CHƯƠNG XIV
Về đến nhà, tôi bắt đầu khóc nức nở như một đứa trẻ. Bất kỳ người đàn ông nào từng nếm trải nỗi đau bị phản bội, dù chỉ một lần, hẳn sẽ thấu hiểu tận cùng những gì tôi đang phải chịu đựng.
Trong cơn sục sôi của những quyết định dứt khoát-cái khoảnh khắc ta luôn ngỡ mình thừa sức mạnh để thực thi-tôi tự nhủ phải cắt đứt mối tình này ngay lập tức. Tôi nóng lòng mong trời chóng sáng để tức tốc lên đường trở về bên cha và em gái. Ít ra ở đó, tôi chắc chắn mình có được một tình yêu thương trọn vẹn, một tình yêu chẳng bao giờ biết đến sự dối lừa.
Tuy nhiên, tôi chẳng muốn ra đi mà không để lại cho Marguerite một lời giải thích. Chỉ những kẻ thực sự cạn tình mới nỡ rời bỏ nhân tình mà chẳng buồn để lại lấy một dòng. Tôi đã nháp đi nháp lại chừng hai chục bức thư trong đầu. Tôi đã vướng vào một người đàn bà cũng như bao kẻ khác cùng tầng lớp với nàng. Tôi đã quá huyễn hoặc bản thân bằng những mộng tưởng. Nàng ta đối xử với tôi như một cậu nam sinh ngờ nghệch, nàng lừa dối tôi bằng một vở kịch vụng về đến mức xúc phạm. Lòng kiêu hãnh trong tôi trỗi dậy. Tôi phải rời bỏ người đàn bà này mà không để nàng có lấy một chút hả hê khi biết rằng tôi đang đau khổ. Và đây là những gì tôi đã viết cho nàng, bằng những nét chữ nắn nót nhất, giữa những giọt nước mắt tủi hờn và đầy phẫn uất:
"MARGUERITE YÊU DẤU: Tôi hy vọng sự mệt mỏi ngày hôm qua của em không quá nghiêm trọng. Lúc mười một giờ đêm, tôi đã đến thăm em, nhưng lại được báo rằng em chưa về. Ngài de G. hẳn đã may mắn hơn, vì ông ta xuất hiện ngay sau đó, và đến tận bốn giờ sáng vẫn chưa rời đi.
"Xin em tha thứ cho vài giờ phút tẻ nhạt mà tôi đã mang đến cho em, và hãy tin rằng tôi sẽ không bao giờ quên những khoảnh khắc hạnh phúc mà em đã ban tặng.
"Lẽ ra hôm nay tôi nên đến thăm em, nhưng tôi dự định sẽ trở về nhà cha tôi.
"Tạm biệt em, Marguerite thân mến. Tôi không đủ giàu để yêu em như tôi muốn, cũng chẳng đủ nghèo để yêu em theo cách mà em mong. Vậy nên, chúng ta hãy quên đi. Em hãy quên một cái tên hẳn đã trở nên quá đỗi xa lạ, còn tôi, tôi sẽ quên đi một hạnh phúc đã trở nên bất khả thi.
"Tôi gửi lại em chiếc chìa khóa mà tôi chưa từng dùng đến; hẳn nó sẽ hữu ích cho em, nếu em thường xuyên ốm đau như ngày hôm qua."
Như bạn thấy đấy, tôi không thể kết thúc bức thư mà thiếu đi một chút mỉa mai xấc xược-chính điều đó đã tố cáo tôi còn yêu nàng đến nhường nào.
Tôi đọc đi đọc lại bức thư này cả chục lần; rồi ý nghĩ về nỗi đau mà nó sẽ gieo vào lòng Marguerite khiến tôi nguôi ngoai đôi chút. Tôi cố tự thuyết phục bản thân tin vào những cảm xúc đã bày tỏ trên trang giấy. Khi người hầu của tôi vào phòng lúc tám giờ, tôi đưa thư cho cậu ta và bảo mang đi ngay lập tức.
"Thưa ngài, tôi có cần đợi thư trả lời không ạ?" Joseph hỏi (người hầu của tôi, cũng như bao kẻ hầu người hạ khác, tên là Joseph).
"Nếu họ hỏi có cần trả lời không, cậu cứ bảo là không biết, rồi đợi."
Tôi tự huyễn hoặc mình với hy vọng rằng nàng sẽ hồi âm. Chúng ta quả là những sinh vật yếu đuối và thảm hại! Suốt khoảng thời gian Joseph đi vắng, tôi chìm trong trạng thái bồn chồn khôn tả. Có lúc, nhớ lại khoảnh khắc Marguerite đã dâng hiến cho mình, tôi tự hỏi lấy tư cách gì mà mình lại viết cho nàng một bức thư láo xược đến thế. Nàng hoàn toàn có thể vặn lại rằng, đâu phải ngài de G. đã thế chỗ tôi, mà chính tôi mới là kẻ thế chân ông ta-một kiểu ngụy biện cho phép bọn đàn bà lăng loàn có vô số nhân tình. Có lúc, tôi lại nhớ đến những lời thề non hẹn biển của nàng, rồi cố thuyết phục bản thân rằng bức thư của mình vẫn còn quá nương nhẹ. Rằng chẳng có ngôn từ nào đủ sức trừng phạt một người đàn bà dám mang một tình yêu như của tôi ra làm trò tiêu khiển. Rồi tôi lại nhủ thầm, thà đừng viết thư mà đến thẳng nhà gặp nàng thì hơn, lúc đó tôi sẽ có được niềm vui sướng khi nhìn thấy nàng rơi lệ. Cuối cùng, tôi tự hỏi nàng sẽ hồi âm thế nào; và tôi sẵn lòng tin vào bất cứ lời bào chữa nào mà nàng đưa ra.
