CHƯƠNG BẢY: CHIẾC CẦU KHỈ

Chưa bao giờ HOÀNG HẬU ERMINTRUDE thấy đức lang quân của mình thịnh nộ đến nhường ấy. Đêm hôm đó, nhà vua tức giận đến mức nghiến răng trèo trẹo. Ngài mắng nhiếc tất cả mọi người là một lũ ngốc nghếch. Ngài vơ luôn chiếc bàn chải đánh răng ném thẳng vào con mèo cưng của hoàng cung. Trong bộ áo ngủ lùng thùng, ngài chạy đôn chạy đáo khắp nơi, đánh thức toàn bộ binh lính và xua họ vào rừng với lệnh phải bắt bằng được vị bác sĩ. Sau đó, ngài còn bắt ép tất cả đám gia nhân cũng phải nhập cuộc-từ bác đầu bếp, bác thợ làm vườn, thợ cạo râu cho đến cả thầy gia sư của Hoàng tử Bumpo-thậm chí, ngay cả Hoàng hậu, dù đôi chân đã rã rời sau một đêm khiêu vũ trên đôi giày chật ních, cũng bị đẩy ra ngoài để phụ giúp đám lính lùng sục.

Trong khi đó, vị bác sĩ cùng bầy thú cưng đang cắm cổ chạy thục mạng xuyên qua cánh rừng rậm, hướng về Xứ Sở Loài Khỉ nhanh nhất có thể.

Gub-Gub, với đôi chân ngắn ngủn của mình, chẳng mấy chốc đã cảm thấy vô cùng mệt mỏi. Thấy vậy, bác sĩ đành phải bế bổng chú lên-điều này làm cho hành trình càng thêm phần nhọc nhằn, bởi lẽ họ còn phải mang vác theo cả chiếc rương hành lý và chiếc túi xách tay cồng kềnh.

Nhà vua xứ Jolliginki đinh ninh rằng quân lính của ngài kiểu gì cũng dễ dàng tóm gọn những kẻ chạy trốn, vì bác sĩ đang lạc lõng giữa một vùng đất hoàn toàn xa lạ và chẳng rành đường đi lối lại. Nhưng ngài đã lầm to! Chú khỉ Chee-Chee thông thuộc từng ngóc ngách, từng lối mòn bí mật trong khu rừng này-thậm chí còn thạo đường hơn cả lính gác của nhà vua. Chú đã nhanh trí dẫn bác sĩ cùng đàn vật nuôi luồn lách vào nơi rừng sâu núi thẳm rậm rạp nhất-một chốn thâm sơn cùng cốc chưa từng in dấu chân người-rồi giấu tất cả vào một hốc cây khổng lồ nằm khuất giữa những tảng đá cao vút.

"Thưa bác sĩ, cháu thấy chúng ta cứ nên nấp kín ở đây," Chee-Chee khẽ cất lời, "đợi cho đến khi bọn lính mệt lả và bỏ về ngủ hết đã. Sau đó, chúng ta có thể an tâm đi tiếp vào Xứ Sở Loài Khỉ."

Thế là họ đành nằm lại trú ẩn trong hốc cây suốt cả đêm hôm đó.

Thi thoảng, họ lại cảm thấy bất an khi từ xa nghe thấy tiếng bước chân lùng sục và tiếng gọi nhau ồn ào của lính tráng quanh đó. Nhưng cả đoàn vẫn bình an vô sự, bởi lẽ chẳng một ai biết đến nơi ẩn náu bí mật này ngoại trừ Chee-Chee-thậm chí đến cả những con khỉ tinh ranh khác cũng chẳng hề hay biết.

Cuối cùng, khi những tia nắng bình minh đầu tiên bắt đầu len lỏi qua tầng tầng lớp lớp tán lá rậm rạp trên đỉnh đầu, họ bỗng nghe thấy tiếng Hoàng hậu Ermintrude phàn nàn với binh lính bằng một giọng uể oải, rã rời, bảo rằng có cố tìm kiếm thêm nữa cũng chẳng ích gì-và tốt nhất là các ngươi nên kéo nhau quay về và đánh một giấc cho khỏe.

