tôi e rằng hôm nay anh không có việc gì làm ở đây đâu," bác lạnh lùng tuyên bố. "Cóc đã thay đổi ý định rồi. Cậu ta sẽ không cần dùng đến chiếc xe này nữa. Xin anh hãy hiểu cho, đây là quyết định cuối cùng. Anh không cần phải nán lại chờ đợi làm gì cả." Nói xong, bác cất bước theo những người khác vào trong nhà và đóng sầm cánh cửa lại.

"Bây giờ thì!" bác gằn giọng với Cóc, khi cả bốn con vật đang đứng túm tụm giữa sảnh chính, "trước tiên, hãy lột ngay mấy thứ lố lăng kia ra khỏi người ngay!"

"Đừng có hòng!" Cóc kiêu hãnh gân cổ cãi lại. "Sự xúc phạm thô bạo này có nghĩa lý gì chứ? Cháu yêu cầu một lời giải thích ngay lập tức."

"Thế thì hai cháu lột chúng ra giúp cậu ta," bác Lửng buông lời gọn lỏn.

Chuột Nước và Chuột Chũi đành phải vật ngửa Cóc ra sàn, cậu ta thì cứ thế giãy giụa đạp chân đạp cẳng tung tóe, miệng không ngớt buông lời chửi rủa ầm ĩ. Mãi một lúc sau họ mới có thể bắt tay vào việc một cách đàng hoàng. Chuột Nước ngồi đè lên người cậu ta, còn Chuột Chũi thì hì hục lột từng lớp một bộ đồ lái xe ô tô lố bịch ra, rồi cả hai mới xốc cậu ta đứng thẳng dậy. Có vẻ như phần lớn nhuệ khí hùng hổ của cậu đã bốc hơi sạch sành sanh cùng với bộ áo giáp lộng lẫy kia bị vứt bỏ. Giờ đây khi chỉ còn là một con Cóc đơn thuần, chẳng còn là Nỗi Kinh Hoàng Của Xa Lộ2 nữa, cậu chỉ biết cười rúc rích một cách yếu ớt, ánh mắt van lơn đưa đẩy nhìn từ người này sang người khác, dường như cậu đã thấu hiểu hoàn toàn hoàn cảnh hiện tại của mình.

"Cháu thừa biết sớm muộn gì chuyện này cũng sẽ xảy đến mà, Cóc," bác Lửng nghiêm khắc phân trần.

"Cháu đã phớt lờ tất cả những lời cảnh báo chân thành từ chúng ta, cháu vẫn chứng nào tật nấy, vung tay quá trán phung phí sạch sành sanh số tài sản mà cha cháu để lại. Hơn thế nữa, cháu đang tự bôi tro trát trấu vào mặt tất cả các con vật trong vùng này bằng cái thói lái xe điên rồ, những vụ đâm đụng tơi bời và cả những lần cãi vã ỏm tỏi với cảnh sát. Sống độc lập thì tốt đấy, nhưng những con vật chúng ta sẽ không bao giờ đứng nhìn bạn bè mình tự biến bản thân thành những kẻ ngốc nghếch vượt quá ranh giới cho phép; và cháu thì đã chạm đến ngưỡng ranh giới đó rồi. Bỏ qua mọi chuyện thì, xét trên nhiều khía cạnh cháu vẫn là một con vật tử tế, và bác không hề muốn đối xử quá đáng với cháu. Bác sẽ cố gắng thêm một lần này nữa để đánh thức lý trí trong cháu. Cháu hãy đi cùng bác vào phòng hút thuốc3, và trong đó cháu sẽ được nghe đôi điều chân thật về chính bản thân mình; để rồi chúng ta cùng xem, liệu khi bước ra khỏi căn phòng đó, cháu có còn là con Cóc của lúc mới bước vào hay không."

Bác túm chặt lấy cánh tay Cóc, dẫn cậu ta bước vào phòng hút thuốc và khép chặt cửa lại.

"Thế thì ăn thua gì!" Chuột Nước khinh khỉnh thốt lên. "Nói chuyện với Cóc chẳng bao giờ chữa dứt được cái bệnh nan y của cậu ta đâu. Cậu ta sẽ nói bất cứ điều gì để chối tội."

Hai con vật chọn lấy những tư thế thoải mái nhất trên những chiếc ghế bành bọc nhung và kiên nhẫn ngồi đợi. Xuyên qua cánh cửa đóng kín mít, họ chỉ nghe lõm bõm giọng nói trầm đục, đều đều kéo dài của bác Lửng, lúc bổng lúc trầm hệt như những đợt sóng diễn thuyết cuộn trào. Một lát sau, họ lờ mờ nhận ra bài thuyết giáo bắt đầu bị ngắt quãng bởi những tiếng nức nở nấc lên từng hồi, dài thườn thượt, rõ ràng là đang phát ra từ lồng ngực của Cóc, vốn là một con vật có trái tim mềm yếu và rất dạt dào tình cảm, luôn luôn dễ bị lung lay-dẫu chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi-bởi bất kỳ quan điểm nào.

Khoảng ba phần tư giờ đồng hồ trôi qua, cánh cửa xịch mở, và bác Lửng lại hiện ra, trang nghiêm dắt tay một con Cóc đang rũ rượi và sầu thảm. Da dẻ cậu ta nhão nhoét, rũ xuống quanh người, đôi chân thì lảo đảo bước đi không vững, hai gò má thì hằn sâu những nếp nhăn bởi những dòng nước mắt thi nhau tuôn rơi xối xả sau bài thuyết trình đầy xúc động của bác Lửng.

