🎧 Nghe chương này

CHƯƠNG XII: SỰ TRỞ VỀ CỦA ULYSSES.

Khi bóng tối dần buông, Chuột Nước với vẻ mặt phấn khích pha lẫn chút bí ẩn, gọi tất cả tập hợp lại phòng khách. Anh bắt từng người đứng nghiêm trang cạnh đống quân trang nhỏ của mình, rồi bắt đầu vũ trang cho họ chuẩn bị bước vào cuộc viễn chinh sắp tới. Chuột Nước tỏ ra vô cùng cẩn trọng và nghiêm túc, tỉ mẩn mất kha khá thời gian cho khâu chuẩn bị này. Đầu tiên là một chiếc thắt lưng nịt chặt quanh eo mỗi người; kế đó, một thanh gươm oai vệ được giắt vào thắt lưng, và một thanh đoản kiếm dắt phía đối diện để giữ thế cân bằng. Tiếp nối là một cặp súng lục nạp sẵn đạn, một chiếc dùi cui cảnh sát1, vài bộ còng tay sáng loáng, một ít băng gạc cùng băng keo cá nhân; cuối cùng là một bình tông nước và một hộp bánh mì kẹp phòng khi đói lòng. Bác Lửng chỉ bật cười đôn hậu, thủng thẳng bảo: "Được rồi, Chuột Nước à! Nếu mấy thứ lỉnh kỉnh này làm cháu vui thì nó cũng chẳng phiền hà gì đến bác đâu. Nhưng bác chỉ cần một cây gậy này là đủ giải quyết mọi chuyện rồi." Chuột Nước nghe vậy liền khẩn khoản: "Xin bác đấy, bác Lửng. Bác thừa biết là cháu sẽ áy náy khôn nguôi nếu nhỡ sau này bác cứ cằn nhằn rằng cháu đã chuẩn bị thiếu sót thứ gì đó!"

Khi tất cả đã nai nịt gọn gàng, bác Lửng xách chiếc đèn bão tối màu ở một tay, tay kia nắm chặt cây gậy lớn, dõng dạc tuyên bố: "Nào, tất cả theo bác! Chuột Chũi đi tiên phong, bởi bác đang cực kỳ tự hào về cháu; tiếp bước là Chuột Nước; Cóc đi bọc hậu. Và hãy vểnh tai lên mà nghe đây, Cóc! Cháu mà còn càu nhàu lải nhải như mọi bận thì bác tống cổ về ngay lập tức, chắc chắn là vậy đấy!"

Cóc phần vì quá nóng lòng cất bước, phần vì chẳng hề muốn bị cho ra rìa, đành ngậm bồ hòn làm ngọt, ngoan ngoãn chấp nhận vị trí hèn kém nhất hàng ngũ mà không dám hé răng oán thán nửa lời. Bốn người hùng bắt đầu lên đường. Bác Lửng dẫn đầu đoàn dọc theo bờ sông một quãng ngắn, rồi bất thần vươn mình qua mép bờ, thả người rơi xuống một cái hang tối om khoét sâu vào vách đất, nằm chênh vênh ngay trên mặt nước. Chuột Chũi và Chuột Nước lặng lẽ bám gót, đu người thả mình vào hang trót lọt y như cách bác Lửng vừa làm. Thế nhưng, đến lượt Cóc, dĩ nhiên cậu chàng lại loay hoay lóng ngóng thế nào mà trượt chân, ngã tõm xuống dòng nước lạnh ngắt kèm theo một tiếng thét hoảng hồn. Bạn bè vội vàng xúm lại kéo cậu lên, cuống cuồng chà xát, vắt kiệt nước trên bộ quần áo sũng sĩnh, rối rít an ủi và đỡ cậu đứng thẳng dậy. Lần này bác Lửng thực sự nổi trận lôi đình. Bác gắt gỏng cảnh cáo rằng nếu cậu còn dám diễn thêm trò hề nào nữa, chắc chắn cậu sẽ bị bỏ rơi lại ngay tắp lự.

Thế là cuối cùng, họ đã lọt thỏm vào trong đường hầm bí mật, và chuyến viễn chinh đột kích đã thực sự bắt đầu!

Không gian nơi đây lạnh lẽo, tối tăm, ẩm ướt, trần hầm thấp tè và chật hẹp. Cậu Cóc tội nghiệp bắt đầu run bần bật, phần vì nỗi sợ hãi mơ hồ về những thế lực đang chờ đợi phía trước, phần vì cơ thể đã ướt sũng nhẹp. Ánh đèn lồng leo lét đi tít phía trước, bỏ lại cậu thụt lùi dần trong màn đêm đặc quánh. Đột nhiên, cậu giật thót khi nghe tiếng Chuột Nước gọi giật lại cảnh báo: "Nhanh lên, Cóc!" Một nỗi kinh hoàng tột độ xâm chiếm tâm trí cậu khi nghĩ đến viễn cảnh bị vứt lại phía sau, trơ trọi một mình gặm nhấm sự tĩnh lặng của bóng tối. Thế là cậu "nhanh lên" với một tốc độ lao bổ thần sầu, húc sầm vào Chuột Nước, đẩy Chuột Nước ngã nhào vào Chuột Chũi, làm Chuột Chũi ngã chúi dụi vào bác Lửng. Trong chốc lát, cả đoàn rối tinh rối mù, ngã lăn quay. Bác Lửng cứ ngỡ họ đang bị phục kích từ phía sau, và trong không gian chật hẹp chẳng thể vung gậy hay rút kiếm, bác lăm lăm rút ngay khẩu súng lục ra, suýt nữa thì nã thẳng một viên đạn vào sọ Cóc. Khi nhận ra nguyên cớ thực sự của mớ bòng bong này, bác tức giận đến mức râu ria dựng ngược: "Lần này thì thằng Cóc phiền phức kia sẽ bị đuổi về!"

Nhưng Cóc lại sụt sùi thút thít, còn hai người bạn thì ra sức nài nỉ, hứa hẹn sẽ bảo lãnh cho hạnh kiểm của cậu. Cuối cùng, bác Lửng cũng nguôi cơn thịnh nộ, và cả đoàn người lại lầm lũi tiến lên. Chỉ có điều, lần này Chuột Nước chuyển xuống đi bọc hậu, một tay túm chặt lấy vai Cóc như gọng kìm.

