CHƯƠNG CHÍN: HỘI ĐỒNG KHỈ

Chee-Chee đứng gác ngoài cửa phòng bác sĩ, cản không cho bất kỳ ai tới gần quấy rầy cho đến khi ông tỉnh giấc. Sau đó, John Dolittle thông báo với bầy khỉ rằng ông phải lập tức quay về Puddleby.

Bầy khỉ vô cùng kinh ngạc; bởi chúng cứ ngỡ ông ấy sẽ ở lại chốn này với chúng mãi mãi. Đêm hôm ấy, toàn thể loài khỉ đã mở một cuộc họp lớn giữa chốn rừng sâu để cùng nhau bàn bạc về chuyện này.

Tinh tinh đầu đàn đứng dậy và lên tiếng,

"Cớ sao người đàn ông tốt bụng này lại muốn rời đi? Lẽ nào ông ấy không thấy vui vẻ khi ở đây cùng chúng ta sao?"

Nhưng chẳng ai có thể trả lời câu hỏi ấy.

Tiếp đó, khỉ đột vĩ đại đứng lên và nói,

"Tôi nghĩ tất cả chúng ta nên cùng nhau đến gặp bác sĩ và xin ông ấy nán lại. Biết đâu, nếu chúng ta dựng cho ông ấy một ngôi nhà mới to đẹp hơn, làm một chiếc giường lớn hơn, và hứa sẽ cắt cử thật nhiều khỉ theo phục vụ mọi việc, mang đến cho ông ấy một cuộc sống thoải mái-thì có lẽ khi ấy, ông ấy sẽ chẳng muốn rời đi nữa đâu."

"Tiếp đó, khỉ đột vĩ đại đứng lên"

Thế rồi Chee-Chee đứng dậy; và tất thảy những con khỉ khác liền râm ran thì thầm, "Suỵt! Nhìn kìa! Chee-Chee, Nhà lữ hành vĩ đại, sắp sửa lên tiếng rồi!"

Và Chee-Chee cất giọng bảo bầy khỉ,

"Các bạn của tôi ơi, tôi e rằng việc cầu xin bác sĩ ở lại chỉ hoài công vô ích thôi. Ông ấy đang mắc nợ tiền ở Puddleby; và ông ấy bảo rằng mình phải quay về để trả nợ."

Nghe vậy, bầy khỉ bèn hỏi anh, "Tiền là cái gì vậy?"

Chee-Chee liền giải thích cho bầy khỉ hiểu rằng ở Xứ sở của Người Da trắng, người ta chẳng thể có được thứ gì nếu không có tiền; người ta chẳng thể làm gì nếu thiếu tiền-và rằng dường như chẳng ai có thể sống nổi nếu vắng bóng đồng tiền.

Vài con khỉ hỏi, "Nhưng chẳng lẽ anh không thể cứ thế ăn uống mà không phải trả tiền ư?"

Nhưng Chee-Chee lắc đầu. Rồi anh kể cho chúng nghe chuyện chính bản thân anh, hồi còn sống cùng người chơi đàn phong cầm¹, cũng từng bị ép phải đi xin tiền đám trẻ con.

Tinh tinh đầu đàn bèn quay sang con đười ươi già nhất, bảo, "Anh họ ơi, lũ Con người này quả là những sinh vật kỳ lạ! Ai đời lại muốn sống ở một xứ sở như thế cơ chứ? Ôi trời đất ơi, thật quá đỗi tầm thường!"

Đoạn, Chee-Chee lại tiếp lời,

"Khi chúng tôi lên đường đến đây với các bạn, chúng tôi chẳng có thuyền để vượt đại dương và cũng chẳng có tiền để mua thức ăn đi đường. Vì thế, một người đàn ông đã cho chúng tôi mượn một ít bánh quy; và chúng tôi đã hứa sẽ trả tiền cho ông ấy lúc quay về. Chúng tôi còn mượn cả thuyền của một bác thủy thủ; thế nhưng chiếc thuyền ấy đã vỡ tan tành trên những rạn đá khi chúng tôi cập bến bờ châu Phi. Giờ đây, bác sĩ bảo rằng ông ấy phải quay trở về và tìm cách đền cho bác thủy thủ một chiếc thuyền khác-bởi vì người đàn ông ấy nghèo lắm và chiếc thuyền kia là tất thảy tài sản mà ông ấy có."

