CHƯƠNG MƯỜI CHÍN: HÒN ĐÁ

Sáng hôm sau, cả đoàn dậy từ rất sớm, chui ra khỏi những chiếc giường lụa êm ái. Bầu trời bừng lên ánh nắng rực rỡ, cùng những cơn gió Nam bắt đầu thổi tới.
Jip chăm chú đánh hơi theo ngọn gió Nam suốt chừng nửa giờ đồng hồ. Đoạn, cậu quay lại chỗ bác sĩ và lắc đầu nhè nhẹ.
"Cháu vẫn chẳng thấy mùi thuốc lá đâu cả," cậu từ tốn nói. "Chúng ta đành phải đợi đến khi gió đổi sang hướng Đông thôi."
Thế nhưng, mãi đến ba giờ chiều hôm ấy, khi gió Đông thực sự thổi tới, chú chó vẫn chẳng thể bắt được chút dấu vết nào của mùi thuốc lá.
Cậu bé vô cùng thất vọng, lại bật khóc sụt sùi, ngậm ngùi nói rằng có lẽ sẽ chẳng một ai tìm được người chú của mình nữa. Dẫu vậy, Jip chỉ quay sang nhỏ to với bác sĩ:
"Bác sĩ bảo với cậu ấy rằng, hễ gió chuyển sang hướng Tây, cháu nhất định sẽ đánh hơi ra chú của cậu ấy, cho dù ông ấy có đang ở tít tận Trung Quốc1 đi chăng nữa - chỉ cần ông ấy vẫn còn hít loại thuốc lá Black Rappee2 là được!"
Bọn họ phải kiên nhẫn ngóng chờ suốt ba ngày trời thì gió Tây mới thổi đến. Đó là vào một buổi sáng thứ Sáu, khi trời chỉ vừa mới hửng sáng. Một lớp sương mù mang theo những hạt mưa phùn mỏng lất phất giăng mắc khắp mặt biển. Và những cơn gió thì thổi đến nhè nhẹ, mang theo luồng khí ấm áp và ẩm ướt.

"‘Bác sĩ!’ cậu reo lên. ‘Cháu thấy rồi!’"
Ngay khi vừa mở mắt thức giấc, Jip đã nhanh nhẹn chạy tót lên boong tàu, đưa mũi lên trời mà ngửi ngửi. Bất thình lình, cậu lộ vẻ hớn hở, vội vã chạy ngay xuống dưới để đánh thức bác sĩ.
"Bác sĩ!" cậu cất tiếng gọi to. "Cháu thấy rồi! Bác sĩ! Bác sĩ ơi! Dậy mau đi! Nghe này! Cháu ngửi thấy rồi! Gió đang thổi từ hướng Tây, và trong gió chẳng có mùi gì khác ngoài cái mùi thuốc lá hít đặc trưng ấy cả. Bác sĩ lên trên này ngay đi, rồi cho tàu nhổ neo-nhanh lên nào!"
Nghe vậy, bác sĩ lật đật bước ra khỏi giường, nhanh chóng đi đến chỗ bánh lái để điều khiển con tàu.
"Bây giờ cháu sẽ đứng trên mũi tàu," Jip điềm tĩnh nói; "và bác sĩ cứ nhìn chằm chằm vào mũi cháu nhé - mũi cháu chỉ hướng nào, bác sĩ cứ thế bẻ lái tàu theo hướng đó. Chắc chắn người đàn ông đó không thể ở xa được đâu - cái mùi mới nồng nặc làm sao. Còn ngọn gió thì mang theo hơi ẩm thật tuyệt vời. Giờ thì nhìn cháu đây này!"
Và thế là, suốt trọn buổi sáng hôm đó, Jip vững vàng đứng ở ngay phần mũi tàu, cứ hít hà trong gió và làm hoa tiêu chỉ đường cho bác sĩ cầm lái. Trong lúc ấy, tất thảy các con vật cùng cậu bé cứ đứng vây quanh thành một vòng tròn, mở to đôi mắt, im lặng ngắm nhìn chú chó làm việc.
Khoảng giờ ăn trưa, Jip nhờ Dab-Dab đi tìm bác sĩ, nhắn rằng cậu đang bồn chồn trong lòng và rất muốn thưa chuyện với ông. Vậy là vịt Dab-Dab lạch bạch chạy ra tận đầu kia con tàu gọi bác sĩ lại, và Jip lên tiếng:
"Chú của cậu bé đang chết đói. Chúng ta phải cho tàu chạy nhanh hết mức có thể."
"Sao cháu biết ông ấy đang chết đói?" bác sĩ gặng hỏi.
