TRUYỆN KỂ VỀ ÔNG LÃO CÓ BỘ RÂU MÀU XANH

The Story of Lão Râu Xanh

Ngày xửa ngày xưa, có một người đàn ông vô cùng giàu có, nhưng lại mang một bộ râu màu xanh lam kỳ dị khiến vẻ ngoài của lão trở nên xấu xí. Sau khi góa vợ, lão nảy ý định tái giá và ngỏ lời cầu hôn một trong hai cô con gái xinh đẹp kiều diễm của vị phu nhân hàng xóm. Gác lại những dè dặt ban đầu, cô con gái út cuối cùng cũng bằng lòng bước vào nhà Lão Râu Xanh làm vợ.

Chừng một tháng sau ngày cưới, Lão Râu Xanh bảo với cô vợ trẻ rằng lão phải rời xa nàng một thời gian để đi giải quyết công chuyện ở tận xứ xa. Lão giao cho nàng chùm chìa khóa của mình, dặn dò nàng cứ việc thoải mái tận hưởng mọi thứ cũng như thiết đãi bạn bè trong lúc lão đi vắng. Thế nhưng, ngay phút cuối, lão lại rút riêng một chiếc chìa khóa ra khỏi chùm và gằn giọng:

"Chiếc chìa khóa bé nhỏ này thuộc về căn phòng ở tít cuối dãy hành lang dài kia-đó là căn phòng duy nhất nàng tuyệt đối không được bước vào, hay thậm chí là tra chìa vào ổ khóa. Nếu nàng dám cãi lời ta, hình phạt giáng xuống đầu nàng sẽ vô cùng thảm khốc."

When she reached the door she stopped for a few moments.

Lão Râu Xanh vừa khởi hành, người vợ liền chìm đắm trong niềm vui sướng khi được khoe khoang sự lộng lẫy của dinh thự với bạn bè. Thế nhưng, trong thâm tâm, nàng cứ thắc mắc mãi không thôi: cớ sao căn phòng ở tận cùng dãy hành lang sâu hun hút kia lại là chốn cấm địa? Cuối cùng, sự tò mò trỗi dậy mãnh liệt đến nỗi nàng chẳng tài nào cưỡng nổi cám dỗ, khao khát được hé nhìn một chút vào phía sau cánh cửa cấm kỵ. Đứng trước ngưỡng cửa, nàng khựng lại đôi chút. Lời cảnh báo dứt khoát của chồng vọng về, nàng biết lão ta nói là làm, và hình phạt dành cho kẻ trái lệnh chắc chắn sẽ không hề nhẹ nhàng. Nhưng khao khát muốn biết điều bí mật giấu kín bên trong đã lấn át tất thảy; nàng quyết định liều lĩnh bất chấp mọi rủi ro.

Thế là, với đôi bàn tay run rẩy, nàng tra chìa vào ổ khóa. Cánh cửa lập tức bật mở. Vì các ô cửa chớp đều đóng kín nên ban đầu, bóng tối che khuất tầm nhìn của nàng. Nhưng chỉ một thoáng sau, nàng bàng hoàng nhận ra mặt sàn đọng đầy những vũng máu đông, và nằm rải rác trên đó là thi thể của vài người phụ nữ. (Đó chính là những người vợ trước của lão Râu Xanh, đã bị lão ta cưới về rồi tàn nhẫn sát hại từng người một!) Toàn thân nàng rã rời, tưởng chừng sắp ngã vì khiếp hãi, chiếc chìa khóa đang cầm cũng tuột khỏi tay, rơi xuống mặt sàn. Phải mất một lúc để trấn tĩnh lại, nàng nhặt chiếc chìa khóa lên, khóa chặt cánh cửa rồi vội vã quay về phòng mình, mang theo nỗi khiếp đảm trước cảnh tượng vừa chứng kiến.

Thấy chiếc chìa khóa đã vấy máu khi rơi xuống sàn, nàng vội vã chùi lấy chùi để. Nhưng vết máu vẫn y nguyên. Nàng đem đi rửa nước, máu cũng chẳng hề phai. Nàng lại hì hục cọ bằng bụi gạch, rồi lấy cả cát xát mạnh. Thế nhưng, mặc cho nàng cố sức lau chùi, vết máu ấy vẫn bám chặt. Nàng đâu biết rằng chiếc chìa khóa kia vốn là một bà tiên, bạn của Lão Râu Xanh. Thế nên, hễ nàng vừa tẩy sạch ở mặt này, thì vết máu lại hiện ra ở mặt kia.

Chập tối, Lão Râu Xanh đột ngột trở về. Lão bảo rằng mình mới đi được một quãng thì chạm mặt người đưa tin, báo rằng mọi việc đã êm xuôi chẳng cần lão phải đích thân nhúng tay vào. Người vợ đành cố tìm mọi lời lẽ, tỏ ra như mình đang vô cùng vui sướng trước sự trở về đột ngột của phu quân.

The next morning, he asked for the keys.