Cứ thế, họ lần mò dò dẫm từng bước, căng tai dỏng mắt nghe ngóng mọi động tĩnh, chân bấu chặt, tay lăm lăm vũ khí, cho đến khi bác Lửng khẽ cất tiếng: "Giờ thì hẳn là chúng ta đang ở ngay dưới lòng Dinh thự rồi."

Và rồi, bất thình lình, từ cõi xa xăm văng vẳng vọng lại, nhưng lại tưởng chừng như đang rúng động ngay trên đỉnh đầu họ, một mớ âm thanh hỗn độn, ầm ĩ. Đó là tiếng reo hò, tiếng cổ vũ khản đặc, tiếng gót chân nện rầm rập xuống sàn gỗ, và tiếng nện nắm đấm thình thịch lên mặt bàn. Mọi nỗi kinh hoàng của Cóc lại ùa về bủa vây, nhưng bác Lửng chỉ điềm nhiên nhận xét: "Bọn chúng đang quậy tưng bừng đấy, lũ Chồn ranh mãnh kia!"

Đoạn đường hầm bắt đầu dốc ngược lên; họ dò dẫm nhích thêm một quãng nữa thì tiếng ồn ào lại bùng nổ dữ dội. Lần này, âm thanh dội vào màng nhĩ rõ mồn một, đinh tai nhức óc ngay sát sạt trên đầu họ. "U-ra-u-ra-u-ra-u-ra!" - họ nghe rõ tiếng gầm rú, xen lẫn tiếng lạch cạch của những gót chân bé xíu dậm dọa trên mặt sàn, và tiếng lanh canh sắc lẹm của những chiếc ly thủy tinh va chạm khi những nắm đấm nhỏ xíu hung hăng giáng xuống bàn. "Quả là một bữa tiệc tưng bừng!" bác Lửng cười gằn. "Tới luôn!" Cả nhóm vội vã lao dọc theo đoạn hầm cho đến khi chạm đến điểm tận cùng. Tại đây, họ phát hiện mình đang đứng sừng sững ngay dưới cánh cửa sập dẫn thẳng lên phòng thức ăn của quản gia.

Tiếng ồn ào vỡ chợ đang càn quét trong phòng tiệc quá đỗi huyên náo, nên chẳng mấy nguy cơ họ bị kẻ địch phát giác. Bác Lửng hạ lệnh: "Nào, các chàng trai, cùng hợp sức đẩy nhé!" Cả bốn người kề vai sát cánh, dồn lực hích tung cánh cửa sập bật mở. Đùn đẩy nhau trèo lên, họ dáo dác nhìn quanh và nhận ra mình đang lọt thỏm trong phòng thức ăn, chỉ cách đám kẻ thù vô tư lự đang say sưa chè chén bằng một cánh cửa mỏng manh.

Khi họ chui lên từ hầm ngầm, âm thanh váng vất thực sự chát chúa. Chờ cho những tràng cổ vũ và tiếng nện bàn dần lắng dịu, một giọng nói nhừa nhựa chợt vang lên: "Chà, ta cũng chẳng định giam chân các vị lâu hơn nữa"-(một tràng pháo tay rầm rộ tán thưởng)-"nhưng trước khi tọa hạ"-(tiếng reo hò lại bùng nổ)-"ta muốn dành vài lời tri ân vị chủ nhà vô cùng tốt bụng của chúng ta, ngài Cóc. Tất cả chúng ta đều quá hiểu Cóc!"-(một tràng cười khả ố bật ra)-"Cóc tốt bụng biết bao, Cóc khiêm tốn nhường nào, và Cóc thành thật làm sao!" (những tiếng rú lên đầy chế giễu và sảng khoái).

"Cứ để đấy, rồi ta sẽ cho mi biết tay!" Cóc lầm bầm, nghiến răng trèo trẹo căm phẫn.

"Từ từ đã nào!" bác Lửng nhắc khéo, khó khăn lắm mới kìm hãm được cơn bốc đồng của cậu. "Vào thế chuẩn bị đi, hỡi các cháu!"

"--Hãy cho phép ta hát tặng các vị một khúc ca nhỏ," giọng nói kia lại eo éo cất lên, "do chính ta mạn phép sáng tác để ngợi ca Cóc"-(tiếng vỗ tay hoan hô rần rần kéo dài).

Rồi tên Thủ lĩnh Chồn-bởi đó đích thị là hắn-bắt đầu cất cái giọng the thé, eo éo khó nghe-

"Cóc ta sung sướng rong chơi Vui vẻ dạo bước xuống nơi phố phường--"

Bác Lửng vươn mình đứng thẳng dậy, hai tay nắm chặt cây gậy gộc gồ ghề, đôi mắt lóe sáng liếc nhìn các đồng chí của mình, rồi hét vang như sấm:

"Giờ G đã điểm! Xung phong!"

Và bác tung chân đá toang cánh cửa phòng tiệc.

Trời cao đất dày ơi!

Một tràng tiếng ré thảm thiết, tiếng eng éc kinh hoàng và tiếng the thé rợn tóc gáy đồng loạt vang vọng, xé toạc cả không gian tĩnh lặng!

