CÔ BÉ LỌ LEM

Câu chuyện về Lọ Lem Ngày xửa ngày xưa, có một người đàn ông giàu có góa vợ, sống cảnh gà trống nuôi cô con gái nhỏ. Vài năm sau, vì mong mỏi con gái được hưởng tình yêu thương và bàn tay chăm sóc của một người mẹ, ông quyết định đi bước nữa. Lần này, ông đón về một góa phụ cùng hai cô con gái riêng đã lớn. Chẳng ngờ, người vợ mới lại mang bản tính kiêu ngạo, hợm hĩnh, còn hai đứa con gái của mụ thậm chí lại càng tệ hại hơn. Kể từ đó, chuỗi ngày sống chung với gia đình mới của cô bé đáng thương trở nên vô cùng khốn khổ. Hai người chị kế mang lòng đố kỵ với sắc đẹp trời phú của cô, bởi bản thân chúng vừa thô kệch lại xấu xí. Chúng giở đủ mọi trò để đày đọa cô; và cuối cùng, dưới sự hắt hủi và ganh ghét độc ác ấy, cuộc sống của cô trở nên nặng nề vô vàn. Cô bé đáng thương bị đuổi xuống bếp, cam chịu làm đủ mọi việc nặng nhọc, dơ bẩn nhất. Ngày qua ngày, cô chỉ được mặc những bộ áo quần rách rưới tơi tả, lại thường xuyên phải lặng lẽ ngồi cạnh đống tro tàn bên bệ lò sưởi, thế nên chúng bèn châm chọc gọi cô là Lọ Lem1.

Tình cờ thay, đức vua trị vì vương quốc ấy có một cậu con trai độc nhất. Trông ngóng ngày Hoàng tử yên bề gia thất, nhà vua bèn mở một buổi dạ vũ linh đình, mời toàn thể các tiểu thư chốn khuê các2 trong cả nước đến dự. Đó sẽ là một dạ yến vô cùng tráng lệ, rực rỡ kéo dài suốt ba đêm liền. Khắp nơi, ai nấy đều vô cùng háo hức đón chờ thiệp mời, bởi có lời đồn đãi rằng Hoàng tử sẽ đích thân kén vợ từ những quý cô có mặt.

Các chị kế của Lọ Lem cũng vinh hạnh nhận được thiệp. Từ lúc cầm tấm thiệp trên tay, chúng chẳng màng nhắc đến chuyện gì khác ngoài váy áo xúng xính, bởi mỗi người đều thầm hy vọng mình sẽ được chọn làm vương phi của Hoàng tử.

Khi ngày trọng đại cuối cùng cũng đến, chúng nháo nhào sửa soạn váy áo đi hội ngay khi vừa ăn xong bữa sáng. Lọ Lem buộc phải hầu hạ chúng; chúng sai cô chạy vắt chân lên cổ suốt cả ngày trời nào là bới tóc, chạy vặt, nào là thắt dây nịt cho những bộ đầm lộng lẫy kiêu sa của chúng.

Khi Lọ Lem nhìn ngắm những bộ cánh tuyệt mỹ ấy, lòng cô lại trào dâng niềm mong mỏi được trẩy hội; nhưng lúc cô bẽn lẽn cất lời xin phép được đi cùng, chúng liền cười khẩy, buông lời chế giễu cay độc.

"Mi mà cũng đòi đi dạ vũ sao!" chúng gắt lên. "Mi mò đến đấy làm cái trò trống gì, với mớ giẻ rách tơi tả và khuôn mặt lem luốc của mi hả? Không, không, Lọ Lem à, quay về chỗ ngồi giữa đống tro tàn của mi đi-đấy mới là nơi chốn dành cho một đứa làm bếp như mi!"

