TRUYỆN KỂ VỀ ÔNG LÃO CÓ BỘ RÂU MÀU XANH

Ngày xửa ngày xưa, có một người đàn ông vô cùng giàu có, nhưng lại mang một bộ râu màu xanh lam kỳ dị khiến vẻ ngoài của lão trở nên xấu xí. Sau khi góa vợ, lão nảy ý định tái giá và ngỏ lời cầu hôn một trong hai cô con gái xinh đẹp kiều diễm của vị phu nhân hàng xóm. Gác lại những dè dặt ban đầu, cô con gái út cuối cùng cũng bằng lòng bước vào nhà Lão Râu Xanh làm vợ.
Chừng một tháng sau ngày cưới, Lão Râu Xanh bảo với cô vợ trẻ rằng lão phải rời xa nàng một thời gian để đi giải quyết công chuyện ở tận xứ xa. Lão giao cho nàng chùm chìa khóa của mình, dặn dò nàng cứ việc thoải mái tận hưởng mọi thứ cũng như thiết đãi bạn bè trong lúc lão đi vắng. Thế nhưng, ngay phút cuối, lão lại rút riêng một chiếc chìa khóa ra khỏi chùm và gằn giọng:
"Chiếc chìa khóa bé nhỏ này thuộc về căn phòng ở tít cuối dãy hành lang dài kia-đó là căn phòng duy nhất nàng tuyệt đối không được bước vào, hay thậm chí là tra chìa vào ổ khóa. Nếu nàng dám cãi lời ta, hình phạt giáng xuống đầu nàng sẽ vô cùng thảm khốc."

Lão Râu Xanh vừa khởi hành, người vợ liền chìm đắm trong niềm vui sướng khi được khoe khoang sự lộng lẫy của dinh thự với bạn bè. Thế nhưng, trong thâm tâm, nàng cứ thắc mắc mãi không thôi: cớ sao căn phòng ở tận cùng dãy hành lang sâu hun hút kia lại là chốn cấm địa? Cuối cùng, sự tò mò trỗi dậy mãnh liệt đến nỗi nàng chẳng tài nào cưỡng nổi cám dỗ, khao khát được hé nhìn một chút vào phía sau cánh cửa cấm kỵ. Đứng trước ngưỡng cửa, nàng khựng lại đôi chút. Lời cảnh báo dứt khoát của chồng vọng về, nàng biết lão ta nói là làm, và hình phạt dành cho kẻ trái lệnh chắc chắn sẽ không hề nhẹ nhàng. Nhưng khao khát muốn biết điều bí mật giấu kín bên trong đã lấn át tất thảy; nàng quyết định liều lĩnh bất chấp mọi rủi ro.
Thế là, với đôi bàn tay run rẩy, nàng tra chìa vào ổ khóa. Cánh cửa lập tức bật mở. Vì các ô cửa chớp đều đóng kín nên ban đầu, bóng tối che khuất tầm nhìn của nàng. Nhưng chỉ một thoáng sau, nàng bàng hoàng nhận ra mặt sàn đọng đầy những vũng máu đông, và nằm rải rác trên đó là thi thể của vài người phụ nữ. (Đó chính là những người vợ trước của lão Râu Xanh, đã bị lão ta cưới về rồi tàn nhẫn sát hại từng người một!) Toàn thân nàng rã rời, tưởng chừng sắp ngã vì khiếp hãi, chiếc chìa khóa đang cầm cũng tuột khỏi tay, rơi xuống mặt sàn. Phải mất một lúc để trấn tĩnh lại, nàng nhặt chiếc chìa khóa lên, khóa chặt cánh cửa rồi vội vã quay về phòng mình, mang theo nỗi khiếp đảm trước cảnh tượng vừa chứng kiến.
Thấy chiếc chìa khóa đã vấy máu khi rơi xuống sàn, nàng vội vã chùi lấy chùi để. Nhưng vết máu vẫn y nguyên. Nàng đem đi rửa nước, máu cũng chẳng hề phai. Nàng lại hì hục cọ bằng bụi gạch, rồi lấy cả cát xát mạnh. Thế nhưng, mặc cho nàng cố sức lau chùi, vết máu ấy vẫn bám chặt. Nàng đâu biết rằng chiếc chìa khóa kia vốn là một bà tiên, bạn của Lão Râu Xanh. Thế nên, hễ nàng vừa tẩy sạch ở mặt này, thì vết máu lại hiện ra ở mặt kia.
