CHƯƠNG MƯỜI MỘT: HOÀNG TỬ DA ĐEN

Bên bờ sông, họ dừng bước để nói lời từ biệt.
Việc này ngốn không ít thời gian, bởi hàng ngàn chú khỉ đều tranh nhau được bắt tay bác sĩ John Dolittle.
Rồi khi bác sĩ cùng bầy thú cưng tiếp tục cuộc hành trình đơn độc, Polynesia cất lời dặn dò:
"Chúng ta phải bước đi thật rón rén và nói năng nhỏ nhẹ thôi khi đi ngang qua lãnh địa của người Jolliginki bác sĩ ạ. Nhỡ nhà vua mà nghe thấy, ông ta sẽ phái lính đến tóm cổ chúng ta một lần nữa; bởi tôi dám chắc rằng ông ta vẫn còn đang nổi trận lôi đình vì cú lừa ngoạn mục mà tôi đã giăng ra dạo nọ."
"Điều tôi đang băn khoăn," bác sĩ đáp, "là chúng ta sẽ đào đâu ra một chiếc tàu khác để dong buồm về nhà đây.... Ồ chà, biết đâu chúng ta lại vớ được một chiếc nằm trơ trọi trên bãi biển mà chẳng ai ngó ngàng tới cũng nên. 'Đừng bao giờ vội lo xa cho đến khi rắc rối thực sự gõ cửa.'"
Một ngày nọ, khi đang băng qua một khoảng rừng rậm rạp um tùm, Chee-Chee thoăn thoắt leo lên trước để tìm hái dừa. Ngặt nỗi, trong lúc cậu vắng mặt, bác sĩ và những con vật còn lại - vốn chẳng mấy rành rẽ đường đi lối lại trong chốn hoang dã - đã hoàn toàn lạc lối giữa rừng sâu. Họ cứ đi vòng vèo, lẩn quẩn hết vòng này sang vòng khác mà chẳng tài nào mò ra con đường dẫn xuống bãi biển.
Về phần Chee-Chee, khi không thấy bóng dáng mọi người đâu cả, cậu đã vô cùng hốt hoảng. Cậu vội vàng đu mình lên những ngọn cây cao vút, phóng tầm mắt từ những cành lá trên cùng để cố lần tìm chiếc mũ chóp cao1 quen thuộc của bác sĩ; cậu ra sức vẫy tay và cất tiếng gọi lớn; cậu gọi tên tất cả các bạn của mình. Nhưng mọi nỗ lực đều vô vọng. Họ dường như đã bốc hơi không để lại dấu vết.
Quả thực họ đã bị lạc hoàn toàn. Cả nhóm đã đi chệch khỏi con đường mòn một quãng rất xa. Nơi đây rừng cây ken đặc những bụi rậm, dây leo và các loài thân bám chằng chịt đến mức đôi khi họ gần như chôn chân tại chỗ. Bác sĩ phải rút con dao bỏ túi ra, vừa cặm cụi phát quang vừa nhích từng bước một. Họ liên tục vấp ngã vào những vũng bùn lầy lội ẩm ướt; họ mắc kẹt cứng ngắc trong mớ bòng bong của đám dây bìm bìm; họ bị gai nhọn cào xước xát khắp mình, và đã có tới hai lần họ suýt đánh rơi mất chiếc túi thuốc quen thuộc vào bụi rậm. Chuỗi rắc rối ập đến dường như chẳng có hồi kết; và tuyệt nhiên chẳng thấy một lối mòn nào hiện ra.
Cuối cùng, sau nhiều ngày vất vả dò dẫm trong tình cảnh quần áo rách bươm còn mặt mũi thì lấm lem bùn đất, họ lại vô tình bước tọt ngay vào khu vườn phía sau của nhà vua. Đám lính gác lập tức ập đến bắt giữ họ.
Chỉ riêng Polynesia là kịp thời bay vút lên một tán cây trong vườn và khéo léo giấu mình đi mà không ai hay biết. Bác sĩ cùng những người bạn còn lại bị áp giải đến trước mặt nhà vua.
"Ha, ha!" nhà vua cười phá lên. "Thế là nhà ngươi lại sa lưới! Lần này thì nhà ngươi đừng hòng trốn thoát. Đưa tất cả chúng trở lại ngục tối và khóa chặt hai lớp cửa cho ta. Tên Da trắng này sẽ phải cọ rửa sàn bếp của ta đến hết đời!"
