CHƯƠNG IV. TWEEDLEDUM VÀ TWEEDLEDEE
Hai người đứng dưới gốc cây, tay quàng qua cổ nhau, và Alice chỉ mất một thoáng đã nhận ra ai là ai, vì trên cổ áo một người thêu chữ "DUM", người kia thêu chữ "DEE." "Chắc sau gáy mỗi người đều có chữ 'TWEEDLE' cả," em thầm nghĩ.
Họ đứng yên lìm đến nỗi Alice hoàn toàn quên mất họ còn sống. Em đang ngó quanh xem có thấy chữ 'TWEEDLE' sau cổ áo họ không, thì bỗng giật mình vì một giọng nói cất lên từ người mang chữ "DUM."
"Nếu cô bé nghĩ chúng tôi là tượng sáp1," anh ta nói, "thì cô bé phải trả tiền đấy nhé. Tượng sáp có bao giờ được làm ra để ngắm miễn phí đâu, không đời nào!"
"Ngược lại," người mang chữ "DEE" tiếp lời, "nếu cô bé nghĩ chúng tôi còn sống, thì cô bé phải lên tiếng mới được."
"Em thực sự rất xin lỗi," là tất cả những gì Alice có thể nói; vì bài hát xưa cứ văng vẳng trong đầu em như tiếng đồng hồ tích tắc, và em suýt không kìm được mà cất tiếng hát to lên:-
"Tweedledum và Tweedledee
Rủ nhau làm một trận giao tranh;
Vì Tweedledum bảo Tweedledee
Đập hỏng lục lạc mới tinh của chàng.
Bỗng đâu một con quạ khổng lồ bay xuống,
Đen ngòm như một thùng hắc ín;
Khiến cả hai vị anh hùng sợ hãi cùng đường,
Quên ngay việc cãi cọ phân minh."
"Tôi biết cô bé đang nghĩ gì," Tweedledum nói, "nhưng sự thật không phải vậy đâu, không đời nào."
"Ngược lại," Tweedledee tiếp lời, "nếu nó là vậy, thì nó có thể là vậy; và nếu nó đã là vậy, thì nó sẽ là vậy; nhưng vì nó không phải vậy, nên nó không phải vậy. Đó là logic."
"Em đang nghĩ," Alice lịch sự đáp, "không biết đường nào ra khỏi khu rừng này là tốt nhất: trời đang tối dần rồi. Hai anh có thể chỉ cho em được không ạ?"
Nhưng hai người đàn ông bé nhỏ chỉ nhìn nhau và nhe răng cười.
Họ trông giống hệt một cặp nam sinh lớn xác, đến nỗi Alice không thể nhịn được, em chỉ tay vào Tweedledum và nói: "Cậu bé số một!"
"Không đời nào!" Tweedledum lanh lảnh kêu lên, rồi lại ngậm chặt miệng cái rụp.
"Cậu bé số hai!" Alice nói, quay sang Tweedledee, dù em hoàn toàn chắc chắn anh ta sẽ chỉ hét lên "Ngược lại!" - và quả nhiên anh ta làm đúng như thế.
"Cô bé sai rồi!" Tweedledum kêu lên. "Điều đầu tiên khi đến thăm là phải nói 'Dạo này thế nào?' và bắt tay!" Rồi hai anh em ôm chầm lấy nhau, và sau đó họ đưa hai tay còn rảnh ra để bắt tay Alice.
Alice không muốn bắt tay ai trước, vì sợ làm phật lòng người kia; nên cách tốt nhất để thoát khỏi tình thế khó xử là em nắm lấy cả hai tay họ cùng một lúc. Và ngay khoảnh khắc tiếp theo, họ đã nhảy múa vòng quanh. Chuyện này dường như hoàn toàn tự nhiên (sau này em nhớ lại), và em thậm chí không hề ngạc nhiên khi nghe thấy tiếng nhạc vang lên. Hình như nó phát ra từ cái cây mà họ đang nhảy dưới đó, và tiếng nhạc được tạo ra (theo như em đoán) bằng cách những cành cây cọ xát vào nhau, giống như đàn vĩ cầm và vĩ kéo vậy.
"Nhưng chắc chắn chuyện đó thật buồn cười," (Alice sau này kể lại, khi em thuật cho chị gái nghe mọi chuyện,) "khi thấy mình đang hát 'Here we go round the mulberry bush2.' Em chẳng biết mình bắt đầu hát từ lúc nào, nhưng không hiểu sao em có cảm giác như mình đã hát nó từ rất rất lâu rồi!"
Cả hai vũ công đều mập mạp và chẳng mấy chốc đã đuối sức. "Quay bốn vòng là đủ cho một điệu nhảy rồi," Tweedledum thở hổn hển, và họ dừng lại đột ngột như lúc mới bắt đầu: tiếng nhạc cũng ngưng bặt cùng lúc.
Rồi họ buông tay Alice ra và đứng nhìn em trong một phút. Một sự im lặng khá ngượng ngập bao trùm, vì Alice không biết phải bắt chuyện thế nào với những người mà em vừa mới nhảy cùng. "Giờ mà nói 'Dạo này thế nào?' thì chẳng ra sao cả," em tự nhủ, "không hiểu sao chúng mình có vẻ đã qua cái đoạn đó rồi!"
"Em hy vọng hai anh không mệt lắm ạ?" cuối cùng em lên tiếng.
"Không đời nào. Và rất cảm ơn cô bé đã hỏi thăm," Tweedledum nói.