Chờ cho đến khi bóng dáng toán lính khuất hẳn, Chee-Chee mới rón rén dẫn bác sĩ cùng các con vật chui ra khỏi hốc cây, và cả đoàn lại hăm hở lên đường nhắm thẳng đến Xứ Sở Loài Khỉ.

Đó là một chặng đường khá xa và vô cùng gian nan. Đã bao bận họ cảm thấy đôi chân mình đã chùn bước, mệt mỏi và rã rời-đặc biệt là chàng lợn béo Gub-Gub. Nhưng cứ mỗi lần chú ta bật khóc vì mệt mỏi, cả đoàn lại dỗ dành bằng cách cho chú uống những ngụm sữa dừa thơm ngọt, thứ đồ uống mà chú ta mê mẩn đến say sưa.

Cả đoàn chưa bao giờ phải chịu cảnh bụng đói meo hay khát khô cổ; bởi lẽ Chee-Chee và Polynesia thông thạo mọi loại rau củ trái cây hoang dã mọc trong rừng sâu, và biết chính xác chỗ nào để hái chúng-từ những chùm chà là chín mọng, những quả sung ngọt lịm, cho đến những củ lạc bùi bùi, gừng cay và cả khoai mỡ dẻo bùi. Họ thường vắt nước cốt cam rừng để pha thứ nước cam chua chua thanh mát, rồi hòa thêm vị ngọt ngào từ những giọt mật ong sóng sánh lấy trộm trong các hốc cây. Bất kể cả đoàn thèm thuồng món gì, Chee-Chee và Polynesia dường như luôn có phép màu biến ra cho họ-hoặc ít nhất cũng tìm được một món ăn nào đó gần giống như thế. Thậm chí có một ngày nọ, hai người bạn nhỏ còn kiếm được cho bác sĩ một nhúm thuốc lá rừng, đúng vào lúc ông vừa hút nhẵn số mang theo và đang thực sự muốn hút một điếu.

Khi màn đêm buông xuống, họ ngả lưng ngủ say sưa trong những chiếc lều lợp bằng lá cọ mát rượi, vùi mình trên những chiếc nệm cỏ khô được bện dày dặn và êm ái vô cùng. Cứ thế, ngày qua ngày, đôi chân của họ dần quen với những chặng đi bộ đường dài, sự mệt nhọc cứ thế vơi đi, nhường chỗ cho một niềm vui ngập tràn khi được hòa mình vào cuộc sống phiêu lưu đầy thú vị.

Nhưng nhìn chung lại, thời khắc mặt trời lặn gác núi và cả đoàn dừng bước nghỉ ngơi vẫn luôn là khoảng thời gian tuyệt vời nhất. Lúc ấy, bác sĩ thường gom những cành củi khô cong lại để nhen lên một ngọn lửa nhỏ ấm áp. Sau khi dùng xong bữa tối ngon lành, cả hội lại xúm xít quây thành một vòng tròn rôm rả quanh đống lửa bập bùng. Ở đó, họ dỏng tai say sưa lắng nghe Polynesia cất tiếng hát du dương về những bản tình ca của đại dương bao la, hay háo hức nghe Chee-Chee kể những câu chuyện ly kỳ về chốn rừng thiêng nước độc.