"Ngồi xuống đó đi, Cóc," bác Lửng cất giọng ôn tồn, tay chỉ vào một chiếc ghế. "Các cháu," bác quay sang nói tiếp, "bác vô cùng vui mừng thông báo với các cháu rằng cuối cùng Cóc đã nhận ra những lầm lỗi trong cách sống bấy lâu nay của mình. Cậu ấy đang thực sự ăn năn hối lỗi vì những hành vi sai trái trong quá khứ, và cậu ấy đã cam kết sẽ từ bỏ hoàn toàn, vĩnh viễn những chiếc xe ô tô kia. Bác đã có được lời hứa danh dự của cậu ấy về vấn đề này."

"Quả là một tin tức tốt lành," Chuột Chũi nói với vẻ nghiêm trang.

"Đúng là một tin tức tốt lành," Chuột Nước chêm vào, giọng đầy vẻ hoài nghi, "giá như-giá như--"

Anh nhìn Cóc chằm chằm khi nói ra những lời này, và tự nhủ rằng dường như mình vừa bắt gặp một tia sáng lấp lánh lạ thường xẹt qua trong đôi mắt vẫn còn ngân ngấn nước của con vật ấy.

"Chỉ còn một việc nhỏ nữa cần phải làm," bác Lửng mãn nguyện tiếp lời. "Cóc, bác muốn cháu trịnh trọng nhắc lại, trước mặt những người bạn của cháu đang hiện diện ở đây, những gì cháu đã hoàn toàn thừa nhận với bác trong phòng hút thuốc lúc nãy. Thứ nhất, cháu có hối hận về những gì mình đã làm, và cháu có nhận thấy được sự ngu ngốc tột cùng của tất cả những việc đó không?"

Một bầu không khí im lặng kéo dài, rất đỗi nặng nề. Cóc đưa ánh mắt tuyệt vọng nhìn quanh quất, trong khi những con vật khác vẫn đang chờ đợi trong một sự im lặng trang nghiêm. Cuối cùng cậu cũng chịu mở lời.

"Không!" cậu thốt lên, giọng nghe hơi ủ rũ nhưng lại vô cùng kiên quyết; "Cháu không hối hận. Và những chuyện đó hoàn toàn không phải là sự ngu ngốc! Nó đơn giản là một sự huy hoàng tột đỉnh!"

"Cái gì cơ?" bác Lửng kinh ngạc kêu lên, sững sờ tột độ. "Đồ con vật bội ước, không phải vừa nãy cháu đã hứa với bác, ở ngay trong đó sao--"

"Ồ, có, có chứ, ở trong đó," Cóc sốt ruột ngắt lời. "Cháu sẽ nói bất cứ thứ gì ở trong đó. Bác quá đỗi hùng hồn, bác Lửng thân mến ạ, quá cảm động, quá mức thuyết phục, và phô diễn mọi quan điểm của mình quá ư là sắc sảo-bác có thể nhào nặn cháu theo bất cứ cách nào bác muốn ở trong đó, và bác thừa biết điều đó mà. Nhưng kể từ khoảnh khắc bước ra ngoài, cháu đã vắt óc suy nghĩ, và kiểm duyệt lại mọi thứ trong đầu, và cháu nhận ra rằng bản thân mình thực sự không hề hối hận hay ăn năn lấy một chút nào, vì vậy có cố nói là mình hối hận thì cũng chẳng ích lợi gì; có đúng không nào?"

"Vậy là cháu không hứa," bác Lửng gầm lên, "không bao giờ đụng đến chiếc ô tô nào nữa sao?"

"Chắc chắn là không bao giờ!" Cóc dứt khoát đáp trả. "Trái lại, cháu thành tâm thề nguyện rằng với chiếc xe ô tô đầu tiên mà cháu nhìn thấy, píp-píp4! cháu sẽ phi lên đó ngay tắp lự!"

"Tôi đã bảo anh rồi, đúng không?" Chuột Nước huých tay nhận xét với Chuột Chũi.

"Rất tốt," bác Lửng kiên quyết tuyên bố, đứng bật dậy. "Vì cháu không chịu khuất phục trước lẽ phải, chúng ta đành phải thử xem bạo lực có thể giải quyết được gì. Bác đã e sợ rằng mọi chuyện sẽ đi đến bước đường này ngay từ đầu rồi. Cháu thường hay mời ba chúng ta đến tá túc cùng cháu, Cóc à, ngay trong cái dinh thự khang trang này của cháu; thôi được, bây giờ chúng ta sẽ làm đúng như vậy. Chỉ khi nào chúng ta cải tạo được cháu trở lại theo một quỹ đạo đúng đắn, chúng ta mới cất bước rời đi, còn trước đó thì đừng hòng. Hai cháu hãy lôi cậu ta lên lầu, và nhốt chặt cậu ta trong phòng ngủ, trong khi chúng ta dàn xếp công việc với nhau."

"Tất cả cũng chỉ vì lợi ích của chính cậu thôi, Cóc thân mến à, cậu biết đấy," Chuột Nước nhẹ nhàng khuyên nhủ, mặc cho Cóc đang quẫy đạp tưng bừng, bị hai người bạn trung thành lôi xềnh xệch lên cầu thang. "Hãy thử tưởng tượng xem tất cả chúng ta sẽ lại có những tháng ngày vui vẻ bên nhau như thế nào, giống hệt như chúng ta đã từng, khi cậu hoàn toàn đánh bại được-căn bệnh trầm kha này của cậu!"

