PHỤ LỤC II.

KHUẤY BIỂN SỮA

Thuở xa xưa, sau thời gian khổ hạnh tuân thủ nghiêm ngặt giáo luật, chư thần đã tề tựu trong một cuộc triều hội trên đỉnh núi vàng Meru¹. Tại nơi đó, họ cùng nhau luận bàn kế sách tìm kiếm Amrita² - thứ linh dược trường sinh bất tử. Trông thấy hội đồng thiên quốc đang âu lo bàn bạc, Narayana³ cất lời cùng Brahma: “Ngài hãy hợp sức cùng các Suras (vị thần) và Asuras⁴ để khuấy động đại dương. Khi dòng nước xoay vần, Amrita sẽ xuất hiện, mang theo các loại linh dược quý báu và vô số ngọc ngà châu báu.”

Vâng theo lời chỉ dẫn, chư thần cùng nhau nhổ tận gốc Mandara⁵⁶, ngọn núi vĩ đại, rồi đặt nó xuống đại dương trên lưng vị vua rùa. Lấy ngọn núi làm trục khuấy, họ dùng thân thể Vasuki, vua của loài mãng xà khổng lồ, làm sợi dây thừng lớn. Phe Asuras ghì chặt khúc đầu xà vương, còn chư vị thần linh nắm giữ phần đuôi, bắt đầu khuấy động đại dương. Dưới sức mạnh của họ, núi Mandara không ngừng xoay chuyển vòng này qua vòng khác giữa lòng đại dương sục sôi. Lực ma sát khiến thân thể mãng xà nóng rực. Từ chiếc miệng to lớn của nó, từng cuộn khói đen phun trào, hòa quyện cùng ngọn lửa bùng lên. Thế rồi, những luồng khói ấy ngưng tụ giữa tầng không, tuôn trào thành những cơn mưa rào, tưới mát cho chư thần đang dần thấm mệt. Cùng cơn mưa ấy, vô số đóa hoa từ những tán cây trên đỉnh Mandara rụng xuống theo từng nhịp xoay vòng.

Khi công cuộc khuấy biển tiếp diễn với cường độ ngày càng tăng, vô số sinh linh dưới đáy đại dương đã bị nghiền nát. Sự ma sát mạnh của những cành cây va đập vào nhau khiến các khu rừng bám trên sườn núi Mandara bốc cháy giữa vòng xoáy. Lúc bấy giờ, Indra đã dập tắt cơn hỏa hoạn, để công cuộc này lại tiếp tục. Không lâu sau, dòng nhựa tuôn chảy từ các loài cây cỏ cùng vô số viên ngọc quý bắt đầu hòa lẫn vào làn nước, thế nhưng thứ mật hoa trường sinh mà các vị thần đang tìm kiếm lại hoàn toàn chưa xuất hiện. Kiệt sức sau bao nỗ lực, các vị thần đành khẩn cầu Narayana trợ giúp. Sau khi tiếp thêm sinh lực cho họ, ngài truyền lệnh: “Các ngươi hãy cắm ngọn núi xuống và tiếp tục khuấy nước.”

Và rồi, nỗ lực phục hồi đầy mạnh mẽ của họ đã được tưởng thưởng bằng một thành quả huy hoàng. Trước tiên, mặt trăng nhô lên từ mặt biển, theo sau là “Lakshmi”⁷ trong lớp áo choàng trắng. Tiếp đó, rượu tiên, con chiến mã trắng, và cả viên ngọc Kaustuva⁸, món bảo vật đặt trên vòm ngực của Narayana, cũng lần lượt xuất hiện. Lakshmi, thứ rượu tiên say đắm, cùng con chiến mã nhanh như chớp, thảy đều hiện diện trước các vị thần ngự trên cao. Cuối cùng, vị thần Dhanvantari⁹ trồi lên khỏi mặt nước, tay bưng chiếc bình đựng thứ mật hoa trường sinh. Vừa trông thấy ngài, các Asuras liền thét lớn: “Các người đã lấy tất cả, người này phải thuộc về chúng ta.”

Dù mật hoa trường sinh đã xuất hiện, song công cuộc khuấy biển dường như vẫn chưa dừng lại, mang theo hy vọng tìm thêm những bảo vật khác vẫn còn nằm dưới biển sâu. Từ giữa sóng nước, Airavata¹⁰, linh tượng khổng lồ, trồi lên khỏi mặt đại dương và tức khắc được thần Indra¹¹ thu phục. Thế nhưng, sau sự xuất hiện của nó, một chất độc đáng sợ mang tên Kalakuta¹² đã ập đến. Thứ kịch độc ấy “rực cháy như một ngọn lửa cuộn trong khói,” bành trướng khắp cõi thế gian, đe dọa hủy diệt toàn bộ vũ trụ.