Joseph trở về.
"Sao rồi?" Tôi cất giọng hỏi cậu ta.
"Thưa ngài," cậu ta khúm núm đáp lời, "phu nhân vẫn chưa trở dậy. Ngay khi phu nhân cất tiếng gọi người hầu, bức thư của ngài sẽ được đệ trình. Và nếu phu nhân có đôi lời hồi đáp, họ sẽ tức tốc sai người mang đến."
Cô ấy vẫn đang say giấc!
Đã hai mươi bận tôi toan sai người đi giành lại bức thư ấy, song mỗi bận như thế tôi lại cắn răng tự nhủ: "Biết đâu thư đã đến tay nàng mất rồi. Làm vậy thì khác nào phơi bày sự ân hận tột cùng vì đã lỡ trút hết nỗi lòng."
Giờ phút mà tôi đinh ninh nàng sẽ hồi âm càng đến gần, tôi lại càng dằn vặt vì những dòng chữ mình đã viết. Chiếc đồng hồ chậm rãi buông từng tiếng điểm mười giờ, mười một giờ, rồi mười hai giờ trưa. Đúng giữa trưa, tôi suýt bước đến chốn hẹn như thể chưa từng có chuyện gì xảy ra. Suy cho cùng, tôi hoàn toàn bất lực trong việc tự tháo gỡ vòng lửa vô hình đang bóp nghẹt tâm can mình.
Và rồi, tâm trí tôi bắt đầu bám víu vào thứ niềm tin nhuốm màu mê tín của những kẻ mỏi mòn chờ đợi: rằng nếu tôi lẩn ra ngoài một chốc, khi quay về ắt sẽ thấy thư hồi đáp nằm sẵn trên bàn. Lấy cớ dùng bữa trưa, tôi rảo bước rời khỏi nhà.
Thay vì lui tới quán Café Foy1 nơi góc Đại lộ như mọi bận, tôi lại chủ ý vòng qua khu Palais Royal2 để tiện đường tạt ngang phố d’Antin. Hễ thấp thoáng thấy bóng dáng một người phụ nữ từ đằng xa, tôi lại chộn rộn vẽ ra viễn cảnh đó là Nanine đang hớt hải mang thư trả lời đến cho mình. Tôi rảo bước dọc con phố d’Antin mà tịnh không bắt gặp một người đưa tin nào. Đành ghé vào quán Very3 ở Palais Royal. Gã bồi bàn cứ thế dọn đồ ăn lên, hay nói đúng hơn là dọn ra bất cứ món gì gã thích, bởi tôi có thiết tha nuốt nổi một miếng nào đâu. Bất chấp những cố gắng gạt bỏ, ánh mắt tôi vẫn dán chặt vào chiếc đồng hồ treo tường. Cuối cùng, tôi vội vã quay về, đinh ninh mười mươi rằng sẽ nhìn thấy một phong thư nhỏ của Marguerite.
Bác gác cổng bảo chẳng nhận được gì. Tôi bấu víu chút hy vọng le lói nơi cậu người hầu. Nhưng cậu ta cũng đáp rằng tịnh không có ai lui tới kể từ khi tôi rời nhà.
Giá như Marguerite có ý định đáp lời tôi, thì hẳn nàng đã hồi âm từ lâu lắm rồi.
Ngay phút ấy, tôi bắt đầu cay đắng hối hận vì những lời lẽ chua chát trong bức thư. Giá như tôi giữ im lặng thì hơn, và chính sự vắng mặt của tôi ắt sẽ gieo vào lòng nàng nỗi hồ nghi. Chẳng thấy tôi đến chỗ hẹn, thế nào nàng cũng cất công gặng hỏi cơ sự, và chỉ chờ có vậy tôi mới trút cạn nỗi niềm. Nếu mọi chuyện diễn ra theo cách ấy, nàng sẽ buộc phải tự biện bạch, và một lời thanh minh từ nàng chính là điều tôi khao khát nhất lúc này. Tôi cay đắng nhận ra mình sẵn lòng tin vào bất cứ lý do nào nàng đưa ra, bởi dẫu có mộng mị thế nào, thì điều đó vẫn còn tốt đẹp chán so với việc phải lìa xa nàng mãi mãi.
Tới bước đường cùng, tôi lại tự huyễn hoặc mình rằng đích thân nàng sẽ đến tìm tôi; song từng canh giờ câm lặng trôi qua, bóng dáng nàng vẫn bặt tăm.
Quả thực Marguerite chẳng hề giống với bất kỳ người đàn bà nào khác, bởi trên đời này, có mấy ai nhận được một bức thư cạn tình như thế mà vẫn dửng dưng không một lời hồi đáp.
Lúc năm giờ, tôi hối hả đến đại lộ Champs-Élysées. "Nếu tình cờ chạm mặt," tôi tự nhủ, "mình sẽ khoác lên vẻ dửng dưng lạnh nhạt, để em tin rằng hình bóng em đã hoàn toàn phai mờ trong tâm trí tôi."
