Xuyên suốt chiều dài lịch sử, sự cuồng nhiệt của tình yêu đôi khi lại bị đánh tráo một cách độc hại với những hành vi bạo lực bốc đồng.

MỘT BI KỊCH Ở HARLEM

Harlem.

Bà Fink vừa tạt xuống căn hộ của bà Cassidy ngay tầng dưới.

"Trông đẹp không bà?" bà Cassidy hỏi.

Bà tự hào ngoảnh mặt sang cho cô bạn Fink nhìn rõ. Một bên mắt bà sưng húp, hằn lên một quầng bầm to tướng tím lịm. Môi bà sứt nhẹ rơm rớm máu, hai bên cổ còn in rõ mồn một vết những ngón tay đỏ ửng.

"Chồng tôi thì chả đời nào thèm làm mấy trò này với tôi đâu," bà Fink nói, cố che giấu chút ghen tị nhen nhóm.

"Còn tôi á, tôi sẽ chẳng bao giờ vớ lấy một gã đàn ông," bà Cassidy dõng dạc, "nếu gã không tẩn tôi ít nhất mỗi tuần một bận. Thế mới chứng tỏ anh ấy có để tâm tới bà chứ. Bà xem này! Trận đòn Jack vừa giáng cho tôi không phải hạng xoàng đâu. Đầu óc tôi giờ vẫn còn đang nổ đom đóm mắt đây. Nhưng bù lại, anh ấy sẽ biến thành gã đàn ông ngọt ngào nhất cái thị trấn này suốt cả tuần sắp tới. Với con mắt bầm thế này, kiểu gì tệ nhất tôi cũng vòi được cặp vé xem kịch với một chiếc sơ mi lụa."

"Tôi thì chỉ mong,” bà Fink nói, ra vẻ tự đắc, “rằng ông Fink là một quý ông thực thụ, sẽ không bao giờ động tay động chân với vợ."

"Thôi đi Maggie!" bà Cassidy cười phá lên, vừa nói vừa thấm chút nước cây phỉ lên vết thương. "Bà chỉ đang ghen tị thôi. Chồng bà nhạt nhẽo và chậm chạp đến độ chả đời nào thụi nổi bà lấy một phát. Cứ hễ về đến nhà là ông ấy chỉ biết ngồi phịch xuống, cầm tờ báo lên để rèn luyện thể lực - đúng vậy không nào?"

"Ông Fink quả là có đọc báo mỗi khi về nhà," bà Fink thừa nhận, hất nhẹ cằm; "nhưng ông ấy chắc chắn không bao giờ biến tôi thành gã võ sĩ Steve O’Donnell chỉ để làm trò tiêu khiển - đó là điều chắc chắn."

Bà Cassidy nở nụ cười viên mãn của một người phụ nữ có gia đình đang được che chở, đùm bọc. Với vẻ mặt hãnh diện tựa như Cornelia đang khoe mớ châu báu1, bà kéo trễ cổ chiếc áo kimono xuống, hé lộ một vết bầm quý giá khác. Vết thương mang màu nâu sậm, viền quanh bởi sắc cam và xanh olive lốm đốm - một vết bầm giờ đã gần phai, nhưng vẫn gợi nhắc một kỷ niệm đáng nhớ.

Bà Fink đành chịu thua. Ánh nhìn nghiêm nghị của bà chùng xuống, chuyển dần sang vẻ ngưỡng mộ pha chút hờn ghen. Bà và bà Cassidy từng là đôi bạn chí cốt trong xưởng làm hộp giấy ở khu trung tâm trước khi cả hai cùng kết hôn cách đây một năm. Giờ đây, vợ chồng bà sống ngay tầng trên căn hộ của nhà Mame. Vậy nên, bà chẳng cách nào ra vẻ bề trên với Mame được.

"Lúc anh ấy nện bà, bà không thấy đau à?" bà Fink tò mò hỏi.

"Đau chứ!" - Bà Cassidy ré lên một tiếng lanh lảnh đầy vẻ thích thú. "Này nhé - bà đã bao giờ bị cả một ngôi nhà gạch sập đè lên người chưa? - ừ, cảm giác y chang thế đấy - cứ như thể người ta đang phải hì hục đào bới bà ra khỏi đống đổ nát vậy. Cú móc trái của Jack trị giá bằng hai suất kịch ban ngày và một đôi Oxford mới cóng - còn cú đấm tay phải á! - chà, bét ra cũng phải đổi bằng một chuyến đi chơi ở đảo Coney cùng nửa tá tất lưới lụa xịn thì mới bõ bèn."