"Vô cùng biết ơn!" Tweedledee nói thêm. "Cô bé có thích thơ không?"
"D-ạ, khá thích - một số bài thơ," Alice ngập ngừng. "Hai anh có thể chỉ cho em con đường nào ra khỏi khu rừng được không ạ?"
"Tôi sẽ đọc bài gì cho cô bé nghe đây?" Tweedledee nói, quay sang Tweedledum với đôi mắt mở to đầy vẻ nghiêm trang, chẳng thèm để tâm đến câu hỏi của Alice.
"'"Hải Mã và Thợ Mộc3" là bài dài nhất,'" Tweedledum đáp, trao cho người anh em một cái ôm âu yếm.
Tweedledee lập tức bắt đầu đọc:
"Mặt trời đang chiếu rọi-"
Nhưng Alice bèn liều lĩnh ngắt lời. "Nếu bài thơ rất dài," cô bé nói, cố gắng hết sức để tỏ ra lịch sự, "hai anh làm ơn chỉ cho em con đường trước đã-"
Tweedledee mỉm cười hiền hậu, và bắt đầu lại:
"Mặt trời tỏa nắng trên biển khơi,
Dồn hết sức mình chiếu sáng:
Ông đã gắng hết mình để cho
Những con sóng trở nên phẳng lặng và long lanh-
Thật kỳ lạ thay, bởi lúc ấy lại là
Giữa đêm tối mịt mùng.
Mặt trăng hờn dỗi tỏa ánh vàng,
Bởi bà cho rằng mặt trời
Chẳng có việc gì mà cứ lảng vảng
Sau khi ngày tàn đã hết-
'Thật thô lỗ,' bà ta bảo,
'Cứ đến mà phá hỏng cuộc vui!'
Biển thì ướt đến không thể ướt hơn,
Cát thì khô đến không thể khô hơn.
Chẳng thể thấy một bóng mây, bởi vì
Chẳng có một gợn mây nào trên trời:
Chẳng có con chim nào bay trên đầu-
Chẳng có chim để mà bay.
Hải Mã và Thợ Mộc
Đang rảo bước dạo chơi gần nơi ấy;
Cả hai nức nở khóc khi nhìn thấy
Một bãi cát mênh mông đến thế:
'Giá mà chỗ này được quét sạch,'
Họ bảo nhau, 'thì tuyệt vời biết mấy!'
'Nếu bảy cô hầu với bảy cây chổi
Quét dọn chốn này suốt nửa năm,
Anh có nghĩ,' Hải Mã lên tiếng,
'Họ có thể dọn sạch được không?'
'Tôi e là không,' Thợ Mộc đáp,
Và một giọt lệ cay đắng lăn dài.
'Ôi các em Hàu, hãy đến dạo cùng chúng ta!'
Hải Mã nài nỉ mời mọc.
'Một cuộc dạo chơi thú vị, một câu chuyện vui vẻ,
Dọc theo bờ biển mặn mòi:
Chúng ta chỉ có thể dắt thêm bốn em,
Để còn có tay mà nắm mỗi em một bên.'
Hàu cả tròn mắt nhìn anh.
Nhưng chẳng thốt nên lời:
Hàu cả nháy mắt một cái,
Và lắc cái đầu nặng trĩu-
Ý muốn nói là cậu chẳng hề muốn
Rời khỏi đàn hàu thân thuộc.
Nhưng bốn chú Hàu non vội vàng chạy lên,
Lòng háo hức chờ đợi một bữa thết đãi:
Áo được chải chuốt, mặt mũi rửa sạch,
Giày dép sạch tinh tươm-
Thật kỳ lạ thay, các bạn ạ, bởi vì
Các em chẳng hề có bàn chân.
Bốn chú Hàu khác liền chạy theo,
Và thêm bốn chú nữa;
Rồi cuối cùng các em kéo đến thật đông, thật nhanh,
Hết thêm, lại thêm, và mãi thêm nữa-
Tất cả nhảy tưng tưng qua những ngọn sóng bọt trắng,
Và bò nhoài lên bờ cát.
Hải Mã và Thợ Mộc
Rảo bước chừng một dặm lẻ,
Rồi họ nghỉ chân trên một tảng đá
Thấp thoáng vừa tầm:
Và tất cả các em Hàu nhỏ bé xếp thành
Một hàng ngay ngắn, chờ đợi.
'Đã đến lúc,' Hải Mã lên tiếng,
'Để bàn về muôn vàn chuyện:
Về đôi giày-và tàu bè-và sáp niêm phong-
Về cải bắp-và các vị vua chúa-
Và tại sao nước biển lại sủi bọt-
Và liệu lợn có mọc cánh bay hay không4.'
'Nhưng xin hãy khoan đã,' Bầy Hàu ríu rít,
'Trước khi chúng ta trò chuyện;
Vì nhiều em trong chúng em còn đang thở dốc,
Và tất cả đều mập ú tròn xoay!'
'Đâu cần phải vội!' Thợ Mộc bảo.
Các em cảm ơn anh, lòng mừng rỡ.
'Một ổ bánh mì,' Hải Mã nói,
'Là thứ chúng ta cần nhất:
Hạt tiêu và dấm thêm vào
Thực sự rất hợp vị-
Giờ nếu các em Hàu thân yêu đã sẵn sàng,
Chúng ta có thể bắt đầu bữa tiệc.'
'Nhưng không phải ăn thịt chúng em đấy chứ!' Bầy Hàu la lên,
Mặt mày xanh tái đi,
'Sau bao tử tế ân cần, lẽ nào lại
Làm một việc tàn nhẫn đến thế!'
