CHƯƠNG VIII. "ĐÓ LÀ PHÁT MINH CỦA RIÊNG TÔI"

Một lát sau, tiếng động dần lắng xuống, cho đến khi mọi thứ chìm trong một sự tĩnh lặng đáng sợ. Alice ngước đầu lên, hơi hoảng hốt. Xung quanh chẳng còn một bóng người. Ý nghĩ đầu tiên lóe lên trong đầu cô bé: chắc hẳn mình đã mơ về Sư tử, Kỳ lân và những Sứ giả Anglo-Saxon kỳ quặc kia. Thế nhưng chiếc đĩa lớn vẫn nằm ngay dưới chân, đúng chỗ cô bé vừa cố gắng cắt chiếc bánh mận. "Vậy ra mình không hề mơ," cô bé tự nhủ, "trừ phi-trừ phi tất cả chúng ta đều ở trong cùng một giấc mơ. Mình chỉ hy vọng đó là giấc mơ của mình, chứ không phải của Vua Đỏ! Mình không thích làm kẻ trong giấc mơ của người khác," cô bé nói tiếp, giọng hơi than vãn: "Mình rất muốn đi đánh thức ông ấy dậy để xem chuyện gì sẽ xảy ra!"

Đúng lúc ấy, dòng suy nghĩ của cô bé bị cắt ngang bởi một tiếng hét vang trời: "Á ha! Á ha! Chiếu tướng!" Một Hiệp sĩ mặc áo giáp đỏ rực phi ngựa nước đại về phía cô bé, vung vẩy một cây gậy lớn. Vừa đến gần, con ngựa đột ngột dừng lại. "Cô bé là tù binh của ta!" Hiệp sĩ Đỏ gầm lên, rồi gã lộn nhào khỏi lưng ngựa.

Dù giật mình, Alice lại lo cho gã hơn là cho bản thân. Cô bé hơi lo lắng nhìn gã khi gã cố trèo lên ngựa lần nữa. Vừa ngồi yên vị trên yên, gã lại mở miệng: "Cô bé là-" nhưng một giọng nói khác cắt ngang: "Á ha! Á ha! Chiếu tướng!" Alice ngạc nhiên quay lại tìm kẻ thù mới.

Lần này là một Hiệp sĩ Trắng. Ông phi ngựa đến sát Alice, rồi cũng lộn nhào khỏi lưng ngựa y hệt Hiệp sĩ Đỏ. Sau đó ông trèo lên lại, và hai Hiệp sĩ ngồi trên yên, nhìn nhau hồi lâu không nói lời nào. Alice ngơ ngác nhìn từ người này sang người kia.

"Cô bé là tù binh của ta, ngươi biết đấy!" cuối cùng Hiệp sĩ Đỏ lên tiếng.

"Đúng vậy, nhưng ta đã đến và giải cứu cô bé!" Hiệp sĩ Trắng đáp.

"Chà, vậy thì chúng ta phải đánh nhau vì cô bé thôi," Hiệp sĩ Đỏ nói. Gã cầm lấy chiếc mũ bảo hiểm-đang treo trên yên ngựa, có hình dáng hơi giống đầu ngựa-rồi đội lên.

"Tất nhiên ngươi sẽ tuân thủ Luật Chiến đấu chứ?" Hiệp sĩ Trắng nhận xét, vừa nói vừa đội mũ của mình.

"Ta luôn làm thế," Hiệp sĩ Đỏ đáp. Cả hai bắt đầu giáng những cú đánh vào nhau với cơn thịnh nộ dữ dội đến mức Alice phải nấp sau một gốc cây để tránh những nhát đòn.

"Không biết Luật Chiến đấu là gì nhỉ," cô bé tự nhủ khi lén nhìn ra khỏi chỗ nấp để theo dõi trận chiến. "Hình như có một Luật là: nếu Hiệp sĩ này đánh trúng Hiệp sĩ kia, ông ta sẽ hất đối thủ khỏi ngựa; còn nếu đánh trượt, ông ta sẽ tự ngã nhào. Một Luật khác hình như là họ cầm gậy bằng cánh tay, cứ như thể họ là những con rối Punch và Judy vậy. Họ rơi xuống ồn ào thật đấy! Cứ như cả bộ đồ nghề nhóm lửa đổ sầm vào tấm chắn lò sưởi! Và lũ ngựa mới ngoan ngoãn làm sao! Chúng để họ trèo lên trèo xuống cứ như thể chúng là những cái bàn!"