"Nhưng anh ấy đánh bà vì chuyện gì cơ?" bà Fink tròn mắt hỏi.

"Con ngốc này!" bà Cassidy đáp bằng giọng khoan dung độ lượng. "Thì tại anh ấy say chứ sao. Thường là vào mấy tối thứ Bảy."

"Nhưng bà đã làm gì để anh ấy viện cớ chứ?” người tò mò vẫn gặng hỏi đến cùng.

"Ủa, chẳng phải vì tôi là vợ anh ấy sao? Jack về nhà trong bộ dạng say khướt; và tôi thì chình ình ngay đó, đúng không? Anh ấy còn có quyền nện ai khác vào lúc ấy chứ? Cứ thử để tôi bắt được anh ấy đánh đứa nào khác lấy một lần xem! Đôi khi là tại bữa tối chưa nấu xong; cũng có khi lại vì bữa tối đã dọn sẵn sờ sờ ra đấy. Jack không kén chọn lý do đâu. Anh ấy cứ nốc say mèm cho tới lúc nhớ ra mình đã có vợ, rồi khật khưỡng về nhà và nện tôi một trận. Mấy tối thứ Bảy, tôi cứ việc lo liệu dẹp mấy món đồ nội thất có góc nhọn ra chỗ khác, để nhỡ anh ấy có ra tay thì tôi không bị toạc đầu. Anh ấy có cú móc trái hơi bị ra trò đấy! Thỉnh thoảng tôi bị đo ván ngay hiệp đầu; nhưng hễ khi nào tôi muốn được vui trọn vẹn cả tuần hoặc đang nhắm nhe mấy bộ váy áo mới, tôi sẽ lồm cồm bò dậy chịu đòn tiếp. Đêm qua tôi vừa làm thế đấy. Jack biết tỏng tôi đã thèm thuồng chiếc áo sơ mi lụa đen cả tháng nay rồi, và tôi không nghĩ chỉ một con mắt bầm là đủ để đổi lấy nó đâu. Cứ để tôi nói cho bà nghe, Mag, tôi cá với bà một chầu kem là tối nay thế nào anh ấy cũng sẽ rinh nó về cho xem."

Bà Fink trầm ngâm suy nghĩ.

"Ông Mart nhà tôi," bà nói, "cả đời chưa từng phang tôi lấy một cái. Đúng như bà nói đấy, Mame; ông ấy về nhà là cứ càu nhàu cau có, chẳng thèm hé môi lấy nửa lời. Ông ấy cũng chả bao giờ đưa tôi đi đâu chơi. Ông ấy đích thực là một chiếc máy sưởi ấm ghế quanh năm suốt tháng. Ông ấy có mua đồ cho tôi đấy, nhưng bộ mặt lúc nào cũng sưng sỉa nên tôi chẳng bao giờ thấy biết ơn cho cam."

Bà Cassidy quàng một tay qua người cô bạn thân. "Tội nghiệp bà!" bà nói. "Nhưng đâu phải ai cũng có phúc vớ được người chồng như Jack. Hôn nhân sẽ chẳng đời nào đổ vỡ nếu đàn ông ai cũng giống như anh ấy. Mấy bà vợ hay bất mãn mà bà vẫn thường nghe kể ấy - thứ họ thực sự cần là một gã đàn ông biết mò về nhà và tẩn cho họ một trận ra trò mỗi tuần, để rồi sau đó lại bù đắp bằng những nụ hôn ngọt ngào và vài viên kẹo socola. Thế cuộc sống mới có chút gia vị chứ. Thứ tôi cần là một người đàn ông ra dáng gia trưởng, đấm tôi lúc say khướt và âu yếm tôi khi đã tỉnh rượu. Xin chừa tôi ra mấy gã kém cỏi chẳng dám làm điều nào trong số đó!"

Bà Fink buông tiếng thở dài.