Thế là bà mẹ kế cùng hai cô con gái ruột trèo lên cỗ xe ngựa đôi thẳng tiến đến cung điện nhà vua, bỏ mặc Lọ Lem trơ trọi ở nhà. Cô lặng lẽ thu mình bên bậu lò sưởi, đối diện ngọn lửa bập bùng trong bếp mà nghẹn ngào khóc thầm, cảm thấy vô cùng cô đơn và buồn bã tủi hờn. Giữa lúc cô bé đang gục mặt vào hai bàn tay nhỏ bé, ngồi lặng lẽ chìm khuất trong bóng hoàng hôn với những tia lửa đỏ rực nhảy múa xung quanh, bỗng có một giọng nói kỳ lạ vang vọng: "Lọ Lem, Lọ Lem!" Cô giật thót mình, vội ngẩng phắt lên tìm kiếm xem ai đang gọi. Ngay trên nền gạch lò sưởi trước mặt cô, hiện ra một bà lão đang đứng tỳ tay lên chiếc gậy. Bà khoác một tấm áo choàng dài thượt màu đỏ ối, đi đôi giày cao gót và đầu đội một chiếc mũ đen cao vút. Cô giật mình ngẩng lên xem đó có thể là ai. Lọ Lem không tài nào mường tượng nổi bà cụ từ đâu hiện ra. Bà rõ ràng không thể bước vào từ cửa chính, cũng chẳng phải từ cửa sổ, bởi cả hai lối ấy đều đang đóng im ỉm. Quá đỗi sững sờ trước sự xuất hiện bất ngờ của bà cụ, Lọ Lem bỗng nín bặt tiếng khóc. Cô trân trân nhìn bà, đầy vẻ kinh ngạc. "Cớ sao con lại khóc?" bà lão ôn tồn cất tiếng. "Bởi vì mẹ và các chị con đều đã đi dự vũ hội cả rồi, còn con bị bỏ lại đây vò võ một mình," Lọ Lem sụt sùi đáp. "Con cũng mong muốn được đi dự vũ hội sao!" bà lão kêu lên. "Vâng ạ, nhưng ao ước cũng chẳng ích gì; con chẳng có lấy một thứ gì ngoài những mảnh giẻ rách rưới này để khoác lên người," Lọ Lem tội nghiệp lại bật khóc nức nở. "Thôi nào, thôi nào, hãy làm một đứa trẻ ngoan ngoãn và đừng khóc lóc nữa," bà lão dịu dàng dỗ dành. "Ta chính là Bà tiên đỡ đầu3 của con đây, và nếu con nhất mực vâng theo những gì ta bảo, có lẽ con vẫn sẽ được trẩy hội. Bây giờ, hãy chạy mau ra ngoài vườn và mang vào cho ta một quả bí ngô!" Lọ Lem chạy tót ra vườn và rinh vào quả bí ngô khổng lồ nhất mà cô có thể tìm thấy. "Bây giờ hãy đi xuống hầm và xách chiếc bẫy chuột lên đây," Bà tiên đỡ đầu dặn dò, và Lọ Lem vội vã chạy đi lấy. Trong bẫy đang có sáu con chuột nhắt. Bà lão liền đem buộc chúng vào quả bí ngô, đặt một con chuột cống to bự lên trên để cầm cương điều khiển, cùng hai con thằn lằn chễm chệ ở phía sau, rồi khẽ vẫy đũa phép lướt qua tất thảy. Trong chớp mắt, một phép mầu kỳ diệu đã biến quả bí ngô thành một cỗ xe lộng lẫy, những con chuột nhắt thoắt hóa thành sáu chú tuấn mã tuyệt đẹp, con chuột cống trở thành một người xà ích oai vệ, và hai con thằn lằn liền biến thành những người hầu cận cao ráo, với mái tóc rắc phấn trắng phau và đôi chân mang tất lụa bảnh bao. "Đấy," bà lão mỉm cười nói; "con đã có sẵn một cỗ xe sang trọng để đưa mình đi dự vũ hội rồi nhé." Những mảnh giẻ rách của Lọ Lem biến thành bộ váy đẹp nhất trên đời. "Chao ôi," Lọ Lem ngập ngừng thốt lên, "nhưng làm sao con có thể đi dự vũ hội trong bộ dạng này được cơ chứ? Con chẳng có gì để mặc ngoài thứ này!" Cô vừa nói vừa khẽ khàng mân mê vạt chiếc váy rách bươm của mình. "Chỉ có thế thôi sao?" Bà tiên đỡ đầu bật cười hiền từ. Một lần nữa, bà vẫy nhẹ chiếc đũa phép quyền năng, và những mảnh giẻ rách rưới trên người Lọ Lem tức thì biến thành bộ váy dạ hội lộng lẫy và kiêu sa bậc nhất trên đời, lấp lánh tỏa sáng với những sợi chỉ thêu bằng vàng, bằng bạc và được đính đầy những viên đá quý vô giá rực rỡ. Trên mái tóc bồng bềnh của cô điểm xuyết một vòng ngọc trai tinh khôi, và đôi bàn chân nhỏ bé thì được xỏ gọn vào một đôi giày thủy tinh4 lóng lánh, xinh xắn và thanh nhã đến mức chưa từng ai thấy trên cõi đời này. "Bây giờ," Bà tiên đỡ đầu dặn dò cặn kẽ, "con đã hoàn toàn sẵn sàng để trẩy hội rồi. Thế nhưng con phải nhớ cho thật kỹ điều này: con bắt buộc phải rời đi trước khi đồng hồ điểm trọn mười hai giờ đêm, bởi vì nếu nán lại quá thời khắc đó, mọi phép mầu lộng lẫy quanh con sẽ tan biến hết, và bộ váy kiêu sa của con sẽ lại hóa thành mớ giẻ rách như cũ đấy." Lọ Lem quả quyết hứa sẽ nhất nhất vâng theo lời dặn dò của Bà tiên đỡ đầu. Xong xuôi, cô cất bước lên cỗ xe ngựa tuyệt đẹp. Người hầu cận cung kính đóng cửa xe lại, người xà ích vút roi giục ngựa tung vó, và Lọ Lem ngập tràn hạnh phúc khởi hành tiến về buổi dạ vũ lung linh.