Thảo nào lũ chồn hoảng loạn đến mất trí, lặn mất tăm dưới gầm bàn và nhảy bổ cuồng loạn lên bậu cửa sổ! Thảo nào lũ chồn sương vội vã đâm sầm vào lò sưởi, chen lấn đến kẹt cứng, phó mặc chút hy vọng tẩu thoát mỏng manh qua ống khói! Thảo nào bàn ghế bị hất tung lật nhào, chén đĩa và đồ sứ vỡ loảng xoảng, gieo rắc kinh hoàng trên mặt sàn. Mọi thứ vỡ vụn trong cơn hoảng loạn tột cùng của khoảnh khắc đó - khoảnh khắc bốn vị Người Hùng giận dữ bừng bừng sải những bước uy dũng vào căn phòng! Bác Lửng oai phong lẫm liệt, râu ria dựng ngược đầy uy dũng, vung vẩy cây gậy lớn rít lên từng hồi xé gió; Chuột Chũi, đen đúa và dữ dằn, quất cây gậy vun vút, thét vang tiếng thét xung trận lạnh gáy: "Chuột Chũi đây! Chuột Chũi đây!2" Chuột Nước, liều lĩnh và kiên định, chiếc thắt lưng phồng cộm lủng lẳng đủ loại binh khí của mọi thời đại, thuộc mọi chủng loại; và Cóc, phát cuồng vì sự phấn khích tột độ và lòng kiêu hãnh bị chà đạp tơi bời, nay đã phình to gấp đôi kích thước bình thường, tung người nhảy cẫng lên không trung, phát ra những tiếng hú hét đặc trưng của loài Cóc khiến kẻ thù lạnh toát sống lưng! "Cóc ta sung sướng rong chơi!" cậu gào lên sảng khoái. "Ta sẽ cho các ngươi biết thế nào là vui sướng!" Và cậu lao bổ thẳng vào tên Thủ lĩnh Chồn như một mũi tên xé gió. Dù tấp tểnh chỉ có vỏn vẹn bốn người, nhưng dưới con mắt của lũ chồn đang hồn xiêu phách lạc, căn phòng dường như đang chật ních những quái thú gớm ghiếc đủ màu xám, đen, nâu và vàng3, hò hét điên cuồng và vung vẩy những cây gậy khổng lồ băm vằm trong không khí. Chúng vỡ trận lanh tanh bành, tháo chạy trối chết với những tiếng ré thảm thiết, tinh thần hoảng loạn cùng cực. Kẻ lao qua cửa sổ, kẻ bám víu trèo lên ống khói, kẻ chúi dụi bất cứ nơi nào miễn là thoát khỏi tầm với tử thần của những cây gậy khủng khiếp kia.

Mọi chuyện diễn ra chớp nhoáng như một cơn lốc. Lên và xuống, xuôi dọc suốt chiều dài căn phòng, bốn Người Bạn sải bước uy dũng, nện gậy không thương tiếc vào bất kỳ cái đầu xui xẻo nào dám thò ra; và chỉ trong vòng năm phút ngắn ngủi, căn phòng đã được dọn sạch bách. Xuyên qua những ô cửa sổ vỡ nát, tiếng thét kinh hoàng của bầy chồn hoảng sợ lẩn trốn qua bãi cỏ còn thoang thoảng vọng lại. Trên mặt sàn lúc này chỉ còn la liệt khoảng một tá kẻ thù đang rên rỉ, mà Chuột Chũi đang bận rộn đeo còng tay khóa chặt chúng lại. Bác Lửng, dường như đã thấm mệt sau màn dẹp loạn vang dội, thong thả chống gậy nghỉ ngơi, điềm nhiên lau những giọt mồ hôi chân thực lấm tấm trên vầng trán.

"Chuột Chũi à," bác cất lời, "cháu đích thị là cậu bạn tuyệt vời nhất trần đời! Hãy lẻn ra ngoài, xem chừng mấy tên lính gác chồn sương của cháu, và kiểm tra xem chúng đang giở trò gì. Bác có linh cảm mạnh mẽ rằng, nhờ phúc của cháu, tối nay chúng ta sẽ chẳng còn gặp thêm phiền phức nào từ bọn chúng nữa đâu!"

Chuột Chũi thoăn thoắt biến mất qua khung cửa sổ. Trong lúc đó, bác Lửng bảo hai người còn lại dựng một chiếc bàn ngay ngắn, nhặt nhạnh dao nĩa, đĩa và ly thủy tinh từ đống đổ nát ngổn ngang trên sàn nhà, và lùng sục xem có mót được chút đồ ăn vặt nào không. "Bác thèm lót dạ chút gì đó," bác thủng thẳng buông lời, theo cái nếp bình dân quen thuộc của mình. "Động tay động chân lên đi, Cóc, nhanh nhẹn lên nào! Bọn bác vừa lấy lại cả cái dinh cơ cho cháu, vậy mà cháu còn không thiết đãi bọn bác nổi một cái bánh mì kẹp sao." Cóc cảm thấy hơi chạnh lòng và có chút tự ái vì bác Lửng chẳng buông lời vàng ngọc nào khen ngợi cậu, như cách bác đã tán dương Chuột Chũi, cũng chẳng đả động gì đến việc cậu đã chiến đấu xuất sắc và oai hùng ra sao. Thật ra, cậu đang thầm tự mãn vô cùng về bản thân, nhất là cái pha cậu lao vào tên Thủ lĩnh Chồn, nện một nhát gậy ngoạn mục đánh bay hắn sang tận bên kia bàn. Nhưng cậu đành ngậm ngùi lăng xăng chạy quanh tìm kiếm. Chuột Nước cũng tất tả phụ một tay. Chẳng mấy chốc, họ đã moi ra được chút thạch ổi lấp lánh trong một chiếc đĩa thủy tinh, một phần gà nguội béo ngậy, một chiếc lưỡi bò hầu như chưa hề bị đụng đũa tới, vài món tráng miệng hấp dẫn, và khá nhiều salad tôm hùm tươi ngon4. Lục lọi trong phòng thức ăn, họ còn may mắn vớ được một giỏ mây đầy ắp những ổ bánh mì kiểu Pháp giòn rụm, cùng một tảng lớn pho mát, bơ thơm lừng và cần tây xanh mướt. Khi cả nhóm vừa yên vị chuẩn bị dùng bữa, Chuột Chũi đã lồm cồm trèo vào qua ô cửa sổ, miệng cười khúc khích, tay khệ nệ ôm theo một bó súng trường.

"Xong xuôi cả rồi," cậu dõng dạc báo cáo. "Theo như tôi nghe ngóng được, ngay khi lũ chồn sương - vốn dĩ đã yếu bóng vía và hay giật mình - nghe thấy tiếng thét, tiếng la hét và cảnh hỗn loạn vỡ lở trong phòng tiệc, một toán trong số chúng đã hồn bay phách lạc, vứt cả súng ống bỏ chạy. Toán còn lại nấn ná cầm cự được một chốc, nhưng khi thấy lũ chồn ùa ra như ong vỡ tổ, chúng đinh ninh rằng mình đã bị phản bội. Thế là lũ chồn sương lao vào vật lộn với lũ chồn, còn lũ chồn lại điên cuồng chiến đấu để mở đường máu thoát thân. Chúng quần thảo, vặn vẹo, đấm đá nhau túi bụi, lăn lộn lộn xộn qua lại, cho đến khi phần lớn lăn tuột luôn xuống sông! Giờ thì tất cả bọn chúng đã bốc hơi sạch sẽ, bằng cách này hay cách khác; và tôi đã tiện tay thu gom hết súng trường của chúng đây. Vậy là mọi chuyện đã êm xuôi ổn thỏa cả rồi!"