"Chúng tôi sẽ chăm nom mọi thứ cho anh thật chu đáo cho đến khi anh hoàn toàn bình phục, Cóc à," Chuột Chũi an ủi; "và chúng tôi sẽ đảm bảo tiền bạc của anh không bị vung vãi vô ích, như đã từng."

"Sẽ không còn những rắc rối đáng tiếc nào dính líu đến cảnh sát nữa đâu, Cóc," Chuột Nước nói vọng vào, khi họ vừa tống cổ cậu vào phòng ngủ.

"Và cũng chẳng còn những tuần lễ nằm bẹp dí trong bệnh viện, bị sai bảo bởi những cô y tá nữa, Cóc ạ," Chuột Chũi đế thêm, tiện tay vặn chốt khóa nhốt chặt anh ta lại.

Họ bước xuống cầu thang, bỏ mặc Cóc đang không ngớt văng tục chửi bới họ qua lỗ khóa; và rồi ba người bạn cùng nhau mở một cuộc họp bàn khẩn cấp về tình hình hiện tại.

"Quả là một công việc gian nan đây," bác Lửng thở dài thườn thượt vừa nói. "Bác chưa bao giờ thấy Cóc lại ngoan cố đến mức này. Tuy nhiên, chúng ta sẽ theo đuổi đến cùng. Tuyệt đối không bao giờ được để cậu ta một giây phút nào mà không có người giám sát. Chúng ta sẽ phải luân phiên nhau túc trực bên cậu ta, cho đến khi nào thứ chất độc quái ác kia bị đào thải sạch sẽ ra khỏi cơ thể."

Họ liền lên lịch phân chia ca gác cho phù hợp. Mỗi con vật sẽ lần lượt thay phiên nhau ngủ lại trong phòng của Cóc vào ban đêm, và họ cũng chia đều khoảng thời gian túc trực trong ngày. Khoảng thời gian đầu, Cóc quả thực là một thách thức khổng lồ đối với những người bảo vệ đầy tâm huyết của mình. Cứ mỗi khi những cơn cuồng loạn ập đến chiếm lấy tâm trí, cậu sẽ hì hục xếp những chiếc ghế trong phòng ngủ lại thành hình hài thô kệch của một chiếc xe hơi rồi ngồi xổm chễm chệ trên chiếc ghế hàng đầu, vươn người về phía trước và trừng trừng nhìn đăm đăm về phía xa, miệng liên tục phát ra những tiếng động ồn ào kỳ quái và rợn người. Cho đến khi đạt tới đỉnh điểm, cậu sẽ nhào lộn nguyên một vòng trọn vẹn, rồi nằm sõng soài giữa đống ghế gãy đổ la liệt, vẻ mặt vô cùng mãn nguyện dẫu chỉ trong chốc lát. Tuy nhiên, thời gian cứ thế trôi đi, những cơn co giật đau đớn này dần dà trở nên thưa thớt hơn, và những người bạn chí cốt của cậu đã nỗ lực hết mình để chuyển hướng tâm trí của cậu sang những thú vui mới. Nhưng dường như sự hứng thú của cậu đối với những điều khác đã lụi tàn, không thể nào nhen nhóm lại được, và cậu trở nên uể oải, chán chường ra mặt.

Một buổi sáng đẹp trời, Chuột Nước - người đến phiên túc trực - đi lên lầu để thay ca cho bác Lửng. Anh thấy bác Lửng đang bồn chồn, có vẻ chỉ chực chờ đi dạo một vòng quanh khu rừng nhà mình, lân la dọc theo những cái hang ổ thân thuộc. "Cóc vẫn còn ẹp trên giường," bác thì thầm với Chuột Nước ngay ngoài cửa. "Chẳng cạy được thêm lời nào từ cậu ta, ngoại trừ: 'Ồ, hãy để tớ yên, tớ chẳng cần gì đâu, có lẽ một lát nữa tớ sẽ khá hơn, rồi thời gian sẽ chữa lành tất cả, cậu đừng quá bận tâm,' và những lời sướt mướt đại loại thế. Bây giờ, cháu hãy coi chừng nhé, Chuột Nước! Khi Cóc trở nên im lặng, ngoan ngoãn phục tùng và sắm vai một đứa bé ngoan hiền trong trường học Chủ Nhật5, thì đó chính là lúc cậu ta xảo quyệt nhất. Chắc chắn đang ủ mưu chuyện gì đây. Bác đi guốc trong bụng cậu ta mà. Thôi, giờ bác phải đi đây."

"Hôm nay cậu thế nào rồi, anh bạn già?" Chuột Nước vui vẻ cất tiếng hỏi khi bước đến gần giường của Cóc.

Anh phải đợi vài phút mới có lời đáp. Cuối cùng, một giọng nói yếu ớt, thều thào vang lên: "Cảm ơn cậu rất nhiều, Chuột Nước thân mến! Cậu thật tốt khi đã lo lắng cho tớ! Nhưng trước tiên hãy nói cho tớ biết cậu dạo này thế nào, và cả Chuột Chũi tuyệt vời nữa chứ?"