Những câu chuyện mà Chee-Chee kể lúc nào cũng hấp dẫn đến nghẹt thở. Bởi lẽ, dẫu cho loài khỉ chẳng hề có lấy một cuốn sách lịch sử nào ghi chép lại mọi chuyện trước khi bác sĩ Dolittle đặt chân đến và cặm cụi viết sách cho chúng, nhưng chúng vẫn nhớ như in mọi biến cố bằng cách truyền miệng từ đời này sang đời khác. Chee-Chee đã kể lại cho mọi người nghe rất nhiều điều thú vị mà bà của chú đã từng kể lại cho chú nghe-những truyền thuyết xa lắc xa lơ từ buổi sơ khai của thế giới, trước cả thời ông Noah và trận Đại Hồng Thủy kinh hoàng¹,-về những ngày tháng mà loài người vẫn còn khoác trên mình những tấm áo da gấu thô sơ, trú ngụ trong những hang đá tối tăm và nhai ngấu nghiến những tảng thịt cừu còn sống, vì họ nào đã biết nấu nướng là gì-bởi lẽ họ chưa từng một lần được chiêm ngưỡng ngọn lửa rực sáng. Chú khỉ lém lỉnh còn say sưa miêu tả về những con Voi Ma Mút khổng lồ và loài Thằn Lằn đồ sộ, thân hình dài thượt như một đoàn tàu hỏa, từng nặng nề lê bước qua những dãy núi trập trùng vào thời đại xa xôi ấy, thong thả nhấm nháp những chiếc lá non mơn mởn trên đỉnh ngọn cây cao vút. Và thường thì cả hội cứ ngồi mải mê và chăm chú lắng nghe đến mức khi chú dứt lời thì đống lửa ấm áp cũng đã lụi tàn từ lúc nào; thế là cả đám lại phải nhanh chóng chia nhau đi nhặt thêm củi khô để nhen lại một đống lửa mới cháy bập bùng.

Sau đó, khi lính tráng trở về tâu bẩm với nhà vua rằng họ không thể tìm thấy bác sĩ, nhà vua lại phái họ đi lùng sục một lần nữa, ra lệnh cho họ phải cắm trại lì trong rừng sâu cho đến khi tóm được ông. Thế nên trong suốt thời gian đó, giữa lúc bác sĩ và các con vật mải miết rảo bước về Xứ Sở Loài Khỉ, đinh ninh rằng mình đã an toàn, thì thực chất họ vẫn đang bị lính của nhà vua bám gót. Nếu Chee-Chee phát hiện ra điều này, rất có thể chú đã tìm cách giấu mọi người đi lần nữa. Nhưng chú lại chẳng mảy may hay biết.

Một ngày nọ, Chee-Chee thoăn thoắt trèo tót lên một tảng đá cao, phóng tầm mắt nhìn vượt qua những ngọn cây. Khi trèo xuống, chú hớn hở báo tin rằng họ đã ở rất gần Xứ Sở Loài Khỉ và sẽ sớm tới nơi thôi.

Và vào ngay chập tối hôm đó, quả đúng như vậy. Họ bắt gặp anh em họ của Chee-Chee cùng hàng đàn khỉ khác chưa bị nhiễm bệnh đang vắt vẻo trên những cành cây bên rìa đầm lầy, ngóng nhìn và chờ đợi. Vừa thấp thoáng bóng dáng vị danh y xuất hiện, cả bầy khỉ lập tức phá lên một trận huyên náo lớn chưa từng thấy; chúng hò reo, vẫy những tán lá xào xạc và thoăn thoắt đu lượn chuyền cành để chào đón ông.

Chúng tranh nhau xách chiếc túi, khiêng cái rương và mọi đồ đạc ông mang theo-thậm chí có một con khỉ vạm vỡ còn tình nguyện cõng luôn cả chú lợn Gub-Gub, lúc này đã lại thấm mệt. Sau đó, hai chú khỉ nhanh nhẹn phóng vọt lên trước để loan tin cho những con bệnh biết rằng vị bác sĩ vĩ đại cuối cùng cũng đã đến.

Thế nhưng, đám lính của nhà vua vẫn luôn bám riết theo sau đã nghe thấy tiếng reo hò rộn rã của bầy khỉ. Cuối cùng chúng cũng lần ra tung tích của bác sĩ, liền tức tốc lao tới hòng tóm gọn ông.

Con khỉ lớn đang cõng Gub-Gub lê bước lề mề tuốt phía sau, tình cờ phát hiện ra Tên Đội trưởng của đội quân đang lén lút luồn lách qua những gốc cây. Chú lật đật đuổi theo bác sĩ, giục ngài hãy mau chạy đi.

Thế là cả đoàn dốc hết sức lực chạy thật nhanh, nhanh hơn bất cứ lúc nào trong đời. Lính của nhà vua bám sát gót cũng guồng chân đuổi theo, và Tên Đội trưởng là kẻ chạy nhanh nhất.