Chập tối, Lão Râu Xanh đột ngột trở về. Lão bảo rằng mình mới đi được một quãng thì chạm mặt người đưa tin, báo rằng mọi việc đã êm xuôi chẳng cần lão phải đích thân nhúng tay vào. Người vợ đành cố tìm mọi lời lẽ, tỏ ra như mình đang vô cùng vui sướng trước sự trở về đột ngột của phu quân.

Sáng hôm sau, lão ta đòi lại chùm chìa khóa. Nàng trao trả cho lão, nhưng nét hoảng loạn hiện rõ trên gương mặt đã khiến Lão Râu Xanh dễ dàng đoán ngay ra cơ sự.
"Sao lại thế này," lão gầm gừ, "chìa khóa của căn phòng dưới tầng trệt đâu rồi?"
"Không có ở đây sao?" người vợ luống cuống nói. "Chắc thiếp đã bỏ quên nó trên bàn trang điểm mất rồi."
"Hãy liệu mà mang nó đến cho ta thật sớm đấy," Lão Râu Xanh gằn giọng đáp.
Sau vài bận đi ra đi vào, vờ vịt lục lọi tìm chiếc chìa khóa, cuối cùng nàng đành cắn răng giao nộp nó cho Lão Râu Xanh. Lão ta trừng trừng nhìn món đồ trên tay, rồi cất giọng đáng sợ:
"Làm sao vết máu này lại dính trên chiếc chìa khóa?"
"Thiếp... thiếp quả thật không biết," phu nhân lắp bắp, gương mặt tái nhợt đi như người chết.
"Nàng không biết ư?" Lão Râu Xanh nghiêm khắc hỏi. "Nhưng ta thì biết rất rõ. Nàng đã dám lén bước vào căn phòng dưới tầng trệt. Tốt lắm, phu nhân; vì nàng đã vô cùng thích thú căn phòng ấy, nàng chắc chắn sẽ được nằm lại ngay cạnh những quý cô mà nàng đã thấy ở đó."

Người vợ, gần như chết trân vì kinh hãi, ngã sụp xuống chân hắn. Nàng cầu xin hắn tha thứ cho tội lỗi bất tuân. Dáng vẻ sầu thảm và kiều diễm của nàng lúc ấy hẳn đã làm tan chảy bất cứ trái tim nào, miễn là không lạnh lùng, sắt đá hơn cả sỏi cuội.
Thế nhưng, Lão Râu Xanh lạnh lùng đáp:
"Không, không, phu nhân; nàng sẽ phải bỏ mạng ngay trong khoảnh khắc này."
"Ôi chao," người phụ nữ tội nghiệp thốt lên, "nếu thiếp bắt buộc phải chết, xin ngài ít nhất hãy ban cho thiếp một chút thời gian để cầu nguyện!"
"Ta cho nàng," Lão Râu Xanh tàn độc gầm gừ, "đúng nửa khắc đồng hồ1-và không thêm bất cứ giây phút nào nữa."
Ngay khi Lão Râu Xanh vừa rời đi, để nàng lại một mình, nàng vội vã gọi chị gái tới. Sau khi báo tin rằng mình chỉ còn nửa khắc đồng hồ để sống, nàng khẩn cầu:
"Làm ơn, chị Ann ơi," nàng van vỉ, "chị hãy chạy ngay lên đỉnh tháp, phóng tầm mắt xem liệu các anh của em có đang phi ngựa tới không. Họ đã hứa sẽ đến thăm em vào ngày hôm nay; và nếu chị tinh mắt thấy bóng dáng họ, hãy ra hiệu để họ thúc ngựa lao tới đây càng nhanh càng tốt."
Người chị lập tức làm theo lời thỉnh cầu khẩn thiết ấy. Cứ mỗi phút trôi qua, người phụ nữ khiếp đảm lại nghẹn ngào gọi lớn:
"Chị Ann ơi, chị có thấy ai đang tiến đến không?"
Và từ trên cao, chị nàng lo âu đáp vọng xuống:
"Chị chẳng thấy điều gì ngoài ánh mặt trời đang hắt lên những vệt bụi mờ ảo, và bãi cỏ trông vẫn xanh mướt một màu."