Thế là bác sĩ cùng bầy thú cưng của mình lại bị dẫn về nhà giam và khóa trái cửa. Người ta còn thông báo cho bác sĩ biết rằng ngay sáng hôm sau, ông sẽ phải xắn tay áo lên bắt đầu công việc cọ rửa sàn bếp.
Cả đám đều ủ rũ não nề.
"Đây đúng là một rắc rối to đùng rồi," bác sĩ thở dài. "Tôi thực sự cần phải quay về Puddleby. Chàng thủy thủ tội nghiệp kia sẽ nghĩ rằng tôi đã cuỗm mất con tàu của anh ta nếu tôi không về nhà sớm.... Chẳng biết mấy cái bản lề kia có lỏng lẻo chút nào không nhỉ."
Nhưng cánh cửa thì vững như bàn thạch và bị khóa vô cùng kiên cố. Trông chẳng có lấy một tia hy vọng nào để tẩu thoát cả. Thấy vậy, lợn Gub-Gub lại sụt sùi bật khóc.
Suốt ngần ấy thời gian, Polynesia vẫn lặng lẽ đậu trên một cành cây trong khu vườn hoàng cung. Cô nàng chẳng hé nửa lời, chỉ chớp chớp đôi mắt.
Với Polynesia, đó luôn là một điềm gở. Bất cứ khi nào cô nàng im bặt và chớp chớp mắt, y như rằng ai đó đã gây rắc rối, và cô đang vắt óc tính kế để gỡ rối mọi chuyện. Bất kỳ kẻ nào dám gây rắc rối cho Polynesia hay bạn bè của cô, về sau kiểu gì cũng phải ôm hận.
Một lúc sau, cô thoáng thấy Chee-Chee đang thoăn thoắt chuyền qua những tán lá, mải miết đi tìm bác sĩ. Vừa nhìn thấy cô, cậu khỉ liền vọt tới cái cây cô đang đậu và vội vã lên tiếng hỏi xem chuyện gì đã xảy ra với ông ấy.
"Bác sĩ và tất cả các con vật lại bị lính của nhà vua tóm cổ và tống giam mất rồi," Polynesia thì thào. "Chúng tôi bị lạc giữa rừng sâu và cứ thế vô tình đi lạc vào khu vườn hoàng cung."
"Sao cô không dẫn đường cho mọi người chứ?" Chee-Chee gặng hỏi; rồi cậu bắt đầu cằn nhằn trách móc cô vẹt vì đã để mọi người đi lạc trong lúc cậu vắng mặt để đi tìm dừa.
"Tất cả là tại con lợn ngốc nghếch kia đấy," Polynesia phân bua. "Cậu ta cứ chạy chệch khỏi đường mòn để sục sạo tìm ba cái củ gừng. Và tôi thì quá bận rộn với việc túm cổ lôi cậu ta về, tới mức đi chệch hướng sang trái thay vì rẽ phải lúc băng qua khu đầm lầy.-Suỵt!-Nhìn kìa! Có Hoàng tử Bumpo đang dạo bước vào vườn! Tuyệt đối không được để cậu ta nhìn thấy chúng ta.-Đừng có nhúc nhích, dù cậu có làm gì đi chăng nữa!"
Và kia rồi, quả đúng là như vậy. Hoàng tử Bumpo, con trai của nhà vua, đang mở cánh cổng khu vườn. Chàng kẹp chặt một cuốn truyện cổ tích ở dưới cánh tay. Chàng thong dong sải bước dọc theo lối đi trải đầy sỏi, miệng ngân nga một khúc ca buồn man mác, cho tới khi bước đến một chiếc ghế đá nép mình ngay dưới tán cây nơi con vẹt và con khỉ đang ẩn náu. Sau đó chàng ngả lưng xuống ghế và bắt đầu đắm chìm vào những câu chuyện thần tiên.
Chee-Chee và Polynesia chăm chú dõi theo chàng, im thin thít, cố gắng nằm im không động đậy mảy may.

"Chàng bắt đầu đắm chìm vào những câu chuyện thần tiên"
Một lúc sau, vị hoàng tử đặt cuốn sách xuống và trút một tiếng thở dài thườn thượt.
