5. BESSIE BLITHESOME1 ĐÃ ĐẾN THUNG LŨNG CƯỜI NHƯ THẾ NÀO

Một ngày nọ, khi Claus đang ngồi trước cửa nhà tận hưởng ánh nắng mặt trời, tay bận rộn gọt đẽo phần đầu và sừng của một chú hươu đồ chơi, chú ngước lên và phát hiện một đoàn kỵ binh giáp trụ sáng loáng đang tiến qua Thung lũng.

Khi họ tiến đến gần hơn, chú thấy đoàn người gồm khoảng hai mươi lính vũ trang, mặc áo giáp sáng loáng, tay cầm giáo và rìu chiến. Đi đầu là cô bé Bessie Blithesome, cô con gái xinh đẹp của vị Chúa tể Lerd kiêu hãnh - người từng đuổi Claus khỏi cung điện của mình. Chú ngựa nhỏ của cô trắng muốt, dây cương nạm những viên ngọc lấp lánh, còn yên ngựa phủ tấm vải vàng thêu thùa lộng lẫy.

Khi họ tiến đến gần hơn, chú thấy đoàn người gồm khoảng hai mươi lính vũ trang, mặc áo giáp sáng loáng, tay cầm giáo và rìu chiến. Đi đầu là cô bé Bessie Blithesome, cô con gái xinh đẹp của vị Chúa tể Lerd kiêu hãnh - người từng đuổi Claus khỏi cung điện của mình. Chú ngựa nhỏ của cô trắng muốt, dây cương nạm những viên ngọc lấp lánh, còn yên ngựa phủ tấm vải vàng thêu thùa lộng lẫy. Các tráng sĩ theo sau hộ tống tiểu thư qua những ngả đường nguy hiểm bủa vây.

Claus rất ngạc nhiên, nhưng chú vẫn tiếp tục gọt đẽo và ca hát cho đến khi đoàn người dừng lại trước mặt mình. Sau đó, cô bé nhoài người qua cổ chú ngựa và nói:

"Chú Claus ơi, cháu muốn một món đồ chơi!"

Giọng nói ấy thiết tha, trong trẻo đến mức Claus vội vã bật dậy, bước lại gần cô bé. Nhưng chú khẽ ngập ngừng, dường như lúng túng trước lời cầu xin bất ngờ này.

"Cháu là tiểu thư đài các của một vị lãnh chúa quyền uy," chú dịu dàng đáp, "hẳn cháu đã sở hữu mọi thứ ngọc ngà châu báu trên đời."

"Ngoại trừ đồ chơi," Bessie nói thêm. "Trên thế gian này chẳng có món đồ chơi nào ngoài đồ chơi của chú cả."

"Và chú làm ra chúng để dành tặng những em nhỏ khốn khó, những sinh linh bé bỏng chẳng có lấy một niềm vui nào khác trong đời," Claus khẽ thở dài, nối tiếp câu chuyện.

"Chẳng lẽ những em nhỏ nghèo khổ lại yêu thích đồ chơi hơn cả trẻ con nhà giàu sao chú?" Bessie chớp đôi mắt tròn xoe, ngây thơ vặn hỏi.

"Chú nghĩ là không đâu," Claus trầm ngâm, ánh mắt xa xăm.

"Cháu nào có lỗi gì khi sinh ra là con gái của một vị lãnh chúa? Lẽ nào cháu lại bị khước từ những món đồ chơi xinh xắn mà cháu hằng khát khao, chỉ bởi vì có những em bé khác nghèo khó hơn cháu sao?" cô bé nài nỉ, giọng nói thấm đượm nét buồn tủi.

"Chú e là vậy, cháu yêu ạ," chú nhẹ nhàng giải thích; "bởi lẽ những đứa trẻ nghèo chẳng có gì để xoa dịu tuổi thơ cơ cực của chúng. Còn cháu, cháu có những chú ngựa lùn xinh xắn để rong ruổi, có kẻ hầu người hạ, và vô vàn thú vui xa xỉ mà tiền bạc có thể mang lại."