Vừa rẽ qua góc phố Royale, tôi chợt thấy em lướt qua trên chiếc xe ngựa. Sự hội ngộ quá đỗi bất ngờ khiến gương mặt tôi thoáng chốc tái nhợt. Chẳng rõ em có kịp nhận ra vẻ xúc động nơi tôi hay không; chỉ biết rằng bản thân đã bối rối đến mức trước mắt chỉ còn đọng lại ảo ảnh của chiếc xe ngựa ấy.
Tôi chẳng buồn tiến sâu thêm vào đại lộ Champs-Élysées nữa, mà lơ đãng đưa mắt lướt qua những tấm áp phích quảng cáo trước cửa các rạp hát, mong mỏi cướp lấy một cơ hội khác để được nhìn thấy em. Đêm nay có một buổi diễn ra mắt tại Palais Royal. Chắc mẩm Marguerite sẽ hiện diện ở đó, nên tôi đã có mặt tại rạp từ lúc bảy giờ. Các lô ghế lần lượt lấp kín người, nhưng bóng dáng Marguerite vẫn bặt tăm. Tôi đành rời khỏi Palais Royal, rảo bước qua tất cả những rạp hát mà em vẫn thường lui tới: Vaudeville, Variétés, cả Opéra Comique4. Song, em chẳng ở đâu cả.
Có lẽ bức thư của tôi đã khiến em quá đỗi rối bời nên chẳng còn thiết tha gì đến chuyện kịch trường; hoặc giả, em e ngại phải chạm mặt tôi và muốn né tránh một cuộc trò chuyện thẳng thắn. Lòng kiêu hãnh cất tiếng thì thầm bên tai tôi những ý nghĩ ấy dọc suốt các đại lộ, cho tới tận lúc tình cờ đụng độ Gaston. Cậu ấy buột miệng hỏi tôi đã đi đâu.
"Ở Palais Royal," tôi đáp.
"Còn tôi thì ở nhà hát Opéra," cậu ấy bảo; "tôi cứ đinh ninh sẽ gặp cậu ở đó cơ."
"Sao lại thế?"
"Vì Marguerite có mặt ở đó mà."
"À, cô ấy ở đó sao?"
"Đúng vậy."
"Một mình à?"
"Không, cùng một người phụ nữ khác."
"Chỉ vậy thôi sao?"
"Bá tước de G. có rẽ qua lô ghế của cô ấy một chốc; nhưng sau đó cô ấy đã rời đi cùng một vị công tước. Tôi cứ chờ cậu mãi, bởi lẽ có một ghế trống ngay cạnh tôi bị bỏ không suốt cả buổi tối, và tôi chắc mẩm rằng cậu đã đặt chỗ."
"Nhưng cớ sao tôi lại phải đến nơi Marguerite đến chứ?"
"Thì vì cậu là nhân tình của cô ấy, chắc chắn rồi!"
"Ai đã nói với cậu điều đó?"
"Prudence, người tôi vừa gặp hôm qua. Xin chúc mừng nhé, anh bạn thân mến; cô ấy là một nhân tình đầy quyến rũ, và chẳng phải ai cũng có được diễm phúc ấy đâu. Hãy giữ chặt lấy cô ấy; cô ấy sẽ mang lại cho cậu niềm hãnh diện đấy."
Vài lời lẽ chân tình, đơn giản của Gaston bỗng chốc chỉ ra cho tôi thấy sự nhạy cảm của bản thân mới nực cười làm sao. Giá như tối qua tôi sớm gặp được cậu ấy, và nghe những lời dốc lòng này, thì hẳn tôi đã chẳng hề chắp bút viết bức thư ngu xuẩn kia.
Tôi toan chạy đến chỗ Prudence, nhờ bà ấy nhắn nhe với Marguerite rằng tôi khao khát được trò chuyện; thế nhưng tôi lại lo sợ em sẽ trả đũa bằng cách cự tuyệt gặp mặt. Bởi vậy, tôi đành lầm lũi đi ngang qua phố d’Antin rồi quay trở về nhà. Thêm một lần nữa, tôi gặng hỏi người gác cổng xem liệu có phong thư nào gửi cho mình không. Vẫn hoàn toàn im bặt! Em đang chờ xem tôi sẽ có động thái gì tiếp theo, và liệu tôi có thu hồi lại bức thư ngày hôm nay hay không. Tôi tự nhủ như thế khi ngả lưng xuống giường; nhưng một khi thấy tôi chẳng viết gì, ắt hẳn ngày mai em sẽ hồi âm thôi.
Đêm ấy, tôi dằn vặt bản thân hơn bao giờ hết. Trằn trọc trong nỗi cô đơn rợn ngợp, tôi không tài nào chợp mắt nổi, mặc cho cơn bồn chồn và nỗi ghen tuông điên dại cấu xé tâm can. Giá như tôi cứ để mặc mọi sự thuận theo lẽ tự nhiên, thì giờ đây, tôi đã được cuộn mình trong vòng tay Marguerite. Tôi sẽ lại được lắng nghe những lời âu yếm xoa dịu cõi lòng mà mình mới chỉ vinh hạnh đón nhận vỏn vẹn hai lần, những lời thủ thỉ mà ngay lúc này đây, giữa bốn bề quạnh hiu, vẫn còn mơn man râm ran bên tai tôi.