"Giá mà mình là một hoàng tử da trắng2 nhỉ!" chàng thầm thì, đôi mắt xa xăm ánh lên vẻ mơ màng.
Và rồi, con vẹt cất tiếng, cố bóp giọng thật trong trẻo và lảnh lót như một bé gái:
"Bumpo ơi, biết đâu có ai đó có thể biến chàng thành một hoàng tử da trắng thì sao."
Con trai nhà vua giật bắn mình, bật phắt dậy khỏi ghế và nháo nhác nhìn quanh.
"Ta vừa nghe thấy điều gì thế này?" chàng thảng thốt. "Ta cứ ngỡ có khúc nhạc ngọt ngào cất lên từ giọng nói lảnh lót của một nàng tiên nữ vẳng ra từ lùm cây đằng kia! Kỳ lạ thật!"
"Hỡi chàng Hoàng tử đáng kính," Polynesia tiếp lời, vẫn đứng thật yên lặng để Bumpo không sao phát hiện ra, "chàng đang thốt lên những lời đầy chân lý đấy. Ta chính là Tripsitinka, Nữ hoàng của các Tiên nữ, đang chuyện trò cùng chàng đây. Ta đang nép mình ẩn náu trong một nụ hoa hồng."
"Ôi, xin hãy nói cho ta hay, hỡi Nữ hoàng Tiên nữ," Bumpo reo lên, chắp hai tay lại với vẻ mừng rỡ tột độ, "ai là người có phép thuật biến ta thành da trắng?"
"Nơi nhà giam tăm tối của vua cha chàng," con vẹt chậm rãi đáp lời, "đang giam giữ một vị phù thủy trứ danh, tên là John Dolittle. Ông ấy tinh thông y thuật lẫn phép nhiệm màu, và từng làm nên những chiến công lẫy lừng. Thế nhưng, vua cha chàng lại đang bỏ mặc để ông ấy héo mòn trong những giờ khắc lê thê tù túng. Hỡi chàng Bumpo dũng cảm, hãy bí mật đến tìm ông ấy khi mặt trời vừa khuất núi; rồi chàng sẽ thấy, chàng sẽ trở thành vị hoàng tử da trắng đẹp đẽ nhất từng cưới được một vị thê tử vô cùng xinh đẹp! Ta đã nói đủ rồi. Giờ ta phải bay về xứ sở Thần Tiên đây. Tạm biệt!"
"Tạm biệt tiên nữ!" Hoàng tử cất tiếng gọi. "Ngàn lần cảm tạ, nàng Tripsitinka tốt bụng!"
Thế rồi, chàng lại từ từ ngồi xuống chiếc ghế với vẻ mặt vô cùng mừng rỡ, chờ đợi mặt trời mau lặn.
-
Dịch từ 'top hat', một loại mũ nam có vành hẹp và chóp hình trụ thẳng đứng. Đây là món phụ kiện trang phục trang trọng rất thịnh hành đối với nam giới ở phương Tây vào thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. ↩
-
Vào thời điểm tác phẩm ra đời (đầu thế kỷ 20), các truyện cổ tích phương Tây kinh điển thường chỉ khắc họa hình tượng hoàng tộc là người da trắng. ↩
THE ELEVENTH CHAPTER THE BLACK PRINCE

BY the edge of the river they stopped and said farewell.
This took a long time, because all those thousands of monkeys wanted to shake John Dolittle by the hand.
Afterwards, when the Doctor and his pets were going on alone, Polynesia said,
“We must tread softly and talk low as we go through the land of the Jolliginki. If the King should hear us, he will send his soldiers to catch us again; for I am sure he is still very angry over the trick I played on him.”
“What I am wondering,” said the Doctor, “is where we are going to get another boat to go home in.... Oh well, perhaps we’ll find one lying about on the beach that nobody is using. ‘Never lift your foot till you come to the stile.’”
[92]
One day, while they were passing through a very thick part of the forest, Chee-Chee went ahead of them to look for cocoanuts. And while he was away, the Doctor and the rest of the animals, who did not know the jungle-paths so well, got lost in the deep woods. They wandered around and around but could not find their way down to the seashore.
Chee-Chee, when he could not see them anywhere, was terribly upset. He climbed high trees and looked out from the top branches to try and see the Doctor’s high hat; he waved and shouted; he called to all the animals by name. But it was no use. They seemed to have disappeared altogether.
