CHƯƠNG BỐN: MỘT TIN NHẮN TỪ CHÂU PHI

Mùa đông năm ấy kéo đến vô cùng lạnh lẽo. Vào một đêm tháng Mười Hai nọ, khi cả nhà đang quây quần sưởi ấm bên ngọn lửa bập bùng trong bếp, và bác sĩ thì đang đọc to cho lũ thú nghe những cuốn sách ông tự tay chắp bút bằng ngôn ngữ riêng của chúng, thì cú Too-Too bỗng nhiên cất tiếng,
"Suỵt! Tiếng ồn gì ngoài kia thế nhỉ?"
Cả đám lập tức vểnh tai lắng nghe; và chỉ vài giây sau, chúng nghe thấy tiếng bước chân ai đó đang hối hả chạy tới. Rồi cánh cửa đột ngột mở tung, khỉ Chee-Chee hớt hải ùa vào, thở hổn hển.
"Bác sĩ!" cậu kêu lên, "Cháu vừa nhận được tin nhắn từ một người anh họ ở tận châu Phi. Có một căn bệnh khủng khiếp đang lây lan giữa bầy khỉ ngoài đó. Tất cả bọn họ đều mắc bệnh-và đang chết đi từng ngày, đến hàng trăm người rồi. Họ đã nghe danh bác sĩ, và tha thiết cầu xin bác sĩ hãy sang châu Phi để giúp chặn đứng căn bệnh này."
"Thế ai đã mang tin nhắn tới vậy?" bác sĩ cất tiếng hỏi, chậm rãi tháo kính ra và đặt cuốn sách xuống bàn.
"Một cô chim nhạn ạ," Chee-Chee đáp lời. "Cô ấy đang đậu ngoài kia, ngay trên miệng thùng hứng nước mưa."
"Hãy đưa cô ấy vào sưởi ấm bên đống lửa đi," bác sĩ dặn dò. "Chắc hẳn cô ấy đã lạnh cóng rồi. Đáng lẽ loài chim nhạn phải bay về phương Nam từ tận sáu tuần trước kia mà!"
Thế là cô chim nhạn được bế vào nhà, cuộn tròn lại và run rẩy từng cơn; dẫu lúc đầu cô có hơi rụt rè sợ sệt, nhưng hơi ấm đã nhanh chóng ngấm vào cơ thể, thế là cô lặng lẽ đậu trên mép bệ lò sưởi và bắt đầu kể lại mọi chuyện.
Đợi khi cô chim nhạn kể xong, bác sĩ mới lên tiếng,
"Tôi rất sẵn lòng đến châu Phi-nhất là trong cái thời tiết khắc nghiệt thế này. Nhưng tôi e là chúng ta chẳng còn đủ tiền để mua vé mất rồi. Lấy cho tôi cái hộp tiền đi, Chee-Chee."
Nghe vậy, chú khỉ thoăn thoắt trèo lên cao và lấy chiếc hộp xuống từ ngăn trên cùng của tủ bát đĩa.
Chẳng còn gì trong đó cả-không sót lại dù chỉ là một xu!
"Tôi cứ đinh ninh là mình còn thừa lại hai xu chứ," bác sĩ lẩm bẩm.
"Đã từng có," cú Too-Too chen ngang. "Nhưng bác sĩ đã tiêu sạch vào cái lục lạc cho đứa con nhà bác lửng hồi nó đang mọc răng rồi còn đâu."
"Thế cơ à?" bác sĩ cất lời-"trời đất ơi! Chuyện tiền bạc đúng là phiền toái thật đấy! Thôi, đừng bận tâm tới nó nữa. Biết đâu đấy, nếu tôi chịu khó đi bộ xuống bờ biển, tôi sẽ mượn được một con tàu để đưa tất cả chúng ta tới châu Phi thì sao. Tôi quen một anh thủy thủ từng bế đứa con nhỏ mắc bệnh sởi đến cho tôi chữa trị. Rất có thể anh ấy sẽ đồng ý cho chúng ta mượn tàu-dù sao thì đứa bé đó cũng đã khỏi bệnh rồi mà."