Còn một Luật Chiến đấu khác mà Alice chưa kịp nhận ra: hình như họ luôn ngã cắm đầu xuống đất, và trận chiến kết thúc khi cả hai cùng ngã theo cách đó, nằm sóng soài cạnh nhau. Khi đứng dậy, họ bắt tay nhau. Rồi Hiệp sĩ Đỏ trèo lên ngựa và phóng đi mất.

"Đó là một chiến thắng vẻ vang, đúng không?" Hiệp sĩ Trắng thở hổn hển bước tới, buông lời hỏi.

"Cháu không biết," Alice ngờ vực đáp. "Cháu chẳng muốn làm tù binh của ai cả. Cháu chỉ muốn làm một Nữ hoàng thôi."

"Cô bé sẽ được như vậy khi băng qua con suối tiếp theo," Hiệp sĩ Trắng nói. "Tôi sẽ đưa cô bé đến cuối khu rừng an toàn - rồi sau đó tôi phải quay về, cô bé biết đấy. Nước đi của tôi kết thúc ở đó."

"Cháu cảm ơn ông nhiều lắm," Alice nói. "Để cháu giúp ông cởi mũ bảo hiểm nhé?" Rõ ràng ông chẳng thể tự mình làm nổi việc đó; nhưng cuối cùng cô bé cũng xoay xở lắc được ông ra khỏi chiếc mũ.

"Giờ thì tôi có thể thở dễ dàng hơn rồi," Hiệp sĩ nói, dùng cả hai tay vén mái tóc bù xù ra sau, rồi hướng khuôn mặt hiền lành cùng đôi mắt to dịu dàng về phía Alice. Cô bé nghĩ suốt đời mình chưa từng thấy một người lính nào kỳ lạ đến thế.

Ông mặc một bộ áo giáp thiếc chẳng vừa vặn chút nào, và trên vai còn đeo lộn ngược một chiếc hộp gỗ thông nhỏ hình thù kỳ quái, nắp thì mở tung. Alice nhìn chiếc hộp với vẻ vô cùng tò mò.

"Tôi thấy cô bé đang chiêm ngưỡng chiếc hộp nhỏ của tôi." Hiệp sĩ cất giọng thân thiện. "Đó là phát minh của riêng tôi - để đựng quần áo và bánh mì kẹp. Cô bé thấy đấy, tôi đeo nó lộn ngược để mưa không thể lọt vào trong."

"Nhưng đồ đạc có thể rơi ra ngoài," Alice nhẹ nhàng nhận xét. "Ông có biết nắp hộp đang mở không?"

"Tôi không biết," Hiệp sĩ nói, một nét bực dọc thoáng qua khuôn mặt. "Vậy thì mọi thứ chắc hẳn đã rơi ra ngoài hết rồi! Và cái hộp chẳng còn tác dụng gì nếu không có chúng." Vừa nói ông vừa tháo chiếc hộp ra, và ngay khi định ném nó vào bụi cây, một ý nghĩ bất chợt lóe lên trong đầu. Ông cẩn thận treo nó lên một cái cây. "Cô bé có đoán được tại sao tôi làm thế không?" ông hỏi Alice.

Alice lắc đầu.

"Với hy vọng lũ ong sẽ làm tổ trong đó - rồi tôi sẽ có mật ong."

"Nhưng ông đã có một cái tổ ong - hay thứ gì đó tương tự - buộc vào yên ngựa rồi mà," Alice nói.

"Đúng, đó là một cái tổ ong rất tốt," Hiệp sĩ nói bằng giọng bất mãn, "một trong những loại tốt nhất đấy. Nhưng chưa có con ong nào bén mảng tới gần nó cả. Còn thứ kia là bẫy chuột. Tôi cho là bọn chuột đã xua đuổi lũ ong - hoặc bầy ong xua đuổi bọn chuột, tôi chẳng biết cái nào nữa."

"Cháu thắc mắc không biết cái bẫy chuột để làm gì," Alice nói. "Bọn chuột đâu có xuất hiện trên lưng ngựa."

"Có lẽ là không," Hiệp sĩ đáp: "nhưng nhỡ chúng có đến, tôi không muốn chúng chạy lung tung khắp nơi."

"Cô bé thấy đấy," ông tiếp lời sau một hồi im lặng, "tốt nhất là nên chuẩn bị cho mọi tình huống. Đó là lý do con ngựa của tôi đeo tất cả những chiếc vòng chân quanh móng."

"Nhưng chúng dùng để làm gì ạ?" Alice hỏi, giọng vô cùng tò mò.

"Để phòng ngừa vết cắn của cá mập," Hiệp sĩ đáp. "Đó là một phát minh của riêng tôi. Và bây giờ, giúp tôi trèo lên nào. Tôi sẽ đi cùng cô bé đến cuối khu rừng - Cái đĩa dùng để làm gì thế?"