Điều tồi tệ nhất trong tình cảnh này là những suy luận của tôi lại chĩa mũi dùi vào chính tôi; bởi lẽ, mọi dấu hiệu đều minh chứng rằng Marguerite đã đem lòng yêu tôi. Đầu tiên, cô ấy chủ động ngỏ lời muốn cùng tôi về một miền quê yên ả để nghỉ hè. Hơn thế nữa, cô ấy chẳng có lấy một lý do nào để chấp nhận làm nhân tình của tôi, khi mà số tiền cỏn con tôi có trong tay làm sao đủ để che chở, cung phụng cho những nhu cầu xa xỉ của cô ấy, chứ đừng nói đến những đòi hỏi vô lý khác. Vậy thì, ẩn sâu trong quyết định của cô ấy, hẳn chẳng có gì khác ngoài khao khát tìm thấy ở tôi một thứ tình cảm chân thành, một bến đỗ bình yên để nương náu sau những cuộc tình rặc mùi đổi chác mà cô ấy vẫn phải oằn mình chung sống. Thế mà, chỉ vào ngày thứ hai êm đềm bên nhau, tôi đã nhẫn tâm đạp đổ tia hy vọng mỏng manh ấy, dùng sự mỉa mai xấc xược để đáp đền cho tình yêu mà tôi đã may mắn thụ hưởng trọn vẹn trong hai đêm. Hành động của tôi không chỉ nực cười, mà còn hèn mạt và vô duyên đến tột độ. Tôi thậm chí còn chưa trao cho người phụ nữ ấy một đồng nào, vậy lấy tư cách gì mà hạch sách, bắt lỗi cô ấy? Mới chỉ hai ngày gắn bó đã vội vã quay lưng, chẳng phải tôi đang tự biến mình thành một kẻ ăn bám tình trường, một tên hèn mọn tháo chạy vì sợ phải thanh toán cho bữa tiệc ái tình đó sao? Thật nực cười! Tôi mới quen biết Marguerite được đúng ba mươi sáu giờ đồng hồ; mới đàng hoàng mang danh người tình của cô ấy vỏn vẹn hai mươi bốn giờ; và thay vì ngất ngây mãn nguyện vì cô ấy đã dâng hiến tất cả cho tôi, tôi lại tham lam muốn cô ấy phải thuộc về mình trọn vẹn. Tôi vô lý ép buộc cô ấy phải chặt đứt mọi mối dây dưa trong quá khứ - những mối quan hệ vốn là chiếc phao cứu sinh duy nhất đảm bảo cho cuộc sống tương lai của cô ấy. Tôi lấy quyền gì mà trách móc cô ấy đây? Chẳng có cái quyền nào cả. Rõ ràng cô ấy đã viết thư báo rằng mình bị ốm, trong khi hoàn toàn có thể tàn nhẫn phơi bày sự thật bằng cái vẻ thẳng thừng đáng sợ của những người đàn bà sành sỏi khác, rằng cô ấy phải đi hầu hạ một gã nhân tình. Thế nhưng, thay vì đặt niềm tin vào bức thư ấy, thay vì rảo bước đến bất kỳ con phố nào khác ở chốn Paris hoa lệ này ngoại trừ con phố d’Antin, thay vì tụ tập xả khuây cùng đám bạn bè để rồi sáng hôm sau đến đúng giờ hẹn, tôi lại tự khoác lên mình vai diễn Othello5 ghen tuông mù quáng. Tôi rình rập cô ấy, rồi tự huyễn hoặc bản thân rằng việc dứt tình không gặp gỡ sẽ là một đòn trừng phạt chí mạng. Nhưng sự thật thì ngược lại, hẳn cô ấy đang thở phào nhẹ nhõm vì đã cắt đuôi được một gã phiền phức. Hẳn cô ấy đang nhìn tôi như một kẻ ngốc nghếch đến thảm hại, và sự im lặng bấy lâu của cô ấy thậm chí còn chẳng màng đến sự oán giận; đó chỉ đơn thuần là sự khinh bỉ tột cùng.
Đáng lý ra, tôi có thể gửi tặng Marguerite một món quà giá trị để chẳng ai phải hoài nghi về sự hào phóng của mình, và để tôi được an ủi rằng mình đã sòng phẳng với cô ấy, như cái cách người ta vẫn làm với một người đàn bà được bao nuôi. Thế nhưng, tôi lại lo sợ. Tôi sợ rằng dẫu chỉ một chút vết tích mỏng manh của sự đổi chác cũng đủ sức chà đạp lên tình yêu mà cô ấy đã dành cho tôi, hay ít nhất là tình yêu mà tôi đang ôm ấp dành cho cô ấy. Và bởi vì thứ tình yêu này quá đỗi thiêng liêng, thuần khiết đến mức không thể dung thứ cho sự toan tính hay san sẻ, nó không thể được đong đếm bằng bất kỳ món quà vật chất nào, dẫu có đắt giá đến đâu, để trả giá cho niềm hạnh phúc tột đỉnh mà nó đã mang lại, dẫu niềm hạnh phúc ấy có ngắn ngủi, thoáng qua nhường nào.