"Cậu bạn xuất chúng và xứng đáng của ta!" bác Lửng khen ngợi, miệng nhai nhồm nhoàm đầy ắp thịt gà và món tráng miệng. "Bây giờ, bác chỉ muốn nhờ cháu thêm một việc nhỏ nữa thôi, Chuột Chũi à, trước khi cháu ngồi xuống nhập tiệc cùng bọn bác; và bác sẽ chẳng phiền cháu nếu không có niềm tin mãnh liệt rằng chỉ có cháu mới làm tròn được việc này. Bác thực sự ao ước có thể nói điều tương tự với tất cả mọi người bác quen. Bác đáng lẽ đã sai Chuột Nước đi, nếu nó không phải mang tâm hồn của một nhà thơ. Bác muốn cháu lùa mấy tên tù binh đang nằm bẹp trên sàn kia lên lầu, giám sát chúng dọn dẹp sạch sẽ tươm tất vài phòng ngủ và sắp xếp cho mọi thứ thật tinh tươm. Nhớ nhắc nhở chúng quét tước kỹ càng dưới gầm giường, trải chăn mền và vỏ gối mới tinh, gập mép chăn ngay ngắn góc cạnh, đúng như tiêu chuẩn mà cháu vẫn thường làm. Đừng quên đặt một bình nước nóng hổi, cùng vài chiếc khăn mềm mại, và những bánh xà phòng thơm phức vào mỗi phòng. Xong xuôi đâu đấy, cháu có thể tẩn cho mỗi đứa một trận nhừ tử nếu điều đó làm cháu khuây khỏa, rồi tống cổ chúng ra bằng cửa sau. Bác dám cá là chúng ta sẽ chẳng bao giờ phải giáp mặt bọn chúng thêm một lần nào nữa đâu. Và rồi sau đó, hãy xuống đây và thưởng thức một ít lưỡi nguội tuyệt hảo này. Ngon vô song đấy. Bác cực kỳ tự hào về cháu, Chuột Chũi ạ!"

Chuột Chũi tốt bụng nhấc bổng một cây gậy, tập hợp các tù binh lại thành một hàng dọc ngay ngắn trên sàn nhà, dõng dạc hô to: "Bước đều bước!" và dẫn tiểu đội bại trận của mình tiến lên lầu trên. Khoảng một lát sau, cậu lại xuất hiện, nở nụ cười rạng rỡ, thông báo rằng mọi căn phòng đều đã được chuẩn bị đâu ra đấy, sạch sẽ không tì vết. "Và tôi cũng chẳng buồn ra tay tẩn chúng nữa," cậu ôn tồn nói thêm. "Tôi nghĩ, xét cho cùng, tối nay chúng đã nếm đủ đòn roi rồi. Và đám chồn, khi nghe tôi tỉ tê phân tích lẽ phải, đã hoàn toàn gật gù tán thành, và hứa như đinh đóng cột rằng chúng sẽ không bao giờ dám bén mảng đến làm phiền tôi nữa. Chúng tỏ ra vô cùng hối hận, không ngừng xin lỗi vì những lầm lỗi đã trót gây ra, biện hộ rằng tất cả là do sự xúi giục của tên Thủ lĩnh Chồn và đám chồn sương. Chúng còn bảo nếu sau này có bất cứ việc gì chúng có thể làm để chuộc lỗi, chúng ta chỉ cần sai bảo một lời. Vì vậy, tôi đã phát cho mỗi đứa một ổ bánh mì lót dạ, và phóng thích chúng ở cửa sau. Bọn chúng mừng rỡ ù té chạy một mạch, nhanh hết mức có thể!"

Nói rồi, Chuột Chũi kéo ghế ngồi vào bàn, hào hứng thưởng thức món lưỡi nguội. Cóc, với phong thái của một bậc quân tử đích thực, đã dẹp bỏ hoàn toàn mọi sự tị nạnh hẹp hòi, chân thành lên tiếng: "Từ tận đáy lòng, cảm ơn cậu, Chuột Chũi thân mến, vì mọi nỗ lực và công sức không mệt mỏi của cậu trong đêm nay, và đặc biệt là sự mưu trí tuyệt đỉnh của cậu hồi sáng!" Bác Lửng vô cùng hoan hỉ khi nghe những lời lẽ ấy, liền tán thưởng: "Đó mới thực sự là tiếng nói trượng phu của cậu Cóc dũng cảm của tôi!" Thế là, họ tận hưởng bữa tối muộn trong niềm hân hoan và sự mãn nguyện tột độ, trước khi lui về nghỉ ngơi bình yên giữa những tấm khăn trải giường thơm tho, an toàn trong vòng tay bao bọc của ngôi nhà tổ tiên vĩ đại của Cóc. Cơ ngơi ấy đã được giành lại trọn vẹn nhờ lòng can đảm vô song, chiến lược dụng binh tài ba, và nghệ thuật sử dụng gậy gộc điêu luyện.

Sáng hôm sau, Cóc lại chứng nào tật nấy ngủ quên, bước xuống phòng ăn trễ đến mức đáng xấu hổ. Cậu thấy trên bàn la liệt vỏ trứng, vài mẩu bánh mì nướng đã nguội ngắt và dai nhách, bình cà phê vơi mất ba phần tư, và thức ăn thật sự chẳng còn lại bao nhiêu; cảnh tượng này chả giúp ích gì cho tâm trạng của cậu, xét cho cùng thì, đây cũng là nhà cậu kia mà. Xuyên qua những khung cửa sổ kiểu Pháp trong phòng ăn sáng, cậu thấy Chuột Chũi và Chuột Nước đang an tọa trên những chiếc ghế liễu gai ngoài bãi cỏ, rôm rả kể chuyện cho nhau nghe; thi thoảng lại cười phá lên rồi vung vẩy đôi chân ngắn ngủn lên không trung. Bác Lửng đang ngồi trên chiếc ghế bành say sưa đọc tờ báo sáng, chỉ ngước lên gật đầu một cái khi Cóc bước vào phòng. Nhưng rành rẽ tính nết của bác, Cóc đành ngoan ngoãn ngồi xuống, cố gắng nuốt trôi bữa sáng ít ỏi ngon lành nhất có thể. Cậu lầm bầm rủa thầm, tự nhủ sớm muộn gì cũng phải tính sổ với đám bạn này. Lúc cậu gần ăn xong, bác Lửng ngước lên, cộc lốc buông lời: "Bác xin lỗi, Cóc à, nhưng bác e rằng một buổi sáng làm việc bù đầu bận rộn đang đợi cháu đấy. Cháu thấy không, chúng ta thực sự nên tổ chức một Bữa tiệc ngay tắp lự để ăn mừng chuyện này. Mọi người đều mong đợi cháu làm vậy-thực tế thì, đó gần như là luật bất thành văn rồi."