Khi cô vừa bước vào, cả cung điện như xôn xao hẳn lên. Một nhan sắc kiều diễm trong bộ váy đắt tiền và lộng lẫy đến thế chưa từng xuất hiện bao giờ. Ai nấy đều đinh ninh rằng đó hẳn là một vị công chúa cao quý đến từ xứ sở xa xôi. Khi cô đến nơi, cả Cung điện xôn xao hẳn lên. Đám đông quan khách và các cận thần cung kính dạt sang hai bên nhường lối. Giây phút ánh mắt chạm nhau, Hoàng tử đã say đắm cô ngay từ cái nhìn đầu tiên. Chàng dìu cô theo từng điệu nhạc suốt cả buổi tối, và mọi người đều tin chắc không chút hoài nghi rằng chàng đã tìm được vương phi tương lai của mình. Khi đồng hồ chỉ mười hai giờ kém mười lăm, chợt nhớ tới lời dặn dò của Bà tiên đỡ đầu, Lọ Lem vội vã cúi chào Hoàng tử rồi cất bước rời đi. Cô về đến nhà vừa vặn lúc đồng hồ gióng giả điểm nửa đêm. Chớp mắt, người xà ích và bầy tôi tớ lại hiện nguyên hình là lũ chuột cống và chuột nhắt, còn cỗ xe rực rỡ thu bé lại thành một quả bí ngô. Một lúc sau, khi các cô chị kế trở về, họ lại thấy Lọ Lem đang mặc bộ váy cũ sờn rách rưới, lặng lẽ ngồi thu mình giữa đống tro tàn quen thuộc. Hai cô chị xấu tính cứ liến thoắng không ngớt lời bàn tán về vị công chúa bí ẩn nơi vũ hội. Suốt cả ngày hôm sau, họ vẫn không thôi nhắc về nàng, chẳng mảy may ngờ rằng quý cô kiều diễm tuyệt trần ấy lại chính là đứa em Lọ Lem nghèo hèn mà họ vẫn hằng khinh miệt.