Dãy hành lang bỗng nhiên huyên náo. Cánh cửa bật tung sau cú đá của ông Cassidy. Hai tay anh lỉnh kỉnh đủ thứ bọc đồ. Mame lao tới quàng tay ôm chầm lấy cổ chồng. Con mắt còn lành lặn của cô ngời sáng thứ tình yêu mãnh liệt, hệt như ánh mắt của một cô gái người Maori2 khi bừng tỉnh trong túp lều của gã si tình vừa nện cô ngất xỉu rồi lôi tuột về.

"Chào em yêu!" Cassidy oang oang. Anh quẳng đống đồ xuống đất, nhấc bổng vợ lên rồi siết chặt trong vòng tay. "Anh lấy được vé đi coi xiếc Barnum & Bailey rồi đây. Cắt dây buộc cái bọc kia ra xem, có khi em lại kiếm được chiếc áo lụa đấy - ơ kìa, chào chị Fink - nãy giờ tôi không để ý thấy chị. Anh bạn già Mart dạo này sao rồi?"

"Anh ấy vẫn khỏe, cảm ơn anh Cassidy," bà Fink đáp. "Tôi phải lên nhà đây. Mart sắp về ăn tối rồi. Mai tôi sẽ mang xuống cho bà cái mẫu rập bà muốn nhé, Mame."

Bà Fink đi lên căn hộ của mình rồi sụt sùi khóc một trận nhỏ. Đó là một trận khóc vô cớ, cái kiểu khóc không vì lý do gì cụ thể, hoàn toàn vô lý mà có lẽ chỉ phụ nữ mới thấu hiểu; một cơn mủi lòng chóng vánh và vô vọng nhất trong muôn hình vạn trạng của nỗi buồn. Tại sao Martin chưa bao giờ nện cho bà một trận? Anh ấy to con, vạm vỡ đâu kém gì Jack Cassidy. Hay là anh ấy chẳng hề quan tâm đến bà ư? Anh ấy chẳng bao giờ kiếm chuyện cãi cọ; cứ về nhà là nằm ườn ra, lầm lì, ủ rũ và biếng nhác. Anh ấy là một trụ cột gia đình tử tế đấy, nhưng lại hoàn toàn làm ngơ trước những thứ gia vị của cuộc sống.

Con tàu ước mơ của bà Fink đang mắc kẹt trong vùng biển lặng gió. Vị thuyền trưởng của bà chỉ biết quanh quẩn từ chỗ bánh pudding tới chiếc võng của mình. Giá như thỉnh thoảng anh ấy gầm thét hay dậm chân rầm rập trên boong tàu! Bà từng ngỡ mình sẽ lèo lái con thuyền ấy thật tưng bừng, ghé thăm bao bến cảng chốn Quần đảo Thú Vị! Nhưng giờ đây, nếu đổi cách ví von khác, bà đã sẵn sàng ném khăn trắng xin hàng, mệt mỏi mà chẳng có lấy một vết xước làm bằng chứng sau bao hiệp đấu nhạt nhẽo với bạn tập của mình. Trong một thoáng, bà gần như căm ghét Mame - Mame, với những vết cắt và bầm tím, với sự vỗ về bằng những nụ hôn và món quà; với chuyến hải trình bão táp bên người bạn đời thích thượng cẳng chân hạ cẳng tay, thô bạo nhưng cũng đầy âu yếm.

Ông Fink về nhà lúc 7 giờ. Trông gã như thể đã ngấm trọn sự nhàm chán của nếp sống gia đình. Một khi đã bước qua ngưỡng cửa tổ ấm êm đềm, gã chẳng mảy may đoái hoài gì đến thú vui la cà dạo bước. Gã tựa như tay hành khách đã yên vị trên chuyến xe điện, như con trăn Nam Mỹ no nê vừa nuốt trọn con mồi, như cái cây nằm im lìm nơi nó ngã xuống.

"Anh dùng bữa có ngon miệng không, Mart?" bà Fink, người đã dày công chuẩn bị bữa ăn, ướm hỏi.

"Ừ-ừ-ừm," ông Fink làu bàu bâng quơ.

Cơm nước xong xuôi, gã vơ lấy xấp báo mải mê đọc. Gã cứ ngồi ì ra đó, chân chỉ xỏ mỗi đôi bít tất.