"Ồ, được thôi!" Cóc lanh chanh đáp. "Bất cứ việc gì để chiều lòng bác. Dù cháu chả hiểu tại sao bác lại muốn mở một Bữa tiệc vào lúc sáng sớm tinh mơ thế này. Nhưng bác biết đấy, cháu sống đâu phải để làm vui lòng bản thân, cháu chỉ đơn thuần muốn tìm hiểu xem bạn bè cháu muốn gì, rồi cố gắng lo liệu chu toàn cho họ thôi, bác Lửng thân mến ạ!"

"Đừng có giả vờ ngốc nghếch hơn bản chất thật của cháu," bác Lửng cáu kỉnh vặc lại; "và đừng có vừa nói vừa cười khùng khục làm bắn cả cà phê ra như thế; mất lịch sự lắm. Ý bác là, Bữa tiệc dĩ nhiên sẽ diễn ra vào buổi tối, nhưng giấy mời phải được viết và gửi đi ngay tắp lự, và cháu phải là người chắp bút. Nào, ngồi xuống cái bàn đằng kia đi-có cả đống giấy viết thư trên đó, in chữ 'Dinh thự Cóc' bằng màu xanh lam và vàng ươm chễm chệ trên cùng5-rồi viết thiếp mời cho toàn bộ bạn bè của chúng ta. Nếu cháu chịu khó tập trung, chúng ta sẽ tống khứ chúng đi trước bữa trưa. Và bác cũng sẽ xắn tay áo vào giúp một tay; bác sẽ gánh vác phần trách nhiệm của mình. Bác sẽ lo khâu đặt Tiệc."

"Cái gì cơ!" Cóc kinh ngạc kêu toán lên. "Cháu phải rú rí trong nhà, cặm cụi viết một đống giấy tờ rác rưởi vào một buổi sáng tuyệt đẹp nhường này sao, khi mà cháu muốn được đi dạo quanh dinh thự của mình, chấn chỉnh lại vạn vật và con người, nghênh ngang tản bộ và tận hưởng cuộc đời chứ! Chắc chắn là không đời nào! Cháu sẽ-Cháu sẽ cho bác thấy--Nhưng khoan đã! À, dĩ nhiên rồi, bác Lửng thân mến! Niềm vui hay sự thoải mái của cháu thì mảy may có sá gì so với của người khác! Bác muốn cháu làm, ắt hẳn việc sẽ xong. Đi đi, bác Lửng, đi đặt Tiệc, đặt bất cứ sơn hào hải vị nào bác thích; rồi ra ngoài kia hòa vào tiếng cười đùa vô tư lự của mấy cậu bạn trẻ, quên đi cháu với mớ bòng bong vất vả này. Cháu sẽ hiến tế buổi sáng tươi đẹp này trên bàn thờ của nghĩa vụ và tình bạn!"

Bác Lửng nhìn cậu cực kỳ nghi ngờ, nhưng vẻ mặt chân thật, cởi mở của Cóc khiến bác chẳng thể bới móc ra bất cứ động cơ đen tối nào sau sự thay đổi thái độ ngoạn mục ấy. Thế là bác rời phòng, thẳng tiến về phía nhà bếp, và ngay khi cánh cửa đóng lại sau lưng bác, Cóc vội vã chạy tót đến bàn viết. Một ý tưởng tuyệt đỉnh vừa nảy ra trong đầu cậu khi đang tuôn tràng diễn văn. Cậu sẽ viết thiếp mời; và cậu đảm bảo sẽ đề cập đến vai trò chỉ huy của mình trong trận chiến, kể lể rành rọt cách cậu hạ nốc ao tên Thủ lĩnh Chồn. Cậu sẽ khéo léo nói bóng gió về những cuộc phiêu lưu, và về cả một sự nghiệp huy hoàng rực rỡ chiến thắng mà cậu sẽ thao thao bất tuyệt. Trên trang giấy trắng tinh, cậu sẽ vạch ra một dạng chương trình giải trí hoành tráng cho buổi tối-đại loại thế này, khi cậu phác thảo nó trong đầu:-

DIỄN VĂN. . . . CỦA CÓC.
(Sẽ có những bài diễn văn khác của CÓC trong suốt buổi tối.)

DIỄN GIẢI. . . CỦA CÓC
TÓM TẮT-Hệ thống Nhà tù của chúng ta-Những tuyến đường thủy của nước Anh xưa-Giao dịch ngựa, và cách để giao dịch-Tài sản, quyền lợi và nghĩa vụ của nó-Trở về với Đất mẹ-Một Điền chủ Anh Điển hình6.

BÀI HÁT. . . . CỦA CÓC.
(Do chính cậu sáng tác.)

NHỮNG TÁC PHẨM KHÁC. CỦA CÓC
sẽ được biểu diễn trong buổi tối bởi chính. . . NHÀ SOẠN NHẠC.

Ý tưởng này khiến cậu khoái chí đến mức làm việc quần quật và hoàn thành tất thảy mớ thư từ trước buổi trưa. Đúng lúc đó có người rụt rè báo cho cậu biết rằng một tên chồn nhỏ và khá nhếch nhác đang chực chờ trước cửa, rụt rè hỏi xem cậu ta có thể giúp gì được cho quý ngài đây không. Cóc nghênh ngang bước ra và phát hiện đó là một trong những tên tù binh tối hôm trước, giờ đây vô cùng ngoan ngoãn và nóng lòng muốn làm vừa ý cậu. Cậu vỗ đầu tên chồn, nhét tệp thiệp mời vào tay cậu ta, ra lệnh phải chạy đi thật nhanh và phân phát chúng càng nhanh càng tốt. Cậu còn dứ dứ rằng nếu cậu ta muốn quay lại vào buổi tối, biết đâu sẽ được thưởng một đồng shilling, hoặc, nghĩ lại thì, có lẽ sẽ chẳng có đồng cắc nào ráo. Thế nhưng tên chồn tội nghiệp dường như thực sự rất biết ơn, hăm hở lao vút đi làm nhiệm vụ của mình.