"‘Tôi cứ chắc mẩm là còn lại hai xu chứ’"
Thế là từ sáng tinh mơ hôm sau, bác sĩ đã đi xuống bờ biển. Và lúc quay về, ông báo tin vui cho bọn thú rằng mọi chuyện đều êm xuôi-người thủy thủ sẽ cho họ mượn một chiếc thuyền.
Nghe vậy, cá sấu, khỉ và vẹt vô cùng vui sướng và bắt đầu cất tiếng hát, vì chúng sắp được trở về châu Phi, quê hương đích thực của chúng. Rồi bác sĩ cất lời:
"Tôi sẽ chỉ đưa ba người các cậu đi cùng thôi-thêm cả chó Jip, vịt Dab-Dab, lợn Gub-Gub và cú Too-Too nữa. Những con vật còn lại, như chuột sóc, chuột đồng và dơi, sẽ phải quay về sống tạm ở những cánh đồng nơi chúng chào đời cho tới khi chúng ta trở lại. Nhưng vì hầu hết bọn chúng đều ngủ đông nên sẽ không phiền lòng đâu-hơn nữa, hành trình đến châu Phi cũng chẳng tốt cho chúng chút nào."
Sau đó, cô vẹt Polynesia, người từng trải qua bao chuyến đi biển dài ngày, bắt đầu dặn dò bác sĩ tất cả những thứ ông cần chuẩn bị mang lên tàu.
"Bác sĩ phải mua thật nhiều bánh quy đi biển nhé," cô dặn-"người ta vẫn gọi là ‘lương khô’ đấy. Và bác sĩ còn phải chuẩn bị cả thịt bò đóng hộp-và một chiếc mỏ neo nữa."
"Tôi đoán là con tàu đã có sẵn mỏ neo rồi," bác sĩ đáp lời.
"Chà, cứ cẩn thận vẫn hơn," Polynesia quả quyết. "Bởi vì nó quan trọng lắm. Bác sĩ không thể dừng tàu lại nếu không có mỏ neo đâu. Và bác sĩ cũng sẽ cần một cái chuông nữa."
"Để làm gì vậy?" bác sĩ thắc mắc.
"Để báo giờ," cô vẹt đáp lại. "Bác sĩ cứ rung chuông mỗi nửa giờ là sẽ biết ngay lúc đó mấy giờ. Nhớ mang theo thật nhiều dây thừng nữa-nó luôn hữu ích trong mấy chuyến đi xa."
Kế đến, cả hội lại bắt đầu băn khoăn không biết đào đâu ra tiền để mua tất cả những món đồ cần thiết ấy.
"Ôi, thật phiền toái! Lại là chuyện tiền nong," bác sĩ kêu lên. "Chúa ơi! Tôi sẽ rất đỗi vui mừng khi đến được châu Phi, nơi chúng ta không cần dùng tới tiền! Tôi sẽ đi hỏi người bán tạp hóa xem ông ấy có chịu cho nợ cho đến khi tôi quay lại không-Không, tôi sẽ nhờ anh thủy thủ đi hỏi giúp."
Thế là người thủy thủ chạy đi gặp người bán tạp hóa. Và chỉ một chốc sau, anh ta quay lại, mang theo tất cả những thứ họ cần.
Rồi bọn thú rục rịch đóng gói đồ đạc; và sau khi khóa chặt van nước để các đường ống khỏi bị đóng băng, cũng như cài then mọi cửa chớp, chúng khóa kín nhà lại và giao chìa khóa cho chú ngựa già sống trong chuồng. Thấy trên gác xép đã dự trữ đủ cỏ khô cho chú ngựa ăn dần suốt mùa đông, cả bọn xách hết hành lý xuống bờ biển rồi leo lên tàu.
Người bán thức ăn cho mèo cũng có mặt ở đó để tiễn họ. Anh ấy còn mang theo một chiếc bánh pudding mỡ bò1 to bự làm quà cho bác sĩ, vì như anh nói, anh từng nghe kể rằng ở xứ lạ bác sĩ sẽ chẳng tài nào tìm đâu ra món bánh này.