Lúc ấy, Lão Râu Xanh cầm thanh mã tấu trên tay, gầm lên bằng chất giọng vang dội nhất có thể:
"Xuống đây ngay lập tức, bằng không, chính tay ta sẽ bước lên và lôi nàng xuống."
"Xin ngài rủ lòng thương cho thiếp nán lại thêm chút xíu nữa thôi," nàng thốt lên đáp lời, rồi lại gọi khẽ vọng lên tháp cao:
"Chị Ann ơi, chị có thấy bóng dáng ai đang tiến tới không?"
Tiếng người chị lại não nề vọng xuống:
"Chị vẫn chẳng thấy gì ngoài ánh mặt trời đang hắt lên vệt bụi mù, và bãi cỏ ngập tràn sắc xanh."
Lão Râu Xanh lại tiếp tục gầm rống:
"Ta ra lệnh cho nàng phải xuống đây, ngay giây phút này, hoặc chính tay ta sẽ lên lôi nàng xuống."
"Thiếp đang xuống đây; thiếp sẽ bước xuống ngay trong một phút nữa thôi," người vợ bất hạnh của hắn nức nở thốt lên. Rồi trong cơn tuyệt vọng, nàng lại réo lên lần nữa:
"Chị Ann ơi, chị có thấy bất cứ ai đang tiến đến không?"
"Chị thấy rồi," chị của nàng mừng rỡ đáp, "có một đám bụi mù mịt đang cuộn lên ở đằng xa phía bên trái."
"Có phải là các anh của em không hả chị?" người vợ vội vã hỏi dồn.
"Ôi trời ơi, không đâu, em gái thân yêu của chị," người chị rầu rĩ đáp lại, "đó hóa ra chỉ là một đàn cừu đang chạy tới!"
"Nàng có chịu bước xuống không hả, phu nhân?" Lão Râu Xanh gào lên, cơn thịnh nộ bùng lên đến mức không thể tưởng tượng nổi.
"Xin ngài chờ thêm một khoảnh khắc ngắn ngủi nữa thôi," nàng nức nở đáp lại. Và rồi, lấy hết sức bình sinh, nàng gọi to lần cuối cùng:
"Chị Ann ơi! Chị không thấy có ai đang lao tới sao?"
"Chị thấy rồi," người chị thảng thốt đáp, "có hai người đàn ông đang thúc ngựa phi nước đại về phía dinh thự này; nhưng ngặt nỗi, họ vẫn còn ở một khoảng cách quá xa."
"Tạ ơn Chúa!" nàng thốt lên nhẹ nhõm; "đó chắc chắn là các anh của em rồi. Chị hãy mau ra hiệu để họ giục ngựa lao tới đây nhanh nhất có thể đi chị."
Đúng lúc đó, Lão Râu Xanh gào thét réo gọi nàng bước xuống với một âm lượng chát chúa, chấn động đến mức làm rung chuyển cả tòa nhà rộng lớn. Người phụ nữ tội nghiệp với mái tóc rũ rượi và đôi mắt đẫm lệ, run rẩy bước xuống. Nàng đổ gục và quỳ rạp dưới chân của Lão Râu Xanh, miệng toan cất lên những lời van xin mong hắn tha mạng, thế nhưng hắn đã cắt ngang, lạnh lẽo nói: "Tất thảy những giọt nước mắt này đều vô ích, vì số phận của nàng là phải chết." Nói rồi, một tay hắn túm chặt lấy mái tóc mềm mại của nàng, tay kia vung cao thanh mã tấu sắc lẻm. Hắn định kết liễu nàng chỉ bằng một nhát chém duy nhất.
Người phụ nữ bất hạnh ngước nhìn về phía hắn, khẩn khoản xin hắn ban cho mình đúng một khoảnh khắc cuối cùng để tĩnh tâm phó thác linh hồn2.
"Không, không," Lão Râu Xanh gằn giọng tàn nhẫn; "ta sẽ không ban cho nàng thêm bất cứ khoảnh khắc nào nữa, quyết định của ta là bất di bất dịch. Nàng đã có quá dư dả thời gian rồi."