Hỡi một Dante3 của thời đại mới, xin ngài hãy trỗi dậy, và xướng lên khúc ca về một tầng địa ngục đích đáng dành cho những gã đàn ông ngồi ru rú trong nhà mà chân chỉ đi mỗi bít tất. Hỡi Hội chị em Kiên nhẫn, những người vì những ràng buộc hoặc bổn phận mà đành nhẫn nhịn chịu đựng - dẫu chất liệu có là lụa, sợi, sợi bông, chỉ bóng hay len đi chăng nữa - lẽ nào khúc trường ca mới lại lãng quên đi nỗi niềm này hay sao?

Hôm sau là Ngày Quốc tế Lao động. Cả ông Cassidy lẫn ông Fink đều được nghỉ làm một ngày. Tầng lớp lao động, trong niềm kiêu hãnh khải hoàn, sẽ đổ ra đường diễu hành và tận hưởng đủ thứ thú vui khác.

Bà Fink mang mẫu rập xuống cho bà Cassidy từ sáng sớm. Mame đang diện chiếc áo sơ mi lụa mới toanh. Ngay cả con mắt thâm tím của cô nàng dường như cũng ánh lên niềm hân hoan ngày lễ. Jack đã bày tỏ sự hối lỗi một cách vô cùng hiệu quả, và họ đã vạch sẵn một kế hoạch ăn chơi xả láng cho cả ngày dài, với công viên, dã ngoại và những ly bia Pilsener mát lạnh.

Một nỗi ghen tị dâng trào xen lẫn uất ức xâm chiếm bà Fink khi bà quay trở về căn hộ tầng trên của mình. Ôi, Mame hạnh phúc biết chừng nào, với những vết bầm tím và liều thuốc xoa dịu đến ngay tắp lự sau đó! Nhưng chẳng lẽ Mame lại được độc quyền ôm trọn thứ hạnh phúc ấy sao? Rõ ràng Martin Fink cũng là một đấng nam nhi tử tế chẳng kém cạnh gì Jack Cassidy. Lẽ nào vợ của anh lại cứ phải cam chịu cảnh không bao giờ bị ăn đòn để rồi chẳng được dỗ dành yêu chiều? Một ý nghĩ bất ngờ, sáng suốt và choáng ngợp bất chợt lóe lên trong đầu bà Fink. Bà sẽ cho Mame thấy rằng trên đời này vẫn có những ông chồng biết vung nắm đấm chẳng kém ai, và có lẽ ngay sau đó cũng sẽ ân cần, dịu dàng hệt như gã Jack kia.

Ngày nghỉ lễ xem chừng sẽ trôi qua một cách vô vị với nhà Fink. Mấy cái chậu giặt đặt cố định trong bếp nhà bà Fink chất đầy đống quần áo dơ của suốt hai tuần qua đã ngâm từ đêm hôm trước. Còn ông Fink thì đang ngồi yên vị đọc báo, chân chỉ đi mỗi đôi bít tất. Ngày Quốc tế Lao động dự báo sẽ trôi tuột đi một cách tẻ nhạt như thế.

Lòng ghen tị dâng trào trong tim bà Fink, và trỗi dậy mạnh mẽ hơn nữa là một quyết tâm táo bạo. Nếu người đàn ông của bà không chịu giơ tay đánh bà - nếu anh không chịu chứng tỏ bản lĩnh nam nhi, uy quyền làm chồng và sự nồng nhiệt với chuyện giường chiếu, thì anh nhất định phải được kích động để thực thi nghĩa vụ ấy.

Ông Fink châm tẩu thuốc, thản nhiên dùng ngón chân bọc trong tất gãi gãi lên mắt cá. Anh cứ nằm ườn ra đó trong cuộc sống hôn nhân, trông hệt như một cục mỡ chưa tan lẫn trong chiếc bánh pudding. Đây đích thị là cõi bồng lai tiên cảnh của anh - được ngồi êm ái, nhàn nhã chu du vòng quanh thế giới qua những trang báo, giữa tiếng bọt xà phòng nổ lép bép của cô vợ và mùi hương dễ chịu từ những tàn dư của bữa sáng cùng sự chuẩn bị cho bữa tối. Vô vàn ý nghĩ bay lượn trong đầu anh; nhưng cái ý nghĩ xa vời nhất, chính là việc đánh vợ.

Bà Fink vặn vòi nước nóng, đặt tấm ván giặt vào chậu bọt xà phòng. Từ căn hộ bên dưới chợt vọng lên tiếng cười rộn rã của bà Cassidy. Âm thanh ấy lọt vào tai như một lời chế nhạo, một sự phô trương hạnh phúc ra mặt trước cô dâu chưa từng nếm mùi đòn roi ở tầng trên. Đã đến lúc bà Fink phải ra tay.