"Ồ, chúng tôi vẫn ổn cả," Chuột Nước đáp lời. "Chuột Chũi," anh lỡ lời nói thêm một cách thiếu thận trọng, "đang chạy bộ một vòng ngoài kia với bác Lửng rồi. Họ sẽ ra ngoài cho đến tận giờ ăn trưa, vì vậy cậu và tôi sẽ trải qua một buổi sáng vui vẻ cùng nhau. Tôi sẽ cố gắng hết sức để làm cậu khuây khỏa. Nào, hãy nhảy tót ra khỏi giường đi, cậu là một gã cừ khôi mà, đừng nằm ủ rũ ở đó vào một buổi sáng đẹp trời thế này nữa!"

"Chuột Nước hiền lành, tốt bụng ơi," Cóc lẩm bẩm, "cậu chẳng hiểu được tình cảnh của tớ chút nào đâu, tớ còn lâu mới có thể 'nhảy tót ra khỏi giường' lúc này-nếu tớ còn có bao giờ làm được việc đó nữa! Nhưng thôi đừng bận tâm về tớ. Tớ căm ghét việc phải trở thành gánh nặng cho bạn bè, và tớ nghĩ mình cũng chẳng còn làm phiền các cậu được bao lâu nữa. Quả thực, tớ chẳng còn ôm chút hy vọng nào."

"Chà, tôi cũng hy vọng là không," Chuột Nước nhiệt tình đáp. "Suốt thời gian qua cậu đã là một mối bận tâm lớn đối với tất cả chúng tôi, và tôi rất nhẹ nhõm khi nghe nói điều đó sắp sửa khép lại. Nhất là trong tiết trời thế này, và mùa chèo thuyền thì vừa mới chớm bắt đầu! Thật quá tệ cho cậu, Cóc ạ! Chúng tôi không ngại rắc rối, nhưng chính cậu đang làm chúng tôi bỏ lỡ bao nhiêu là thú vui tuyệt vời ngoài kia đấy."

"Nhưng tớ e rằng chính là sự rắc rối đó mới khiến cậu bận tâm," Cóc uể oải đáp lời. "Tớ hoàn toàn thấu hiểu điều đó. Chuyện cũng dễ hiểu thôi. Các cậu đã quá mệt mỏi vì phải nhọc lòng vì tớ rồi. Tớ chẳng dám cầu xin cậu làm thêm điều gì nữa. Tớ biết, tớ là một cục nợ."

"Cậu đúng là vậy," Chuột Nước nói thẳng tuột. "Nhưng tôi nói cho cậu biết, tôi sẵn sàng gánh chịu mọi phiền toái trên đời này vì cậu, giá như cậu chịu làm một con vật biết điều đôi chút."

"Nếu quả tớ nghĩ được như vậy, Chuột Nước," Cóc lẩm bẩm, yếu ớt hơn bao giờ hết, "thì tớ sẽ cầu xin cậu-có lẽ là lần cuối cùng-hãy chạy ngay đến làng nhanh hết sức có thể-ngay cả lúc này có khi đã là quá muộn màng-và gọi bác sĩ giúp tớ. Nhưng thôi cậu đừng bận lòng. Chỉ thêm phiền phức, có lẽ chúng ta cứ buông xuôi để mặc mọi chuyện thuận theo tự nhiên đi."

"Sao cơ, cậu gọi bác sĩ để làm gì?" Chuột Nước hỏi, bước hẳn lại gần và nhìn cậu ta chằm chằm. Cóc quả thực đang nằm rất im lìm và bất động, giọng thều thào yếu ớt và thái độ cũng thay đổi một cách đáng kinh ngạc.

"Chắc hẳn dạo gần đây cậu đã nhận ra--" Cóc lẩm bẩm. "Nhưng, không-tại sao cậu phải để tâm chứ? Việc chú ý đến mọi thứ quanh tớ chỉ là một sự phiền hà. Quả thực, ngày mai có thể cậu sẽ tự dằn vặt mình, 'Ồ, giá như mình nhận ra sớm hơn! Giá như mình đã chịu làm một điều gì đó!' Nhưng thôi; đó là một rắc rối. Đừng bận tâm-hãy quên đi những gì tớ vừa thỉnh cầu."

"Nghe này, ông bạn già," Chuột Nước nói, bắt đầu cảm thấy khá hoảng hốt, "tất nhiên tôi sẽ đi gọi bác sĩ cho cậu, nếu cậu thực sự nghĩ rằng mình cần ông ấy. Nhưng cậu khó mà ốm thập tử nhất sinh đến mức đó. Chúng ta hãy nói sang chuyện khác đi nào."

"Tớ e rằng, người bạn quý mến ạ," Cóc nở một nụ cười buồn bã, thê lương, "rằng việc 'nói chuyện' bây giờ chẳng giải quyết được gì trong hoàn cảnh này-hoặc thậm chí là cả bác sĩ đi chăng nữa; tuy nhiên, người ta vẫn luôn phải bấu víu lấy cọng rơm mỏng manh nhất. Và, nhân tiện-trong khi cậu đang trên đường đi-tớ thực sự căm ghét việc phải chất thêm rắc rối cho cậu, nhưng tớ chợt nhớ ra rằng cậu sẽ đi ngang qua cửa tiệm-cậu có phiền không nếu tiện thể mời vị luật sư ghé qua đây một chút? Điều đó sẽ giúp tớ toại nguyện, và có những khoảnh khắc-có lẽ tớ nên nói là có một khoảnh khắc duy nhất-khi một người phải can đảm đối mặt với những nhiệm vụ thật khó chịu, cho dù có phải trả giá bằng những giọt sinh lực cạn kiệt cuối cùng!"