"Nó để đựng bánh mận ạ," Alice đáp.

"Tốt hơn hết chúng ta nên mang nó theo," Hiệp sĩ nói. "Nó sẽ rất tiện dụng nếu chúng ta tìm thấy bánh mận. Giúp tôi nhét nó vào cái túi này."

Việc này mất rất nhiều thời gian mới xoay xở xong, mặc dù Alice đã cẩn thận giữ cho miệng túi mở rộng. Hiệp sĩ rất vụng về khi nhét chiếc đĩa vào: hai ba lần đầu thử, chính ông lại ngã cắm đầu vào túi thay vì chiếc đĩa. "Nó hơi chật chội, cô bé thấy đấy," ông nói, khi cuối cùng họ cũng nhét được nó vào; "Có quá nhiều chân nến trong túi." Và ông treo nó lên yên ngựa, vốn dĩ đã chất đầy những bó cà rốt, đồ nghề nhóm lửa, cùng vô số thứ linh tinh khác.

"Tôi hy vọng cô bé đã buộc tóc thật chặt rồi?" ông tiếp tục, khi họ khởi hành.

"Chỉ theo cách thông thường thôi ạ," Alice cười đáp.

"Thế thì chưa đủ đâu," ông lo lắng nói. "Cô bé thấy đấy, gió ở đây rất mạnh. Nó đặc như súp vậy."

"Ông đã phát minh ra cách nào để giữ tóc không bị gió thổi bay chưa?" Alice hỏi.

"Chưa," Hiệp sĩ nói. "Nhưng tôi đã có cách để giữ tóc không bị rụng."

"Cháu rất muốn nghe thử xem sao."

"Đầu tiên cô bé lấy một cái gậy thẳng đứng," Hiệp sĩ nói. "Sau đó cô bé để tóc bò lên cái gậy đó, như một cây ăn quả. Lý do tóc rụng là vì nó rủ xuống - mọi thứ không bao giờ rơi ngược lên trên, cô bé biết đấy. Đây là một cách do chính tôi phát minh. Cô bé có thể thử nếu muốn."

Kế hoạch đó nghe có vẻ chẳng thoải mái chút nào, Alice nghĩ bụng. Trong vài phút cô bé im lặng rảo bước, băn khoăn về ý tưởng đó, thi thoảng lại phải dừng lại để giúp đỡ vị Hiệp sĩ tội nghiệp - người chắc chắn không phải là một tay cưỡi ngựa cừ khôi.

Mỗi khi con ngựa dừng lại (điều mà nó rất hay làm), ông ngã về phía trước; và mỗi khi nó đi tiếp (thường khá đột ngột), ông lại ngã về phía sau. Ngoài việc đó ra thì ông ngồi trên ngựa khá vững, ngoại trừ thi thoảng ông có thói quen ngã sang một bên. Vì ông thường ngã về phía Alice đang đi bộ, nên cô bé sớm nhận ra cách tốt nhất là đừng đi quá gần con ngựa.

"Cháu e là ông không có nhiều kinh nghiệm cưỡi ngựa," cô bé đánh bạo lên tiếng, khi đang đỡ ông dậy sau cú ngã thứ năm.

Hiệp sĩ trông rất đỗi ngạc nhiên, và có chút phật ý trước lời nhận xét đó. "Điều gì khiến cô bé nói thế?" ông hỏi, trong lúc lồm cồm trèo lại lên yên ngựa, một tay nắm lấy tóc Alice để giữ mình khỏi ngã nhào sang phía bên kia.

"Bởi vì người ta không hay ngã nhiều như vậy khi họ đã thực hành nhiều lần."

"Tôi đã thực hành rất nhiều," Hiệp sĩ vô cùng nghiêm trang nói: "thực hành rất nhiều!"

Alice chẳng nghĩ ra được câu nào hay hơn ngoài việc thốt lên "Thật vậy sao?" nhưng cô bé cố nói bằng giọng chân thành nhất có thể. Sau đó họ tiếp tục đi trong im lặng một đoạn. Hiệp sĩ nhắm mắt lầm bầm một mình, còn Alice thì lo lắng chờ đợi cú ngã tiếp theo.

"Nghệ thuật cưỡi ngựa vĩ đại," Hiệp sĩ đột nhiên cất tiếng lớn, vừa nói vừa vung vẩy cánh tay phải, "là giữ -" Tới đây câu nói kết thúc đột ngột như lúc bắt đầu, khi Hiệp sĩ ngã phịch bằng đầu xuống đúng lối đi mà Alice đang bước tới. Lần này cô bé khá hoảng sợ, và cất giọng đầy lo lắng khi đỡ ông dậy: "Cháu hy vọng không có khúc xương nào bị gãy ạ?"

