CHUYẾN ĐI THỨ BẢY VÀ CŨNG LÀ CHUYẾN ĐI CUỐI CÙNG

Một ngày nọ, Quốc vương Haroun Alrashid cho triệu tôi vào cung và truyền lệnh cho tôi phải mang một món quà quý giá đến biếu Vua nước Serindib. Tôi đã đánh bạo xin từ chối nhiệm vụ vì tuổi tác nay đã cao, thế nhưng tôi chẳng tài nào thay đổi được quyết định của ngài. Cuối cùng, tôi lên tàu cập bến Serindib và xin được yết kiến nhà vua xứ ấy. Tôi được rước vào cung điện với một nghi thức trang trọng, và cung kính dâng lên bệ hạ bức quốc thư cùng tặng phẩm của quốc vương quê nhà. Món quà gồm những tác phẩm nghệ thuật tinh xảo và giá trị, khiến nhà vua vui mừng, ngài hân hoan khen ngợi và trân trọng sự vất vả đường xa của tôi. Đến khi tôi bái biệt, bệ hạ còn rộng rãi ban tặng cho tôi không ít báu vật; có điều, con tàu của chúng tôi rời bến ra khơi chưa được bao lâu thì đụng độ bọn cướp biển. Bọn chúng cướp sạch con tàu và bắt chúng tôi đi bán làm nô lệ.

Chẳng bao lâu sau, tôi bị bán cho một thương nhân. Lúc ông phát hiện ra tài bắn cung của tôi, ông lập tức đưa tôi lên lưng một con voi lớn, chở đến một khu rừng rộng lớn trong vùng. Ông chủ ra lệnh cho tôi trèo lên một cây cao lớn, dặn dò phải ở yên trên đó đợi cho đến khi một đàn voi đi ngang qua. Hễ chúng xuất hiện, tôi phải nhắm bắn, và nếu có con nào gục ngã, tôi phải mau chóng chạy về thành báo tin cho ông. Dặn dò xong xuôi, ông để lại cho tôi một túi lương khô rồi quay bước rời đi.

Đến sáng ngày thứ hai, tôi nhìn thấy một đàn voi đông đúc chậm rãi đi qua. Tôi giương cung bắn hạ một con, đám còn lại thấy vậy liền hoảng sợ bỏ chạy. Tôi nhanh chóng trở về thành báo tin cho chủ nhân, khiến ông hết lời khen ngợi kỹ năng của tôi. Hai chúng tôi lập tức quay lại khu rừng, đào một cái hố, chôn con voi xuống đó đợi cho đến khi xác nó rữa ra, chỉ lấy lại những chiếc ngà. Suốt gần hai tháng trời, tôi làm công việc này, và hiếm có ngày nào tôi trở về tay không.

Thế nhưng, vào một buổi sáng nọ, bỗng nhiên cả bầy voi rầm rập kéo đến bao quanh gốc cây nơi tôi đang trốn, liên tục rống lên những tiếng ồn ào khắp cả khu rừng. Một con voi to lớn trong đàn vươn chiếc vòi dài quấn chặt lấy thân cây, ra sức nhổ bật cả rễ. Cây đổ xuống, tôi rơi theo; con thú to lớn liền dùng vòi cuốn lấy tôi nâng lên, cẩn thận đặt tôi ngồi trên lưng nó. Dẫn đầu cả bầy đàn bước đi theo sau, nó cõng tôi đi đến một nơi xa lạ, rồi nhẹ nhàng đặt tôi xuống đất trước khi cùng đồng loại rời đi. Lúc bấy giờ, tôi mới nhận ra mình đang đứng trên một ngọn đồi rộng lớn, phủ đầy xương và ngà voi chất chồng. Ngay lập tức, tôi hiểu ra rằng đây chính là khu nghĩa địa của loài vật này¹.