Đó là những dòng suy nghĩ cứ cuộn trào, giằng xé trong tôi suốt cả một đêm dài, là những lời tạ lỗi mà từng giây từng phút trôi qua, tôi đều khao khát được lao đến và giãi bày cùng Marguerite. Bình minh ló dạng, nhưng tôi vẫn không thể khép nổi mi mắt. Toàn thân tôi nóng ran như đang phát sốt. Tâm trí tôi như tê liệt, chẳng thể chứa đựng điều gì khác ngoài hình bóng của Marguerite.
Như bạn có thể tưởng tượng, đã đến lúc tôi phải dứt khoát kết thúc mọi chuyện với người phụ nữ ấy, hoặc chấm dứt những dằn vặt của chính mình - dĩ nhiên là nếu nàng vẫn còn muốn gặp tôi. Nhưng bạn biết đấy, con người ta luôn chùn bước trước ranh giới của những quyết định định mệnh. Cứ giam mình mãi trong bốn bức tường thì không đành, mà đường hoàng gõ cửa nhà Marguerite thì tôi lại chẳng dám. Thế nên, tôi bèn đánh liều thử xích lại gần nàng thêm chút nữa, một phép thử mà tôi tự nhủ nếu thành công, thì tôi có thể biện minh rằng đó chỉ là một sự tình cờ.
Mới chín giờ sáng, tôi đã đi thẳng đến nhà Prudence. Thấy tôi đến vào một giờ lạ lùng như vậy, bà liền cất lời hỏi nguyên cớ. Chẳng dám thú nhận lòng mình, tôi đành kiếm cớ rằng mình ra ngoài sớm để giữ một chỗ trên chuyến xe ngựa về C., nơi cha tôi đang sống.
"Cậu thật may mắn," bà cất lời, "vì có thể rời bỏ Paris giữa những ngày tiết trời đẹp đẽ thế này."
Tôi đưa mắt dò xét Prudence, thầm tự hỏi liệu có phải bà đang cố tình buông lời giễu cợt, nhưng trên gương mặt bà chỉ tuyền một nét điềm nhiên.
"Thế cậu có định sang chào tạm biệt Marguerite không?" bà hỏi tiếp, vẻ mặt vẫn bình thản như trước.
"Không."
"Cậu làm thế là phải đấy."
"Bà cũng nghĩ vậy sao?"
"Đương nhiên rồi. Cậu đã dứt tình với cô ấy, vậy thì còn gặp lại nhau làm gì cơ chứ?"
"Bà đã biết mọi chuyện kết thúc rồi sao?"
"Cô ấy đã cho tôi xem bức thư của cậu."
"Vậy nàng đã nói gì?"
"Cô ấy bảo: 'Prudence thân mến, cậu học trò cưng của chị cư xử chẳng ra dáng một quý ông chút nào; những lời lẽ như thế, người ta chỉ nên để trong lòng chứ tuyệt nhiên không nên viết ra.'"
"Nàng đã nói câu đó với giọng điệu ra sao?"
"Cô ấy vừa nói vừa cười," Prudence chép miệng rồi nói thêm, "Cô ấy bảo: 'Cậu ta đến dùng bữa với em hai lần, thế mà lúc đi chẳng buồn ghé qua gửi lấy một lời chào.'"
Đó chính là kết cục cho bức thư đầy sự ghen tuông của tôi. Lòng kiêu hãnh của một kẻ đang yêu trong tôi vừa bị xát muối một cách thật tàn nhẫn.
"Tối qua nàng đã làm gì?"
"Cô ấy đi nhà hát opera."
"Chuyện đó thì tôi biết. Rồi sao nữa?"
"Cô ấy về dùng bữa tối ở nhà."
"Một mình ư?"
"Tôi đoán là với ngài bá tước de G."
Hóa ra, việc tôi dứt áo ra đi chẳng mảy may làm xáo trộn lấy một thói quen nào của nàng. Người đời vẫn thường vin vào những chuyện như thế này để khuyên nhủ bạn: "Hãy tránh xa người đàn bà đó ra, cô ta chẳng thèm bận tâm gì đến cậu đâu."
"Thà thế lại hóa hay, tôi rất mừng vì Marguerite chẳng phải phiền lòng vì tôi," tôi cố nặn ra một nụ cười gượng gạo.
"Cô ấy có lý do chính đáng để không phiền lòng. Cậu đã làm đúng bổn phận của mình. Cậu đã hành xử lý trí hơn cô ấy, bởi cô ấy đã thực lòng yêu cậu; cô ấy chẳng nói chuyện gì ngoài việc nhắc về cậu. Tôi cũng chẳng biết cô ấy còn có thể làm ra những chuyện rồ dại nào nữa."
"Nếu đã yêu tôi, tại sao nàng lại chẳng thèm hồi âm thư?"
"Bởi vì cô ấy nhận ra mình đã lầm lỡ khi trót để bản thân rung động trước cậu. Phụ nữ, đôi khi họ có thể nhắm mắt làm ngơ nếu cậu trót không chung thủy với tình yêu của họ; nhưng họ sẽ không bao giờ dung thứ cho kẻ dám chà đạp lên lòng tự ái của mình. Và một người đàn ông luôn làm tổn thương lòng kiêu hãnh của một người phụ nữ khi anh ta chỉ vừa mới trở thành nhân tình của nàng được vỏn vẹn hai ngày đã vội vàng ruồng bỏ nàng, bất kể vì bất cứ lý do gì. Tôi quá hiểu Marguerite; cô ấy thà chết chứ nhất quyết không chịu hồi âm."