'Đêm nay trời thật đẹp,' Hải Mã nói,
'Các em có ngắm nhìn cảnh vật không?
'Các em thật tốt bụng khi tới đây!
Và các em thật là tuyệt!'
Thợ Mộc chẳng nói gì ngoài
'Hãy cắt cho tôi thêm một lát:
Tôi ước gì anh đừng có điếc đến thế-
Tôi đã phải hỏi tới hai lần rồi!'
'Thật đáng hổ thẹn,' Hải Mã nói,
'Khi đã gạt chúng một vố như vậy,
Sau khi đã đưa chúng đi xa đến thế,
Và bắt chúng chạy lon ton nhanh đến vậy!'
Thợ Mộc chẳng nói gì ngoài
'Lớp bơ này trét dày quá!'
'Ta khóc thương cho các em,' Hải Mã nói.
'Ta vô cùng cảm thông.'
Vừa nức nở, vừa rơi lệ, anh ta chọn ra
Những con nào to béo nhất.
Rồi đưa chiếc khăn tay trong túi ra
Che ngang đôi mắt đẫm lệ của mình.
'Ôi các em Hàu đáng yêu,' Thợ Mộc lên tiếng.
'Các em đã có một chuyến dạo thật vui!
Chúng ta có cùng chạy lon ton về nhà không?'
Nhưng chẳng có lời đáp nào-
Mà kỳ thực cũng chẳng có gì lạ, bởi vì
Họ đã ăn sạch từng em, không còn một ai."
"Em thích Hải Mã nhất," Alice nói. "Bởi vì hai anh thấy đấy, anh ta có một chút thương xót cho những em hàu tội nghiệp."
"Dù vậy anh ta đã ăn nhiều hơn Thợ Mộc đấy," Tweedledee nói. "Cô bé thấy đấy, anh ta cầm chiếc khăn tay ở phía trước, để Thợ Mộc không thể đếm được anh ta đã lấy bao nhiêu con. Ngược lại."
"Thật là đê tiện!" Alice phẫn nộ thốt lên. "Thế thì em thích Thợ Mộc nhất - nếu anh ta không ăn nhiều như Hải Mã."
"Nhưng anh ta đã ăn nhiều nhất có thể rồi," Tweedledum nói.
Điều này thật hóc búa. Sau một lúc im lặng, Alice bắt đầu: "Chà! Cả hai đều là những nhân vật rất đáng ghét-" Nhưng em chợt khựng lại, hoảng hốt. Một âm thanh lọt vào tai em, giống như tiếng phì phò của một cỗ máy hơi nước lớn trong khu rừng gần đó. Dù vậy, em sợ rằng đó có khả năng là một con thú hoang hơn. "Có con sư tử hay con hổ nào quanh đây không ạ?" em rụt rè hỏi.
"Chỉ là Vua Đỏ5 đang ngáy thôi," Tweedledee nói.
"Đến nhìn ngài ấy đi!" hai anh em cùng kêu lên, rồi mỗi người cầm lấy một tay Alice, dẫn em đến chỗ Nhà vua đang ngủ.
"Ngài ấy trông có đáng yêu không?" Tweedledum hỏi.
Alice không thể thành thực nói rằng ngài đáng yêu. Ngài đội một chiếc mũ ngủ màu đỏ cao lêu nghêu, có đính một chùm tua rua. Ngài nằm cuộn tròn thành một đống lộn xộn, ngáy to - "đủ để ngáy bay cả đầu ngài ấy đi!" như Tweedledum nhận xét.
"Em sợ ngài ấy sẽ bị cảm lạnh khi nằm trên bãi cỏ ẩm ướt mất," Alice nói. Em quả là một cô bé rất chu đáo.
"Ngài ấy đang mơ đấy," Tweedledee nói. "Và cô bé nghĩ ngài ấy đang mơ về điều gì?"
Alice nói: "Không ai có thể đoán được điều đó đâu."
"Chà, về cô bé đấy!" Tweedledee kêu lên, vỗ tay đắc thắng. "Và nếu ngài ấy ngừng mơ về cô bé, cô bé cho rằng mình sẽ ở đâu?"
"Tất nhiên là ở nơi em đang đứng bây giờ rồi," Alice nói.
"Không phải cô bé đâu!" Tweedledee vặn lại một cách khinh bỉ. "Cô bé sẽ chẳng ở đâu cả. Chà, cô bé chỉ là một thứ gì đó trong giấc mơ của ngài ấy thôi!"
"Nếu Nhà vua kia mà tỉnh dậy," Tweedledum nói thêm, "cô bé sẽ biến mất - bùm! - giống hệt như một ngọn nến!"
"Em sẽ không biến mất!" Alice phẫn nộ kêu lên. "Hơn nữa, nếu em chỉ là một thứ gì đó trong giấc mơ của ngài ấy, thế thì hai anh là cái gì, em muốn biết đấy?"
"Tương tự thôi," Tweedledum nói.
"Tương tự, tương tự," Tweedledee hét to.
Anh hét đến nỗi Alice không thể kìm được mà phải nói: "Suỵt! Em e là hai anh sẽ đánh thức ngài ấy mất, nếu hai anh làm ồn quá."
"Chà, thật vô ích khi cô bé nói về việc đánh thức ngài ấy," Tweedledum nói, "khi cô bé chỉ là một trong những thứ trong giấc mơ của ngài ấy. Cô bé biết rất rõ là cô bé không có thật."