"Không có gì đáng kể," Hiệp sĩ nói, cứ như thể ông chẳng bận tâm gì đến việc gãy hai ba khúc xương. "Nghệ thuật cưỡi ngựa vĩ đại, như tôi đang nói, là - giữ thăng bằng cho chuẩn xác. Giống thế này, cô bé biết đấy -"

Ông buông dây cương, vung cả hai tay ra để diễn tả cho Alice hiểu ý mình, và lần này ông ngã ngửa ra, nằm bẹp ngay dưới chân con ngựa.

"Thực hành rất nhiều!" ông cứ lặp đi lặp lại mãi trong suốt khoảng thời gian Alice giúp ông đứng dậy. "Thực hành rất nhiều!"

"Thật quá nực cười!" Alice kêu lên, lần này thì mất hết kiên nhẫn. "Lẽ ra ông nên có một con ngựa gỗ có bánh xe mới phải!"

"Cái loại đó có đi êm không?" Hiệp sĩ hỏi với vẻ vô cùng thích thú, vừa nói vừa vòng tay ôm lấy cổ con ngựa, vừa kịp lúc để cứu vãn bản thân khỏi bị ngã một lần nữa.

"Êm hơn nhiều so với một con ngựa sống," Alice nói, khẽ thét lên một tràng cười, mặc dù cô bé đã cố gắng hết sức để nhịn lại.

"Tôi sẽ sắm một con," Hiệp sĩ đăm chiêu tự nhủ. "Một hoặc hai con - vài con."

Sau đó là một khoảng lặng ngắn, rồi Hiệp sĩ lại tiếp tục. "Tôi là một tay cừ khôi trong việc phát minh ra nhiều thứ. Này, tôi dám chắc cô bé có để ý thấy, lần trước khi cô bé đỡ tôi dậy, trông tôi khá trầm ngâm?"

"Ông có vẻ hơi nghiêm trọng," Alice nói.

"Chà, ngay lúc đó tôi đang phát minh ra một cách mới để trèo qua cổng - cô bé có muốn nghe thử không?"

"Cháu rất sẵn lòng ạ," Alice lịch sự đáp.

"Tôi sẽ cho cô bé biết làm thế nào tôi lại nghĩ ra cách đó," Hiệp sĩ nói. "Cô bé thấy đấy, tôi tự nhủ: 'Khó khăn duy nhất nằm ở đôi chân: cái đầu thì đã đủ cao rồi.' Thế là, đầu tiên tôi đặt đầu mình lên đỉnh cổng - rồi tôi trồng chuối - lúc này chân tôi đã đủ cao, cô bé thấy đấy - và thế là tôi qua được, cô bé hiểu chứ."

"Vâng, cháu đoán là ông sẽ qua được khi làm xong việc đó," Alice đăm chiêu nói: "nhưng ông không nghĩ là việc đó sẽ khá khó khăn sao?"

"Tôi chưa thử cách đó," Hiệp sĩ nghiêm trang nói: "nên tôi không thể chắc chắn được - nhưng tôi e là việc đó sẽ hơi khó khăn một chút."

Ông trông rất đỗi bực bội trước ý nghĩ đó, đến nỗi Alice phải vội vàng đổi chủ đề. "Chiếc mũ bảo hiểm của ông mới kỳ lạ làm sao!" cô bé vui vẻ nói. "Đó cũng là phát minh của ông ạ?"

Hiệp sĩ tự hào cúi xuống nhìn chiếc mũ bảo hiểm đang treo trên yên ngựa. "Đúng vậy," ông nói, "nhưng tôi đã phát minh ra một cái còn tốt hơn thế này - giống hình một viên đường phèn nón1. Hồi trước khi tôi hay đội nó, hễ tôi ngã ngựa, nó luôn chạm đất ngay lập tức. Thế là tôi chỉ phải rơi một đoạn rất ngắn, cô bé thấy đấy. Tuy nhiên, chắc chắn là có nguy cơ rơi vào trong mũ. Việc đó đã từng xảy ra với tôi một lần - và điều tồi tệ nhất là, trước khi tôi kịp chui ra, gã Hiệp sĩ Trắng kia lại đi tới và đội nó lên. Gã tưởng đó là mũ bảo hiểm của mình."

Vị Hiệp sĩ trông thật nghiêm trọng về chuyện này đến mức Alice không dám cười. "Cháu e là ông hẳn đã làm gã bị thương," cô bé run run cất lời, "khi ngồi trên đỉnh đầu gã."