"Vậy tôi còn có thể làm gì lúc này?"
"Chẳng làm gì cả. Cô ấy rồi sẽ quên cậu, và cậu cũng sẽ quên cô ấy, để rồi cả hai sẽ chẳng còn lời oán trách nào phải dành cho nhau."
"Nhưng ngộ nhỡ tôi viết thư cầu xin cô ấy tha thứ thì sao?"
"Đừng làm thế, vì cô ấy sẽ tha thứ cho cậu mất."
Tôi tưởng chừng như đã có thể chồm tới mà ôm choàng lấy cổ Prudence.
Mười lăm phút sau, tôi đã trở về phòng và vội vã viết cho Marguerite mấy dòng:
"Có một kẻ đang mang nỗi hối hận tột cùng vì bức thư ngày hôm qua, một kẻ sẽ rời khỏi Paris vào sáng mai nếu không nhận được sự thứ tha từ em, đang khao khát được biết đến khi nào anh ta mới có thể đặt trọn nỗi ăn năn dưới gót chân em.
"Khi nào anh ta mới được gặp riêng em? Bởi vì em biết đấy, những lời thú tội thường chỉ được thốt lên khi không có người làm chứng."
Tôi cẩn thận gấp lại những dòng chữ được viết theo kiểu văn xuôi đậm chất tình ca ấy rồi giao cho Joseph. Cậu ta đã mang thư tận tay trao cho Marguerite; cô ấy nhắn lại rằng sẽ gửi hồi âm sau.
Tôi chỉ đảo bước ra ngoài để dùng vội bữa tối, nhưng đợi mãi đến tận mười một giờ khuya vẫn bặt vô âm tín. Không thể tiếp tục chịu đựng thêm sự giày vò này nữa, tôi dứt khoát quyết định sẽ khởi hành vào ngày hôm sau. Kéo theo ý định đó, và cũng tin chắc rằng dẫu có lên giường thì mình cũng chẳng tài nào chợp mắt nổi, tôi liền bắt tay vào việc thu dọn hành lý.
-
Một quán cà phê danh tiếng tại Paris thế kỷ 19, nằm trong khu Palais Royal, từng là nơi lui tới quen thuộc của giới thượng lưu và trí thức. ↩
-
Cung điện lịch sử ở trung tâm Paris. Vào thế kỷ 19, khu vực này là một trung tâm giải trí sầm uất bậc nhất với các cửa hiệu xa xỉ, quán cà phê, nhà hàng và nhà hát. ↩
-
Hay "Véry", một nhà hàng ẩm thực cao cấp và đắt đỏ vô cùng nổi tiếng nằm trong khu Palais Royal thời kỳ đó. ↩
-
Những nhà hát danh tiếng tại Paris thế kỷ 19. Opéra Comique chuyên diễn nhạc kịch, trong khi Vaudeville và Variétés là nơi trình diễn các vở hài kịch nhẹ nhàng phục vụ tầng lớp tư sản. ↩
-
Nhân vật chính trong vở bi kịch cùng tên của William Shakespeare. Othello là một vị tướng bị xúi giục đến mức ghen tuông mù quáng mà giết chết người vợ yêu quý. Ở đây tác giả mượn hình ảnh này để ám chỉ sự ghen tuông điên rồ, mất lý trí. ↩
Chapter XIV
When I reached home I began to cry like a child. There is no man to whom a woman has not been unfaithful, once at least, and who will not know what I suffered.
I said to myself, under the weight of these feverish resolutions which one always feels as if one had the force to carry out, that I must break with my amour at once, and I waited impatiently for daylight in order to set out forthwith to rejoin my father and my sister, of whose love at least I was certain, and certain that that love would never be betrayed.
However, I did not wish to go away without letting Marguerite know why I went. Only a man who really cares no more for his mistress leaves her without writing to her. I made and remade twenty letters in my head. I had had to do with a woman like all other women of the kind. I had been poetizing too much. She had treated me like a school-boy, she had used in deceiving me a trick which was insultingly simple. My self-esteem got the upper hand. I must leave this woman without giving her the satisfaction of knowing that she had made me suffer, and this is what I wrote to her in my most elegant handwriting and with tears of rage and sorrow in my eyes:
“MY DEAR MARGUERITE: I hope that your indisposition yesterday was not serious. I came, at eleven at night, to ask after you, and was told that you had not come in. M. de G. was more fortunate, for he presented himself shortly afterward, and at four in the morning he had not left.
“Forgive me for the few tedious hours that I have given you, and be assured that I shall never forget the happy moments which I owe to you.
“I should have called to-day to ask after you, but I intend going back to my father’s.
“Good-bye, my dear Marguerite. I am not rich enough to love you as I would nor poor enough to love you as you would. Let us then forget, you a name which must be indifferent enough to you, I a happiness which has become impossible.
“I send back your key, which I have never used, and which might be useful to you, if you are often ill as you were yesterday.”
As you will see, I was unable to end my letter without a touch of impertinent irony, which proved how much in love I still was.