"Em có thật!" Alice nói, và bắt đầu khóc.
"Cô bé sẽ chẳng làm cho mình thật hơn chút nào bằng cách khóc đâu," Tweedledee nhận xét. "Có gì đâu mà phải khóc."
"Nếu em không có thật," Alice nói - vừa khóc vừa nửa cười nửa mếu, vì mọi chuyện có vẻ quá nực cười - "em đã chẳng thể khóc được."
"Tôi hy vọng cô bé không cho rằng đó là những giọt nước mắt thật đấy chứ?" Tweedledum ngắt lời với giọng điệu vô cùng khinh bỉ.
"Mình biết họ đang nói nhảm," Alice tự nhủ. "Và thật ngốc nghếch khi khóc vì chuyện đó." Thế là em gạt đi những giọt nước mắt, và tiếp tục một cách vui vẻ nhất có thể. "Dù sao đi nữa, em nghĩ tốt hơn là em nên ra khỏi khu rừng, vì trời thực sự đang tối dần. Hai anh có nghĩ trời sắp mưa không?"
Tweedledum giương một chiếc ô lớn che cho mình và anh em mình, rồi ngước nhìn vào trong đó. "Không, tôi không nghĩ là sẽ mưa đâu," anh nói. "Ít nhất là - không phải ở dưới chỗ này. Chẳng đời nào."
"Nhưng bên ngoài có thể mưa chứ?"
"Có thể - nếu trời muốn," Tweedledee nói. "Chúng tôi không có ý kiến gì. Ngược lại."
"Những kẻ ích kỷ!" - Alice nghĩ thầm, và em vừa định cất lời chúc "Chúc ngủ ngon" rồi bỏ đi, thì Tweedledum nhảy xổ ra từ dưới chiếc ô, túm chặt lấy cổ tay em.
"Cô bé có thấy cái đó không?" - anh nói, giọng nghẹn ngào vì giận dữ, đôi mắt mở to và chuyển sang màu vàng, khi anh run rẩy đưa ngón tay chỉ vào một vật nhỏ màu trắng nằm dưới gốc cây.
"Chỉ là một chiếc lục lạc thôi," Alice đáp, sau khi xem xét kỹ lưỡng vật nhỏ màu trắng ấy. "Không phải rắn lục lạc6 đâu nhé," em vội nói thêm, nghĩ rằng anh đang sợ hãi, "chỉ là một chiếc lục lạc cũ - khá cũ và đã hỏng thôi."
"Tôi biết mà!" - Tweedledum gào lên, bắt đầu giậm chân loạn xạ và vò đầu bứt tai. "Tất nhiên là nó hỏng rồi!" Nói đoạn, anh quay sang nhìn Tweedledee, người lập tức ngồi phệt xuống đất và cố gắng chui tọt vào dưới chiếc ô.
Alice đặt tay lên cánh tay anh, nhẹ nhàng dỗ dành: "Anh không cần phải tức giận vậy về một chiếc lục lạc cũ đâu."
"Nhưng nó không cũ!" - Tweedledum hét lên, cơn thịnh nộ dữ dội hơn bao giờ hết. "Nó mới, tôi đã bảo cô bé rồi - tôi mới mua nó hôm qua - chiếc LỤC LẠC mới tinh của tôi!" Giọng anh vút lên thành một tiếng thét the thé.
Suốt lúc ấy, Tweedledee đang cố gắng hết sức để gập chiếc ô lại với chính mình ở bên trong: đây quả là một cảnh tượng kỳ quặc đến nỗi nó hoàn toàn làm Alice sao lãng khỏi người anh em đang giận dữ kia. Nhưng anh ta không thể làm nó vừa ý mình cho lắm, cuối cùng lăn cù ra, cuộn tròn trong chiếc ô, chỉ thò mỗi cái đầu ra ngoài, và nằm đó, liên tục há và ngậm miệng cùng đôi mắt to tướng - "trông giống một con cá hơn bất cứ thứ gì khác," Alice nghĩ thầm.
"Tất nhiên là cậu đồng ý làm một trận giao tranh chứ?" - Tweedledum nói, giọng đã bình tĩnh hơn.
"Tớ cho là vậy," người kia sưng sỉa trả lời, trong lúc bò ra khỏi chiếc ô, "nhưng cô bé phải giúp chúng ta mặc đồ, cậu biết đấy."
Thế là hai anh em dắt tay nhau vào rừng, và chỉ một phút sau đã quay lại với vòng tay ôm đầy đồ đạc - nào là gối ôm, chăn đắp, thảm chùi chân, khăn trải bàn, lồng bàn và xô đựng than. "Tôi hy vọng cô bé là một tay cừ khôi về ghim và buộc dây?" - Tweedledum nhận xét. "Tất cả những thứ này bằng cách nào đó đều phải được khoác lên người."
Sau này Alice kể lại rằng em chưa từng thấy chuyện gì ầm ĩ đến thế trong suốt cuộc đời mình - cái cách hai người đó tất bật ngược xuôi, số lượng đồ đạc họ chất lên người, và sự phiền phức họ gây ra cho em khi phải buộc dây và cài khuy. "Thật sự thì đến lúc chuẩn bị xong, họ trông sẽ giống những đống quần áo cũ hơn là bất cứ thứ gì khác!" - em tự nhủ trong lúc sắp xếp một chiếc gối ôm quanh cổ Tweedledee, "để giữ cho đầu tôi không bị chém đứt," như anh đã nói.