Indeed they had lost their way very badly. They had strayed a long way off the path, and the jungle was so thick with bushes and creepers and vines that sometimes they could hardly move at all, and the Doctor had to take out his pocket-knife and cut his way along. They stumbled into wet, boggy places; they got all tangled up in thick convolvulus-runners; they scratched themselves on thorns, and twice they[93] nearly lost the medicine-bag in the under-brush. There seemed no end to their troubles; and nowhere could they come upon a path.
At last, after blundering about like this for many days, getting their clothes torn and their faces covered with mud, they walked right into the King’s back-garden by mistake. The King’s men came running up at once and caught them.
But Polynesia flew into a tree in the garden, without anybody seeing her, and hid herself. The Doctor and the rest were taken before the King.
“Ha, ha!” cried the King. “So you are caught again! This time you shall not escape. Take them all back to prison and put double locks on the door. This White Man shall scrub my kitchen-floor for the rest of his life!”
So the Doctor and his pets were led back to prison and locked up. And the Doctor was told that in the morning he must begin scrubbing the kitchen-floor.
They were all very unhappy.
“This is a great nuisance,” said the Doctor.[94] “I really must get back to Puddleby. That poor sailor will think I’ve stolen his ship if I don’t get home soon.... I wonder if those hinges are loose.”
But the door was very strong and firmly locked. There seemed no chance of getting out. Then Gub-Gub began to cry again.
All this time Polynesia was still sitting in the tree in the palace-garden. She was saying nothing and blinking her eyes.
This was always a very bad sign with Polynesia. Whenever she said nothing and blinked her eyes, it meant that somebody had been making trouble, and she was thinking out some way to put things right. People who made trouble for Polynesia or her friends were nearly always sorry for it afterwards.
Presently she spied Chee-Chee swinging through the trees still looking for the Doctor. When Chee-Chee saw her, he came into her tree and asked her what had become of him.
“The Doctor and all the animals have been caught by the King’s men and locked up again,”[95] whispered Polynesia. “We lost our way in the jungle and blundered into the palace-garden by mistake.”
“But couldn’t you guide them?” asked Chee-Chee; and he began to scold the parrot for letting them get lost while he was away looking for the cocoanuts.
“It was all that stupid pig’s fault,” said Polynesia. “He would keep running off the path hunting for ginger-roots. And I was kept so busy catching him and bringing him back, that I turned to the left, instead of the right, when we reached the swamp.-Sh!-Look! There’s Prince Bumpo coming into the garden! He must not see us.-Don’t move, whatever you do!”
And there, sure enough, was Prince Bumpo, the King’s son, opening the garden-gate. He carried a book of fairy-tales under his arm. He came strolling down the gravel-walk, humming a sad song, till he reached a stone seat right under the tree where the parrot and the monkey were hiding. Then he lay down on the seat[96] and began reading the fairy-stories to himself.
Chee-Chee and Polynesia watched him, keeping very quiet and still.

“He began reading the fairy-stories to himself”
After a while the King’s son laid the book down and sighed a weary sigh.
[97]
“If I were only a white prince!” said he, with a dreamy, far-away look in his eyes.
Then the parrot, talking in a small, high voice like a little girl, said aloud,
“Bumpo, some one might turn thee into a white prince perchance.”
The King’s son started up off the seat and looked all around.
“What is this I hear?” he cried. “Methought the sweet music of a fairy’s silver voice rang from yonder bower! Strange!”
“Worthy Prince,” said Polynesia, keeping very still so Bumpo couldn’t see her, “thou sayest winged words of truth. For ’tis I, Tripsitinka, the Queen of the Fairies, that speak to thee. I am hiding in a rose-bud.”
“Oh tell me, Fairy-Queen,” cried Bumpo, clasping his hands in joy, “who is it can turn me white?”
“In thy father’s prison,” said the parrot, “there lies a famous wizard, John Dolittle by name. Many things he knows of medicine and magic, and mighty deeds has he performed. Yet thy kingly father leaves him languishing long and[98] lingering hours. Go to him, brave Bumpo, secretly, when the sun has set; and behold, thou shalt be made the whitest prince that ever won fair lady! I have said enough. I must now go back to Fairyland. Farewell!”
“Farewell!” cried the Prince. “A thousand thanks, good Tripsitinka!”
And he sat down on the seat again with a smile upon his face, waiting for the sun to set.
[99]