CHƯƠNG MƯỜI BỐN: LỜI CẢNH BÁO CỦA LŨ CHUỘT

D

Kéo cả một con tàu băng qua vùng biển khơi quả là một công việc vô cùng vất vả. Chỉ sau độ hai ba tiếng đồng hồ, đàn én nhỏ đã bắt đầu mỏi nhừ đôi cánh và hụt hơi. Bọn chim liền mau chóng truyền tin xuống cho bác sĩ, báo rằng chúng chuẩn bị phải nghỉ mệt một lát. Chúng định kéo con tàu về phía một hòn đảo nhỏ cách đó không xa, rồi giấu cẩn thận vào một vịnh nước sâu cho tới khi cả đàn lấy lại sức bay tiếp.

Chẳng mấy chốc, hòn đảo mà bọn chim nhắc tới đã hiện ra trước mắt bác sĩ. Giữa đảo sừng sững một ngọn núi cao vút, xanh mướt mát và đẹp đẽ vô ngần.

Khi con tàu đã tiến vào trong vịnh nước an toàn, nơi mà tầm mắt từ ngoài biển khơi chẳng thể nào nhìn tới, bác sĩ bảo rằng ông sẽ lên bờ tìm chút nước ngọt-bởi lẽ trên tàu giờ đây chẳng còn lấy một giọt nào để uống. Ông cũng dặn các con vật hãy cùng nhau xuống tàu, thoải mái chạy nhảy trên bãi cỏ tươi mát cho thư giãn gân cốt.

Khi muông thú đang lục tục xuống tàu, bác sĩ chợt để ý thấy lũ chuột cũng kéo nhau từng đàn rào rào chui lên từ hầm chứa và chạy xuống bờ. Trông thấy thế, Jip định chồm theo ngay, bởi trò đuổi chuột vẫn luôn là thú tiêu khiển yêu thích của cậu. Nhưng bác sĩ vội vàng bảo cậu dừng lại.

Lúc ấy, có một con chuột cống đen to bự dường như đang ấp úng muốn ngỏ lời cùng bác sĩ. Nó rụt rè bò lên phía trước, dò dẫm men theo mép lan can và không quên đưa mắt đầy cảnh giác ngó chừng con chó. Hắng giọng đầy bồn chồn vài ba bận, vuốt vuốt bộ ria rồi lấy tay chùi miệng, nó cất lời:

"E hèm... ờ... chắc hẳn bác sĩ biết trên mọi con tàu đều có chuột chứ nhỉ?"

Bác sĩ điềm đạm đáp: "Đúng thế."

"Và bác sĩ cũng từng nghe người ta đồn lũ chuột luôn là kẻ đầu tiên bỏ trốn khỏi một con tàu sắp đắm1?"

"Phải rồi," bác sĩ gật đầu, "tôi từng nghe kể như thế."

"Người ta," con chuột nói thầm, "vẫn hay nhắc đến chuyện ấy với vẻ chê bai dè bỉu... làm như thể đó là một việc đáng xấu hổ lắm vậy. Nhưng bác sĩ đâu thể trách cứ gì chúng tôi, phải không? Suy cho cùng, có kẻ dại dột nào lại chịu nằm trên một con tàu sắp sửa chìm nghỉm, nếu hắn ta còn có cơ hội tẩu thoát cơ chứ?"

rats talking to doctor

"‘Và bác sĩ cũng từng nghe người ta đồn lũ chuột luôn là kẻ đầu tiên bỏ trốn khỏi một con tàu sắp đắm?’"

"Đó là lẽ thường tình mà," bác sĩ từ tốn nói, "rất hợp với lẽ tự nhiên. Tôi hoàn toàn thấu hiểu... Vậy, anh có... anh có muốn dặn dò thêm điều gì chăng?"

"Vâng, có chứ," con chuột gật đầu. "Tôi nán lại để thưa với bác sĩ rằng bầy chuột chúng tôi đang phải rời bỏ con tàu này. Nhưng trước lúc rời đi, chúng tôi muốn cảnh báo bác sĩ. Hiện giờ bác sĩ đang ở trên một con tàu tồi tàn hết sức. Nó không an toàn chút nào. Vách hai bên mạn tàu đã lung lay, ván lót thì rệu rã và mục nát cả rồi. Nội trong đêm mai, con tàu này sẽ chìm nghỉm xuống đáy biển cho mà xem."

"Nhưng làm sao anh lại biết được cơ chứ?" bác sĩ thắc mắc.

"Loài chuột chúng tôi luôn có linh cảm," con chuột đáp. "Cái chóp đuôi của chúng tôi bỗng dưng ngứa ran lên... cái cảm giác y hệt như khi chân bác sĩ bị tê rần ấy. Sáng sớm nay, cỡ sáu giờ, lúc tôi đang lúi húi dọn bữa điểm tâm thì chóp đuôi tôi chợt ngứa râm ran. Ban đầu tôi cứ ngỡ chứng thấp khớp quái ác của mình lại tái phát. Vậy là tôi chạy sang hỏi thăm dì tôi xem dì ấy cảm thấy ra sao... bác sĩ vẫn còn nhớ dì tôi chứ nhỉ? Cái con chuột khoang mình dài ngoẵng, trông khá gầy gò ốm yếu từng đến cậy nhờ bác sĩ ở Puddleby dạo mùa xuân năm ngoái chữa bệnh vàng da ấy? Đấy... và dì ấy kêu ầm lên rằng đuôi dì ấy cũng ngứa ngáy dữ dội! Nhờ thế, chúng tôi biết chắc mười mươi con tàu tồi tàn này sẽ chìm nghỉm trong chưa đầy hai hôm nữa. Thế nên cả bầy mới quyết định phải tẩu thoát ngay khi tàu cập đủ gần bờ. Một con tàu mục nát thưa bác sĩ. Xin bác sĩ đừng giong buồm trên con tàu này nữa, bằng không chắc chắn bác sĩ sẽ bỏ mạng dưới đáy biển mất... Tạm biệt! Giờ chúng tôi phải đi tìm một chỗ trú ngụ tử tế trên hòn đảo này đây."