"Cô bé biết đấy," anh nói thêm với giọng rất nghiêm trọng, "đó là một trong những chuyện tồi tệ nhất có thể xảy ra với một người trong một trận giao tranh - bị chém đứt đầu."
Alice bật cười, nhưng em xoay xở biến nó thành một tiếng ho, sợ làm tổn thương cảm xúc của anh.
"Trông tôi có nhợt nhạt lắm không?" - Tweedledum nói, tiến đến để được buộc chiếc mũ bảo hiểm lên đầu, anh gọi nó là mũ bảo hiểm, mặc dù nó trông giống một cái xoong hơn.
"Chà - dạ - một chút," Alice dịu dàng trả lời.
"Bình thường tôi rất dũng cảm," anh tiếp tục, giọng trầm trầm, "chỉ là hôm nay tôi tình cờ bị nhức đầu."
"Và tớ thì bị đau răng!" - Tweedledee xen vào, anh đã tình cờ nghe được lời nhận xét. "Tớ còn tệ hơn cậu nhiều!"
"Thế thì tốt hơn hết là hai anh không nên đánh nhau hôm nay," Alice nói, nghĩ rằng đây là cơ hội tốt để kiến tạo hòa bình.
"Chúng tớ phải đánh nhau một chút, nhưng tớ không quan tâm đến việc kéo dài," Tweedledum nói. "Bây giờ là mấy giờ rồi?"
Tweedledee xem đồng hồ, đáp: "Bốn rưỡi."
"Hãy đánh nhau đến sáu giờ, rồi ăn tối," Tweedledum nói.
"Được thôi," người kia nói, có vẻ hơi buồn bã, "và cô bé có thể xem chúng ta - nhưng tốt hơn là cô bé đừng đến quá gần," anh nói thêm, "vì tôi thường đánh trúng mọi thứ tôi có thể nhìn thấy - khi tôi thực sự phấn khích."
"Và tôi đánh trúng mọi thứ trong tầm với," Tweedledum kêu lên, "cho dù tôi có nhìn thấy nó hay không!"
Alice bật cười: "Em đoán anh hẳn là đánh trúng những cái cây khá thường xuyên đấy."
Tweedledum nhìn quanh với một nụ cười mãn nguyện: "Tôi không cho rằng sẽ còn một cái cây nào đứng vững ở khoảng cách rất xa chung quanh, vào lúc chúng tôi kết thúc đâu!"
"Và tất cả chỉ vì một chiếc lục lạc!" - Alice nói, vẫn hy vọng làm họ thấy một chút xấu hổ vì đã đánh nhau vì một chuyện vặt vãnh như vậy.
"Tôi sẽ không bận tâm nhiều đến thế đâu," Tweedledum nói, "nếu đó không phải là một chiếc mới."
"Mình ước gì con quạ khổng lồ sẽ đến!" - Alice nghĩ bụng.
"Chỉ có một thanh kiếm thôi, cậu biết đấy," Tweedledum nói với người em, "nhưng cậu có thể dùng chiếc ô - cũng sắc như vậy đấy. Nhưng chúng ta phải bắt đầu nhanh lên. Trời đang tối đen như mực rồi."
"Và còn tối hơn thế nữa," Tweedledee nói.
Trời tối nhanh đến nỗi Alice nghĩ chắc chắn sắp có một cơn dông. "Đám mây đen kia mới dày làm sao!" - em nói. "Và nó di chuyển nhanh làm sao! Chà, em thật sự tin rằng nó có cánh!"
"Đó là con quạ!" - Tweedledum kêu lên bằng một giọng lanh lảnh hoảng hốt. Hai anh em vắt chân lên cổ chạy, và mất hút trong chốc lát.
Alice chạy một đoạn ngắn vào rừng, rồi dừng lại dưới một cái cây lớn. "Ở đây nó không bao giờ có thể bắt được mình," em nghĩ thầm, "nó quá lớn để lách qua những cái cây. Nhưng mình ước gì nó đừng vỗ cánh như thế - nó tạo ra cả một cơn bão trong rừng - chiếc khăn choàng của ai đó đang bị thổi bay kìa!"