Lão lại vung tay lên. Ngay lúc đó, một tiếng đập cửa ầm ĩ vang dội ngoài cổng khiến Lão Râu Xanh khựng lại. Cánh cổng bật mở, hai viên sĩ quan tay lăm lăm thanh gươm lao tới. Nhận ra đó là các anh trai của vợ mình, Lão Râu Xanh vội vàng quay lưng bỏ trốn. Nhưng họ lập tức đuổi theo và tóm gọn lão khi lão chưa kịp chạy được hai mươi bước. Những lưỡi gươm cắm phập xuống, lão ngã gục và chết ngay dưới chân họ.
Người vợ tội nghiệp lúc này cũng rụng rời tay chân, tưởng chừng đã chết ngất đi hệt như chồng mình. Ban đầu, nàng thậm chí không còn sức để gượng dậy ôm chầm lấy các anh, nhưng rồi nàng cũng dần bình tâm trở lại.
Vì Lão Râu Xanh không có người thừa kế, toàn bộ khối tài sản khổng lồ của lão đương nhiên thuộc về nàng. Nàng trích một phần gia tài kếch xù đó làm của hồi môn cho chị Ann, rồi không lâu sau chị Ann cũng lên xe hoa. Một phần khác, nàng dùng để mua chức đại úy3 cho hai người anh trai. Phần còn lại, nàng trao cho một người đàn ông vô cùng xứng đáng mà nàng kết hôn ít lâu sau đó. Chính sự ân cần và tử tế của người chồng mới đã giúp nàng nhanh chóng quên đi sự tàn ác của Lão Râu Xanh.
-
Nguyên tác dùng "half a quarter of an hour": khoảng 7,5 phút. ↩
-
Theo tín ngưỡng Cơ Đốc giáo phương Tây, trước khi qua đời, người ta thường xin một chút thời gian để cầu nguyện, xưng tội và giao phó linh hồn cho Chúa để được lên thiên đàng. ↩
-
Vào thế kỷ 17-19 ở châu Âu (như Pháp, Anh), việc mua bán quân hàm trong quân đội (purchase of commissions) là hợp pháp. Giới quý tộc và nhà giàu thường bỏ tiền mua chức sĩ quan thay vì phải nhập ngũ từ binh nhì. ↩
THE STORY OF BLUE BEARD
MANY years ago there was a rich man who had a singular blue beard, which made him very ugly. Being left a widower, he wished to marry one of the two beautiful daughters of a neighboring lady, and at last the younger of these girls consented to be his wife.
About a month after the marriage, Blue Beard told his bride that he must leave her for a time, as he had some business to attend to at a distance. He gave her his keys, and told her to make free of everything and entertain her friends while he was absent, but ending by drawing one key from the bunch and saying:
"This small key belongs to the room at the end of the long gallery-and that, my dear, is the one room you must not enter, nor even put the key into the lock. Should you disobey, your punishment would be dreadful."
Blue Beard set out on his journey, and for a time his wife found pleasure in showing her friends all her magnificence; but again and again she wondered what could be the reason why she was not to visit the room at the end of the long gallery. At last her curiosity became such that she could not resist the temptation to take just one peep within the forbidden door. When she reached the door she stopped for a few moments to think of her husband's warning, that he would not fail to keep his word should she disobey him. But she was so very curious to know what was inside, that she determined to venture in spite of everything.
So, with a trembling hand, she put the key into the lock, and the door immediately opened. The window shutters being closed, she at first saw nothing; but in a short time she noticed that the floor was covered with clotted blood, on which the bodies of several dead women were lying. (These were all the wives whom Blue Beard had married, and murdered one after another!) She was ready to sink with fear, and the key of the door, which she held in her hand, fell on the floor. When she had somewhat recovered from her fright, she took it up, locked the door and hurried to her own room, terrified by what she had seen.
As she observed that the key had got stained with blood in falling on the floor, she wiped it two or three times to clean it; but the blood still remained; she next washed it; but the blood did not go; she then scoured it with brickdust, and afterwards with sand. But notwithstanding all she could do, the blood was still there, for the key was a fairy, who was Blue Beard's friend, so that as fast as she got the stain off one side it appeared again on the other. Early in the evening Blue Beard returned, saying he had not proceeded far before he was met by a messenger, who told him that the business was concluded without his presence being necessary. His wife said everything she could think of to make him believe that she was delighted at his unexpected return.