Và bầy khỉ đều im lặng một lúc lâu. Chúng ngồi lặng yên trên mặt đất và suy nghĩ.

Cuối cùng, vị khỉ đầu chó lớn nhất đứng dậy và nói,

"Tôi thiết nghĩ, chúng ta không nên để người đàn ông tốt bụng này rời khỏi vùng đất của chúng ta mà không tặng ông ấy một món quà thật đẹp, để ông ấy hiểu lòng biết ơn của chúng ta dành cho những gì ông ấy đã làm."

Từ trên cành cây cao, một chú khỉ đỏ bé xíu cũng nói vọng xuống,

"Tôi cũng nghĩ vậy!"

Thế là cả bầy khỉ đồng thanh reo hò ồn ào, "Đúng thế! Đúng thế! Chúng ta nhất định phải tặng ông ấy món quà tuyệt diệu nhất mà một Người Da trắng từng có trên đời!"

Lúc này, chúng bắt đầu bàn bạc xem thứ gì mới là món quà tuyệt nhất. Một con khỉ lên tiếng, "Năm mươi bao dừa nhé!" Một con khác nói xen vào-"Một trăm buồng chuối!-Ít ra thì mang ngần ấy trái cây, ông ấy sẽ chẳng phải móc hầu bao ra mua đồ ăn ở cái Xứ Sở Nơi Mọi Thứ Đều Phải Trả Bằng Tiền kia!"

Nhưng Chee-Chee phản đối, giải thích rằng những thứ ấy quá đỗi nặng nề, khó mang vác đường xa và chắc chắn sẽ bị hỏng trước khi ông ấy kịp ăn được một nửa.

"Nếu các bạn thực sự muốn làm ông ấy vui," anh nói, "hãy tặng ông ấy một con vật. Các bạn có thể tin rằng ông ấy sẽ chăm sóc nó. Hãy tặng ông một con vật thật quý hiếm, loài vật mà họ chưa từng có trong các vườn thú."

Nghe vậy, bầy khỉ hỏi lại, "Vườn thú là cái gì cơ?"

Sau đó, Chee-Chee giải thích rằng vườn thú là những nơi ở Xứ sở của Người Da trắng, nơi muông thú bị nhốt trong những chiếc lồng để mọi người đến xem. Bầy khỉ nghe xong thì ngạc nhiên, thì thầm với nhau,

"Những Con người này cư xử hệt như đám trẻ ranh thiếu suy nghĩ vậy-vừa ngốc nghếch lại vừa dễ bị mua vui. Suỵt! Ý anh ấy đó là nhà tù đấy."

Thế là bầy khỉ hỏi Chee-Chee xem nên tặng loài vật quý hiếm nào cho bác sĩ-một con vật mà Người Da trắng chưa từng bao giờ nhìn thấy. Và ngài chỉ huy khỉ đuôi sóc hỏi,

"Bên đó họ đã có kỳ nhông cự đà chưa, thưa anh?"

Nhưng Chee-Chee đáp, "Họ có rồi, có hẳn một con đang ở Vườn thú London cơ."

Một con khác lại hỏi, "Vậy họ đã có hươu đùi vằn okapi chưa?"

Chee-Chee đáp, "Có rồi. Hồi ở Bỉ, cái nơi mà người chơi đàn phong cầm đưa tôi tới vào năm năm trước ấy, họ đã có một con okapi nằm trong một thành phố rộng lớn tên là Antwerp rồi."

Một con khỉ khác hỏi, "Họ đã có pushmi-pullyu² bao giờ chưa?"