"Tất nhiên là tôi đã phải đá gã," Hiệp sĩ nói một cách rất nghiêm túc. "Và rồi gã cởi mũ bảo hiểm ra lần nữa - nhưng phải mất hàng giờ đồng hồ mới lôi tôi ra được. Lúc đó tôi bị kẹt nhanh như - như chớp2 vậy, cô bé biết đấy."

"Nhưng đó là một kiểu nhanh khác mà," Alice phản đối.

Hiệp sĩ lắc đầu. "Tôi có thể đoan chắc với cô bé, tôi bị kẹt đủ mọi loại nhanh!" ông nói. Ông giơ hai tay lên đầy phấn khích khi thốt ra điều này, và ngay lập tức lăn khỏi yên ngựa, rồi ngã nhào cắm đầu xuống một cái mương sâu.

Alice chạy tới bờ mương để tìm ông. Cô bé hơi giật mình trước cú ngã, vì một lúc khá lâu trước đó ông vẫn giữ thăng bằng rất tốt, và cô bé sợ rằng lần này có khi ông bị thương thật. Tuy nhiên, mặc dù chẳng nhìn thấy gì ngoài lòng bàn chân ông, cô bé cảm thấy nhẹ nhõm hơn nhiều khi nghe thấy ông vẫn tiếp tục trò chuyện bằng giọng điệu thường ngày. "Đủ mọi loại nhanh," ông lặp lại: "nhưng quả là gã đã bất cẩn khi đội mũ bảo hiểm của người khác lên - lại còn có người ở trong đó nữa chứ."

"Làm thế nào ông có thể tiếp tục nói chuyện rành rọt như vậy, trong khi đang lộn ngược đầu xuống đất?" Alice hỏi, trong lúc cô bé kéo chân ông ra khỏi mương, và đặt ông ngồi thành một đống trên bờ.

Hiệp sĩ tỏ vẻ ngạc nhiên trước câu hỏi. "Việc cơ thể tôi tình cờ ở đâu thì có quan trọng gì chứ?" ông đáp. "Trí óc tôi vẫn tiếp tục làm việc bình thường thôi. Thực ra, đầu tôi càng lộn ngược xuống dưới, tôi càng nghĩ ra nhiều phát minh mới."

"Bây giờ, cái thứ thông minh nhất thuộc loại đó mà tôi từng làm," ông tiếp tục sau một lúc ngừng lại, "là phát minh ra một món bánh pudding mới trong khi đang ăn món thịt."

"Vừa kịp lúc để nấu cho món tiếp theo ạ?" Alice nói.

"Chà, không phải món tiếp theo," Hiệp sĩ nói bằng giọng trầm ngâm, chậm rãi: "không, chắc chắn không phải món tiếp theo."

"Vậy thì phải là ngày hôm sau rồi. Cháu cho là ông sẽ không có hai món bánh pudding trong cùng một bữa tối đâu nhỉ?"

"Chà, không phải ngày hôm sau," Hiệp sĩ lặp lại y như trước: "không phải ngày hôm sau. Thực ra," ông tiếp tục, cúi gằm mặt xuống, và giọng ông mỗi lúc một trầm đi, "Tôi không tin món bánh pudding đó đã từng được nấu! Thực ra, tôi không tin món bánh pudding đó sẽ được nấu! Nhưng mà nó lại là một phát minh bánh pudding rất đỗi thông minh."

"Ông định dùng nguyên liệu gì để làm ra nó thế?" Alice hỏi, hy vọng có thể làm ông vui lên, vì vị Hiệp sĩ tội nghiệp có vẻ khá chán nản về chuyện này.

"Nó bắt đầu bằng giấy thấm," Hiệp sĩ rên rỉ đáp.

"Cháu e là món đó sẽ chẳng ngon lành gì-"

"Chỉ có thế không thì đúng là chẳng ngon lành gì," ông ngắt lời, giọng khá háo hức: "nhưng cô bé không thể tưởng tượng được nó sẽ tạo ra sự khác biệt đến nhường nào khi trộn với những thứ khác-như thuốc súng và sáp niêm phong đâu. Và đến đây thì tôi phải rời xa cô bé rồi." Họ vừa đi tới cuối khu rừng.

Alice chỉ biết lộ vẻ mặt hoang mang: cô bé đang bận suy nghĩ về món bánh pudding.

"Cô bé đang buồn," Hiệp sĩ lo lắng nói: "hãy để tôi hát cho cô bé nghe một bài để an ủi nhé."

"Bài hát có dài lắm không ạ?" Alice hỏi, vì ngày hôm nay cô bé đã nghe quá nhiều thơ ca rồi.