I read and reread this letter ten times over; then the thought of the pain it would give to Marguerite calmed me a little. I tried to persuade myself of the feelings which it professed; and when my servant came to my room at eight o’clock, I gave it to him and told him to take it at once.
“Shall I wait for an answer?” asked Joseph (my servant, like all servants, was called Joseph).
“If they ask whether there is a reply, you will say that you don’t know, and wait.”
I buoyed myself up with the hope that she would reply. Poor, feeble creatures that we are! All the time that my servant was away I was in a state of extreme agitation. At one moment I would recall how Marguerite had given herself to me, and ask myself by what right I wrote her an impertinent letter, when she could reply that it was not M. de G. who supplanted me, but I who had supplanted M. de G.: a mode of reasoning which permits many women to have many lovers. At another moment I would recall her promises, and endeavour to convince myself that my letter was only too gentle, and that there were not expressions forcible enough to punish a woman who laughed at a love like mine. Then I said to myself that I should have done better not to have written to her, but to have gone to see her, and that then I should have had the pleasure of seeing the tears that she would shed. Finally, I asked myself what she would reply to me; already prepared to believe whatever excuse she made.
Joseph returned.
“Well?” I said to him.
“Sir,” said he, “madame was not up, and still asleep, but as soon as she rings the letter will be taken to her, and if there is any reply it will be sent.”
She was asleep!
Twenty times I was on the point of sending to get the letter back, but every time I said to myself: “Perhaps she will have got it already, and it would look as if I have repented of sending it.”
As the hour at which it seemed likely that she would reply came nearer, I regretted more and more that I had written. The clock struck, ten, eleven, twelve. At twelve I was on the point of keeping the appointment as if nothing had happened. In the end I could see no way out of the circle of fire which closed upon me.
Then I began to believe, with the superstition which people have when they are waiting, that if I went out for a little while, I should find an answer when I got back. I went out under the pretext of going to lunch.
Instead of lunching at the Café Foy, at the corner of the Boulevard, as I usually did, I preferred to go to the Palais Royal and so pass through the Rue d’Antin. Every time that I saw a woman at a distance, I fancied it was Nanine bringing me an answer. I passed through the Rue d’Antin without even coming across a commissionaire. I went to Very’s in the Palais Royal. The waiter gave me something to eat, or rather served up to me whatever he liked, for I ate nothing. In spite of myself, my eyes were constantly fixed on the clock. I returned home, certain that I should find a letter from Marguerite.
The porter had received nothing, but I still hoped in my servant. He had seen no one since I went out.
If Marguerite had been going to answer me she would have answered long before.
Then I began to regret the terms of my letter; I should have said absolutely nothing, and that would undoubtedly have aroused her suspicions, for, finding that I did not keep my appointment, she would have inquired the reason of my absence, and only then I should have given it to her. Thus, she would have had to exculpate herself, and what I wanted was for her to exculpate herself. I already realized that I should have believed whatever reasons she had given me, and anything was better than not to see her again.
At last I began to believe that she would come to see me herself; but hour followed hour, and she did not come.
Decidedly Marguerite was not like other women, for there are few who would have received such a letter as I had just written without answering it at all.
At five, I hastened to the Champs-Elysées. “If I meet her,” I thought, “I will put on an indifferent air, and she will be convinced that I no longer think about her.”
As I turned the corner of the Rue Royale, I saw her pass in her carriage. The meeting was so sudden that I turned pale. I do not know if she saw my emotion; as for me, I was so agitated that I saw nothing but the carriage.
I did not go any farther in the direction of the Champs-Elysées. I looked at the advertisements of the theatres, for I had still a chance of seeing her. There was a first night at the Palais Royal. Marguerite was sure to be there. I was at the theatre by seven. The boxes filled one after another, but Marguerite was not there. I left the Palais Royal and went to all the theatres where she was most often to be seen: to the Vaudeville, the Variétés, the Opera Comique. She was nowhere.
Either my letter had troubled her too much for her to care to go to the theatre, or she feared to come across me, and so wished to avoid an explanation. So my vanity was whispering to me on the boulevards, when I met Gaston, who asked me where I had been.
“At the Palais Royal.”
“And I at the Opera,” said he; “I expected to see you there.”
“Why?”
“Because Marguerite was there.”
“Ah, she was there?”
“Yes.
“Alone?”
“No; with another woman.”
“That all?”
“The Comte de G. came to her box for an instant; but she went off with the duke. I expected to see you every moment, for there was a stall at my side which remained empty the whole evening, and I was sure you had taken it.”
“But why should I go where Marguerite goes?”
“Because you are her lover, surely!”
“Who told you that?”
“Prudence, whom I met yesterday. I give you my congratulations, my dear fellow; she is a charming mistress, and it isn’t everybody who has the chance. Stick to her; she will do you credit.”
These simple reflections of Gaston showed me how absurd had been my susceptibilities. If I had only met him the night before and he had spoken to me like that, I should certainly not have written the foolish letter which I had written.
I was on the point of calling on Prudence, and of sending her to tell Marguerite that I wanted to speak to her; but I feared that she would revenge herself on me by saying that she could not see me, and I returned home, after passing through the Rue d’Antin. Again I asked my porter if there was a letter for me. Nothing! She is waiting to see if I shall take some fresh step, and if I retract my letter of to-day, I said to myself as I went to bed; but, seeing that I do not write, she will write to me to-morrow.