-
Chi tiết này gợi nhắc đến các buổi triển lãm tượng sáp rất phổ biến ở Anh vào thế kỷ 19 (nổi bật nhất là bảo tàng Madame Tussauds, mở cửa tại London năm 1835), nơi khách tham quan phải mua vé để chiêm ngưỡng các nhân vật được tạo hình sống động như thật. Do hai anh em đứng hoàn toàn bất động nên Alice tưởng nhầm họ là vật trưng bày. ↩
-
Một bài hát đồng dao và trò chơi vòng tròn truyền thống rất nổi tiếng của trẻ em Anh. Các em thường nắm tay nhau nhảy múa thành vòng tròn và làm các động tác mô phỏng sinh hoạt thường ngày theo nhịp điệu bài hát. ↩
-
Tựa đề bài thơ (nguyên tác: The Walrus and the Carpenter) là một trong tác phẩm tiêu biểu nhất cho thể loại thơ vô nghĩa (nonsense verse) của Lewis Carroll. Bài thơ tuân thủ nghiêm ngặt nhịp điệu truyền thống nhưng kết hợp những hình ảnh phi lý nhằm trào phúng và giễu nhại các bài thơ răn dạy đạo đức cứng nhắc của thời kỳ Victoria. ↩
-
Bắt nguồn từ thành ngữ tiếng Anh 'pigs might fly' (lợn có thể bay), dùng để chỉ một điều hoang đường, viển vông, hoàn toàn không thể xảy ra trong thực tế. ↩
-
Trong phần này, Lewis Carroll xây dựng thế giới như một bàn cờ vua, trong đó Vua Đỏ (Red King) tương ứng với quân Vua đen của bàn cờ hiện đại. Việc Tweedledee lập luận rằng Alice 'chỉ là một thứ gì đó trong giấc mơ của Vua Đỏ' mỉa mai triết lý duy tâm chủ quan của triết gia George Berkeley (cho rằng vạn vật chỉ tồn tại khi được một tâm trí nhận thức), một khái niệm học thuật phức tạp được lồng ghép khéo léo vào truyện. ↩
-
Ở đây có một sự tổn thất biên dịch (translation loss). Trong nguyên tác, tác giả dùng trò chơi chữ (pun) giữa từ 'rattle' (chiếc lục lạc, đồ chơi phát ra tiếng kêu) và 'rattlesnake' (rắn đuôi chuông). Bản dịch sử dụng từ 'rắn lục lạc' (một cách gọi khác của rắn đuôi chuông) để cố gắng truyền tải trọn vẹn nét tương đồng về mặt chữ này. ↩
CHAPTER IV. Tweedledum And Tweedledee
They were standing under a tree, each with an arm round the other’s neck, and Alice knew which was which in a moment, because one of them had “DUM” embroidered on his collar, and the other “DEE.” “I suppose they’ve each got ‘TWEEDLE’ round at the back of the collar,” she said to herself.
They stood so still that she quite forgot they were alive, and she was just looking round to see if the word ‘TWEEDLE’ was written at the back of each collar, when she was startled by a voice coming from the one marked “DUM.”
“If you think we’re wax-works,” he said, “you ought to pay, you know. Wax-works weren’t made to be looked at for nothing, nohow!”
“Contrariwise,” added the one marked “DEE,” “if you think we’re alive, you ought to speak.”
“I’m sure I’m very sorry,” was all Alice could say; for the words of the old song kept ringing through her head like the ticking of a clock, and she could hardly help saying them out loud:-
“Tweedledum and Tweedledee
Agreed to have a battle;
For Tweedledum said Tweedledee
Had spoiled his nice new rattle.
Just then flew down a monstrous crow,
As black as a tar-barrel;
Which frightened both the heroes so,
They quite forgot their quarrel.”
“I know what you’re thinking about,” said Tweedledum: “but it isn’t so, nohow.”
“Contrariwise,” continued Tweedledee, “if it was so, it might be; and if it were so, it would be; but as it isn’t, it ain’t. That’s logic.”
“I was thinking,” Alice said very politely, “which is the best way out of this wood: it’s getting so dark. Would you tell me, please?”
But the little men only looked at each other and grinned.
They looked so exactly like a couple of great schoolboys, that Alice couldn’t help pointing her finger at Tweedledum, and saying “First Boy!”
“Nohow!” Tweedledum cried out briskly, and shut his mouth up again with a snap.
“Next Boy!” said Alice, passing on to Tweedledee, though she felt quite certain he would only shout out “Contrariwise!” and so he did.
“You’ve been wrong!” cried Tweedledum. “The first thing in a visit is to say ‘How d’ye do?’ and shake hands!” And here the two brothers gave each other a hug, and then they held out the two hands that were free, to shake hands with her.
Alice did not like shaking hands with either of them first, for fear of hurting the other one’s feelings; so, as the best way out of the difficulty, she took hold of both hands at once: the next moment they were dancing round in a ring. This seemed quite natural (she remembered afterwards), and she was not even surprised to hear music playing: it seemed to come from the tree under which they were dancing, and it was done (as well as she could make it out) by the branches rubbing one across the other, like fiddles and fiddle-sticks.
“But it certainly was funny,” (Alice said afterwards, when she was telling her sister the history of all this,) “to find myself singing ‘Here we go round the mulberry bush.’ I don’t know when I began it, but somehow I felt as if I’d been singing it a long long time!”
The other two dancers were fat, and very soon out of breath. “Four times round is enough for one dance,” Tweedledum panted out, and they left off dancing as suddenly as they had begun: the music stopped at the same moment.
Then they let go of Alice’s hands, and stood looking at her for a minute: there was a rather awkward pause, as Alice didn’t know how to begin a conversation with people she had just been dancing with. “It would never do to say ‘How d’ye do?’ now,” she said to herself: “we seem to have got beyond that, somehow!”
“I hope you’re not much tired?” she said at last.
“Nohow. And thank you very much for asking,” said Tweedledum.
“So much obliged!” added Tweedledee. “You like poetry?”
“Ye-es, pretty well-some poetry,” Alice said doubtfully. “Would you tell me which road leads out of the wood?”
“What shall I repeat to her?” said Tweedledee, looking round at Tweedledum with great solemn eyes, and not noticing Alice’s question.
“‘The Walrus and the Carpenter’ is the longest,” Tweedledum replied, giving his brother an affectionate hug.
Tweedledee began instantly:
“The sun was shining-”
Here Alice ventured to interrupt him. “If it’s very long,” she said, as politely as she could, “would you please tell me first which road-”
Tweedledee smiled gently, and began again:
“The sun was shining on the sea,
Shining with all his might:
He did his very best to make
The billows smooth and bright-
And this was odd, because it was
The middle of the night.
The moon was shining sulkily,
Because she thought the sun
Had got no business to be there
After the day was done-
‘It’s very rude of him,’ she said,
‘To come and spoil the fun!’