Ngay khi cả hội vừa mới bước lên tàu, chú lợn Gub-Gub liền hỏi xem giường ngủ ở đâu, vì lúc đó đã là bốn giờ chiều và cậu nhóc đang muốn chợp mắt một lát. Vậy nên Polynesia dẫn cậu xuống khoang dưới của con tàu và chỉ cho cậu xem mấy chiếc giường, chúng được xếp chồng lên nhau y hệt như những chiếc giá sách áp sát vào vách tường.
"Ủa, đó đâu phải là giường!" Gub-Gub kêu lên. "Đó là một cái giá mà!"
"Giường trên tàu lúc nào cũng thế cả," cô vẹt từ tốn đáp. "Nó không phải là cái giá. Cậu cứ trèo lên đó và ngủ đi. Đó là thứ mà người ta gọi là ‘giường tầng’ đấy."
"Cháu không nghĩ mình sẽ đi ngủ lúc này đâu," Gub-Gub nói. "Cháu đang háo hức lắm. Cháu muốn lên boong tàu để xem mọi người khởi hành cơ."

"Và chuyến hải trình bắt đầu"
"Chà, đây mới là chuyến ra khơi đầu tiên của cậu," Polynesia nói. "Rồi cậu sẽ quen với cuộc sống trên biển này sau một thời gian thôi." Thế rồi cô túc tắc bước ngược lên cầu thang tàu, tự ngâm nga khúc hát này:
Tôi đã qua Biển Đen và Biển Đỏ;
Tôi từng lượn quanh hòn đảo Wight;
Tôi đã khám phá ra dòng Hoàng Hà,
Và cả dòng sông Orange nữa-giữa màn đêm.
Giờ đây Greenland đã khuất lại phía sau,
Và tôi căng buồm ra đại dương xanh thẳm.
Tôi đã chán ngấy những sắc màu này rồi, Jane ơi,
Nên tôi đang quay về bên em đây.
Ngay lúc họ vừa chuẩn bị khởi hành, bác sĩ bất chợt nhớ ra và nói rằng ông sẽ phải quay lại bờ để hỏi bác thủy thủ đường tới châu Phi.
Nhưng chim nhạn mau mắn đáp lời rằng cô đã từng đến xứ sở ấy rất nhiều lần và sẽ tự mình dẫn đường cho họ.
Thế là bác sĩ ra lệnh cho Chee-Chee kéo mỏ neo lên, và chuyến đi biển của họ cứ thế bắt đầu.
-
Suet pudding là một món bánh truyền thống lâu đời của Anh, được làm từ mỡ bò hoặc mỡ cừu (suet) trộn với bột mì, thường được đem hấp hoặc luộc. Đây là một món ăn đậm chất văn hóa Anh nên người bán thịt mới khẳng định ở xứ lạ khó mà tìm được. ↩
THE FOURTH CHAPTER A MESSAGE FROM AFRICA

THAT Winter was a very cold one. And one night in December, when they were all sitting round the warm fire in the kitchen, and the Doctor was reading aloud to them out of books he had written himself in animal-language, the owl, Too-Too, suddenly said,
“Sh! What’s that noise outside?”
They all listened; and presently they heard the sound of some one running. Then the door flew open and the monkey, Chee-Chee, ran in, badly out of breath.
“Doctor!” he cried, “I’ve just had a message from a cousin of mine in Africa. There is a terrible sickness among the monkeys out there. They are all catching it-and they are dying in hundreds. They have heard of you, and beg you to come to Africa to stop the sickness.”
[30]
“Who brought the message?” asked the Doctor, taking off his spectacles and laying down his book.
“A swallow,” said Chee-Chee. “She is outside on the rain-butt.”
“Bring her in by the fire,” said the Doctor. “She must be perished with the cold. The swallows flew South six weeks ago!”
So the swallow was brought in, all huddled and shivering; and although she was a little afraid at first, she soon got warmed up and sat on the edge of the mantelpiece and began to talk.
When she had finished the Doctor said,
“I would gladly go to Africa-especially in this bitter weather. But I’m afraid we haven’t money enough to buy the tickets. Get me the money-box, Chee-Chee.”