Sáng hôm sau, lão ta đòi lại chùm chìa khóa. Nàng trao trả cho lão, nhưng nét hoảng loạn hiện rõ trên gương mặt đã khiến Lão Râu Xanh dễ dàng đoán ngay ra cơ sự.

"Sao lại thế này," lão gầm gừ, "chìa khóa của căn phòng dưới tầng trệt đâu rồi?"

"Không có ở đây sao?" người vợ luống cuống nói. "Chắc thiếp đã bỏ quên nó trên bàn trang điểm mất rồi."

"Hãy liệu mà mang nó đến cho ta thật sớm đấy," Lão Râu Xanh gằn giọng đáp.

Sau vài bận đi ra đi vào, vờ vịt lục lọi tìm chiếc chìa khóa, cuối cùng nàng đành cắn răng giao nộp nó cho Lão Râu Xanh. Lão ta trừng trừng nhìn món đồ trên tay, rồi cất giọng đáng sợ:

"Làm sao vết máu này lại dính trên chiếc chìa khóa?"

"Thiếp... thiếp quả thật không biết," phu nhân lắp bắp, gương mặt tái nhợt đi như người chết.

"Nàng không biết ư?" Lão Râu Xanh nghiêm khắc hỏi. "Nhưng ta thì biết rất rõ. Nàng đã dám lén bước vào căn phòng dưới tầng trệt. Tốt lắm, phu nhân; vì nàng đã vô cùng thích thú căn phòng ấy, nàng chắc chắn sẽ được nằm lại ngay cạnh những quý cô mà nàng đã thấy ở đó."

No, no, madam; you shall die this very minute.

Người vợ, gần như chết trân vì kinh hãi, ngã sụp xuống chân hắn. Nàng cầu xin hắn tha thứ cho tội lỗi bất tuân. Dáng vẻ sầu thảm và kiều diễm của nàng lúc ấy hẳn đã làm tan chảy bất cứ trái tim nào, miễn là không lạnh lùng, sắt đá hơn cả sỏi cuội.

Thế nhưng, Lão Râu Xanh lạnh lùng đáp:

"Không, không, phu nhân; nàng sẽ phải bỏ mạng ngay trong khoảnh khắc này."

"Ôi chao," người phụ nữ tội nghiệp thốt lên, "nếu thiếp bắt buộc phải chết, xin ngài ít nhất hãy ban cho thiếp một chút thời gian để cầu nguyện!"

"Ta cho nàng," Lão Râu Xanh tàn độc gầm gừ, "đúng nửa khắc đồng hồ1-và không thêm bất cứ giây phút nào nữa."

Ngay khi Lão Râu Xanh vừa rời đi, để nàng lại một mình, nàng vội vã gọi chị gái tới. Sau khi báo tin rằng mình chỉ còn nửa khắc đồng hồ để sống, nàng khẩn cầu:

"Làm ơn, chị Ann ơi," nàng van vỉ, "chị hãy chạy ngay lên đỉnh tháp, phóng tầm mắt xem liệu các anh của em có đang phi ngựa tới không. Họ đã hứa sẽ đến thăm em vào ngày hôm nay; và nếu chị tinh mắt thấy bóng dáng họ, hãy ra hiệu để họ thúc ngựa lao tới đây càng nhanh càng tốt."

Người chị lập tức làm theo lời thỉnh cầu khẩn thiết ấy. Cứ mỗi phút trôi qua, người phụ nữ khiếp đảm lại nghẹn ngào gọi lớn:

"Chị Ann ơi, chị có thấy ai đang tiến đến không?"

Và từ trên cao, chị nàng lo âu đáp vọng xuống:

"Chị chẳng thấy điều gì ngoài ánh mặt trời đang hắt lên những vệt bụi mờ ảo, và bãi cỏ trông vẫn xanh mướt một màu."

Lúc ấy, Lão Râu Xanh cầm thanh mã tấu trên tay, gầm lên bằng chất giọng vang dội nhất có thể:

"Xuống đây ngay lập tức, bằng không, chính tay ta sẽ bước lên và lôi nàng xuống."

"Xin ngài rủ lòng thương cho thiếp nán lại thêm chút xíu nữa thôi," nàng thốt lên đáp lời, rồi lại gọi khẽ vọng lên tháp cao:

"Chị Ann ơi, chị có thấy bóng dáng ai đang tiến tới không?"

Tiếng người chị lại não nề vọng xuống:

"Chị vẫn chẳng thấy gì ngoài ánh mặt trời đang hắt lên vệt bụi mù, và bãi cỏ ngập tràn sắc xanh."

Lão Râu Xanh lại tiếp tục gầm rống:

"Ta ra lệnh cho nàng phải xuống đây, ngay giây phút này, hoặc chính tay ta sẽ lên lôi nàng xuống."

"Thiếp đang xuống đây; thiếp sẽ bước xuống ngay trong một phút nữa thôi," người vợ bất hạnh của hắn nức nở thốt lên. Rồi trong cơn tuyệt vọng, nàng lại réo lên lần nữa:

"Chị Ann ơi, chị có thấy bất cứ ai đang tiến đến không?"