The next morning, he asked for the keys. She gave them, but, as she could not help showing her fright, Blue Beard easily guessed what had happened.
"How is it," said he, "that the key of the closet upon the ground floor is not here."
"Is it not?" said the wife. "I must have left it on my dressing table."
"Be sure you give it me by and by," replied Blue Beard.
After going several times backwards and forwards, pretending to look for the key, she was at last obliged to give it to Blue Beard. He looked at it attentively, and then said:
"How came this blood upon the key?"
"I am sure I do not know," replied the lady, turning as pale as death.
"You do not know?" said Blue Beard sternly. "But I know well enough. You have been in the closet on the ground floor. Very well, madam; since you are so mightily fond of this closet, you shall certainly take your place among the ladies you saw there."
His wife, almost dead with fear, fell upon her knees, asked his pardon a thousand times for her disobedience, and begged him to forgive her, looking all the time so sorrowful and lovely that she would have melted any heart that was not harder than a rock.
But Blue Beard answered:
"No, no, madam; you shall die this very minute."
"Alas," said the poor creature, "if I must die, allow me, at least, a little time to say my prayers!"
"I give you," replied the cruel Blue Beard, "half a quarter of an hour-not one moment longer."
When Bluebeard had left her to herself, she called her sister; and, after telling her that she had but half a quarter of an hour to live:
"Please," said she, "Sister Ann" (this was her sister's name), "run up to the tower, and see if my brothers are in sight; they promised to come and visit me to-day; and if you see them, make a sign for them to gallop on as fast as possible."
Her sister instantly did as she was desired, and the terrified lady every minute called out:
"Sister Ann, do you see anyone coming?"
And her sister answered:
"I see nothing but the sun, which makes a dust, and the grass, which looks green."
In the meanwhile, Blue Beard, with a great simitar in his hand, bawled as loud as he could:
"Come down instantly, or I will fetch you."
"One moment longer, I beseech you," replied she, and again called softly to her sister:
"Sister Ann, do you see anyone coming?"
To which she answered:
"I see nothing but the sun, which makes a dust, and the grass, which looks green."
Blue Beard again bawled out:
"Come down, I say, this very moment, or I shall come and fetch you."
"I am coming; indeed I will come in one minute," sobbed his unhappy wife. Then she once more cried out:
"Sister Ann, do you see anyone coming?"
"I see," said her sister, "a cloud of dust a little to the left."
"Do you think it is my brothers?" continued the wife.
"Alas, no, dear sister," replied she, "it is only a flock of sheep!"
"Will you come down or not, madam?" said Blue Beard, in the greatest rage imaginable.
"Only one moment more," answered she. And then she called out for the last time:
"Sister Ann! do you see no one coming?"
"I see," replied her sister, "two men on horseback coming to the house; but they are still at a great distance."
"God be praised!" cried she; "it is my brothers. Give them a sign to make what haste they can."
At the same moment Blue Beard cried out so loud for her to come down, that his voice shook the whole house. The poor lady, with her hair loose and her eyes swimming in tears, came down, and fell on her knees before Blue Beard, and was going to beg him to spare her life, but he interrupted her, saying: "All this is of no use, for you shall die;" then, seizing her with one hand by the hair, and raising the simitar he held in the other, he was going with one blow to strike off her head.
The unfortunate woman, turning toward him, desired to have a single moment allowed her to compose herself.
"No, no," said Blue Beard; "I will give you no more time, I am determined. You have had too much already."
Again he raised his arm. Just at this instant a loud knocking was heard at the gates, which made Blue Beard wait for a moment to see who it was. The gates were opened, and two officers entered with their swords in their hands. Blue Beard, seeing they were his wife's brothers, endeavored to escape, but they pursued and seized him before he had got twenty steps, and, plunging their swords into his body, laid him dead at their feet.
The poor wife, who was almost as dead as her husband, was unable at first to rise and embrace her brothers, but she soon recovered.
As Blue Beard had no heirs, she found herself the possessor of his great riches. She used part of her vast fortune in giving a marriage dowry to her sister Ann, who soon after was married. With another part she bought captains' commissions for her two brothers; and the rest she presented to a most worthy gentleman whom she married soon after, and whose kind treatment soon made her forget Blue Beard's cruelty.