"Một luật sư! Ôi trời, cậu ấy chắc hẳn đang nguy kịch lắm rồi!" Chuột Nước kinh hãi tự nhủ, lật đật lao ra khỏi phòng, tuy nhiên vẫn không quên khóa trái cánh cửa lại thật cẩn thận.

Ra đến bên ngoài, anh dừng lại để suy tính. Hai người kia đang ở rất xa, anh chẳng có một ai để bàn bạc cùng.

"Tốt nhất là cứ cẩn tắc vô ưu," anh lẩm bẩm sau một hồi cân nhắc. "Tôi thừa biết Cóc từng huyễn hoặc ra đủ thứ bệnh nan y trước đây, mà chẳng hề có lấy một lý do nhỏ nhặt nhất; nhưng tôi chưa bao giờ thấy cậu ấy đòi gọi cả luật sư! Nếu thực sự cậu ấy không sao, bác sĩ sẽ bảo thẳng rằng cậu ấy là một con lừa già ngớ ngẩn, rồi khích lệ cậu ấy vài câu; thế là ít ra cũng được việc. Tốt hơn hết là tôi cứ chiều lòng cậu ấy và đi một chuyến; sẽ không mất nhiều thời gian đâu." Thế là anh co cẳng chạy vội ra làng để làm nhiệm vụ nhân đạo cao cả của mình.

Cóc, kẻ vừa mới nhẹ nhàng nhảy phóc từ trên giường xuống ngay khoảnh khắc nghe thấy tiếng chìa khóa lạch cạch vặn trong ổ, đã háo hức ngó anh qua khung cửa sổ cho đến khi cái bóng nhỏ biến mất hút xuống con đường xe chạy. Sau đó, vừa bật cười khanh khách đầy sảng khoái, cậu vừa tròng ngay bộ quần áo bảnh bao nhất có thể vớ được trong nháy mắt, nhồi nhét đầy một túi tiền mặt lấy từ ngăn kéo nhỏ trong chiếc bàn trang điểm. Kế đến, cậu cột chặt những tấm ga trải giường lại với nhau, buộc một đầu sợi dây thừng tự chế ấy quanh cây cột chính của khung cửa sổ kiểu Tudor6 tuyệt đẹp vốn là điểm nhấn của căn phòng ngủ, rồi cậu trèo ra ngoài, nhẹ nhàng trượt xuống đất, và, nhắm thẳng hướng ngược lại với Chuột Nước, hăm hở dấn bước, miệng huýt sáo vang một giai điệu tươi vui mừng rỡ.

Đó quả là một bữa trưa vô cùng ảm đạm đối với Chuột Nước, khi bác Lửng và Chuột Chũi cuối cùng cũng trở về, và anh phải đối mặt với họ bên bàn ăn bằng câu chuyện nghe thảm hại và vô lý hết sức của mình. Những lời phán xét cay độc, nếu không muốn nói là tàn nhẫn của bác Lửng, có lẽ bất cứ ai cũng tự hình dung ra được, nên xin phép được bỏ qua; nhưng thật xót xa cho Chuột Nước khi ngay cả Chuột Chũi, dù đã cố bênh vực người bạn mình hết lời, cũng không nén nổi tiếng thở dài: "Anh đã hành động hơi ngớ ngẩn rồi đấy, Chuột Nước! Lại còn là đối với Cóc nữa chứ, trong số tất cả những con vật trên đời!"

"Cậu ta đã diễn quá xuất sắc," Chuột Nước ủ rũ đáp.

"Cậu ta đã lừa cháu quá xuất sắc thì có!" bác Lửng nóng nảy vặn lại. "Tuy nhiên, có ngồi đây nói nữa cũng chẳng giải quyết được gì. Cậu ta đã cao chạy xa bay được một lúc rồi, điều đó là chắc chắn; và cái sự tồi tệ nhất là, cậu ta sẽ trở nên kiêu ngạo tột độ với cái thứ cậu ta tự cho là sự thông minh của mình, đến nỗi cậu ta có thể phạm phải bất kỳ sai lầm xuẩn ngốc nào tiếp theo. Chỉ có một niềm an ủi duy nhất, giờ đây chúng ta đã được tự do, và không cần phải lãng phí thêm chút thời gian quý báu nào của mình để đóng vai lính gác nữa. Nhưng tốt hơn hết là chúng ta cứ tiếp tục ngủ lại Dinh thự Cóc thêm một thời gian. Cóc có thể bị lôi cổ trở lại bất cứ lúc nào-trên một chiếc cáng thương, hoặc bị kẹp chặt giữa hai viên cảnh sát."

Bác Lửng đã phán như vậy đấy, mà chẳng hề hay biết tương lai sẽ ra sao, hay bao nhiêu nước sông đục ngầu sẽ phải chảy qua chân cầu trước khi Cóc lại được ngồi chễm chệ ung dung trong Tòa lâu đài của tổ tiên mình.