Sống sót sau sự việc, tôi tìm đường về thành; lúc này, chủ nhân của tôi đang cho rằng tôi đã chết, bởi lẽ ông tìm thấy thân cây bật rễ và nhặt được cung tên của tôi nằm dưới đất. Tôi thuật lại cho ông nghe mọi chuyện lạ lùng vừa xảy ra, rồi dẫn ông đến ngọn đồi đặc biệt kia. Hai chúng tôi nhanh chóng chất ngà voi lên lưng con voi cưỡi đến, thu được một lượng ngà lớn mà một người bình thường dẫu có nỗ lực cả đời cũng chẳng thể nào kiếm nổi. Người thương nhân xúc động bảo tôi rằng, không riêng gì bản thân ông, mà cả cái thành phố này đều mang ơn tôi rất nhiều, và tôi có thể trở về quê hương với số của cải đủ để tôi sống sung túc đến tận cuối đời. Vị ân nhân ấy đã giúp tôi chất đầy ngà voi lên một con tàu lớn, trong khi các thương gia khác cũng vui vẻ tặng thêm nhiều món quà giá trị.

Sau chuyến đi dài, tôi cập bến Balsora và bốc dỡ ngà voi xuống, rồi nhận ra chúng có giá trị cao hơn nhiều so với tôi nghĩ. Tôi theo chân các đoàn lữ hành đi qua những vùng đất liền rộng lớn, và cuối cùng cũng đặt chân về tới Bagdad. Tôi lập tức vào cung yết kiến bệ hạ, tâu trình chi tiết về chuyến đi sứ của mình. Ngài vô cùng kinh ngạc trước câu chuyện của tôi về bầy voi to lớn, đến mức ngài đã truyền lệnh dùng chữ vàng chép lại toàn bộ câu chuyện đó và lưu giữ cẩn thận trong kho báu hoàng gia.

THE SEVENTH AND LAST VOYAGE

The Caliph Haroun Alrashid one day sent for me, and told me I must bear a present to the King of Serindib. I ventured to protest on account of my age, but I could not persuade him to give up his plan. I arrived at Serindib, and prayed an audience with the King. I was conducted to the palace with great respect, and delivered to the monarch the Caliph's letter and present. The present consisted of the most ingenious and valuable works of art, with which the King was exceedingly delighted, and he was also pleased to acknowledge how much he esteemed my services. When I departed, the monarch bestowed on me some rich gifts; but the ship had not long been at sea, before it was attacked by pirates, who seized the vessel, and carried us away as slaves. I was sold to a merchant. When my master found that I could use the bow and arrow with skill, he took me upon an elephant, and carried me to a vast forest in the country. My master ordered me to climb a high tree, and wait there until I saw a troop of elephants pass by. I was then to shoot at them, and if one of them fell, I was to go to the city and give the merchant notice. Having given me these directions, and a bag of provisions, he left me. On the morning of the second day, I saw a great number of elephants. I succeeded in shooting one of them, upon which the others went away, and I returned to the city and told my employer, who praised my work. We went back to the forest and dug a hole, in which the elephant was to remain until it decayed and left the teeth free. I continued this trade nearly two months, and killed an elephant almost every day. One morning all the elephants came up to the tree in which I was and trumpeted dreadfully. One of them fastened his trunk round the tree and tore it up by the roots. I fell with the tree; the animal took me up with his trunk, and placed me on his back, and then, at the head of his troop, he brought me to a place where he gently laid me on the ground, and they all went away. I discovered that I was upon a large broad hill, covered all over with the bones and teeth of elephants, and was soon convinced that this was their burying-place. I reached the city once more; my master thought I was lost, for he had seen the torn tree, and found my bow and arrows. I told him what had happened, and led him to the hill. We loaded the elephant on which we had come, and thus collected more teeth than a man could have obtained in his whole life. The merchant told me that not only he himself, but the whole city, was indebted to me, and that I should return to my own country with sufficient wealth to make me happy. My patron loaded a ship with ivory, and the other merchants made me valuable presents. I reached Balsora and landed my ivory, which I found to be more valuable than I had expected. I set out with caravans to travel overland, and at last reached Bagdad, where I presented myself to the Caliph, and gave an account of my embassy. He was so astonished at my adventure with the elephants that he ordered the narrative of it to be written in letters of gold and to be deposited in his treasury.