CHÚ MÈO ĐI HIA

Ngày xửa ngày xưa, có một bác thợ xay già. Khi qua đời, gia tài bác để lại cho ba cậu con trai chẳng có gì đáng giá ngoài một chiếc cối xay, một con lừa gầy và một con mèo. Người anh cả nhận lấy chiếc cối xay, anh hai thì dắt con lừa đi mất. Riêng phần cậu út, tất cả những gì sót lại chỉ là con mèo nhỏ. Cậu út bực dọc càu nhàu. "Các anh của ta," cậu cất lời, "chắc chắn sẽ tự kiếm được miếng ăn đàng hoàng. Nhưng còn ta, khi đã ăn sạch thịt mi và bán nốt tấm da của mi đi, ta cũng đành chết đói mất thôi." Con mèo ngồi yên bên cạnh đã tình cờ nghe được những lời phàn nàn ấy. "Xin đừng lo lắng, cậu chủ," nó điềm đạm nói, "xin đừng nhìn mọi chuyện quá u ám như thế. Chỉ cần cậu chủ sắm cho tôi một đôi hia¹ thật tốt để tôi có thể dẻo dai chạy qua những bụi gai mà không bị xước bàn chân này, rồi giao cho tôi một chiếc túi, cậu chủ sẽ sớm nhận ra giá trị thực sự của tôi."

Người chủ vô cùng sửng sốt khi nghe chú mèo của mình cất tiếng nói người. Cậu liền tìm kiếm và trao cho nó trọn vẹn những món đồ nó yêu cầu. Chú mèo tự tin xỏ chân vào đôi hia, quàng chiếc túi vải ngang cổ rồi rảo bước lên đường, đi thẳng tới một hang thỏ. Vừa tới nơi, nó nhét đầy cám và những nhánh rau diếp xanh mát vào túi. Kế đó, nó thả mình nằm dài ra bãi cỏ, nhắm tịt mắt giả vờ chết. Nó lặng lẽ rình rập, chờ đợi một chú thỏ ngây thơ nào đó bị mùi vị ngon nghẻ cám dỗ. Cơ hội đến chẳng mấy chốc. Một chú thỏ tròn trịa, ngốc nghếch lẫm chẫm chui lọt vào túi. Thoắt một cái, con mèo vùng dậy, giật nhanh sợi dây rút, thít lại và kết liễu con mồi.

Mèo Đi Hia rất đỗi tự hào với thành quả ban đầu. Nó đường hoàng đi thẳng tới cung điện nguy nga và yêu cầu được diện kiến Đức Vua. Khi được lính gác dẫn vào điện yết kiến, nó lễ phép cúi đầu chào. Nó cẩn thận đặt con thỏ xuống ngay trước ngai vàng to lớn và lên tiếng:

"Tâu bệ hạ, đây là một con thỏ rừng mà chủ nhân của thần, ngài Hầu tước xứ Carabas, mong muốn thần kính cẩn dâng lên bệ hạ."

"Hãy chuyển lời tới chủ nhân của ngươi," Đức Vua nhẹ nhàng đáp, "rằng ta rất vui nhận món quà này, và ta vô cùng cảm kích ý tốt của cậu ấy."

Vài ngày sau, con mèo lại tiếp tục lên đường. Nó nấp mình lặng lẽ giữa một cánh đồng ngô rộng lớn và mở rộng miệng túi y như trước. Chẳng bao lâu, hai con gà gô với bộ lông sặc sỡ đã sập bẫy. Con mèo lập tức mang thành quả tiến về cung điện, thay mặt Hầu tước xứ Carabas dâng lên Đức Vua. Món quà khiến Đức Vua vô cùng ưng ý. Ngài liền hạ lệnh ban thưởng hậu hĩnh cho vị sứ giả nhỏ nhắn.

Trong suốt hai, ba tháng trời, con mèo đều đặn lặp lại mưu kế quen thuộc ấy. Hầu như ngày nào nó cũng mang những con thú săn tươi rói đến cung điện, liên tục khẳng định đó là lễ vật chân thành gửi đến từ Hầu tước xứ Carabas.

Cuối cùng, con mèo tình cờ nghe được tin Nhà vua sắp sửa đi dạo bằng xe ngựa dọc bờ sông, đi cùng ngài còn có nàng công chúa mang vẻ đẹp vô cùng kiều diễm. Nhanh nhẹn, nó gấp rút chạy đi tìm chủ nhân.