"Tại vì trong cơn gió Tây thổi tới chẳng vương chút mùi gì khác ngoài mùi thuốc lá hít," Jip đáp. "Nếu người đàn ông đó đang nấu nướng hay ăn bất cứ thứ gì, chắc chắn cháu sẽ ngửi thấy ngay. Đằng này, ông ấy thậm chí chẳng có lấy một giọt nước ngọt để uống. Tất cả những gì ông ấy dùng chỉ là thuốc lá hít-từng nhúm to bự. Chúng ta đang ngày một đến gần ông ấy hơn rồi, bởi mùi thuốc lá đang nồng lên theo từng phút. Bác sĩ hãy cho tàu lao đi thật nhanh nhé, vì cháu dám chắc ông ấy đang lả đi vì đói."
"Được rồi," bác sĩ gật đầu; rồi ông nhờ Dab-Dab đi gọi bầy én tới kéo tàu, y hệt như cái bận bọn cướp biển đuổi theo vây ráp họ.
Thế là những chú chim nhỏ bé cứng cáp lao mình bay xuống, và một lần nữa tròng dây cương vào để chung sức kéo con tàu.
Giờ đây, chiếc thuyền lao vút qua những ngọn sóng với một tốc độ vô cùng mau lẹ. Nó rẽ nước lướt đi nhanh tới nỗi đám cá dưới biển phải tức tốc dạt ra hai bên nếu không muốn bị va phải.
Và tất cả các con vật đều trở nên cực kỳ phấn khích; chúng thôi không chằm chằm nhìn Jip nữa mà đồng loạt quay sang dõi mắt về mặt biển phía trước, cố dò xem có rẻo đất hay hòn đảo hoang nào-nơi người đàn ông kia có thể đang ở-hiện ra hay không.
Nhưng rồi hàng giờ trôi qua, con tàu vẫn vun vút lao đi, lướt trên cùng một dải biển phẳng lặng như tờ; và tuyệt nhiên chẳng mảy may thấy bóng dáng của đất liền đâu cả.
Giờ thì bầy thú cũng thôi ríu rít chuyện trò, chúng quây quần bên nhau trong im lặng, lòng đầy lo âu và bồn chồn. Cậu bé lại im lìm rầu rĩ. Và trên khuôn mặt Jip cũng lộ rõ vẻ âu lo.
Cuối cùng, khi ráng chiều dần buông và mặt trời vừa khuất dạng, cú Too-Too lúc này đang đậu trên đỉnh cột buồm bỗng kêu lên khiến cả bọn giật mình,
"Jip! Jip! Tớ thấy một hòn đá vĩ đại ngay trước mặt chúng ta kìa-nhìn xem-tít tận đằng kia, nơi chân trời chạm mặt biển ấy. Cậu có thấy ánh hoàng hôn chiếu lên nó không! Mùi hương có phải bắt nguồn từ đó không?"
Và Jip vội vàng đáp lời,
"Đúng rồi. Chính là nó. Người đàn ông đang ở đó.-Cuối cùng thì chúng ta cũng tới nơi!"
Khi con tàu tiến lại gần, họ mới thấy hòn đá ấy hiện ra-rộng mênh mông như một cánh đồng. Chẳng có lấy một cái cây nào mọc trên đó-hoàn toàn không có thứ gì cả. Hòn đá khổng lồ nhẵn thín và trọc lóc hệt như chiếc mai của một con rùa.
Bác sĩ liền điều khiển con tàu đi một vòng quanh hòn đá. Thế nhưng, chẳng thấy bóng dáng người đàn ông nào trên đó cả. Bầy thú thi nhau nheo mắt, cố nhìn cho thật rõ; còn bác sĩ John Dolittle thì mang một chiếc kính viễn vọng từ dưới khoang tàu lên.
Mặc dù vậy, họ vẫn không mảy may bắt gặp được bất kỳ sinh vật sống nào-ngay cả một cánh mòng biển, một chú sao biển, hay thậm chí là một nhành rong biển cũng không.
Tất cả đứng lặng im, dỏng tai lên đón lấy bất cứ âm thanh nào. Song, tiếng động duy nhất lọt vào tai họ chỉ là tiếng sóng vỗ lao xao nhè nhẹ vào mạn tàu.
Rồi cả bọn đồng thanh cất tiếng gọi vang, "Xin chào, có ai ở đó không!-XIN CHÀO!" cho đến khi giọng ai nấy khản đặc. Nhưng chỉ có những tiếng vọng âm vang dội lại từ vách đá.
Và cậu bé bỗng òa khóc nức nở, nói rằng,
"Cháu e là cháu sẽ vĩnh viễn không bao giờ được gặp lại chú của mình nữa! Cháu biết ăn nói sao với mọi người khi về nhà đây!"