"Nhưng cháu chỉ muốn có đồ chơi thôi!" Bessie òa lên nức nở, đôi bàn tay bé xíu quệt vội những giọt lệ ngân ngấn trên mi. "Nếu không có đồ chơi, cháu sẽ buồn rầu biết bao."

Trái tim Claus trĩu nặng bối rối. Tiếng khóc thổn thức của cô bé đánh thức tâm nguyện sâu thẳm trong chú: mang ánh sáng niềm vui gieo rắc vào tâm hồn mọi đứa trẻ, bất kể chúng sinh ra trong lụa là gấm vóc hay trong những căn lều rách nát. Thế nhưng, giữa lúc bao đứa trẻ bần hàn đang mỏi mòn ngóng trông phép màu từ những món đồ chơi của mình, chú nỡ lòng nào tước đi một niềm vui nhỏ bé ấy để trao cho Bessie Blithesome, người vốn đã sống trong nhung lụa đủ đầy.

"Nghe này, cháu yêu," chú dịu dàng nói; "tất cả những món đồ chơi chú đang làm đều đã hứa cho người khác rồi. Nhưng món tiếp theo sẽ là của cháu, vì cháu đã mong muốn nó đến vậy. Hai ngày nữa hãy đến gặp chú và nó sẽ hoàn thành cho cháu."

Bessie cất tiếng reo vui sướng, rồi nhoài người qua cổ chú ngựa và trao cho Claus một nụ hôn xinh xắn lên trán. Sau đó, cô bé gọi đám lính hầu và vui vẻ cưỡi ngựa rời đi, để lại Claus tiếp tục công việc của mình.

"Nếu mình phải cung cấp đồ chơi cho cả trẻ em giàu lẫn trẻ em nghèo," chú thầm nghĩ, "chắc mình sẽ chẳng còn lấy một khoảnh khắc rảnh rỗi nào trong suốt cả năm! Nhưng liệu việc mình tặng đồ chơi cho những đứa trẻ giàu có là đúng hay sai? Chắc chắn mình phải đến gặp Necile và xin lời khuyên từ mẹ về chuyện này."

Thế là, ngay khi đẽo xong con hươu đồ chơi - một con hươu có vóc dáng hệt như chú hươu chú từng thân thiết trong những trảng rừng thưa - chú cất bước trở lại rừng Burzee và đi thẳng đến chòi lá của Nàng tiên Necile xinh đẹp, người mẹ nuôi yêu dấu của chú.

Mẹ chào đón con trai bằng tất cả sự dịu dàng và tình yêu thương vô bờ bến, rồi chăm chú lắng nghe chú kể về chuyến ghé thăm đầy bất ngờ của cô bé Bessie Blithesome.

"Và giờ mẹ hãy nói cho con biết," chú khẽ hỏi, "con có nên tặng đồ chơi cho những đứa trẻ nhà giàu không?"

"Chúng ta ở trong Rừng Đại Ngàn chẳng hề biết thế nào là sự giàu sang," mẹ đáp lời chú. "Trong mắt mẹ, mọi đứa trẻ đều giống hệt nhau, bởi tất thảy đều được nặn lên từ cùng một thứ đất sét nguyên sơ của cõi đời. Còn sự giàu sang chỉ tựa như một chiếc áo khoác ngoài; dù mặc vào hay cởi ra, bản chất của đứa trẻ ấy vẫn chẳng hề thay đổi. Thế nhưng, các Tiên nữ vốn là những vị thần bảo hộ cho nhân loại, nên họ thấu hiểu những đứa trẻ người trần sâu sắc hơn mẹ. Chúng ta hãy mời Nữ hoàng Fairies đến đây."

Thế là họ làm vậy, và Nữ hoàng Fairies ngự xuống bên cạnh hai mẹ con, ân cần lắng nghe Claus giãi bày những lý do khiến chú nghĩ rằng trẻ con nhà giàu vẫn có thể sống tốt mà chẳng cần đến đồ chơi của chú, cũng như những lời lẽ đầy suy tư mà Nàng tiên Necile vừa thốt ra.