"Cậu chủ," nó láu lỉnh cất lời, "chỉ cần cậu chủ nghe theo lời khuyên của tôi, tương lai của cậu chủ chắc chắn sẽ rẽ sang hướng khác. Cậu chủ hãy đi tắm sông ở đúng nơi tôi chỉ, mọi việc còn lại cứ để tôi lo."

"Được thôi," chàng trai con bác thợ xay đáp. Cậu liền làm đúng như những gì con mèo dặn dò. Trong lúc cậu đang tắm dưới sông, con mèo mang quần áo của cậu đi giấu. Kế đó, nó chạy ra đường cái. Đúng lúc cỗ xe ngựa của Nhà vua đi ngang qua, nó kêu lớn lên:

"Cứu với! Cứu với! Hầu tước xứ Carabas sắp chết đuối rồi!"

Nhà vua ngó đầu ra ngoài cửa sổ xe. Vừa nhận ra chú mèo quen thuộc từng dâng lên bao nhiêu thỏ rừng và gà gô, ngài lập tức ra lệnh cho đám cận vệ nhanh chóng xuống sông giúp đỡ vị Hầu tước xứ Carabas.

Trong lúc ấy, con mèo tiến đến bên cỗ xe. Nó thưa với bệ hạ rằng, trong lúc chủ nhân của nó đang tắm thì bọn cướp đã lấy trộm quần áo. Nghe vậy, Nhà vua liền truyền lệnh mang tới một trong những bộ trang phục lộng lẫy nhất của ngài ban cho Hầu tước. Thế là, khi chàng con trai bác thợ xay bước ra diện kiến Nhà vua và công chúa, cậu trông vô cùng tuấn tú. Bộ cánh sang trọng khoác lên người càng khiến cậu thêm phần đĩnh đạc, khiến nàng công chúa xinh đẹp vừa chạm mặt đã đem lòng quý mến.

Nhà vua cũng đặc biệt ấn tượng trước diện mạo của cậu. Ngài ân cần mời cậu bước lên xe ngựa để cùng tiếp tục chuyến đi dạo.

Con mèo rất vui mừng khi kế hoạch đang tiến triển thuận lợi, liền nhanh chân chạy lên phía trước. Lát sau, nó đến một đồng cỏ rộng, nơi có mấy người nông dân đang cắt cỏ khô. "Này các người kia," nó nói, "lát nữa khi Nhà vua đi qua đây, nếu các người không tâu với ngài rằng đồng cỏ này thuộc về Hầu tước xứ Carabas, các người sẽ bị băm ra làm trăm mảnh." Quả nhiên, khi cỗ xe của Nhà vua đi ngang qua, ngài bèn cho xe dừng lại và hỏi những người thợ làm cỏ xem đồng cỏ rộng lớn này thuộc về ai. "Bẩm bệ hạ, đồng cỏ này thuộc về Hầu tước xứ Carabas ạ," họ run rẩy đáp lời, bởi lời đe dọa đáng sợ của con mèo đã khiến họ vô cùng hoảng hốt. Con mèo lại tiếp tục nhanh chân chạy lên trước cỗ xe hoàng gia. Bấy giờ, nó chạy đến một cánh đồng ngô, gặp một đám thợ gặt đang làm việc. "Này các người kia," nó nói, "nếu các người không tâu với Nhà vua rằng toàn bộ cánh đồng ngô này thuộc về Hầu tước xứ Carabas, các người sẽ bị băm ra làm trăm mảnh." Không lâu sau, Nhà vua lại dừng xe để hỏi xem mảnh đất này thuộc về ai. Bọn thợ gặt, phần vì vâng lệnh con mèo, phần vì hoảng sợ, đã vội thưa: "Bẩm bệ hạ, vùng đất này thuộc về Hầu tước xứ Carabas ạ." Cứ thế, trên suốt dọc đường đi, con mèo liên tục chạy trước cỗ xe hoàng gia. Gặp bất kỳ người lao động nào, nó cũng lặp lại lời dặn ấy. Sự việc này khiến cho Nhà vua vô cùng ngạc nhiên trước khối tài sản to lớn của Hầu tước xứ Carabas.