Chee-Chee đáp, "Chưa. Chưa một Người Da trắng nào từng thấy loài pushmi-pullyu cả. Đúng rồi, chúng ta hãy tặng ông ấy con vật đó đi!"

THE NINTH CHAPTER THE MONKEYS’ COUNCIL

CHEE-CHEE stood outside the Doctor’s door, keeping everybody away till he woke up. Then John Dolittle told the monkeys that he must now go back to Puddleby.

They were very surprised at this; for they had thought that he was going to stay with them forever. And that night all the monkeys got together in the jungle to talk it over.

And the Chief Chimpanzee rose up and said,

“Why is it the good man is going away? Is he not happy here with us?”

But none of them could answer him.

Then the Grand Gorilla got up and said,

“I think we all should go to him and ask him to stay. Perhaps if we make him a new house and a bigger bed, and promise him plenty[76] of monkey-servants to work for him and to make life pleasant for him-perhaps then he will not wish to go.”

“Then the Grand Gorilla got up”

Then Chee-Chee got up; and all the others whispered, “Sh! Look! Chee-Chee, the great Traveler, is about to speak!”

And Chee-Chee said to the other monkeys,

“My friends, I am afraid it is useless to ask the Doctor to stay. He owes money in Puddleby; and he says he must go back and pay it.”

And the monkeys asked him, “What is money?”

Then Chee-Chee told them that in the Land of the White Men you could get nothing without money; you could do nothing without money-that[77] it was almost impossible to live without money.

And some of them asked, “But can you not even eat and drink without paying?”

But Chee-Chee shook his head. And then he told them that even he, when he was with the organ-grinder, had been made to ask the children for money.

And the Chief Chimpanzee turned to the Oldest Orang-outang and said, “Cousin, surely these Men be strange creatures! Who would wish to live in such a land? My gracious, how paltry!”

Then Chee-Chee said,

“When we were coming to you we had no boat to cross the sea in and no money to buy food to eat on our journey. So a man lent us some biscuits; and we said we would pay him when we came back. And we borrowed a boat from a sailor; but it was broken on the rocks when we reached the shores of Africa. Now the Doctor says he must go back and get the sailor another boat-because the man was poor and his ship was all he had.”

[78]

And the monkeys were all silent for a while, sitting quite still upon the ground and thinking hard.

At last the Biggest Baboon got up and said,

“I do not think we ought to let this good man leave our land till we have given him a fine present to take with him, so that he may know we are grateful for all that he has done for us.”

And a little, tiny red monkey who was sitting up in a tree shouted down,

“I think that too!”

And then they all cried out, making a great noise, “Yes, yes. Let us give him the finest present a White Man ever had!”

Now they began to wonder and ask one another what would be the best thing to give him. And one said, “Fifty bags of cocoanuts!” And another-“A hundred bunches of bananas!-At least he shall not have to buy his fruit in the Land Where You Pay to Eat!”

But Chee-Chee told them that all these things would be too heavy to carry so far and would go bad before half was eaten.

[79]

“If you want to please him,” he said, “give him an animal. You may be sure he will be kind to it. Give him some rare animal they have not got in the menageries.”

And the monkeys asked him, “What are menageries?”

Then Chee-Chee explained to them that menageries were places in the Land of the White Men, where animals were put in cages for people to come and look at. And the monkeys were very shocked and said to one another,

“These Men are like thoughtless young ones-stupid and easily amused. Sh! It is a prison he means.”

So then they asked Chee-Chee what rare animal it could be that they should give the Doctor-one the White Men had not seen before. And the Major of the Marmosettes asked,

“Have they an iguana over there?”

But Chee-Chee said, “Yes, there is one in the London Zoo.”

And another asked, “Have they an okapi?”

But Chee-Chee said, “Yes. In Belgium[80], where my organ-grinder took me five years ago, they had an okapi in a big city they call Antwerp.”

And another asked, “Have they a pushmi-pullyu?”

Then Chee-Chee said, “No. No White Man has ever seen a pushmi-pullyu. Let us give him that.”

[81]