Khi các con vật khác rộn ràng trở về ăn trưa, vô cùng náo nhiệt và sảng khoái sau một buổi sáng trên sông, Chuột Chũi, người đang cắn rứt lương tâm, ái ngại liếc nhìn Cóc, đinh ninh sẽ thấy cậu bạn giận dỗi hoặc chán chường. Thay vào đó, cậu lại kiêu ngạo và huênh hoang đến mức Chuột Chũi bắt đầu sinh nghi điều gì đó; trong khi Chuột Nước và bác Lửng thì trao đổi những ánh nhìn đầy ẩn ý.

Ngay sau khi bữa ăn kết thúc, Cóc thọc sâu hai tay vào túi quần, tình cờ buông lời: "Chà, mấy cậu tự lo cho mình nhé! Cứ yêu cầu bất cứ thứ gì mấy cậu muốn!" Rồi cậu đang nghênh ngang bước về phía khu vườn, nơi cậu muốn nặn thêm vài ý tưởng cho các bài diễn văn sắp tới của mình, thì Chuột Nước tóm lấy tay cậu.

Cóc hơi gợn nghi ngờ mục đích của Chuột Nước, và cố giằng ra để tẩu thoát; nhưng khi bác Lửng túm chặt lấy cánh tay còn lại của cậu, cậu bắt đầu nhận ra rằng ván bài đã kết thúc. Hai con vật kẹp chặt cậu ở giữa, áp giải cậu vào một căn phòng hút thuốc nhỏ mở ra từ sảnh vào, đóng sập cửa lại, và ấn cậu ngồi xuống một chiếc ghế. Rồi cả hai đứng sừng sững trước mặt cậu, trong khi Cóc ngồi câm lặng và nhìn họ với vẻ đầy nghi ngờ và khó chịu.

"Giờ, nghe đây, cậu Cóc," Chuột Nước nói. "Chuyện về Bữa tiệc này, và tôi rất tiếc khi phải nói chuyện với cậu thế này. Nhưng chúng tôi muốn cậu hiểu rõ, một lần và mãi mãi, rằng sẽ không có bài diễn văn nào và cũng chẳng có bài hát nào sất. Hãy cố gắng nắm bắt sự thật rằng trong dịp này, chúng tôi không đang tranh luận với cậu; chúng tôi chỉ đang thông báo cho cậu thôi."

Cóc nhận ra mình đã sập bẫy. Họ hiểu cậu, họ nhìn thấu cậu, họ đã đi trước cậu một bước. Giấc mộng ngọt ngào của cậu đã vỡ tan tành.

"Tôi không thể hát cho họ nghe dù chỉ một bài hát nhỏ bé thôi sao?" cậu khẩn khoản nài nỉ.

"Không, không một bài hát nhỏ bé nào cả," Chuột Nước kiên quyết trả lời, dù trái tim cậu rỉ máu khi thấy đôi môi run rẩy thất vọng của Cóc tội nghiệp. "Không ích gì đâu, cậu Cóc à; cậu thừa biết rằng các bài hát của cậu toàn là sự tự mãn, khoe khoang và viển vông; và các bài diễn văn của cậu thì toàn tự tâng bốc bản thân và-và-chà, và thổi phồng quá đáng và-và--"

"Và bốc phét," bác Lửng chêm vào, theo cách nói bình dân mộc mạc của bác.

"Tất cả cũng chỉ vì lợi ích của chính cậu thôi, cậu Cóc à," Chuột Nước tiếp tục. "Cậu biết cậu sớm muộn gì cũng phải lật sang một trang mới, và bây giờ có vẻ như là một thời cơ tuyệt vời để bắt đầu; một dạng bước ngoặt trong cuộc đời của cậu. Cậu làm ơn đừng nghĩ rằng khi nói ra những lời này tôi không đau lòng hơn cậu."

Cóc ngồi chìm nghỉm trong suy tư một lúc lâu. Cuối cùng cậu ngẩng đầu lên, và nét mặt hằn rõ những dấu vết của một cảm xúc trào dâng mãnh liệt. "Các cậu đã thắng, các bạn của tôi," cậu nói bằng giọng nghẹn ngào. "Quả thực, điều tôi yêu cầu chỉ là một điều nhỏ nhoi-chỉ là muốn được rực rỡ bùng nổ trong một buổi tối nữa, để cho phép bản thân thả lỏng và nghe những tràng pháo tay giòn giã mà dường như luôn luôn-bằng một cách nào đó-mang lại những phẩm chất tốt nhất trong tôi. Dẫu vậy, các cậu đúng, tôi biết thế, và tôi đã sai. Kể từ giờ tôi sẽ là một con Cóc rất khác. Các bạn của tôi, các cậu sẽ không bao giờ có cớ để phải xấu hổ vì tôi nữa. Nhưng, ôi chao ơi, ôi chao ơi, thế giới này sao mà khắc nghiệt quá đỗi!"

Và, lấy khăn tay chấm lên mặt, cậu bước ra khỏi phòng, với những bước chân loạng choạng.

"Bác Lửng," Chuột Nước lên tiếng, "cháu cảm thấy mình hệt như một kẻ tàn nhẫn; cháu tự hỏi bác đang cảm thấy thế nào?"

"Ồ, bác biết, bác biết chứ," bác Lửng buồn bã nói. "Nhưng chuyện phải làm thì đành cắn răng mà làm thôi. Cậu bạn tốt bụng này sẽ sống ở đây, giữ vững vị thế của mình, và được người đời nể trọng. Cháu có muốn nó trở thành một trò cười chung, bị lũ chồn sương và bọn chồn nhãi nhép chế giễu và trêu chọc không?"