Giữa thời khắc nguy nan ấy, thể theo lời thỉnh cầu khẩn thiết của thần Brahma, Đức Mahadeva¹³ đã “nuốt chất độc và giữ nó trong cổ họng,” khiến vùng cổ của ngài nhuốm màu xanh thẳm kể từ đó về sau. Cũng chính vì lẽ đó, Đức Mahadeva thường được gọi bằng danh hiệu Nilakantha¹⁴, vị thần có cổ họng xanh.

Cuộc Khuấy Biển Sữa.

(Thu nhỏ từ cuốn “Hindu Pantheon” của Moor.)

Sau khi đoạt được Dhanvantari cùng chiếc bình mật hoa trường sinh, các Asuras liền lăm le dùng vũ lực để bảo vệ chiến lợi phẩm. Thế nhưng, bằng cách hóa thân thành giai nhân Maya¹⁵ tuyệt sắc, thần Narayana đã dễ dàng mê hoặc tâm trí các Daityas¹⁶, khiến những kẻ đắm chìm trong nhan sắc kiều diễm ấy tự tay buông bỏ báu vật mầu nhiệm.

Ngay khi trò lừa gạt bị vạch trần, bầy Daityas và Danavas tức tối truy đuổi các vị thần, những người đang hối hả chia nhau từng ngụm tiên đan trường sinh tuyệt diệu.

Trà trộn giữa hàng ngũ chư thiên, một Danava tên là Rahu¹⁷ đã biến hình thành thần linh để lén nếm trộm Amrita. Thế nhưng, trước khi dòng mật hoa kịp trôi qua cuống họng, hắn đã bị mặt trời và mặt trăng phát hiện. Ngay lập tức, chiếc dĩa thần của Narayana phóng ra, chém đứt lìa đầu Rahu khỏi thân xác.

Nhờ thứ mật hoa, cái đầu bị chặt đứt của Rahu đã hóa thành bất tử. Nó gầm thét vang dội rồi bay thẳng lên không trung. Kể từ ngày đó, mang lòng thù hận sâu sắc, nó không ngừng bám đuổi mặt trời cùng mặt trăng, định kỳ há miệng nuốt chửng cả hai. Minh chứng rõ nét nhất chính là những hiện tượng nhật thực và nguyệt thực, điều luôn gây ấn tượng mạnh vào tâm trí con người xuyên suốt bao thời đại.

Tiếp đó, một cuộc chiến ác liệt đã nổ ra giữa một bên là các vị thần, và bên kia là các Asura, Daitya cùng Danava. Giành được chiến thắng, các vị thần đã mang Amrita lên thiên giới, và, “sau khi bày tỏ lòng biết ơn tới đỉnh Mandara, họ đã đặt ngọn núi trở lại vị trí ban đầu.”

Tóm lại, đó là một câu chuyện cổ xưa vĩ đại và kỳ diệu mà khó có trí tưởng tượng bình thường nào có thể nghĩ ra. Một truyền thuyết vẫn luôn được tin tưởng, làm nền tảng cho nhiều nghi thức cùng tập tục quan trọng mà hai trăm triệu người dân Ấn Độ vẫn hằng tôn trọng duy trì. Đối với họ, cho đến tận ngày nay, ác thần Rahu vẫn là nỗi kinh hoàng định kỳ, kẻ rình rập đe dọa nuốt chửng những quầng sáng tinh tú lớn bé soi rọi khắp vòm trời. Trong những thời khắc đáng sợ ấy, các tín đồ Hindu giáo sẽ không ngừng gióng trống và thổi vang những hồi tù và ốc xà cừ để xua đuổi ác quỷ. Họ vứt bỏ những chiếc nồi đất nung, nhịn ăn vô cùng nghiêm ngặt suốt quãng thời gian ánh sáng bị che khuất. Họ kéo đến đông đúc tại các bến tắm thiêng để ngâm mình gột rửa, chờ đợi khoảnh khắc ánh sáng của nhật nguyệt lại một lần nữa hiện ra toàn vẹn trước những đôi mắt vui mừng của mọi người.