Cuối cùng, chú mèo đi đến một tòa lâu đài đồ sộ. Nơi đó có một gã Yêu tinh rất đỗi giàu có sinh sống, bởi lẽ tất thảy những vùng đất rộng lớn mà Nhà vua vừa đi ngang qua đều nằm trong điền trang của gã. Mèo ta bèn gõ cửa lâu đài và xin diện kiến Yêu tinh.

Gã Yêu tinh đón tiếp nó một cách lịch sự, rồi hỏi nó muốn gì.

"Thưa ngài," chú mèo cất lời, "tôi nghe người ta nói rằng ngài có phép thuật biến hóa thành bất kỳ loài thú nào ngài muốn-nên tôi đến đây để tự mình chứng kiến."

"Ta làm được," Yêu tinh đáp lời. Và chỉ trong chớp mắt, gã đã biến thành một con sư tử. Cảnh tượng ấy khiến mèo ta hoảng hốt, nó vội vàng bám lấy tấm rèm mà trèo lên tận trần nhà.

"Thưa ngài," nó nói, "bây giờ thì tôi đã hoàn toàn tin vào tài năng biến hình thành một loài thú to lớn như sư tử của ngài; thế nhưng, tôi cá là ngài chẳng thể nào thu mình lại thành một con vật nhỏ xíu-ví dụ như một con chuột nhắt được đâu nhỉ?"

"Ta hoàn toàn có thể làm được!" Yêu tinh bực tức kêu lên. Trong nháy mắt, con sư tử biến mất, thay vào đó là một con chuột nhỏ màu nâu đang chạy trên mặt sàn.

Ngay lập tức, mèo ta nhảy từ rèm cửa xuống, vồ lấy con chuột và nuốt nó vào bụng, trước khi gã Yêu tinh kịp hóa phép biến thành hình thù nào khác.

Và khi cỗ xe của Nhà vua vừa tiến đến cổng lâu đài, chú mèo đã đứng chờ sẵn trên bậc thềm. Nó kính cẩn cúi chào và nói- "Chào mừng bệ hạ đã đến thăm lâu đài của Hầu tước xứ Carabas!" Hầu tước đỡ Nhà vua cùng Công chúa bước xuống xe, còn chú mèo dẫn lối cho họ bước vào một sảnh đường rộng lớn. Nơi đó, một bữa tiệc thịnh soạn vốn dành cho gã Yêu tinh đã được bày biện sẵn sàng. Nhà vua rất đỗi ấn tượng và hài lòng trước vẻ ngoài khôi ngô, phong thái lịch lãm cùng sự giàu sang của Hầu tước xứ Carabas. Ngay lập tức, ngài tuyên bố Hầu tước chính là phu quân xứng đáng dành cho con gái mình. Tất nhiên, Hầu tước vui mừng thưa lại rằng chàng sẽ rất đỗi vinh hạnh. Và ngay ngày hôm sau, một hôn lễ trang trọng giữa chàng và Công chúa đã được cử hành. Về phần chú mèo, nó được ban tước hiệu Mèo Đi Hia. Từ đó trở đi, việc bắt chuột đối với nó chỉ còn là một trò tiêu khiển.