"Dĩ nhiên là không rồi," Chuột Nước nói. "Và, nhân nhắc đến bọn chồn, thật may là chúng ta đã vô tình tóm được tên chồn nhỏ đó, ngay lúc nó vừa ôm đống thiệp mời của Cóc hăm hở lên đường. Cháu đã sinh nghi điều gì đó từ những gì bác kể cho cháu, nên đã mở một hoặc hai cái ra xem; chúng thật sự đáng xấu hổ tột cùng. Cháu đã tịch thu toàn bộ, và giờ đây cậu bạn Chuột Chũi tốt bụng đang ngồi lọt thỏm trong phòng khách màu xanh, cặm cụi điền vào những tấm thiệp mời giản dị và mộc mạc."

Khi giờ khai tiệc đang cận kề, Cóc - kẻ đã cáo lui về phòng ngủ ngay sau khi rời khỏi hội bạn - vẫn đang ngồi đó, sầu thảm và tư lự. Chống tay lên trán, cậu trầm ngâm rất lâu, suy nghĩ miên man. Dần dần, nét mặt cậu dãn ra, và trên môi hé nở một nụ cười chậm rãi, kéo dài. Rồi cậu bắt đầu cười khúc khích, e thẹn và bẽn lẽn. Cuối cùng, cậu đứng phắt dậy, cẩn thận khóa trái cửa, kéo rèm che kín mít các ô cửa sổ, rồi gom tất cả ghế trong phòng xếp thành một hình bán nguyệt. Cậu bước lên đứng ngay phía trước những chiếc ghế ấy, ưỡn vồng lồng ngực đầy vẻ tự hào. Sau đó, cậu từ tốn cúi chào, hắng giọng hai tiếng, rồi thả lỏng người và cất cao giọng hát. Cậu đang say sưa biểu diễn trước một lượng khán giả cuồng nhiệt mà trí tưởng tượng của cậu vẽ ra sống động đến từng chi tiết.

BÀI HÁT NHỎ CUỐI CÙNG CỦA CÓC!

Cóc-đã-về-nhà!
Cả phòng khách náo loạn, tiếng hú hét vang vọng khắp sảnh đường,
Tiếng khóc than trong chuồng bò, tiếng gào thét nơi gian hàng,
Vì Cóc-đã-về-nhà!

Khi Cóc-đã-về-nhà!
Cửa sổ vỡ toang, cửa chính bị húc đổ sầm sập,
Lũ chồn bị rượt đuổi, sợ đến mức lăn đùng ra ngất lịm,
Khi Cóc-đã-về-nhà!

Bùm! Trống đánh vang lừng!
Lính tráng đứng chào, tiếng kèn đồng réo rắt tung hô,
Đại bác gầm vang, còi ô tô inh ỏi bốn bề,
Khi-Người Hùng-giáng lâm!

Hô vang-Hô-ra!
Và hãy để từng người trong đám đông gào thét hết mình,
Để vinh danh một sinh linh mà các bạn có quyền chân chính tự hào,
Vì đây là ngày-trọng đại-của Cóc!

Cậu hát vang bài ca ấy với một niềm say mê và biểu cảm tuyệt vời; và khi vừa dứt lời, cậu lại cất giọng hát lại từ đầu.

Rồi cậu khẽ buông một tiếng thở dài sườn sượt; một tiếng thở dài não nuột, kéo dài lê thê.

Đoạn, cậu nhúng chiếc lược chải tóc vào bình nước, chải ép thật thẳng, rẽ ngôi giữa cho bóng mượt ở cả hai bên mặt. Mở khóa cửa, cậu lặng lẽ bước xuống cầu thang để nghênh tiếp các vị khách của mình, những người mà cậu biết chắc mẩm lúc này đang quây quần đông đủ trong phòng khách.

Vừa thấy cậu bước vào, mọi con vật đều reo hò ầm ĩ. Chúng xúm xít vây quanh, đua nhau gửi tới cậu những lời chúc tụng và ngợi ca về lòng dũng cảm, trí thông minh cùng những kỹ năng chiến đấu xuất chúng. Thế nhưng, Cóc chỉ mỉm cười nhã nhặn, thầm thì đáp lời: "Chuyện vặt ấy mà, có gì to tát đâu!" Hoặc, thi thoảng để đổi vị, cậu lại bảo: "Phải nói là ngược lại mới đúng!" Lúc bấy giờ, Rái Cá đang đứng trên tấm thảm trước lò sưởi, thao thao bất tuyệt diễn tả cho một nhóm bạn bè đang ngưỡng mộ nghe xem cậu ta sẽ đích thân giải quyết mọi chuyện ra sao nếu có mặt ở đó. Thấy Cóc, Rái Cá hét lên một tiếng, lao tới vòng tay ôm chầm lấy cổ Cóc, cố gắng kiệu cậu đi một vòng quanh phòng như một cuộc diễu hành mừng chiến thắng. Nhưng Cóc lại khéo léo gỡ mình ra, tỏ vẻ khá lạnh nhạt, điềm đạm nhận xét: "Bác Lửng mới là bộ óc chủ mưu; Chuột Chũi và Chuột Nước đã gánh vác phần lớn trận chiến; tôi chỉ phục vụ trong hàng ngũ và chẳng làm được gì mấy." Các con vật lộ rõ vẻ bối rối và kinh ngạc trước thái độ khác thường này của cậu. Trong lúc lướt qua từng vị khách và buông những lời đáp từ vô cùng khiêm tốn, Cóc cảm nhận rõ ràng rằng mình đang là trung tâm của mọi sự chú ý.