"Necile nói đúng đấy," Nữ hoàng ôn tồn tuyên bố; "bởi dẫu là giàu sang hay nghèo khó, niềm khao khát cháy bỏng về những món đồ chơi xinh xắn luôn là lẽ tự nhiên trong tâm hồn mỗi đứa trẻ. Trái tim của cô bé Bessie giàu có cũng có thể phải gánh chịu nhiều nỗi buồn bã, tủi thân chẳng kém gì bé Mayrie nghèo khổ; cô bé ấy cũng biết nếm trải cảm giác cô đơn, hờn dỗi, hay niềm hân hoan và hạnh phúc ngập tràn y như vậy. Ta nghĩ, bạn Claus ạ, nghĩa vụ thiêng liêng của bạn là mang lại niềm vui sướng cho tất thảy trẻ thơ, bất kể chúng tình cờ được sinh ra nơi lầu son gác tía hay dưới những mái tranh nghèo."

"Những lời của Nữ hoàng thật vô cùng thông thái," Claus cung kính đáp lại, "và trái tim tôi cũng mách bảo rằng những lời ấy thật công bằng, hệt như chính sự thông thái của Nữ hoàng vậy. Từ nay trở đi, tất cả trẻ em trên thế gian này đều có thể cần đến sự phục vụ của tôi."

Sau đó, chú kính cẩn cúi chào Nữ hoàng Fairies duyên dáng, rồi đặt một nụ hôn lên đôi môi đỏ thắm của mẹ Necile, trước khi quay gót trở về Thung lũng của mình.

Đến bên dòng suối, chú dừng lại vốc nước uống. Ngồi nán lại trên bờ, tay chú vơ lấy một nắm đất sét ẩm, trong đầu quẩn quanh suy nghĩ xem nên làm món đồ chơi gì cho Bessie Blithesome. Chú cứ thế vô thức nhào nặn thỏi đất sét trên tay cho tới khi giật mình cúi xuống, nhận ra mình vừa tạo nên một cái đầu nhỏ mang nét giông giống Nàng tiên Necile!

Ngay lập tức, một niềm thích thú trào dâng. Chú gom thêm chút đất sét bên bờ suối rồi hăm hở mang về nhà. Bằng một con dao và một mảnh gỗ, chú đã khéo léo đắp nặn chỗ đất sét ấy thành một bức tượng tiên nữ đồ chơi. Dưới những nhát khắc tỉ mỉ của chú, mái tóc dài gợn sóng dần hiện ra, ôm lấy thân hình nhỏ bé đang khoác chiếc váy kết bằng lá sồi, để lộ hai bàn chân xinh xắn xỏ dép sandal thò ra nơi gấu váy.

Thế nhưng đất sét hãy còn rất mềm, khiến Claus hiểu ngay rằng chú phải thật nâng niu để không làm hỏng mất tác phẩm nhỏ bé của mình.

"Biết đâu ánh nắng mặt trời sẽ hong khô lớp hơi ẩm kia và làm cho đất sét cứng cáp hơn chăng," chú nhủ thầm. Nghĩ là làm, chú cẩn thận đặt bức tượng lên một tấm ván phẳng rồi mang phơi dưới ánh nắng chói chang.

Xong xuôi, chú trở lại băng ghế và bắt tay vào việc sơn màu cho con hươu đồ chơi. Chú nhanh chóng cuốn vào công việc say sưa tới mức quên khuấy mất nàng tiên bằng đất sét. Vậy mà sáng hôm sau, khi tình cờ liếc nhìn tấm ván, chú ngạc nhiên thấy nắng mặt trời đã nung bức tượng cứng lại như đá, giờ đây đã đủ chắc chắn để có thể cầm lên nâng xuống thoải mái.