PUSS-IN-BOOTS

THERE was once a Miller, who, at his death, had nothing to leave to his three sons except his mill, his ass, and his cat. The eldest son took the mill, the second took the ass-and as for the youngest, all that remained for him was the cat. The youngest son grumbled at this. "My brothers," said he, "will be able to earn an honest living; but when I have eaten my cat and sold his skin I shall die of hunger." The Cat, who was sitting beside him, overheard this. "Nay, Master," he said, "don't take such a gloomy view of things. If you will get me a pair of boots made so that I can walk through the brambles without hurting my feet, and give me a bag, you shall soon see what I am worth." The Cat's master was so surprised to hear his Cat talking, that he at once got him what he wanted. The Cat drew on the boots and slung the bag round his neck and set off for a rabbit warren. When he got there he filled his bag with bran and lettuces, and stretching himself out beside it as if dead, waited until some young rabbit should be tempted into the bag. This happened very soon. A fat, thoughtless rabbit went in headlong, and the Cat at once jumped up, pulled the strings and killed him. Puss was very proud of his success, and, going to the King's palace, he asked to speak to the King. When he was shown into the King's pres ence he bowed respectfully, and, laying the rabbit down before the throne, he said- "Sire, here is a rabbit, which my master, the Marquis of Carabas, desires me to present to your Majesty." "Tell your master," said the King, "that I accept his present, and am very much obliged to him." A few days later, the Cat went and hid himself in a cornfield and laid his bag open as before. This time two splendid partridges were lured into the trap, and these also he took to the Palace and presented to the King from the Marquis of Carabas. The King was very pleased with this gift, and ordered the messenger of the Marquis of Carabas to be handsomely rewarded. For two or three months the Cat went on in this way, carrying game every day to the Palace, and saying it was sent by the Marquis of Carabas. At last the Cat happened to hear that the King was going to take a drive on the banks of the river, with his daughter, the most beautiful Princess in the world. He at once went to his master. "Master," said he, "if you follow my advice, your fortune will be made. Go and bathe in the river at a place I shall show you, and I will do the rest." "Very well," said the Miller's son, and he did as the Cat told him. When he was in the water, the Cat took away his clothes and hid them, and then ran to the road, just as the King's coach went by, calling out as loudly as he could- "Help, help! The Marquis of Carabas will be drowned." The King looked out of the carriage window, and when he saw the Cat who had brought him so many fine rabbits and partridges, he ordered his bodyguards to fly at once to the rescue of the Marquis of Carabas. Then the Cat came up to the carriage and told the King that while his master was bathing some robbers had stolen all his clothes. The King immediately ordered one of his own magnificent suits of clothes to be taken to the Marquis; so when the Miller's son appeared before the monarch and his daughter, he looked so handsome, and was so splendidly attired, that the Princess fell in love with him on the spot. The King was so struck with his appearance that he insisted upon his getting into the carriage to take a drive with them. The Cat, delighted with the way his plans were turning out, ran on before. He reached a meadow where some peasants were making hay. "Good people," said he, "if you do not tell the King, when he comes this way, that the meadow you are mowing belongs to the Marquis of Carabas, you shall all be chopped up into little pieces." When the King came by, he stopped to ask the haymakers to whom the meadow belonged. "To the Marquis of Carabas, if it please Your Majesty," answered they, trembling, for the Cat's threat had frightened them terribly. The Cat, who continued to run before the carriage, now came to some reapers. "Good people," said he, "if you do not tell the King that all this corn belongs to the Marquis of Carabas, you shall all be chopped up into little pieces." The King again stopped to ask to whom the land belonged, and the reapers, obedient to the Cat's command, answered- "To the Marquis of Carabas, please Your Majesty." And all the way the Cat kept running on before the carriage, repeating the same instructions to all the laborers he came to; so that the King became very astonished at the vast possessions of the Marquis of Carabas. At last the Cat arrived at a great castle, where an Ogre lived who was very rich, for all the lands through which the King had been riding were part of his estate. The Cat knocked at the castle door, and asked to see the Ogre. The Ogre received him very civilly, and asked him what he wanted. "If you please, sir," said the Cat, "I have heard that you have the power of changing yourself into any sort of animal you please-and I came to see if it could possibly be true." "So I have," replied the Ogre, and in a moment he turned himself into a lion. This gave the Cat a great fright, and he scrambled up the curtains to the ceiling. "Indeed, sir," he said, "I am now quite convinced of your power to turn yourself into such a huge animal as a lion; but I do not suppose you can change yourself into a small one-such as a mouse, for instance?" "Indeed, I can," cried the Ogre, indignantly; and in a moment the lion had vanished, while a little brown mouse frisked about the floor. In less than half a second the Cat sprang down from the curtains and, pouncing upon the mouse, ate him all up before the Ogre had time to return to any other shape. And when the King arrived at the castle gates, there stood the Cat upon the doorstep, bowing and saying- "Welcome to the castle of the Marquis of Carabas!" The Marquis helped the King and the Princess to alight, and the Cat led them into a great hall, where a feast had been spread for the Ogre. The King was so delighted with the good looks, the charming manners, and the great wealth of the Marquis of Carabas, that he said the Marquis must marry his daughter. The Marquis, of course, replied that he should be only too happy; and the very next day he and the Princess were married. As for the Cat, he was given the title of Puss-in-Boots, and ever after only caught mice for his own amusement.