Trong khi đó, Cóc, với bản tính vô tư và chẳng mảy may vướng bận trách nhiệm, đang sải bước thoăn thoắt dọc theo con lộ lớn cách nhà vài dặm. Ban đầu, cậu cố tình chọn những lối mòn dập dìu hoa cỏ, băng qua bao cánh đồng bát ngát và liên tục chuyển hướng để cắt đuôi những kẻ truy đuổi. Nhưng giờ đây, khi đã đinh ninh bản thân an toàn tuyệt đối, cậu thấy vầng dương rực rỡ như đang mỉm cười với mình. Cả thiên nhiên dường như cũng đang hòa nhịp cùng khúc hoan ca tự mãn đang rộn rã cất lên trong trái tim cậu. Thế là, Cóc gần như nhảy múa trên mặt đường trong niềm kiêu hãnh và thỏa mãn tột cùng.

"Đúng là một pha tẩu thoát thiên tài!" cậu vừa tủm tỉm cười vừa lẩm bẩm. "Trí tuệ đương đầu với sức mạnh bạo tàn-và trí tuệ đã chiến thắng-một kết cục tất yếu! Chuột Nước già tội nghiệp! Chà! hẳn cậu ta sẽ bị mắng cho vuốt mặt không kịp khi bác Lửng quay về! Một gã khá khẩm đấy, anh bạn Chuột Nước này, cũng có lắm đức tính tốt, ngặt nỗi lại quá đỗi nông cạn và chẳng có lấy một mảnh bằng giáo dục vắt vai. Đợi đến một ngày đẹp trời nào đó, mình nhất định sẽ đích thân uốn nắn cậu ta, để xem liệu mình có thể giúp cậu ta làm nên trò trống gì không."

Ôm ấp những suy tưởng kiêu ngạo ấy, cậu ngẩng cao đầu sải bước cho đến khi đặt chân tới một thị trấn nhỏ. Ở lưng chừng con phố chính, tấm biển hiệu "Sư Tử Đỏ7" đung đưa vắt ngang tầm mắt, gợi nhắc rằng từ sáng đến giờ cậu chưa bỏ bụng chút gì, và chuyến đi bộ dài dằng dặc đã vắt kiệt chút sức lực cuối cùng của cậu. Cậu lao thẳng vào quán trọ, dõng dạc gọi một bữa trưa thịnh soạn nhất có thể dọn lên tức thời, rồi an tọa trong phòng thưởng thức cà phê.

Vừa mới xử lý được chừng nửa bữa ăn, một âm thanh quá đỗi quen thuộc từ ngoài đường vọng lại khiến cậu giật thót mình, toàn thân run lên bần bật. Tiếng "píp-píp" réo rắt mỗi lúc một gần. Cậu nghe rõ tiếng chiếc xe rẽ ngoặt vào khoảnh sân của quán trọ rồi dừng hẳn. Cóc phải bấu chặt lấy chân bàn để kìm nén cảm xúc đang cuộn trào mãnh liệt trong lồng ngực. Một lát sau, cả một nhóm người ùa vào phòng cà phê. Bụng đói meo, họ rôm rả nói cười, thao thao bất tuyệt về những trải nghiệm trong buổi sáng và hết lời tán dương cỗ xe tuyệt diệu đã đưa họ đi một chặng đường êm ái. Cóc vểnh tai lên, háo hức nuốt lấy từng lời; nhưng cuối cùng, sức chịu đựng của cậu cũng đến giới hạn. Cậu lặng lẽ lẻn ra khỏi phòng, thanh toán hóa đơn ở quầy bar, và ngay khi bước ra ngoài, cậu thong dong tản bộ quanh sân quán trọ với vẻ bâng quơ. "Chắc sẽ chẳng hại gì đâu," cậu tự nhủ, "nếu mình chỉ nhìn nó một chút thôi!"

Chiếc ô tô nằm chình ình giữa sân, không một bóng người trông coi, bởi đám nài ngựa và lũ ăn theo đều đang mải mê lấp đầy dạ dày. Cóc chậm rãi lượn quanh nó, soi mói, đánh giá, rồi chìm vào dòng suy tưởng miên man.

"Mình tự hỏi," một lát sau cậu lại lẩm bẩm, "không biết cái loại xe này khởi động có dễ không nhỉ?"

Ngay giây tiếp theo, chẳng hiểu ma xui quỷ khiến thế nào, cậu thấy tay mình đã nắm chặt lấy tay quay và đang miệt mài xoay nó. Khi thứ âm thanh quen thuộc gầm lên, niềm đam mê cũ trỗi dậy, vồ lấy Cóc và tóm gọn cậu, cả thể xác lẫn linh hồn. Như đang mộng du, cậu thấy mình chễm chệ trên ghế lái; như đang mộng du, cậu gạt cần số, bẻ lái cho xe lao vút quanh sân rồi xuyên thẳng qua cổng vòm; và, như đang mộng du, mọi ý thức về đúng sai, mọi nỗi sợ hãi về những hậu quả nhãn tiền, dường như đều bị cuốn phăng đi mất. Cậu nhấn ga, và khi chiếc xe gầm gừ nuốt trọn con đường, lao vun vút lên xa lộ băng qua vùng nông thôn khoáng đạt, cậu chỉ còn một ý niệm duy nhất: mình lại là Cóc của ngày nào, một con Cóc ở thời kỳ đỉnh cao và sung mãn nhất, một con Cóc gieo rắc kinh hoàng, kẻ chế ngự dòng xe cộ, Chúa tể của những lối mòn hoang vắng, kẻ mà tất cả đều phải nhường lối nếu không muốn bị đánh gục vào cõi hư vô và đêm tối vĩnh hằng. Cậu vừa bay đi vừa cất tiếng hát vang lừng, và chiếc xe cũng gầm rú đáp lời bằng những âm thanh rung chuyển đất trời. Những dặm đường dài bị nuốt chửng dưới bánh xe khi cậu lao đi mà chẳng cần biết đích đến, mặc sức thỏa mãn bản năng, sống trọn vẹn từng khoảnh khắc, dẫu cho ngày mai có ra sao đi nữa.