"Nó dài," Hiệp sĩ đáp, "nhưng rất, rất hay. Bất cứ ai nghe tôi hát bài này-hoặc là nó sẽ mang những giọt nước mắt đến trên đôi mắt họ, hoặc là-"

"Hoặc là gì ạ?" Alice hỏi, bởi vì Hiệp sĩ đột nhiên dừng lại.

"Hoặc là không, cô bé hiểu chứ. Tên của bài hát được gọi là 'Đôi Mắt Cá Haddock'."

"Ồ, đó là tên của bài hát, đúng không ạ?" Alice nói, cố tỏ ra hứng thú.

"Không, cô bé không hiểu rồi," Hiệp sĩ nói, trông có vẻ hơi bực dọc. "Đó là tên được gọi. Còn cái tên thực sự là 'Ông Lão Già Nua'."

"Vậy lẽ ra cháu nên nói 'Đó là những gì bài hát được gọi'?" Alice tự sửa sai.

"Không, cô bé không nên thế: đó lại là một điều hoàn toàn khác! Bài hát có tên là 'Cách thức và Phương tiện': nhưng đó chỉ là những gì nó được gọi thôi, cô bé biết đấy!"

"Chà, vậy thì bài hát là gì ạ?" Alice lúc này đã hoàn toàn bối rối, lên tiếng hỏi.

"Tôi đang nói đến chuyện đó đây," Hiệp sĩ nói. "Bài hát thực sự là 'Ngồi Trên Cổng': và giai điệu là một phát minh của riêng tôi."

Nói rồi, ông cho ngựa dừng lại và buông thõng dây cương trên cổ nó; sau đó, ông bắt đầu chậm rãi đánh nhịp bằng một tay, và với một nụ cười mỉm nở trên khuôn mặt ngây ngô hiền lành, cứ như thể đang chìm đắm vào giai điệu bài hát của chính mình.

Trong tất cả những điều kỳ lạ mà Alice chứng kiến trong hành trình Qua Tấm Gương, đây là điều mà cô bé luôn ghi nhớ rõ ràng nhất. Nhiều năm sau, cô bé vẫn có thể tái hiện lại toàn bộ khung cảnh ấy, cứ như thể nó mới diễn ra vào ngày hôm qua - đôi mắt xanh hiền hòa và nụ cười nhân hậu của vị Hiệp sĩ; ánh nắng hoàng hôn lấp lánh xuyên qua kẽ tóc ông, và chiếu rọi vào bộ áo giáp của ông thành một quầng sáng chói lòa làm cô bé lóa mắt; con ngựa thong thả lượn lờ, với sợi dây cương buông thõng trên cổ, đang gặm cỏ ngay dưới chân cô bé; và những chiếc bóng đen sẫm của khu rừng phía sau. Cô bé thu nhận tất cả mọi thứ như một bức tranh, khi một tay che mắt, tựa lưng vào một gốc cây, theo dõi cặp đôi kỳ lạ, và lắng nghe, trong một trạng thái nửa tỉnh nửa mê, giai điệu sầu muộn của bài hát.

"Nhưng giai điệu đâu phải do ông ấy phát minh," cô bé tự nhủ: "đó là bài 'Ta trao nàng tất cả, ta chẳng thể cho hơn3'." Cô bé đứng đó, hết sức chăm chú lắng nghe, nhưng chẳng có giọt nước mắt nào hoen trên mi.

"Ta sẽ kể ông nghe mọi điều ta có thể;
Chẳng có mấy chuyện để kể rành.
Ta thấy một ông lão đã già nua,
Đang ngồi trên một cánh cổng.
'Ông là ai, hỡi ông lão?' Ta hỏi,
'và làm sao ông sống qua ngày?'
Và câu trả lời của ông lọt qua tâm trí ta
Như nước chảy qua một chiếc rây.

Ông đáp 'Tôi tìm kiếm những con bướm
Ngủ vùi giữa những cánh đồng lúa mì:
Tôi biến chúng thành bánh nướng nhân thịt cừu,
Và đem bán trên đường phố.
Tôi bán chúng cho những người đàn ông,' ông nói,
'Những kẻ giăng buồm trên biển bão bùng;
Và đó là cách tôi kiếm miếng bánh mì -
Một khoản tiền còm, nếu ngài cho phép.'

Nhưng ta đang mải nghĩ về một kế hoạch
Để nhuộm xanh bộ râu mép của mình,
Và luôn sử dụng một chiếc quạt to
Đến nỗi chẳng ai nhìn thấy chúng.
Thế nên, không có câu trả lời nào để đáp lại
Trước những gì ông lão vừa nói,
Ta hét lên, 'Nào, hãy nói ta nghe ông sống bằng gì!'
Và giáng một cú mạnh xuống đầu ông.