Vào buổi tối, sau khi hai người chị kế lại lên đường dự vũ hội, Bà tiên đỡ đầu liền hiện ra. Lọ Lem một lần nữa tiến tới Cung điện trên cỗ xe sáu ngựa kéo. Lần này, cô khoác lên mình bộ váy tráng lệ và rực rỡ hơn cả đêm trước; và Hoàng tử lại say sưa khiêu vũ cùng cô suốt cả buổi tối. Trong lúc hốt hoảng, Lọ Lem chạy quá nhanh đến nỗi đánh rơi một chiếc giày thủy tinh nhỏ nhắn phía sau lưng. Trong lúc hốt hoảng, Lọ Lem chạy quá nhanh đến nỗi đánh rơi một chiếc giày thủy tinh nhỏ nhắn phía sau lưng. Trong lúc hốt hoảng, Lọ Lem chạy quá nhanh đến nỗi đánh rơi một chiếc giày thủy tinh nhỏ nhắn phía sau lưng. Nhưng khi đêm thứ ba buông xuống, Lọ Lem mải mê vui sướng đến mức quên bẵng lời dặn dò của Bà tiên, mãi cho tới lúc cô giật mình nghe tiếng chuông đồng hồ bắt đầu điểm mười hai giờ. Cô sực nhớ ra rằng, ngay khi nhịp chuông cuối cùng vang lên, tất thảy xiêm y lộng lẫy trên người sẽ biến lại thành những mảnh giẻ rách nhếch nhác. Hoảng hốt bật dậy, cô vội vã lao vụt ra khỏi phòng. Hoàng tử lập tức chạy theo, cố sức đuổi kịp. Trong lúc hốt hoảng, Lọ Lem chạy quá nhanh đến nỗi đánh rơi một chiếc giày thủy tinh nhỏ nhắn phía sau lưng. Hoàng tử khựng lại để nhặt chiếc giày, nhờ đó Lọ Lem mới có chút thời gian chạy trốn. Dẫu vậy, cô cũng chỉ vừa vặn thoát thân trong gang tấc. Ngay khi cô vội vã băng qua khoảng sân Cung điện, tiếng chuông đồng hồ vừa dứt, và lập tức toàn bộ vẻ kiêu sa lộng lẫy đều tan biến vô ảnh vô tung. Lọ Lem lại đứng đó, khoác trên mình chiếc váy cũ kỹ, rách nát ngày nào. Khi Hoàng tử bước ra thềm Cung điện, chàng chẳng còn thấy bóng dáng vị Công chúa đáng yêu đâu cả. Lính gác ở cổng tâu lại rằng họ không hề thấy một ai đi ngang qua, ngoại trừ một cô phụ bếp nhỏ bé, rách rưới. Hoàng tử đành ngậm ngùi quay trở vào vũ hội, trên tay chỉ còn mỗi chiếc giày thủy tinh nhỏ nhắn, kỷ vật duy nhất nhắc chàng nhớ về người thiếu nữ xinh đẹp đã khiến chàng say đắm si tình.

Ngày hôm sau, nhà vua sai các sứ giả cùng lính thổi kèn mang theo một tờ Cáo thị đi khắp nơi, dõng dạc tuyên bố rằng Hoàng tử sẽ rước vị tiểu thư nào ướm vừa chiếc giày về làm vợ. Thế nhưng, mặc cho bao nhiêu vương tôn công nữ trong cả nước thi nhau thử giày, chẳng một ai xỏ vừa-bởi bàn chân ai nấy đều quá khổ! Cuối cùng, đoàn sứ giả cũng tìm đến ngôi nhà nơi Lọ Lem sinh sống. Cô chị cả háo hức thử giày đầu tiên, nhưng ả chẳng tài nào ních chân vào được, bởi ngón chân cái của ả quá to. Thấy vậy, mụ mẹ kế đang dán mắt theo dõi liền vội vàng chạy đi lấy một con dao thái thịt. Cuối cùng, đoàn sứ giả cũng tìm đến ngôi nhà nơi Lọ Lem sinh sống. Cuối cùng, đoàn sứ giả cũng tìm đến ngôi nhà nơi Lọ Lem sinh sống. "Nhanh lên, cắt phăng ngón chân đó đi," mụ ta giục giã; "con bị thọt thì đã sao-một khi đã là cô dâu của Hoàng tử, con sẽ luôn được ngồi xe ngựa!" Nghe lời, cô chị cả nghiến răng cắt bỏ ngón chân cái của mình, nhưng mọi nỗ lực đều vô ích. Chiếc giày vẫn không tài nào vừa nổi, và cuối cùng ả đành hậm hực nhường chiếc giày lại cho cô em gái. Nhưng cô chị thứ hai cũng chẳng may mắn hơn là bao. Quả thực ả có nhét được mấy ngón chân vào trong mũi giày, nhưng bàn chân ả lại quá dài, khiến phần gót cứ thò cả ra ngoài. Người mẹ liền thúc giục ả cắt luôn gót chân đi. "Chuyện đó thì có hề hấn gì?" mụ ta nói. "Nếu con là cô dâu của Hoàng tử, con sẽ chẳng bao giờ phải tự mình cất bước đi bộ nữa." Thế nhưng, dẫu ả có cắn răng gọt bỏ gót chân đi, chiếc giày nhỏ nhắn ấy vẫn quá chật chội; và rốt cuộc, ả cũng đành phải bỏ cuộc, ngừng việc cố gắng ép đôi chân mình vào trong.