"Theo quan điểm của ta," ngài Chủ tọa Tòa án hoan hỉ nhận xét, "cái khó duy nhất trong một vụ án rành rành thế này, là làm sao giáng được một đòn trừng phạt thật đích đáng xuống đầu một gã lưu manh hết thuốc chữa, một tên côn đồ ngoan cố đang co rúm trên vành móng ngựa trước mắt chúng ta. Để ta xem nào: mi đã bị kết tội dựa trên những bằng chứng rành rành nhất; thứ nhất, ăn cắp một chiếc ô tô đắt tiền; thứ hai, lái xe gây nguy hiểm cho công chúng; và thứ ba, vô cùng láo xược với cảnh sát nông thôn. Thư ký, anh vui lòng cho chúng tôi hay, hình phạt nghiêm khắc nhất mà chúng ta có thể áp dụng cho từng tội danh này là gì? Dĩ nhiên, không có chuyện để cho phạm nhân hưởng lợi từ bất kỳ sự châm chước nào, bởi lẽ ở đây chẳng có chút nghi ngờ nào sất."

Viên Thư ký lấy ngòi bút gãi gãi mũi. "Hẳn nhiều người sẽ cho rằng," anh ta bình phẩm, "ăn cắp ô tô là trọng tội nhất; điều đó hiển nhiên đúng. Nhưng thái độ láo xược với cảnh sát chắc chắn phải lĩnh án phạt nặng nề nhất; điều đó cũng hoàn toàn chuẩn xác. Cứ cho là ngài tuyên án mười hai tháng cho tội ăn cắp, thế là hãy còn nhẹ; và ba năm cho tội lái xe điên rồ, thế là quá đỗi khoan hồng; lại thêm mười lăm năm cho cái thói xấc xược, mà ấy là một kiểu xấc xược tồi tệ chưa từng thấy, dựa trên những gì chúng ta nghe từ bục nhân chứng, kể cả khi ngài chỉ tin một phần mười trong số đó, và bản thân tôi cũng chẳng bao giờ tin nhiều hơn thế-những con số này, nếu cộng lại cho rành rọt, sẽ tròn mười chín năm--"

"Tuyệt vời!" Chủ tọa thốt lên.

"-Vậy để cho chắc ăn, tốt hơn hết ngài hãy làm tròn thành hai mươi năm," Thư ký chốt hạ.

"Một gợi ý xuất chúng!" Chủ tọa nức nở khen ngợi. "Phạm nhân! Hãy xốc lại tinh thần và cố mà đứng cho thẳng. Lần này mi sẽ lãnh án hai mươi năm. Và nhớ cho kỹ, nếu mi còn dám vác mặt ra trước chúng ta một lần nữa với bất kỳ cáo buộc nào, chúng ta sẽ trị mi vô cùng tàn khốc!"

Thế rồi, những tay sái nha bạo tàn ập vào gã Cóc khốn khổ; chúng lấy xích sắt gông cùm cậu lại, lôi xệch cậu ra khỏi Tòa án mặc cho cậu gào thét, cầu xin lẫn chống cự; chúng lôi cậu băng qua khu chợ, nơi đám đông dân đen vốn khoái trò cợt nhả, những kẻ bao giờ cũng ném ánh nhìn khắc nghiệt về phía bọn tội phạm sa lưới hệt như lúc họ sẵn lòng đồng tình giúp đỡ bất cứ ai mới chỉ mang danh "bị truy nã", nay xúm vào giễu cợt cậu bằng những lời nhiếc móc, những củ cà rốt, và cả những câu chửi rủa cửa miệng tục tĩu; lôi cậu ngang qua đám học sinh đang thi nhau la ó, những khuôn mặt ngây thơ của lũ trẻ bừng sáng lên cái niềm hân hoan rạng rỡ vốn luôn có được mỗi khi chứng kiến một ngài tai to mặt lớn gặp họa; băng qua cây cầu treo vang tiếng lộp cộp, lọt xuống dưới cánh cổng sập lởm chởm gai nhọn, dưới vòm cổng tối tăm của tòa thành cổ kính nghiệt ngã với những ngọn tháp rêu phong chọc thẳng lên trời cao; lôi cậu đi qua những trạm gác đầy rẫy đám lính tráng đang nhe nhởn cười cợt ngoài giờ canh gác, đi qua cả những tên lính gác ho lên những tràng khủng khiếp đầy vẻ mỉa mai, bởi đó là tất cả những gì một tên lính đang làm nhiệm vụ dám làm để thể hiện sự khinh miệt và ghê tởm của mình đối với cái ác; bước lê lên những bậc thang xoắn ốc in hằn dấu vết thời gian, lướt qua những toán lính nai nịt vũ khí, đội mũ sắt và khoác áo giáp sáng loáng, đang phóng ra những tia nhìn đe dọa qua khe hở trên chiếc kính che mặt; băng qua những khoảng sân rộng, nơi lũ chó ngao đang dồn hết sức kéo căng sợi dây xích bự chảng, cào cấu vào không khí chực lao đến xé xác cậu; đi ngang qua những người lính canh già nua, gác cây kích vào tường, đang gà gật ngủ bên một chiếc bánh nướng nhân thịt và một bình bia đen sủi bọt; cứ thế lôi cậu đi mãi, đi mãi, đi ngang qua cả phòng tra tấn và phòng kẹp ngón tay cái8, qua khúc quanh rẽ vào đoạn đầu đài bí mật, cho đến khi chạm mặt cánh cửa của hầm ngục u ám nhất nằm lọt thỏm ngay giữa trái tim của pháo đài tận cùng bên trong. Ở đó, cuối cùng họ cũng chịu dừng bước, nơi một tên cai ngục cỗi cằn đang ngồi nghịch một chùm chìa khóa to tổ chảng.