"hò reo, vẫy những tán lá xào xạc và thoăn thoắt đu lượn chuyền cành để chào đón ông"

Đang luống cuống, bác sĩ bỗng vấp phải chính chiếc túi y tế của mình và ngã lăn quay xuống vũng bùn. Tên Đội trưởng đinh ninh rằng lần này mười mươi hắn sẽ tóm gọn được ông.

Nhưng Tên Đội trưởng lại có đôi tai dài thườn thượt-mặc dù tóc hắn thì ngắn cũn cỡn. Và khi hắn chồm lên phía trước hòng chộp lấy bác sĩ, một bên tai của hắn xui xẻo thay lại mắc kẹt cứng ngắc vào cành cây. Báo hại toàn bộ đám binh lính đành phải khựng lại để xúm vào giúp hắn gỡ ra.

Chớp lấy thời cơ đó, bác sĩ lồm cồm tự đứng dậy, và cả đoàn lại tiếp tục lên đường, cắm cổ chạy và chạy. Chee-Chee hét vang,

"Không sao đâu ạ! Chúng ta không còn cách xa nữa đâu!"

Nhưng trước khi đặt chân vào Xứ Sở Loài Khỉ, cả đoàn phải đối mặt với một vách đá dốc đứng, bên dưới là dòng sông cuộn chảy xiết. Nơi đây chính là ranh giới cuối cùng của Vương quốc Jolliginki; và Xứ Sở Loài Khỉ ngự trị ngay phía bên kia-bên kia bờ sông.

Chú chó Jip chồm lên nhìn xuống bờ vực dựng đứng, hiểm trở và thốt lên:

"Trời đất ơi! Làm sao chúng ta qua được bờ bên kia đây?"

"Ôi trời ơi!" Gub-Gub rên rỉ than vãn. "Lính của nhà vua đã đuổi đến sát nút rồi kìa-Nhìn bọn chúng kìa! Mình e là chúng ta lại sắp bị bắt giam trở lại mất thôi." Và chú lợn bắt đầu khóc thút thít.

Nhưng con khỉ lớn đang cõng chú lợn vội thả chú xuống đất và hét lớn với cả bầy:

"Các anh em-xếp một cây cầu! Nhanh lên!-Xếp cầu đi! Chúng ta chỉ có một phút thôi. Bọn lính đã gỡ được tên Đội trưởng ra rồi, và hắn đang lao tới nhanh như bay. Nhanh nhẹn lên nào! Một cây cầu! Một cây cầu!"

Bác sĩ tự hỏi bầy khỉ sẽ lấy vật liệu gì để dựng cầu. Ông đảo mắt nhìn quanh xem liệu chúng có giấu ván gỗ ở quanh đây không.

Nhưng khi ngoái lại nhìn vách đá, lơ lửng vắt ngang dòng sông, một cây cầu đã sẵn sàng chờ đón ông-được kết lại từ chính bầy khỉ thật sự! Bởi vì chỉ trong chớp mắt lúc ông quay đi, bầy khỉ đã tự kết thành cầu bằng cách nắm chặt tay chân của nhau.

Khỉ lớn gào lên hối thúc, "Ngài hãy bước qua đi! Bước qua đi-tất cả mọi người-nhanh lên!"

Gub-Gub thoáng chút sợ hãi khi phải đi trên cây cầu hẹp vắt vẻo ở độ cao chóng mặt trên dòng sông cuộn chảy. Nhưng rồi chú lợn cũng qua bờ bình yên vô sự; và mọi người cũng vậy.

John Dolittle là người cuối cùng qua cầu. Và ngay khi ông vừa đặt chân lên bờ bên kia, lính của nhà vua cũng lao ập tới mép vách đá.

Bọn chúng chỉ còn biết giơ nắm đấm lên trời mà gào thét tức giận vì đã đến quá trễ. Bác sĩ và tất cả các con vật của ông đều đã an toàn ở Xứ Sở Loài Khỉ, và cây cầu sống cũng đã được kéo tuột sang bờ bên kia.