Lúc bấy giờ, Lọ Lem mới bẽn lẽn bước ra từ sau cánh cửa, nơi nãy giờ cô vẫn lặng lẽ nép mình khuất tầm mắt mọi người, và khẽ khàng hỏi xem liệu mình có thể ướm thử giày được không. Mụ dì ghẻ cùng các chị kế vô cùng tức giận, toan xông vào đuổi đánh cô đi, nhưng vị sứ giả đã kịp thời ngăn họ lại.

"Hoàng tử đã ban lệnh rằng mọi phụ nữ trong nước đều phải ướm thử chiếc giày này," ông dõng dạc nói; đoạn ông yêu cầu Lọ Lem ngồi xuống ghế, rồi quỳ gối và cẩn thận đi chiếc giày vào chân cô.

Và chao ôi, chiếc giày vừa vặn như in!

Trong lúc mọi người xung quanh còn đang đứng sững sờ kinh ngạc, Lọ Lem điềm nhiên rút từ trong túi áo ra chiếc giày còn lại và nhẹ nhàng xỏ vào. Ngay khoảnh khắc ấy, bộ váy rách rưới trên người cô bỗng chốc hóa thành chiếc đầm dạ hội lộng lẫy tuyệt đẹp. Cô từ từ đứng lên trước ánh mắt ngỡ ngàng của tất cả bọn họ-đích thị là quý cô xinh đẹp mà Hoàng tử đã đem lòng yêu tha thiết tại buổi vũ hội.

Hoàng tử vỡ òa trong niềm vui sướng khi tìm lại được cô; và họ ngay lập tức kết hôn bằng một hôn lễ hoành tráng giữa muôn vàn niềm hân hoan chúc tụng.

Về phần những người chị kế độc ác, sự đố kỵ khiến cả hai đều tái xanh đi vì ghen tức. Họ ngày càng trở nên xấu xí, cho đến cuối cùng thảm hại tới mức không ai có thể chịu đựng việc nhìn họ thêm nữa. Nhưng Lọ Lem thì mỗi ngày một rạng rỡ xinh đẹp hơn, và cô sống hạnh phúc viên mãn bên Hoàng tử mãi mãi về sau.



  1. Trong nguyên tác tiếng Anh là 'Cinderella' (bắt nguồn từ từ 'cinder' nghĩa là than hồng, tro tàn). Tên gọi này gắn liền với bối cảnh châu Âu xưa, khi những người hầu gái hoặc người nghèo khổ thường phải ngồi, ngủ gần bệ lò sưởi để giữ ấm, khiến cơ thể luôn dính đầy tro bụi. ↩

  2. Từ cũ chỉ phòng riêng của phụ nữ trong các gia đình quyền quý thời xưa, ý nói đến những tiểu thư xuất thân từ giới quý tộc, có thân phận đài các và danh giá. ↩

  3. Khái niệm 'tiên đỡ đầu' (fairy godmother) rất phổ biến trong truyện cổ tích phương Tây, chỉ một nhân vật có phép thuật thường đóng vai trò như người bảo trợ tâm linh, xuất hiện để ban phép mầu hoặc hướng dẫn nhân vật chính vượt qua nghịch cảnh. ↩

  4. Chi tiết 'giày thủy tinh' (glass slipper) bắt nguồn từ bản kể của nhà văn Pháp Charles Perrault năm 1697. Dù có những ý kiến cho rằng đây là một sự nhầm lẫn dịch thuật từ chữ 'vair' (lông thú) thành 'verre' (thủy tinh) trong tiếng Pháp, nhưng đôi giày thủy tinh đã trở thành một biểu tượng kinh điển của sự kỳ diệu và vẻ đẹp mong manh. ↩