Giọng điệu hiền lành của ông lão tiếp tục câu chuyện:
Ông đáp 'Tôi đi theo con đường của mình,
Và khi tôi tìm thấy một con suối trên núi,
Tôi thiêu rụi nó trong ngọn lửa;
Và từ đó họ chế tạo ra một thứ gọi là
Dầu Macassar của Rolands4 -
Vậy mà chỉ với hai xu rưỡi là tất cả
Những gì họ trả cho công sức của tôi.'

Nhưng ta đang mải nghĩ về một cách
Để nuôi sống bản thân bằng bột nhão,
Và rồi cứ tiếp tục từ ngày này qua ngày khác
Trở nên béo lên một chút.
Ta lắc mạnh ông lão từ bên này sang bên kia,
Đến mức mặt ông tái mét:
'Nào, hãy nói ta nghe ông sống bằng gì,' Ta thét lên,
'Và ông đang làm cái nghề gì!'

Ông đáp 'Tôi săn lùng đôi mắt cá haddock
Giữa những bụi thạch nam tươi sáng,
Và chế biến chúng thành cúc áo gi lê
Trong màn đêm tĩnh lặng.
Và tôi không bán chúng để lấy vàng
Hay những đồng xu lấp lánh ánh bạc
Mà chỉ đổi lấy nửa xu đồng,
Và nhiêu đó sẽ mua được chín cái.

'Đôi khi tôi đào tìm những ổ bánh mì bơ,
Hoặc bẫy cua bằng những nhánh cây quết vôi;
Đôi khi tôi tìm quanh những mô đất cỏ
Để nhặt nhạnh bánh xe ngựa Hansom5.
Và đó là cách' (ông lão nháy mắt một cái)
'Mà tôi kiếm được tài sản của mình -
Và tôi sẽ rất vui lòng được nâng ly
Chúc sức khỏe cao quý của Ngài.'

Lúc ấy ta mới nghe thấy lời ông lão, bởi vì ta vừa
Hoàn thành xong bản thiết kế của mình
Để giữ cho cây cầu Menai6 khỏi bị rỉ sét
Bằng cách luộc nó trong rượu vang.
Ta cảm ơn ông rất nhiều vì đã kể cho ta nghe
Cách ông kiếm được tài sản của mình,
Nhưng chủ yếu là vì lời chúc của ông rằng ông
Có thể được nâng ly chúc sức khỏe cao quý của ta.

Và giờ đây, nếu tình cờ ta nhúng
Những ngón tay của mình vào keo dán
Hay điên rồ nhét bàn chân phải
Vào một chiếc giày bên trái,
Hay nếu ta đánh rơi xuống ngón chân mình
Một quả tạ rất đỗi nặng nề,
Ta lại khóc, vì nó gợi ta nhớ quá nhiều,
Về người đàn ông già nua mà ta từng biết -

Với ánh mắt hiền lành, với giọng nói chậm rãi,
Với mái tóc trắng hơn cả tuyết,
Với khuôn mặt rất giống một con quạ,
Với đôi mắt, như những cục than, rực sáng,
Người dường như đang quẫn trí với nỗi đau khổ của mình,
Người đung đưa cơ thể ra trước và ra sau,
Và lẩm bẩm trong miệng những âm thanh trầm đục,
Cứ như thể miệng ông nhét đầy bột nhào,
Người khịt mũi như một con trâu -
Buổi chiều mùa hè năm ấy, đã rất lâu rồi,
Đang ngồi trên một cánh cổng."

Khi Hiệp sĩ cất lên những lời cuối cùng của bản tình ca, ông thu dây cương và quay đầu ngựa, bước dọc theo con đường họ vừa đi qua. "Cô bé chỉ còn vài thước nữa thôi," ông nói, "xuống hết ngọn đồi này, băng qua con suối nhỏ kia, rồi cô bé sẽ trở thành một Nữ hoàng-Nhưng cô bé sẽ ở lại tiễn tôi đi trước chứ?" ông nói thêm khi thấy Alice háo hức quay nhìn về phía ông chỉ. "Tôi sẽ không đi lâu đâu. Cô bé sẽ đợi và vẫy khăn tay khi tôi đến khúc quanh kia chứ? Tôi nghĩ điều đó sẽ khích lệ tôi lắm đấy."

"Tất nhiên là cháu sẽ đợi," Alice đáp: "và cảm ơn ông rất nhiều vì đã đi xa đến thế này-và cả bài hát nữa-cháu rất thích bài hát ấy."