"Trời đất quỷ thần ơi!" viên trung sĩ cảnh sát càu nhàu, vừa tháo chiếc mũ bảo hiểm vừa đưa tay quệt mồ hôi trán. "Dậy đi, cái lão già ngốc nghếch kia, và nhận lấy từ tay ta con Cóc đê tiện này, một tên tội phạm mang tội ác tày trời cùng sự xảo quyệt và lắm mưu nhiều kế vô song. Hãy trông chừng và canh giữ nó bằng tất cả ngón nghề của lão; và nhớ cho kỹ đấy, đồ râu ria xồm xoàm, nếu có chuyện gì bất trắc xảy ra, cái đầu già nua của lão sẽ phải đền mạng cho nó-và một trận dịch hạch sẽ giáng xuống đầu cả hai người!"

Tên cai ngục gật đầu đầy vẻ tàn nhẫn, đặt bàn tay gầy guộc khẳng khiu của lão lên vai gã Cóc khốn khổ. Chiếc chìa khóa hoen rỉ kêu lên những tiếng cọt kẹt trong ổ khóa, cánh cửa khổng lồ đóng sầm lại sau lưng họ; và Cóc đã biến thành một tên tù binh bất lực trong hầm ngục xa xôi nhất, của pháo đài được canh gác nghiêm ngặt nhất, thuộc về tòa lâu đài kiên cố nhất trên khắp chiều dài và chiều rộng của Nước Anh Vui Vẻ9.

  1. Vào đầu thế kỷ 20, ô tô thường thiết kế hở mui và không có kính chắn gió kín. Do đó, người lái xe phải khoác áo choàng dài (duster coat) để chống bụi, đeo kính bảo hộ (goggles) chắn gió và côn trùng, cùng với ghệt (gaiters) bảo vệ chân. Đây là hình ảnh đại diện cho phong cách chơi xe ngông cuồng thời bấy giờ. ↩

  2. Bản gốc 'Terror of the Highway'. Trong thời kỳ đầu của lịch sử ô tô, xe chạy bằng động cơ đốt trong thường ầm ĩ, xả khói bụi mù mịt và dễ gây tai nạn. Đối với người dân vùng quê, chúng không khác gì 'quái vật' gieo rắc kinh hoàng. ↩

  3. Bản gốc là 'Smoking room'. Trong cấu trúc các dinh thự lớn ở Anh thời Victoria và Edward, đây là không gian đặc quyền dành cho nam giới. Sau bữa ăn, các quý ông thường lui tới căn phòng này để hút xì gà, uống rượu và thảo luận những vấn đề hệ trọng, thể hiện sự phân chia chuẩn mực giới tính nghiêm ngặt của xã hội Anh cổ điển. ↩

  4. Bản gốc 'poop-poop', là âm thanh còi đặc trưng của những chiếc xe hơi đời đầu (vintage cars). Trái ngược với tiếng bíp bíp gọn gàng của còi xe hiện đại, tiếng còi này nghe vang dội, thô kệch và có phần lố bịch, phản ánh sự mới mẻ, ồn ào và tính thích phô trương của công nghệ xe hơi sơ khai giữa vùng nông thôn tĩnh lặng. ↩

  5. Bản gốc 'Sunday school'. Đây là hình thức giáo dục phổ biến tại các nhà thờ Anh Quốc vào cuối tuần, tập trung dạy đạo đức và giáo lý Cơ Đốc cho trẻ nhỏ. ↩

  6. Kiến trúc Tudor là phong cách đặc trưng của nước Anh thế kỷ 16 dưới triều đại nhà Tudor. Cửa sổ Tudor thường có khung đá hoặc gỗ vững chãi, chia nhiều ô kính nhỏ với mái vòm cuốn. ↩

  7. Bản gốc 'Red Lion'. Đây là một trong những tên gọi phổ biến nhất dành cho các quán trọ (pub) truyền thống tại Anh. Tên gọi này bắt nguồn từ huy hiệu sư tử đỏ của Vua James I (hoặc James VI của Scotland), người đã lệnh cho các công trình công cộng phải treo biểu tượng hoàng gia nhằm khẳng định quyền uy của triều đại. ↩

  8. Dịch từ 'thumbscrew-room'. Kẹp ngón tay cái (thumbscrew) là một dụng cụ tra tấn khét tiếng phổ biến ở châu Âu thời Trung Cổ, dùng để kẹp chặt ngón tay nạn nhân nhằm ép cung. ↩

  9. Bản gốc 'Merry England'. Đây là một khái niệm văn hóa ám chỉ sự hoài niệm ảo mộng về một nước Anh trong quá khứ cổ tích, nơi cuộc sống đồng quê thanh bình và tràn ngập hội hè. ↩