That night, more than ever, I reproached myself for what I had done. I was alone, unable to sleep, devoured by restlessness and jealousy, when by simply letting things take their natural course I should have been with Marguerite, hearing the delicious words which I had heard only twice, and which made my ears burn in my solitude.
The most frightful part of the situation was that my judgment was against me; as a matter of fact, everything went to prove that Marguerite loved me. First, her proposal to spend the summer with me in the country, then the certainty that there was no reason why she should be my mistress, since my income was insufficient for her needs and even for her caprices. There could not then have been on her part anything but the hope of finding in me a sincere affection, able to give her rest from the mercenary loves in whose midst she lived; and on the very second day I had destroyed this hope, and paid by impertinent irony for the love which I had accepted during two nights. What I had done was therefore not merely ridiculous, it was indelicate. I had not even paid the woman, that I might have some right to find fault with her; withdrawing after two days, was I not like a parasite of love, afraid of having to pay the bill of the banquet? What! I had only known Marguerite for thirty-six hours; I had been her lover for only twenty-four; and instead of being too happy that she should grant me all that she did, I wanted to have her all to myself, and to make her sever at one stroke all her past relations which were the revenue of her future. What had I to reproach in her? Nothing. She had written to say she was unwell, when she might have said to me quite crudely, with the hideous frankness of certain women, that she had to see a lover; and, instead of believing her letter, instead of going to any street in Paris except the Rue d’Antin, instead of spending the evening with my friends, and presenting myself next day at the appointed hour, I was acting the Othello, spying upon her, and thinking to punish her by seeing her no more. But, on the contrary, she ought to be enchanted at this separation. She ought to find me supremely foolish, and her silence was not even that of rancour; it was contempt.
I might have made Marguerite a present which would leave no doubt as to my generosity and permit me to feel properly quits of her, as of a kept woman, but I should have felt that I was offending by the least appearance of trafficking, if not the love which she had for me, at all events the love which I had for her, and since this love was so pure that it could admit no division, it could not pay by a present, however generous, the happiness that it had received, however short that happiness had been.
That is what I said to myself all night long, and what I was every moment prepared to go and say to Marguerite. When the day dawned I was still sleepless. I was in a fever. I could think of nothing but Marguerite.
As you can imagine, it was time to take a decided step, and finish either with the woman or with one’s scruples, if, that is, she would still be willing to see me. But you know well, one is always slow in taking a decided step; so, unable to remain within doors and not daring to call on Marguerite, I made one attempt in her direction, an attempt that I could always look upon as a mere chance if it succeeded.
It was nine o’clock, and I went at once to call upon Prudence, who asked to what she owed this early visit. I dared not tell her frankly what brought me. I replied that I had gone out early in order to reserve a place in the diligence for C., where my father lived.
“You are fortunate,” she said, “in being able to get away from Paris in this fine weather.”
I looked at Prudence, asking myself whether she was laughing at me, but her face was quite serious.
“Shall you go and say good-bye to Marguerite?” she continued, as seriously as before.
“No.”
“You are quite right.”
“You think so?”
“Naturally. Since you have broken with her, why should you see her again?”
“You know it is broken off?”
“She showed me your letter.”
“What did she say about it?”
“She said: ‘My dear Prudence, your protégé is not polite; one thinks such letters, one does not write them.”’
“In what tone did she say that?”
“Laughingly,” and she added: “He has had supper with me twice, and hasn’t even called.”
That, then, was the effect produced by my letter and my jealousy. I was cruelly humiliated in the vanity of my affection.
“What did she do last night?”
“She went to the opera.”
“I know. And afterward?”
“She had supper at home.”
“Alone?”
“With the Comte de G., I believe.”
So my breaking with her had not changed one of her habits. It is for such reasons as this that certain people say to you: Don’t have anything more to do with the woman; she cares nothing about you.
“Well, I am very glad to find that Marguerite does not put herself out for me,” I said with a forced smile.
“She has very good reason not to. You have done what you were bound to do. You have been more reasonable than she, for she was really in love with you; she did nothing but talk of you. I don’t know what she would not have been capable of doing.”
“Why hasn’t she answered me, if she was in love with me?”
“Because she realizes she was mistaken in letting herself love you. Women sometimes allow you to be unfaithful to their love; they never allow you to wound their self-esteem; and one always wounds the self-esteem of a woman when, two days after one has become her lover, one leaves her, no matter for what reason. I know Marguerite; she would die sooner than reply.”
“What can I do, then?”
“Nothing. She will forget you, you will forget her, and neither will have any reproach to make against the other.”
“But if I write and ask her forgiveness?”
“Don’t do that, for she would forgive you.”
I could have flung my arms round Prudence’s neck.
A quarter of an hour later I was once more in my own quarters, and I wrote to Marguerite:
“Some one, who repents of a letter that he wrote yesterday and who will leave Paris to-morrow if you do not forgive him, wishes to know at what hour he might lay his repentance at your feet.
“When can he find you alone? for, you know, confessions must be made without witnesses.”
I folded this kind of madrigal in prose, and sent it by Joseph, who handed it to Marguerite herself; she replied that she would send the answer later.
I only went out to have a hasty dinner, and at eleven in the evening no reply had come. I made up my mind to endure it no longer, and to set out next day. In consequence of this resolution, and convinced that I should not sleep if I went to bed, I began to pack up my things.