Lúc này Chee-Chee mới quay sang bác sĩ tự hào kể:

"Rất nhiều nhà thám hiểm vĩ đại và những nhà tự nhiên học râu xám đã phải nằm vùng nhiều tuần dài trong rừng rậm chỉ mong được xem loài khỉ làm trò này. Nhưng chúng cháu chưa từng cho phép một người da trắng nào nhìn thấy đâu. Bác sĩ là người đầu tiên được chiêm ngưỡng 'Chiếc Cầu Khỉ²' trứ danh đấy ạ."

Bác sĩ mỉm cười vô cùng hài lòng.

"John Dolittle là người cuối cùng qua cầu"

THE SEVENTH CHAPTER THE BRIDGE OF APES

QUEEN ERMINTRUDE had never in her life seen her husband so terrible as he got that night. He gnashed his teeth with rage. He called everybody a fool. He threw his tooth-brush at the palace cat. He rushed round in his night-shirt and woke up all his army and sent them into the jungle to catch the Doctor. Then he made all his servants go too-his cooks and his gardeners and his barber and Prince Bumpo’s tutor-even the Queen, who was tired from dancing in a pair of tight shoes, was packed off to help the soldiers in their search.

All this time the Doctor and his animals were running through the forest towards the Land of the Monkeys as fast as they could go.

Gub-Gub, with his short legs, soon got tired; and the Doctor had to carry him-which made[56] it pretty hard when they had the trunk and the hand-bag with them as well.

The King of the Jolliginki thought it would be easy for his army to find them, because the Doctor was in a strange land and would not know his way. But he was wrong; because the monkey, Chee-Chee, knew all the paths through the jungle-better even than the King’s men did. And he led the Doctor and his pets to the very thickest part of the forest-a place where no man had ever been before-and hid them all in a big hollow tree between high rocks.

“We had better wait here,” said Chee-Chee, “till the soldiers have gone back to bed. Then we can go on into the Land of the Monkeys.”

So there they stayed the whole night through.

They often heard the King’s men searching and talking in the jungle round about. But they were quite safe, for no one knew of that hiding-place but Chee-Chee-not even the other monkeys.

At last, when daylight began to come through the thick leaves overhead, they heard Queen Ermintrude saying in a very tired voice that it[57] was no use looking any more-that they might as well go back and get some sleep.

As soon as the soldiers had all gone home, Chee-Chee brought the Doctor and his animals out of the hiding-place and they set off for the Land of the Monkeys.

It was a long, long way; and they often got very tired-especially Gub-Gub. But when he cried they gave him milk out of the cocoanuts, which he was very fond of.

They always had plenty to eat and drink; because Chee-Chee and Polynesia knew all the different kinds of fruits and vegetables that grow in the jungle, and where to find them-like dates and figs and ground-nuts and ginger and yams. They used to make their lemonade out of the juice of wild oranges, sweetened with honey which they got from the bees’ nests in hollow trees. No matter what it was they asked for, Chee-Chee and Polynesia always seemed to be able to get it for them-or something like it. They even got the Doctor some tobacco one day, when he had finished what he had brought with him and wanted to smoke.

[58]

At night they slept in tents made of palm-leaves, on thick, soft beds of dried grass. And after a while they got used to walking such a lot and did not get so tired and enjoyed the life of travel very much.

But they were always glad when the night came and they stopped for their resting-time. Then the Doctor used to make a little fire of sticks; and after they had had their supper, they would sit round it in a ring, listening to Polynesia singing songs about the sea, or to Chee-Chee telling stories of the jungle.

And many of the tales that Chee-Chee told were very interesting. Because although the monkeys had no history-books of their own before Doctor Dolittle came to write them for them, they remember everything that happens by telling stories to their children. And Chee-Chee spoke of many things his grandmother had told him-tales of long, long, long ago, before Noah and the Flood,-of the days when men dressed in bear-skins and lived in holes in the rock and ate their mutton raw, because they did not know what cooking was-having never seen a fire.[59] And he told them of the Great Mammoths and Lizards, as long as a train, that wandered over the mountains in those times, nibbling from the tree-tops. And often they got so interested listening, that when he had finished they found their fire had gone right out; and they had to scurry round to get more sticks and build a new one.