Claus tỉ mẩn tô điểm cho nàng tiên sao cho thật giống Necile, tô cho bức tượng đôi mắt xanh thẳm, hàm răng trắng ngần, đôi môi chúm chím hồng và mái tóc màu nâu đỏ. Chiếc váy được phủ lên một sắc xanh lá sồi tươi mát, và khi lớp sơn vừa khô, chính bản thân Claus cũng không khỏi ngẩn ngơ trước món đồ chơi mới mẻ này. Tất nhiên nó chẳng thể nào đáng yêu bằng một Necile bằng xương bằng thịt; nhưng so với thứ chất liệu thô mộc làm ra nó, Claus thầm nghĩ rằng tác phẩm này đã vô cùng xinh đẹp rồi.

Ngày hôm sau, khi Bessie cưỡi trên lưng cô ngựa cái trắng muốt đến nhà chú, Claus liền đem món đồ chơi mới ra tặng. Đôi mắt cô bé con bỗng sáng rực lên hơn bao giờ hết lúc ngắm nhìn bức tượng xinh xẻo. Cô bé yêu ngay món quà ấy từ cái nhìn đầu tiên, ôm chặt nó vào lòng, âu yếm hệt như cách một người mẹ ôm ấp đứa con bé bỏng của mình.

"Món này gọi là gì thế chú Claus?" cô bé tò mò hỏi.

Claus thừa hiểu các Nàng tiên chẳng bao giờ thích việc người trần mắt thịt nhắc đến mình, thế nên chú không tiện bảo với Bessie rằng chú vừa tặng cháu một bức tượng phỏng theo hình dáng Necile. Nhưng ngặt nỗi đây lại là một món đồ chơi hoàn toàn mới mẻ, thế là chú đành cố lục lọi trong tâm trí một cái tên để gọi nó, và quyết định dùng ngay từ đầu tiên nảy ra trong đầu, cảm thấy nó nghe thật êm tai.

"Nó được gọi là búp bê (dolly)2, cháu yêu ạ," chú nói với Bessie.

"Cháu sẽ gọi búp bê là em bé của cháu," Bessie sung sướng đáp, đặt lên bức tượng một nụ hôn thật kêu; "rồi cháu sẽ chăm sóc, giữ gìn em ấy chu đáo y như cách Nhũ mẫu vẫn chăm sóc cháu vậy. Cháu cảm ơn chú nhiều lắm, chú Claus; món quà của chú đã làm cháu hạnh phúc nhất trên đời!"

Sau khi cô bé cưỡi ngựa rời đi, vòng tay ôm khư khư món đồ chơi mới, Claus, trong niềm vui sướng khi chứng kiến nụ cười trẻ thơ, chợt nảy ra ý định làm thêm một con búp bê khác, sắc sảo và sống động hơn con đầu tiên.

Chú mang thêm đất sét từ bờ suối về. Nhớ lại cách Bessie âu yếm gọi món đồ chơi là em bé, chú quyết tâm nhào nặn khối đất thành hình hài một đứa trẻ. Đối với một người thợ khéo tay, đó chẳng phải là một việc khó khăn gì, và chẳng mấy chốc con búp bê em bé đã nằm trên tấm ván và được đặt dưới nắng để phơi khô. Rồi với phần đất sét còn lại, chú bắt tay vào tạc một bức tượng mô phỏng chính dáng vẻ của Bessie Blithesome.

Công đoạn này lại chẳng hề dễ dàng, bởi chú nhận ra mình khó lòng tạo nên bộ váy lụa bồng bềnh của con gái ngài lãnh chúa chỉ bằng thứ đất sét mộc mạc. Thế là chú nhờ cậy đến các Tiên nữ, mong họ mang đến những thước lụa rực rỡ để may một chiếc váy thật cho bức tượng. Các Tiên nữ lập tức tỏa đi muôn hướng, và trước khi màn đêm buông rèm, họ đã mang về vô vàn lụa là, ruy băng ren cùng những sợi chỉ vàng óng ả.

Lúc này, Claus bỗng trở nên nôn nóng muốn nhìn ngắm con búp bê mới hoàn thiện. Thay vì chờ đợi ánh nắng của ngày hôm sau, chú đặt bức tượng lên bệ lò sưởi, cẩn thận phủ lên đó những viên than hồng rực rỡ. Sáng hôm sau, khi gạt lớp tro tàn và nhẹ nhàng lấy tác phẩm ra, chú thấy nó đã được nung cứng cáp, rắn rỏi tựa như hong khô trọn một ngày dưới cái nắng gay gắt nhất.