"Chị thấy rồi," chị của nàng mừng rỡ đáp, "có một đám bụi mù mịt đang cuộn lên ở đằng xa phía bên trái."

"Có phải là các anh của em không hả chị?" người vợ vội vã hỏi dồn.

"Ôi trời ơi, không đâu, em gái thân yêu của chị," người chị rầu rĩ đáp lại, "đó hóa ra chỉ là một đàn cừu đang chạy tới!"

"Nàng có chịu bước xuống không hả, phu nhân?" Lão Râu Xanh gào lên, cơn thịnh nộ bùng lên đến mức không thể tưởng tượng nổi.

Lão Râu Xanh cried out so loud for her to come down, that his voice shook. "Xin ngài chờ thêm một khoảnh khắc ngắn ngủi nữa thôi," nàng nức nở đáp lại. Và rồi, lấy hết sức bình sinh, nàng gọi to lần cuối cùng:

"Chị Ann ơi! Chị không thấy có ai đang lao tới sao?"

"Chị thấy rồi," người chị thảng thốt đáp, "có hai người đàn ông đang thúc ngựa phi nước đại về phía dinh thự này; nhưng ngặt nỗi, họ vẫn còn ở một khoảng cách quá xa."

"Tạ ơn Chúa!" nàng thốt lên nhẹ nhõm; "đó chắc chắn là các anh của em rồi. Chị hãy mau ra hiệu để họ giục ngựa lao tới đây nhanh nhất có thể đi chị."

Đúng lúc đó, Lão Râu Xanh gào thét réo gọi nàng bước xuống với một âm lượng chát chúa, chấn động đến mức làm rung chuyển cả tòa nhà rộng lớn. Người phụ nữ tội nghiệp với mái tóc rũ rượi và đôi mắt đẫm lệ, run rẩy bước xuống. Nàng đổ gục và quỳ rạp dưới chân của Lão Râu Xanh, miệng toan cất lên những lời van xin mong hắn tha mạng, thế nhưng hắn đã cắt ngang, lạnh lẽo nói: "Tất thảy những giọt nước mắt này đều vô ích, vì số phận của nàng là phải chết." Nói rồi, một tay hắn túm chặt lấy mái tóc mềm mại của nàng, tay kia vung cao thanh mã tấu sắc lẻm. Hắn định kết liễu nàng chỉ bằng một nhát chém duy nhất.

Người phụ nữ bất hạnh ngước nhìn về phía hắn, khẩn khoản xin hắn ban cho mình đúng một khoảnh khắc cuối cùng để tĩnh tâm phó thác linh hồn2.

"Không, không," Lão Râu Xanh gằn giọng tàn nhẫn; "ta sẽ không ban cho nàng thêm bất cứ khoảnh khắc nào nữa, quyết định của ta là bất di bất dịch. Nàng đã có quá dư dả thời gian rồi."

Lão lại vung tay lên. Ngay lúc đó, một tiếng đập cửa ầm ĩ vang dội ngoài cổng khiến Lão Râu Xanh khựng lại. Cánh cổng bật mở, hai viên sĩ quan tay lăm lăm thanh gươm lao tới. Nhận ra đó là các anh trai của vợ mình, Lão Râu Xanh vội vàng quay lưng bỏ trốn. Nhưng họ lập tức đuổi theo và tóm gọn lão khi lão chưa kịp chạy được hai mươi bước. Những lưỡi gươm cắm phập xuống, lão ngã gục và chết ngay dưới chân họ.

Người vợ tội nghiệp lúc này cũng rụng rời tay chân, tưởng chừng đã chết ngất đi hệt như chồng mình. Ban đầu, nàng thậm chí không còn sức để gượng dậy ôm chầm lấy các anh, nhưng rồi nàng cũng dần bình tâm trở lại.

Vì Lão Râu Xanh không có người thừa kế, toàn bộ khối tài sản khổng lồ của lão đương nhiên thuộc về nàng. Nàng trích một phần gia tài kếch xù đó làm của hồi môn cho chị Ann, rồi không lâu sau chị Ann cũng lên xe hoa. Một phần khác, nàng dùng để mua chức đại úy3 cho hai người anh trai. Phần còn lại, nàng trao cho một người đàn ông vô cùng xứng đáng mà nàng kết hôn ít lâu sau đó. Chính sự ân cần và tử tế của người chồng mới đã giúp nàng nhanh chóng quên đi sự tàn ác của Lão Râu Xanh.



  1. Nguyên tác dùng "half a quarter of an hour": khoảng 7,5 phút. ↩

  2. Theo tín ngưỡng Cơ Đốc giáo phương Tây, trước khi qua đời, người ta thường xin một chút thời gian để cầu nguyện, xưng tội và giao phó linh hồn cho Chúa để được lên thiên đàng. ↩

  3. Vào thế kỷ 17-19 ở châu Âu (như Pháp, Anh), việc mua bán quân hàm trong quân đội (purchase of commissions) là hợp pháp. Giới quý tộc và nhà giàu thường bỏ tiền mua chức sĩ quan thay vì phải nhập ngũ từ binh nhì. ↩