"Tôi cũng hy vọng vậy," Hiệp sĩ ngập ngừng: "nhưng cô bé đã không khóc nhiều như tôi tưởng."

Họ bắt tay nhau, rồi Hiệp sĩ chầm chậm cưỡi ngựa đi vào khu rừng. "Chắc việc tiễn ông ấy đi cũng không mất nhiều thời gian đâu," Alice tự nhủ khi đứng nhìn theo bóng ông. "Lại ngã cắm đầu như thường lệ kìa! Dù sao thì trèo lên lại cũng khá dễ dàng-đó là kết quả của việc treo quá nhiều thứ quanh con ngựa-" Cô bé lẩm bẩm một mình, mắt dõi theo con ngựa đủng đỉnh rảo bước dọc con đường, và vị Hiệp sĩ cứ ngã nhào xuống, hết bên này rồi lại sang bên kia. Sau cú ngã thứ tư hay thứ năm gì đó, ông đi tới khúc quanh. Lúc ấy cô bé vẫy chiếc khăn tay chào ông, và đứng đợi mãi cho đến khi bóng ông khuất dạng.

"Cháu hy vọng nó đã khích lệ được ông ấy," cô bé thì thầm khi quay lưng chạy xuống đồi: "và bây giờ, tiến thẳng tới con suối cuối cùng, để trở thành một Nữ hoàng! Nghe thật vĩ đại làm sao!" Chỉ vài bước chân đã đưa cô bé đến mép suối. "Cuối cùng cũng tới Ô thứ Tám!" cô bé thốt lên, rồi nhảy bật qua.

* * * * * * * 

\*      \*      \*      \*      \*      \*

* * * * * * *

Cô bé gieo mình xuống nghỉ ngơi trên một bãi cỏ mềm mại như rêu, điểm xuyết những luống hoa nhỏ bé. "Ôi, mình vui mừng biết bao khi đến được đây! Và cái gì ở trên đầu mình thế này?" cô bé hoảng hốt thốt lên, khi đưa tay sờ lên một vật gì đó rất nặng, đội khít ôm trọn lấy đầu mình.

"Nhưng làm sao mà nó lại ở trên đó mà mình chẳng hề hay biết chứ?" cô bé tự hỏi, nhấc nó ra và đặt lên đùi để đoán xem nó có thể là cái gì.

Đó là một chiếc vương miện bằng vàng.

  1. Dịch từ chữ 'sugar-loaf'. Thời Victoria ở Anh, đường chưa được tinh chế thành dạng cát hay viên nhỏ mà thường được đúc thành các khối hình nón lớn (đường nón), khi dùng phải lấy kẹp cắt nhỏ ra. Ý nói chiếc mũ có hình dáng thuôn nhọn ở chóp. ↩

  2. Tổn thất biên dịch (Translation loss): Trong tiếng Anh, Hiệp sĩ dùng từ 'fast'. Từ này có hai nghĩa: 'tốc độ cao' (fast as lightning) và 'bị kẹt chặt' (stuck fast). Hiệp sĩ dùng nghĩa thứ hai (bị kẹt), nhưng Alice lại hiểu theo nghĩa thứ nhất nên mới phản đối. Tiếng Việt khó truyền tải trọn vẹn sự chơi chữ đồng âm này. ↩

  3. Câu này trích từ bài hát 'My Heart and Lute' (Trái tim và cây đàn Lute của tôi) do nhà thơ Ireland Thomas Moore sáng tác. Việc Hiệp sĩ Trắng tự nhận đây là sáng tác của mình mang ý nghĩa châm biếm. ↩

  4. Rowland's Macassar Oil là một nhãn hiệu dầu dưỡng tóc phổ biến thời Victoria dành cho nam giới, được chiết xuất một phần từ dầu của cây Macassar (nay thuộc Indonesia). Nó phổ biến đến mức người ta phải thiết kế thêm một tấm vải phủ lên tựa ghế (antimacassar) để tránh dầu dính ra ghế. ↩

  5. Hansom cab là loại xe kéo bằng một con ngựa, có hai bánh, với ghế ngồi của xà ích đặt ở trên cao phía sau khoang hành khách. Đây là loại 'taxi' rất phổ biến trên đường phố London thời Victoria. ↩

  6. Cầu treo qua eo biển Menai (Menai Suspension Bridge) ở xứ Wales, khánh thành năm 1826. Đây là một trong những cây cầu treo bằng sắt hiện đại đầu tiên trên thế giới, do đó việc 'ngăn rỉ sét' là một vấn đề kỹ thuật rất được quan tâm thời bấy giờ. ↩