Nhưng Jip quay sang gọi bác sĩ,
"Ông ấy phải ở đó-ông ấy phải ở đó-ông ấy chắc chắn ở đó! Mùi hương không lan ra xa hơn nữa. Ông ấy phải ở đó, cháu nói thật đấy! Bác sĩ hãy cho tàu cập sát hòn đá và để cháu nhảy lên đó."
Vậy là bác sĩ lái tàu vào sát bờ nhất có thể rồi thả neo. Sau đó, ông cùng Jip nhảy phóc từ mạn tàu xuống mặt đá.
Vừa chạm đất, Jip đã lập tức chúi mũi xuống tảng đá và nhanh nhẹn đánh hơi khắp nơi. Chú chạy ngược chạy xuôi, chạy tới chạy lui-chạy ngoằn ngoèo, vòng vèo, chuyển hướng đổi lối liên hồi. Và Jip đi đến đâu, bác sĩ cũng bước vội bám sát gót đến đó-cho đến khi ông thở dốc vì mệt.
Cuối cùng, Jip cất lên một tiếng sủa vang rồi ngồi phịch xuống. Khi bác sĩ chạy đến nơi, ông thấy chú chó đang dán mắt nhìn trân trân vào một cái hố vừa to vừa sâu nằm ngay giữa lòng tảng đá.
"Người chú của cậu bé ở dưới này," Jip khẽ khàng cất tiếng. "Thảo nào mấy gã đại bàng ngốc nghếch kia không tài nào phát hiện ra!-Đúng là chỉ có loài chó mới có thể tìm ra tung tích của con người."
Thế là bác sĩ bám bờ leo xuống miệng hố. Bên dưới có vẻ giống một cái hang động, hay đúng hơn là một đường hầm dài hun hút chạy sâu dưới lòng đất. Ông quẹt lên một que diêm rồi lần bước theo lối đi tối mò, có Jip bám gót theo sát ngay sau.
Chẳng mấy chốc, ánh diêm của bác sĩ vụt tắt; thế là ông phải quẹt thêm một que nữa, rồi một que nữa, hết que này tới que khác.
Rốt cuộc, lối đi cũng dẫn đến điểm dừng; và bác sĩ thấy mình đang đứng trong một căn phòng bé tẹo được bao quanh bởi những bức tường đá.
Và kìa, ngay giữa căn phòng nhỏ, một người đàn ông với mái tóc đỏ rực đang vùi đầu vào hai cánh tay vắt ngang-ngủ say sưa ngon lành!
Jip mau mắn chạy đến và hít hà một vật gì đó đang nằm chỏng chơ trên mặt đất ngay cạnh người đàn ông. Bác sĩ cúi người nhặt vật đó lên. Đó là một chiếc hộp đựng thuốc lá hít khổng lồ. Và bên trong hộp chứa đầy ắp thuốc lá Black Rappee!
-
Trong lối nói của người Anh đương thời, Trung Quốc (ở phương Đông) thường được dùng để chỉ một nơi vô cùng xa xôi, nằm ở tận cùng thế giới. ↩
-
Black Rappee là một loại thuốc lá hít (snuff) đặc trưng làm từ lá thuốc sẫm màu, được nghiền thô. Nó rất phổ biến ở châu Âu vào thế kỷ 18 và 19, có mùi hăng và nồng đậm, giải thích vì sao chú chó Jip có thể ngửi thấy từ khoảng cách rất xa. ↩
THE NINETEENTH CHAPTER THE ROCK

UP they got, early next morning, out of the silken beds; and they saw that the sun was shining brightly and that the wind was blowing from the South.
Jip smelt the South wind for half an hour. Then he came to the Doctor, shaking his head.
“I smell no snuff as yet,” he said. “We must wait till the wind changes to the East.”
But even when the East wind came, at three o’clock that afternoon, the dog could not catch the smell of snuff.
The little boy was terribly disappointed and began to cry again, saying that no one seemed to be able to find his uncle for him. But all Jip said to the Doctor was,
“Tell him that when the wind changes to[160] the West, I’ll find his uncle even though he be in China-so long as he is still taking Black Rappee snuff.”
Three days they had to wait before the West wind came. This was on a Friday morning, early-just as it was getting light. A fine rainy mist lay on the sea like a thin fog. And the wind was soft and warm and wet.

“‘Doctor!’ he cried. ‘I’ve got it!’”
As soon as Jip awoke he ran upstairs and poked his nose in the air. Then he got most frightfully excited and rushed down again to wake the Doctor up.