Giờ đây, Claus của chúng ta không chỉ là thợ làm đồ chơi mà còn hóa thân thành một người thợ may khéo léo. Chú cẩn thận cắt tấm lụa màu hoa oải hương, rồi tỉ mỉ khâu thành một chiếc váy tuyệt đẹp, ôm vừa vặn lấy thân hình con búp bê. Sau đó, chú quàng thêm chiếc cổ áo viền ren thanh tú và xỏ đôi giày lụa hồng vào chân nó. Màu tự nhiên của đất sét nung vốn mang sắc xám nhạt, nhưng Claus đã cất công tô vẽ khuôn mặt để nó hồng hào như da thịt người thật. Chú ban cho con búp bê đôi mắt nâu trong trẻo, mái tóc vàng óng ả và đôi má ửng hồng hệt như cô bé Bessie.

Đó quả thực là một kiệt tác diệu kỳ, chắc chắn sẽ thắp sáng niềm hân hoan trong bất kỳ trái tim trẻ thơ nào. Giữa lúc Claus đang say sưa chiêm ngưỡng tác phẩm, một tiếng gõ cửa khẽ vang lên, và bé Mayrie bước vào. Khuôn mặt cô bé rầu rĩ, đôi mắt sưng mọng và đỏ hoe vì đã khóc nhè suốt một quãng đường.

"Sao thế, điều gì làm cháu buồn vậy, cháu yêu?" Claus ân cần hỏi, dịu dàng nhấc bổng đứa trẻ vào lòng.

"Cháu... cháu... làm hỏng con mèo của cháu rồi!" Mayrie nức nở.

"Thế nào cơ?" chú tủm tỉm hỏi dò, đôi mắt lấp lánh ý cười.

"Cháu... cháu làm rơi nó, thế là nó gãy mất cái đuôi. Rồi... rồi... sau đó cháu lại làm rơi thêm lần nữa, và nó gãy nốt một bên tai! Và... và bây giờ nó hỏng hết cả rồi!"

Claus bật cười sảng khoái.

"Đừng buồn nữa, Mayrie yêu quý," chú vỗ về. "Cháu thấy con búp bê mới này thế nào, có thể thay cho một con mèo được không nhỉ?"

Mayrie ngước nhìn con búp bê xúng xính trong chiếc váy lụa, đôi mắt tròn xoe vì kinh ngạc.

"Ôi, chú Claus!" cô bé reo lên, hai bàn tay nhỏ xíu vui sướng vỗ vào nhau bôm bốp. "Cháu có thể nhận cô gái xinh đẹp này được không ạ?"

"Cháu thích nó chứ?" chú mỉm cười hỏi.

"Cháu yêu nó!" cô bé hớn hở đáp. "Nó còn tuyệt hơn cả lũ mèo!"

"Vậy thì hãy cầm lấy, cháu yêu, và nhớ phải cẩn thận đừng làm vỡ nó nhé."

Mayrie đón lấy con búp bê với niềm hân hoan thành kính tựa như một phép màu. Khuôn mặt cô bé bừng sáng, nụ cười chúm chím lúm đồng tiền khoe sắc trên suốt chặng đường rảo bước về nhà.



  1. Trong tiếng Anh, 'blithesome' là một tính từ có nghĩa là vui vẻ, vô tư và hạnh phúc. Tác giả sử dụng từ này làm tên nhân vật nhằm nhấn mạnh bản tính hồn nhiên, tươi sáng của cô bé. ↩

  2. Nguyên gốc tiếng Anh là 'dolly', một cách gọi âu yếm của 'doll' (búp bê). Tác giả đã khéo léo biến từ này thành một âm thanh ngẫu hứng do Claus tự nghĩ ra vì nghe 'êm tai', qua đó tạo nên nguồn gốc mang màu sắc thần thoại cho tên gọi của món đồ chơi quen thuộc này. ↩