So the monkey climbed up and got it off the top shelf of the dresser.
There was nothing in it-not one single penny!
“I felt sure there was twopence left,” said the Doctor.
[31]
“There was” said the owl. “But you spent it on a rattle for that badger’s baby when he was teething.”
“Did I?” said the Doctor-“dear me, dear me! What a nuisance money is, to be sure! Well, never mind. Perhaps if I go down to the seaside I shall be able to borrow a boat that will take us to Africa. I knew a seaman once who brought his baby to me with measles. Maybe he’ll lend us his boat-the baby got well.”

“‘I felt sure there was twopence left’”
So early the next morning the Doctor went down to the sea-shore. And when he came back[32] he told the animals it was all right-the sailor was going to lend them the boat.
Then the crocodile and the monkey and the parrot were very glad and began to sing, because they were going back to Africa, their real home. And the Doctor said,
“I shall only be able to take you three-with Jip the dog, Dab-Dab the duck, Gub-Gub the pig and the owl, Too-Too. The rest of the animals, like the dormice and the water-voles and the bats, they will have to go back and live in the fields where they were born till we come home again. But as most of them sleep through the Winter, they won’t mind that-and besides, it wouldn’t be good for them to go to Africa.”
So then the parrot, who had been on long sea-voyages before, began telling the Doctor all the things he would have to take with him on the ship.
“You must have plenty of pilot-bread,” she said-“‘hard tack’ they call it. And you must have beef in cans-and an anchor.”
“I expect the ship will have its own anchor,” said the Doctor.
[33]
“Well, make sure,” said Polynesia. “Because it’s very important. You can’t stop if you haven’t got an anchor. And you’ll need a bell.”
“What’s that for?” asked the Doctor.
“To tell the time by,” said the parrot. “You go and ring it every half-hour and then you know what time it is. And bring a whole lot of rope-it always comes in handy on voyages.”
Then they began to wonder where they were going to get the money from to buy all the things they needed.
“Oh, bother it! Money again,” cried the Doctor. “Goodness! I shall be glad to get to Africa where we don’t have to have any! I’ll go and ask the grocer if he will wait for his money till I get back-No, I’ll send the sailor to ask him.”
So the sailor went to see the grocer. And presently he came back with all the things they wanted.
Then the animals packed up; and after they had turned off the water so the pipes wouldn’t freeze, and put up the shutters, they closed the[34] house and gave the key to the old horse who lived in the stable. And when they had seen that there was plenty of hay in the loft to last the horse through the Winter, they carried all their luggage down to the seashore and got on to the boat.
The Cat’s-meat-Man was there to see them off; and he brought a large suet-pudding as a present for the Doctor because, he said he had been told, you couldn’t get suet-puddings in foreign parts.
As soon as they were on the ship, Gub-Gub, the pig, asked where the beds were, for it was four o’clock in the afternoon and he wanted his nap. So Polynesia took him downstairs into the inside of the ship and showed him the beds, set all on top of one another like book-shelves against a wall.
“Why, that isn’t a bed!” cried Gub-Gub. “That’s a shelf!”
“Beds are always like that on ships,” said the parrot. “It isn’t a shelf. Climb up into it and go to sleep. That’s what you call ‘a bunk.’”
“I don’t think I’ll go to bed yet,” said Gub-Gub.[35]
[36] “I’m too excited. I want to go upstairs again and see them start.”

“And the voyage began”
“Well, this is your first trip,” said Polynesia. “You will get used to the life after a while.” And she went back up the stairs of the ship, humming this song to herself,
I’ve seen the Black Sea and the Red Sea;
I rounded the Isle of Wight;
I discovered the Yellow River,
And the Orange too-by night.
Now Greenland drops behind again,
And I sail the ocean Blue.
I’m tired of all these colors, Jane,
So I’m coming back to you.
They were just going to start on their journey, when the Doctor said he would have to go back and ask the sailor the way to Africa.
But the swallow said she had been to that country many times and would show them how to get there.
So the Doctor told Chee-Chee to pull up the anchor and the voyage began.
[37]