“Doctor!” he cried. “I’ve got it! Doctor![161] Doctor! Wake up! Listen! I’ve got it! The wind’s from the West and it smells of nothing but snuff. Come upstairs and start the ship-quick!”
So the Doctor tumbled out of bed and went to the rudder to steer the ship.
“Now I’ll go up to the front,” said Jip; “and you watch my nose-whichever way I point it, you turn the ship the same way. The man cannot be far off-with the smell as strong as this. And the wind’s all lovely and wet. Now watch me!”
So all that morning Jip stood in the front part of the ship, sniffing the wind and pointing the way for the Doctor to steer; while all the animals and the little boy stood round with their eyes wide open, watching the dog in wonder.
About lunch-time Jip asked Dab-Dab to tell the Doctor that he was getting worried and wanted to speak to him. So Dab-Dab went and fetched the Doctor from the other end of the ship and Jip said to him,
“The boy’s uncle is starving. We must make the ship go as fast as we can.”
[162]
“How do you know he is starving?” asked the Doctor.
“Because there is no other smell in the West wind but snuff,” said Jip. “If the man were cooking or eating food of any kind, I would be bound to smell it too. But he hasn’t even fresh water to drink. All he is taking is snuff-in large pinches. We are getting nearer to him all the time, because the smell grows stronger every minute. But make the ship go as fast as you can, for I am certain that the man is starving.”
“All right,” said the Doctor; and he sent Dab-Dab to ask the swallows to pull the ship, the same as they had done when the pirates were chasing them.
So the stout little birds came down and once more harnessed themselves to the ship.
And now the boat went bounding through the waves at a terrible speed. It went so fast that the fishes in the sea had to jump for their lives to get out of the way and not be run over.
And all the animals got tremendously excited; and they gave up looking at Jip and turned to[163] watch the sea in front, to spy out any land or islands where the starving man might be.
But hour after hour went by and still the ship went rushing on, over the same flat, flat sea; and no land anywhere came in sight.
And now the animals gave up chattering and sat around silent, anxious and miserable. The little boy again grew sad. And on Jip’s face there was a worried look.
At last, late in the afternoon, just as the sun was going down, the owl, Too-Too, who was perched on the tip of the mast, suddenly startled them all by crying out at the top of his voice,
“Jip! Jip! I see a great, great rock in front of us-look-way out there where the sky and the water meet. See the sun shine on it-like gold! Is the smell coming from there?”
And Jip called back,
“Yes. That’s it. That is where the man is.-At last, at last!”
And when they got nearer they could see that the rock was very large-as large as a big field. No trees grew on it, no grass-nothing. The[164] great rock was as smooth and as bare as the back of a tortoise.
Then the Doctor sailed the ship right round the rock. But nowhere on it could a man be seen. All the animals screwed up their eyes and looked as hard as they could; and John Dolittle got a telescope from downstairs.
But not one living thing could they spy-not even a gull, nor a star-fish, nor a shred of sea-weed.
They all stood still and listened, straining their ears for any sound. But the only noise they heard was the gentle lapping of the little waves against the sides of their ship.
Then they all started calling, “Hulloa, there!-HULLOA!” till their voices were hoarse. But only the echo came back from the rock.
And the little boy burst into tears and said,
“I am afraid I shall never see my uncle any more! What shall I tell them when I get home!”
But Jip called to the Doctor,
“He must be there-he must-he must! The smell goes on no further. He must be there, I[165] tell you! Sail the ship close to the rock and let me jump out on it.”
So the Doctor brought the ship as close as he could and let down the anchor. Then he and Jip got out of the ship on to the rock.
Jip at once put his nose down close to the ground and began to run all over the place. Up and down he went, back and forth-zig-zagging, twisting, doubling and turning. And everywhere he went, the Doctor ran behind him, close at his heels-till he was terribly out of breath.
At last Jip let out a great bark and sat down. And when the Doctor came running up to him, he found the dog staring into a big, deep hole in the middle of the rock.
“The boy’s uncle is down there,” said Jip quietly. “No wonder those silly eagles couldn’t see him!-It takes a dog to find a man.”
So the Doctor got down into the hole, which seemed to be a kind of cave, or tunnel, running a long way under the ground. Then he struck a match and started to make his way along the dark passage with Jip following behind.
[166]
The Doctor’s match soon went out; and he had to strike another and another and another.
At last the passage came to an end; and the Doctor found himself in a kind of tiny room with walls of rock.
And there, in the middle of the room, his head resting on his arms, lay a man with very red hair-fast asleep!
Jip went up and sniffed at something lying on the ground beside him. The Doctor stooped and picked it up. It was an enormous snuff-box. And it was full of Black Rappee!
[167]