APPENDIX II. The Churning of the Ocean

Once upon a time the gods, having practised penances according to the prescribed ordinances, assembled in solemn conclave on the golden summit of Mount Meru, to consider how they might obtain Amrita-the water of life. “Seeing the celestial assembly in anxious consultation, Narayana¹ said to Brahma”: “Do thou churn the ocean with the Suras (gods) and the Asuras. By doing so, Amrita shall be obtained, together with all drugs and all gems.”

In order to carry out these instructions the gods uprooted from its base the towering mountain named Mandara,² and placed it in the sea on the back of the tortoise king. This was their churning pole, and for a cord they used the mighty hooded serpent, Vasuki. The Asuras taking hold of him by the head and the gods by the tail commenced the churning of the ocean. As they laboured in their gigantic task of whirling Mandara round and round in the seething ocean, the serpent’s body became heated by the friction to which it was subjected, and volumes of black vapour, mingled with red flames, issued from his awful mouth. These vapours were condensed in the upper regions and fell in refreshing showers upon the tired gods. With the rain came abundance of flowers shaken from the trees of rapidly revolving Mandara.

As the work proceeded with more and more vigour, the inhabitants of the troubled ocean were destroyed in great numbers, and the forests on the sides of rotating Mandara took fire from the friction of the branches of the trees which were driven into conflict with one another. However, this conflagration was extinguished by Indra, and the churning was continued. Then the gums of various trees and many gems began to mingle with the water, but the sought for nectar itself did not appear. Almost spent with their exertions, the gods appealed to Narayana for help, and he, renewing their vigour, directed them again to “insert the mountain and churn the waters.”

Their fresh and vigorous efforts were crowned with success. First of all the moon emerged from the waters, then “Lakshmi”³ dressed in white, and wine, and the white steed, and then the celestial gem, Kaustuva, which graces the breast of Narayana. Lakshmi, wine, and the steed fleet as the mind, all came before the gods on high. Then arose the divine Dhanvantari himself with the white vessel of nectar in his hand. And, seeing him, the “Asuras set up a loud cry, saying: ‘Ye have taken all, he must be ours.’”

Although the object of their quest, the nectar of immortality, had been produced, the churning was continued apparently in the hope of further treasures. Airavata, a huge elephant, now emerged from the troubled waters, and was at once appropriated by Indra. But after his appearance a baleful poison, the terrible Kalakuta, “blazing like a flame mixed with fumes,” began to overspread the earth and to threaten the destruction of the universe.

At this perilous juncture, Mahadeva, at Brahma’s solicitation, “swallowed the poison and held it in his throat,” which acquired and ever after retained a blue colour. Hence Mahadeva is often known by the name Nilakantha, the blue-throated.

The Churning of the Ocean.

(Reduced from Moor’s “Hindu Pantheon.”)

The Asuras having got possession of Dhanvantari with the vessel of nectar, were preparing to defend their acquisition by force of arms, but Narayana, assuming the bewitching form of lovely Maya, easily induced the Daityas, ravished with her charms, to part with their treasure.

As soon as the deception practised upon them became apparent, the Daityas and Danavas pursued the gods, who, in the meantime, had been hurriedly taking draughts of this wonderful elixir of immortality.

Along with them a Danava, named Rahu, in the disguise of a god, was also slyly partaking of the Amrita, but, before the nectar had gone beyond his throat, he was detected by the sun and moon and had his head severed from his body by the discus of Narayana.

The severed head of Rahu was, of course, immortal, and ascended into the sky with loud cries. And ever since that eventful day it has pursued the sun and moon with revengeful feelings, swallowing them up periodically, as is evident in the solar and lunar eclipses which have attracted the awed attention of mankind through the ages.

To these events succeeded the commencement of a terrible battle between the gods on one side, and the Asuras, Daityas and the Danavas on the other. The gods, being victorious, carried the Amrita to heaven, and, “offering due respect to Mandara, placed him on his own base.”

Such, in brief, is the wonderfully grand old myth which could have been conceived by no common mind, which is still believed in, and gives rise to practices and ceremonies still observed by two hundred millions of the Indian people, for whom even now it is the malignant Rahu that periodically threatens the destruction of the greater and lesser lights of the firmament. On these dire occasions the Hindus beat their drums and blow their conchs to terrify away the demon. They throw away their earthen cooking-pots, observe a rigid fast during the period of obstruction, and crowd the bathing-places for a purifying plunge as soon as the light of sun or moon is once again fully restored to the delighted eyes of mankind.