"Tạm biệt anh!" bác sĩ cất tiếng chào. "Và cảm ơn anh thật nhiều vì đã cất công đến báo tin. Anh thật chu đáo... rất ư là chu đáo! Cho tôi gửi lời hỏi thăm sức khỏe dì của anh nhé. Tôi vẫn nhớ dì ấy rất rõ... Để yên cho con chuột ấy đi, Jip! Lại đây nào! Nằm xuống đó!"

Thế là bác sĩ cùng bầy thú rảo bước lên bờ, mang theo xô và xoong chảo đi tìm nước ngọt trên đảo, để lại đàn én nghỉ ngơi dưỡng sức.

"Chẳng hay hòn đảo này tên là gì nhỉ," bác sĩ cất tiếng hỏi khi đang men theo sườn núi dốc. "Trông có vẻ là một chốn nghỉ chân lý tưởng đấy. Chà, xem muôn loài chim chóc ríu rít kìa!"

"Ơ hay, đây là Quần đảo Canary2 cơ mà," Dab-Dab nhanh nhảu đáp. "Bác sĩ không nghe thấy tiếng chim hoàng yến đang lảnh lót hót vang sao?"

Bác sĩ bèn dừng chân lại và dỏng tai lắng nghe.

"Chà, đúng rồi-hẳn là vậy rồi!" ông liền cất tiếng. "Tôi thật lẩm cẩm quá! Chẳng hay liệu mấy chú chim ấy có bằng lòng chỉ cho chúng ta nơi tìm nguồn nước không nhỉ."

Và thoắt cái, đàn hoàng yến - vốn đã nghe ngóng mọi điều về bác sĩ Dolittle từ những bầy chim di cư - liền sải cánh bay đến, nhanh nhẹn dẫn lối đưa ông tới một con suối nước trong vắt, mát lành tuyệt đẹp nơi chúng vẫn thường bơi lội tắm táp. Chúng còn mau mắn chỉ cho ông thấy những đồng cỏ xanh tươi rậm rạp nơi các loại hạt cho chim ăn mọc lên rất nhiều, cùng muôn vàn cảnh sắc hiền hòa khác trên hòn đảo quê hương của chúng.

Pushmi-Pullyu vô cùng khoan khoái vì họ đã cập bến nơi đây; bởi lẽ cậu chàng chuộng đám cỏ non xanh mướt này hơn hẳn mấy quả táo đã sấy khô mà cậu phải ăn suốt trên tàu. Còn Gub-Gub thì ré lên đầy sung sướng khi cu cậu phát hiện ra cả một thung lũng bạt ngàn mía dại.

Lát sau, khi tất thảy đều đã no nê và đang nằm thảnh thơi nghe bầy hoàng yến cất tiếng hót, bỗng hai con én hối hả bay đến, dáng vẻ vô cùng lo âu và vội vã.

"Bác sĩ ơi!" chúng hớt hải gọi, "bọn cướp biển đã vào đến vịnh rồi; cả lũ chúng đang trèo hết lên tàu của bác sĩ. Bọn chúng sục sạo dưới hầm tàu để tìm đồ lấy trộm. Cả bọn đã bỏ hoang tàu của mình mà không để ai ở lại trông tàu. Nếu bác sĩ mau chóng xuống bờ biển, bác sĩ có thể lên tàu của chúng-con tàu đó chạy nhanh lắm-và trốn thoát. Nhưng bác sĩ phải thật nhanh lên mới được!"

"Quả là một cao kiến," bác sĩ đáp, "thật tuyệt vời!"

Ông liền gọi bầy thú quây quần lại, cất lời chào tạm biệt những chú chim hoàng yến rồi vội vã chạy thẳng một mạch xuống bãi biển.

Xuống đến nơi, cả bọn đã thấy ngay con tàu của cướp biển với ba cánh buồm màu đỏ tươi đang bỏ neo bồng bềnh trên mặt nước; và-đúng y như lời đôi chim én-trên đó vắng ngắt chẳng có một bóng người; từng tên cướp biển một đều đang có mặt dưới hầm tàu của bác sĩ, lục lọi tìm đồ để lấy đi.

Thế là John Dolittle dặn dò lũ thú cưng phải bước đi thật nhẹ nhàng, và rồi tất cả cùng nhau rón rén lẻn lên tàu của bọn cướp biển.



  1. Bắt nguồn từ niềm tin lâu đời của thủy thủ phương Tây và thành ngữ tiếng Anh 'rats deserting a sinking ship' (chuột rời tàu đắm). Giới đi biển xưa cho rằng loài chuột có giác quan nhạy bén, biết trước lúc tàu chìm để tẩu thoát. Nghĩa bóng của thành ngữ này dùng để châm biếm những kẻ hèn nhát, sẵn sàng bỏ mặc đồng đội khi tập thể gặp hoạn nạn. ↩

  2. Quần đảo Canary (Tây Ban Nha) nằm ở Đại Tây Dương. Tên gốc tiếng Latinh là 'Canariae Insulae' (Đảo của loài chó) do người La Mã cổ đại tìm thấy nhiều chó hoang tại đây. Trái với lầm tưởng phổ biến, loài chim hoàng yến (canary) được đặt tên theo địa danh này chứ không phải hòn đảo được đặt tên theo loài chim. ↩