Now when the King’s army had gone back and told the King that they couldn’t find the Doctor, the King sent them out again and told them they must stay in the jungle till they caught him. So all this time, while the Doctor and his animals were going along towards the Land of the Monkeys, thinking themselves quite safe, they were still being followed by the King’s men. If Chee-Chee had known this, he would most likely have hidden them again. But he didn’t know it.

One day Chee-Chee climbed up a high rock and looked out over the tree-tops. And when he came down he said they were now quite close to the Land of the Monkeys and would soon be there.

[60]

And that same evening, sure enough, they saw Chee-Chee’s cousin and a lot of other monkeys, who had not yet got sick, sitting in the trees by the edge of a swamp, looking and waiting for them. And when they saw the famous doctor really come, these monkeys made a tremendous noise, cheering and waving leaves and swinging out of the branches to greet him.

They wanted to carry his bag and his trunk and everything he had-and one of the bigger ones even carried Gub-Gub who had got tired again. Then two of them rushed on in front to tell the sick monkeys that the great doctor had come at last.

But the King’s men, who were still following, had heard the noise of the monkeys cheering; and they at last knew where the Doctor was, and hastened on to catch him.

The big monkey carrying Gub-Gub was coming along behind slowly, and he saw the Captain of the army sneaking through the trees. So he hurried after the Doctor and told him to run.

Then they all ran harder than they had ever[61]
[62] run in their lives; and the King’s men, coming after them, began to run too; and the Captain ran hardest of all.

“Cheering and waving leaves and swinging out of the branches to greet him”

Then the Doctor tripped over his medicine-bag and fell down in the mud, and the Captain thought he would surely catch him this time.

But the Captain had very long ears-though his hair was very short. And as he sprang forward to take hold of the Doctor, one of his ears caught fast in a tree; and the rest of the army had to stop and help him.

By this time the Doctor had picked himself up, and on they went again, running and running. And Chee-Chee shouted,

“It’s all right! We haven’t far to go now!”

But before they could get into the Land of the Monkeys, they came to a steep cliff with a river flowing below. This was the end of the Kingdom of Jolliginki; and the Land of the Monkeys was on the other side-across the river.

And Jip, the dog, looked down over the edge of the steep, steep cliff and said,

[63]

“Golly! How are we ever going to get across?”

“Oh, dear!” said Gub-Gub. “The King’s men are quite close now-Look at them! I am afraid we are going to be taken back to prison again.” And he began to weep.

But the big monkey who was carrying the pig dropped him on the ground and cried out to the other monkeys,

“Boys-a bridge! Quick!-Make a bridge! We’ve only a minute to do it. They’ve got the Captain loose, and he’s coming on like a deer. Get lively! A bridge! A bridge!”

The Doctor began to wonder what they were going to make a bridge out of, and he gazed around to see if they had any boards hidden any place.

But when he looked back at the cliff, there, hanging across the river, was a bridge all ready for him-made of living monkeys! For while his back was turned, the monkeys-quick as a flash-had made themselves into a bridge, just by holding hands and feet.

[64]

And the big one shouted to the Doctor, “Walk over! Walk over-all of you-hurry!”

Gub-Gub was a bit scared, walking on such a narrow bridge at that dizzy height above the river. But he got over all right; and so did all of them.

John Dolittle was the last to cross. And just as he was getting to the other side, the King’s men came rushing up to the edge of the cliff.

Then they shook their fists and yelled with rage. For they saw they were too late. The Doctor and all his animals were safe in the Land of the Monkeys and the bridge was pulled across to the other side.

Then Chee-Chee turned to the Doctor and said,

“Many great explorers and gray-bearded naturalists have lain long weeks hidden in the jungle waiting to see the monkeys do that trick. But we never let a white man get a glimpse of it before. You are the first to see the famous ‘Bridge of Apes.’”

And the Doctor felt very pleased.

[65]

“John Dolittle was the last to cross”

[66]
[67]