Bác Lửng đã chuẩn bị toàn những món sơn hào hải vị ngon nhất, và bữa tiệc thực sự là một thành công rực rỡ. Khắp khán phòng râm ran những cuộc chuyện trò, tiếng cười đùa và cả những lời trêu ghẹo giữa các loài vật. Dù vậy, xuyên suốt buổi tiệc, Cóc - đương nhiên đang chễm chệ ở vị trí chủ tọa - chỉ cúi gằm mặt xuống, thầm thì những câu chuyện vụn vặt dẫu vui vẻ với những người bạn ngồi hai bên. Thỉnh thoảng, cậu lại lén đưa mắt liếc trộm bác Lửng và Chuột Nước. Lần nào cũng thế, cậu bắt gặp hai người họ đang há hốc miệng trố mắt nhìn nhau; điều này đã mang lại cho Cóc một niềm thỏa mãn tột độ. Khi màn đêm dần buông, một vài con vật trẻ tuổi và sôi nổi bắt đầu rỉ tai nhau rằng dường như mọi thứ chẳng còn náo nhiệt, thú vị như những tháng ngày tươi đẹp xưa cũ nữa. Rồi người ta thi nhau gõ xuống bàn, những tiếng hô hào vang lên: "Cóc! Diễn văn đi! Diễn văn từ Cóc đi! Bài hát! Bài hát của ngài Cóc đi!" Nhưng Cóc chỉ nhẹ nhàng lắc đầu, giơ một chân lên tỏ ý từ chối đầy nhã nhặn. Thay vào đó, bằng cách ân cần nài ép các vị khách thưởng thức thêm món ngon, bằng việc chuyển sang những chủ đề chuyện trò nho nhỏ, và bằng những lời hỏi thăm chu đáo tới các thành viên gia đình của họ chưa đủ tuổi tham dự những sự kiện xã giao như thế này, cậu đã khéo léo ngầm truyền đạt cho mọi người hiểu rằng: bữa tiệc tối nay đang được diễn ra theo những khuôn phép truyền thống vô cùng nghiêm ngặt.

Cậu ấy thực sự đã trở thành một con Cóc hoàn toàn khác!

Sau khi đỉnh điểm của những biến cố đã lùi xa, bốn người bạn lại quay về với nhịp sống êm đềm, bù đắp cho chuỗi ngày tháng tĩnh tại từng bị cuộc bạo loạn gián đoạn một cách phũ phàng. Họ đắm mình trong niềm hân hoan và sự mãn nguyện vô bờ, chẳng bao giờ còn bị bận lòng bởi thêm bất kỳ cuộc nổi dậy hay xâm lăng nào nữa. Về phần Cóc, sau khi hội ý kỹ lưỡng cùng chúng bạn, cậu đã tỉ mẩn chọn ra một sợi dây chuyền vàng tuyệt đẹp kết cùng mặt ngọc trai tinh xảo. Cậu gửi món quà ấy đến tay cô con gái người cai ngục, đính kèm một bức thư mà ngay cả bác Lửng nghiêm khắc cũng phải gật gù công nhận là đầy vẻ khiêm nhường, trân trọng và biết ơn sâu sắc. Đến lượt người lái tàu, ông cũng nhận được những lời tạ ơn chân thành cùng một khoản đền bù vô cùng xứng đáng cho biết bao công sức lao nhọc và phiền toái mà ông đã phải gánh chịu.

Ngay cả bà lái đò, dưới sức ép quyết liệt từ bác Lửng, dẫu phải cất công lặn lội một phen, cuối cùng cũng được tìm ra để âm thầm bồi hoàn giá trị con ngựa bị đánh cắp. Lẽ dĩ nhiên, Cóc đã giãy nảy phản kháng kịch liệt chuyện này. Cậu khăng khăng tự coi mình như một công cụ của Định mệnh, được phái xuống để trừng trị những mụ đàn bà béo phục phịch với đôi cánh tay lốm đốm, những kẻ có mắt như mù không thể nhận ra một quý ông đích thực khi chạm trán. Dẫu sao, số tiền bồi hoàn cũng chẳng lấy gì làm to tát, nhất là khi các thẩm định viên địa phương đều phải thừa nhận gã du mục kia đã ra giá con ngựa khá chuẩn xác.

Đôi khi, vào những buổi chiều hè miên man, bốn người bạn lại ung dung tản bộ vào sâu trong Khu Rừng Hoang, nơi giờ đây đã ngoan ngoãn quy thuận dưới chân họ. Thật khoái chí biết bao khi chứng kiến sự chào đón khép nép và đầy cung kính từ những cư dân nơi đây. Những bà mẹ chồn hối hả bế đám con nhỏ ra tận cửa hang, tay chỉ trỏ, miệng xuýt xoa: "Nhìn kìa, con yêu! Ngài Cóc vĩ đại đang đi tới đấy! Còn kia là cậu Chuột Nước quả cảm, một chiến binh đáng gờm đang sánh bước cùng ngài! Phía đằng kia là cậu Chuột Chũi lừng danh mà con vẫn thường nghe cha nhắc tới đó!"

Thế nhưng, mỗi khi đám chồn con quấy khóc ngằn ngặt và trở nên hoàn toàn vô phương cứu chữa, các bà mẹ sẽ dỗ dành chúng bằng một lời đe dọa quen thuộc: nếu không chịu nín bặt, bác Lửng xám kinh hoàng sẽ đến tóm cổ chúng mang đi. Quả là một lời phỉ báng oan uổng xiết bao đối với bác Lửng! Dẫu mang tiếng là kẻ xa lánh Xã hội, bác thực chất lại hết sức yêu mến trẻ thơ; ngặt một nỗi, chiêu thức hù dọa ấy lại chưa một lần thất bại trong việc phát huy uy lực tức thì.

  1. Chi tiết gây cười đặc trưng của văn học thời Edward: trộn lẫn vũ khí của các hiệp sĩ thời Trung Cổ (gươm, đoản kiếm) với đồ lề của cảnh sát hiện đại (dùi cui, súng lục, còng tay) và những đồ dã ngoại tầm thường (bánh mì kẹp), biến một 'cuộc viễn chinh' nghiêm túc thành một trò chơi trận giả trẻ con. ↩

  2. Bản gốc tiếng Anh là 'A Mole! A Mole!'. Đây là lối nhại lại những tiếng thét xung trận (battle cry) vinh danh gia tộc của các hiệp sĩ trong lịch sử, như 'A Clarence!'. ↩

  3. Màu lông đặc trưng đại diện cho bốn nhân vật: xám của Lửng, đen của Chuột Chũi, nâu của Chuột Nước và vàng của Cóc. ↩

  4. Salad tôm hùm (lobster salad) là một món ăn khuya xa xỉ và vô cùng phổ biến của giới thượng lưu Anh thế kỷ 19 - đầu thế kỷ 20. ↩

  5. Sử dụng giấy viết thư có in tiêu đề (letterhead) dập nổi màu sắc cầu kỳ là cách phô trương sự giàu có, bề thế của tầng lớp địa chủ Anh lúc bấy giờ. ↩

  6. 'Trở về với Đất mẹ' (Return to the Land) là một khẩu hiệu thực tế thời đó, kêu gọi giới tinh hoa quay lại phát triển nông thôn. ↩