The sea was wet as wet could be,
The sands were dry as dry.
You could not see a cloud, because
No cloud was in the sky:
No birds were flying over head-
There were no birds to fly.
The Walrus and the Carpenter
Were walking close at hand;
They wept like anything to see
Such quantities of sand:
‘If this were only cleared away,’
They said, ‘it would be grand!’
‘If seven maids with seven mops
Swept it for half a year,
Do you suppose,’ the Walrus said,
‘That they could get it clear?’
‘I doubt it,’ said the Carpenter,
And shed a bitter tear.
‘O Oysters, come and walk with us!’
The Walrus did beseech.
‘A pleasant walk, a pleasant talk,
Along the briny beach:
We cannot do with more than four,
To give a hand to each.’
The eldest Oyster looked at him.
But never a word he said:
The eldest Oyster winked his eye,
And shook his heavy head-
Meaning to say he did not choose
To leave the oyster-bed.
But four young oysters hurried up,
All eager for the treat:
Their coats were brushed, their faces washed,
Their shoes were clean and neat-
And this was odd, because, you know,
They hadn’t any feet.
Four other Oysters followed them,
And yet another four;
And thick and fast they came at last,
And more, and more, and more-
All hopping through the frothy waves,
And scrambling to the shore.
The Walrus and the Carpenter
Walked on a mile or so,
And then they rested on a rock
Conveniently low:
And all the little Oysters stood
And waited in a row.
‘The time has come,’ the Walrus said,
‘To talk of many things:
Of shoes-and ships-and sealing-wax-
Of cabbages-and kings-
And why the sea is boiling hot-
And whether pigs have wings.’
‘But wait a bit,’ the Oysters cried,
‘Before we have our chat;
For some of us are out of breath,
And all of us are fat!’
‘No hurry!’ said the Carpenter.
They thanked him much for that.
‘A loaf of bread,’ the Walrus said,
‘Is what we chiefly need:
Pepper and vinegar besides
Are very good indeed-
Now if you’re ready Oysters dear,
We can begin to feed.’
‘But not on us!’ the Oysters cried,
Turning a little blue,
‘After such kindness, that would be
A dismal thing to do!’
‘The night is fine,’ the Walrus said
‘Do you admire the view?
‘It was so kind of you to come!
And you are very nice!’
The Carpenter said nothing but
‘Cut us another slice:
I wish you were not quite so deaf-
I’ve had to ask you twice!’
‘It seems a shame,’ the Walrus said,
‘To play them such a trick,
After we’ve brought them out so far,
And made them trot so quick!’
The Carpenter said nothing but
‘The butter’s spread too thick!’
‘I weep for you,’ the Walrus said.
‘I deeply sympathize.’
With sobs and tears he sorted out
Those of the largest size.
Holding his pocket handkerchief
Before his streaming eyes.
‘O Oysters,’ said the Carpenter.
‘You’ve had a pleasant run!
Shall we be trotting home again?’
But answer came there none-
And that was scarcely odd, because
They’d eaten every one.”
“I like the Walrus best,” said Alice: “because you see he was a little sorry for the poor oysters.”
“He ate more than the Carpenter, though,” said Tweedledee. “You see he held his handkerchief in front, so that the Carpenter couldn’t count how many he took: contrariwise.”
“That was mean!” Alice said indignantly. “Then I like the Carpenter best-if he didn’t eat so many as the Walrus.”
“But he ate as many as he could get,” said Tweedledum.
This was a puzzler. After a pause, Alice began, “Well! They were both very unpleasant characters-” Here she checked herself in some alarm, at hearing something that sounded to her like the puffing of a large steam-engine in the wood near them, though she feared it was more likely to be a wild beast. “Are there any lions or tigers about here?” she asked timidly.
“It’s only the Red King snoring,” said Tweedledee.
“Come and look at him!” the brothers cried, and they each took one of Alice’s hands, and led her up to where the King was sleeping.
“Isn’t he a lovely sight?” said Tweedledum.
Alice couldn’t say honestly that he was. He had a tall red night-cap on, with a tassel, and he was lying crumpled up into a sort of untidy heap, and snoring loud-“fit to snore his head off!” as Tweedledum remarked.
“I’m afraid he’ll catch cold with lying on the damp grass,” said Alice, who was a very thoughtful little girl.
“He’s dreaming now,” said Tweedledee: “and what do you think he’s dreaming about?”
Alice said “Nobody can guess that.”
“Why, about you!” Tweedledee exclaimed, clapping his hands triumphantly. “And if he left off dreaming about you, where do you suppose you’d be?”
“Where I am now, of course,” said Alice.
“Not you!” Tweedledee retorted contemptuously. “You’d be nowhere. Why, you’re only a sort of thing in his dream!”
“If that there King was to wake,” added Tweedledum, “you’d go out-bang!-just like a candle!”
“I shouldn’t!” Alice exclaimed indignantly. “Besides, if I’m only a sort of thing in his dream, what are you, I should like to know?”
“Ditto” said Tweedledum.
“Ditto, ditto” cried Tweedledee.
He shouted this so loud that Alice couldn’t help saying, “Hush! You’ll be waking him, I’m afraid, if you make so much noise.”
“Well, it no use your talking about waking him,” said Tweedledum, “when you’re only one of the things in his dream. You know very well you’re not real.”
“I am real!” said Alice and began to cry.
“You won’t make yourself a bit realler by crying,” Tweedledee remarked: “there’s nothing to cry about.”
“If I wasn’t real,” Alice said-half-laughing through her tears, it all seemed so ridiculous-“I shouldn’t be able to cry.”
“I hope you don’t suppose those are real tears?” Tweedledum interrupted in a tone of great contempt.
“I know they’re talking nonsense,” Alice thought to herself: “and it’s foolish to cry about it.” So she brushed away her tears, and went on as cheerfully as she could. “At any rate I’d better be getting out of the wood, for really it’s coming on very dark. Do you think it’s going to rain?”
Tweedledum spread a large umbrella over himself and his brother, and looked up into it. “No, I don’t think it is,” he said: “at least-not under here. Nohow.”
“But it may rain outside?”
“It may-if it chooses,” said Tweedledee: “we’ve no objection. Contrariwise.”
“Selfish things!” thought Alice, and she was just going to say “Good-night” and leave them, when Tweedledum sprang out from under the umbrella and seized her by the wrist.
“Do you see that?” he said, in a voice choking with passion, and his eyes grew large and yellow all in a moment, as he pointed with a trembling finger at a small white thing lying under the tree.
“It’s only a rattle,” Alice said, after a careful examination of the little white thing. “Not a rattle-snake, you know,” she added hastily, thinking that he was frightened: “only an old rattle-quite old and broken.”
“I knew it was!” cried Tweedledum, beginning to stamp about wildly and tear his hair. “It’s spoilt, of course!” Here he looked at Tweedledee, who immediately sat down on the ground, and tried to hide himself under the umbrella.
Alice laid her hand upon his arm, and said in a soothing tone, “You needn’t be so angry about an old rattle.”
“But it isn’t old!” Tweedledum cried, in a greater fury than ever. “It’s new, I tell you-I bought it yesterday-my nice new RATTLE!” and his voice rose to a perfect scream.
All this time Tweedledee was trying his best to fold up the umbrella, with himself in it: which was such an extraordinary thing to do, that it quite took off Alice’s attention from the angry brother. But he couldn’t quite succeed, and it ended in his rolling over, bundled up in the umbrella, with only his head out: and there he lay, opening and shutting his mouth and his large eyes-“looking more like a fish than anything else,” Alice thought.
“Of course you agree to have a battle?” Tweedledum said in a calmer tone.
“I suppose so,” the other sulkily replied, as he crawled out of the umbrella: “only she must help us to dress up, you know.”
So the two brothers went off hand-in-hand into the wood, and returned in a minute with their arms full of things-such as bolsters, blankets, hearth-rugs, table-cloths, dish-covers and coal-scuttles. “I hope you’re a good hand at pinning and tying strings?” Tweedledum remarked. “Every one of these things has got to go on, somehow or other.”
Alice said afterwards she had never seen such a fuss made about anything in all her life-the way those two bustled about-and the quantity of things they put on-and the trouble they gave her in tying strings and fastening buttons-“Really they’ll be more like bundles of old clothes than anything else, by the time they’re ready!” she said to herself, as she arranged a bolster round the neck of Tweedledee, “to keep his head from being cut off,” as he said.
“You know,” he added very gravely, “it’s one of the most serious things that can possibly happen to one in a battle-to get one’s head cut off.”
Alice laughed aloud: but she managed to turn it into a cough, for fear of hurting his feelings.
“Do I look very pale?” said Tweedledum, coming up to have his helmet tied on. (He called it a helmet, though it certainly looked much more like a saucepan.)
“Well-yes-a little,” Alice replied gently.
“I’m very brave generally,” he went on in a low voice: “only to-day I happen to have a headache.”
“And I’ve got a toothache!” said Tweedledee, who had overheard the remark. “I’m far worse off than you!”
“Then you’d better not fight to-day,” said Alice, thinking it a good opportunity to make peace.
“We must have a bit of a fight, but I don’t care about going on long,” said Tweedledum. “What’s the time now?”
Tweedledee looked at his watch, and said “Half-past four.”
“Let’s fight till six, and then have dinner,” said Tweedledum.
“Very well,” the other said, rather sadly: “and she can watch us-only you’d better not come very close,” he added: “I generally hit everything I can see-when I get really excited.”
“And I hit everything within reach,” cried Tweedledum, “whether I can see it or not!”
Alice laughed. “You must hit the trees pretty often, I should think,” she said.
Tweedledum looked round him with a satisfied smile. “I don’t suppose,” he said, “there’ll be a tree left standing, for ever so far round, by the time we’ve finished!”
“And all about a rattle!” said Alice, still hoping to make them a little ashamed of fighting for such a trifle.
“I shouldn’t have minded it so much,” said Tweedledum, “if it hadn’t been a new one.”
“I wish the monstrous crow would come!” thought Alice.
“There’s only one sword, you know,” Tweedledum said to his brother: “but you can have the umbrella-it’s quite as sharp. Only we must begin quick. It’s getting as dark as it can.”
“And darker,” said Tweedledee.
It was getting dark so suddenly that Alice thought there must be a thunderstorm coming on. “What a thick black cloud that is!” she said. “And how fast it comes! Why, I do believe it’s got wings!”
“It’s the crow!” Tweedledum cried out in a shrill voice of alarm: and the two brothers took to their heels and were out of sight in a moment.
Alice ran a little way into the wood, and stopped under a large tree. “It can never get at me here,” she thought: “it’s far too large to squeeze itself in among the trees. But I wish it wouldn’t flap its wings so-it makes quite a hurricane in the wood-here’s somebody’s shawl being blown away!”