Đột nhiên bà quay phắt lại, như một nữ thần báo thù nhắm thẳng vào người đàn ông đang đọc báo.

"Đồ lười biếng ăn bám!" bà hét lên, "tôi có phải làm việc đến rã rời cả hai tay, giặt giũ quần quật và còng lưng ra hầu hạ một kẻ chướng mắt như anh không? Anh là đàn ông hay là con chó coi bếp thế hả?"

Ông Fink buông tờ báo xuống, đờ người ra vì kinh ngạc. Bà sợ anh sẽ không ra tay - rằng sự khiêu khích này vẫn chưa đủ đô. Bà nhào tới, giáng một đấm dữ dội vào mặt anh bằng bàn tay đang nắm chặt. Trong khoảnh khắc ấy, bà cảm nhận được một sự rung động tình yêu mãnh liệt dành cho anh, thứ xúc cảm mà bà đã đánh mất từ rất lâu rồi. Đứng lên đi, Martin Fink, và bước vào vương quốc của anh đi! Ôi, bà phải nếm trải sức nặng từ bàn tay anh ngay lúc này - chỉ để chứng tỏ rằng anh có quan tâm - chỉ để chứng tỏ rằng anh có quan tâm!

Ông Fink bật dậy - Maggie bồi thêm một cú đấm vào quai hàm anh bằng một cú vung tay thật rộng. Bà nhắm nghiền mắt lại trong khoảnh khắc kinh hoàng nhưng xen lẫn hạnh phúc ấy, chờ đợi đòn đánh của anh giáng xuống - bà khẽ thì thầm tên anh - bà rướn người lên đón nhận cú va chạm hằng mong đợi, háo hức chờ đợi nó.

Ở căn hộ bên dưới, ông Cassidy, mang vẻ mặt đầy ngượng ngùng và ăn năn, đang cẩn thận dặm phấn lên đuôi mắt Mame để chuẩn bị cho buổi đi chơi của họ. Chợt từ tầng trên dội xuống giọng the thé của một người phụ nữ, kéo theo tiếng va đập, tiếng bước chân loạng choạng, lạch cạch và cả âm thanh chát chúa của một chiếc ghế lật nhào - âm thanh rõ mồn một của một vụ ẩu đả vợ chồng.

"Mart và Mag đang choảng nhau sao?" ông Cassidy suy đoán. "Không ngờ hai người đó cũng có ngày này. Em nghĩ anh có nên chạy lên ngó thử xem họ có cần người cầm giẻ lau máu không?"

Một bên mắt của bà Cassidy lấp lánh như viên kim cương. Bên mắt kia thì chí ít cũng lấp lóe như hột xoàn giả.

"Ôi, ôi," cô buột miệng, một tiếng kêu khẽ khàng bâng quơ, cái kiểu thốt lên rặt vẻ nữ tính. "Em đang tự hỏi - tự hỏi xem! Đợi đã, Jack, để em chạy lên đó coi sao."

Cô lao thoăn thoắt lên cầu thang. Chân cô vừa đặt đến hành lang tầng trên thì bà Fink cuống cuồng vọt ra từ cửa bếp.

"Ôi, Maggie," bà Cassidy reo lên, thì thầm trong nỗi phấn khích tột độ; "ổng đánh bà hả? Ôi, ổng ra tay thật sao?"

Bà Fink nhào tới, gục đầu lên vai cô bạn thân và khóc nức nở một cách tuyệt vọng.

Bà Cassidy nâng khuôn mặt Maggie lên bằng cả hai tay. Khuôn mặt ấy đẫm nước mắt, lúc đỏ bừng lúc tái nhợt, nhưng làn da mịn màng, trắng trẻo điểm xuyết những nốt tàn nhang duyên dáng kia vẫn chẳng mảy may xước xát. Không có lấy một vết bầm tím, hoàn toàn chẳng vương chút tổn hại nào từ nắm đấm hèn nhát của ông Fink.

"Kể tôi nghe coi, Maggie," Mame nài nỉ, "không thì tôi xông thẳng vào đó tự xem đấy. Có chuyện gì vậy? Ổng có làm bà đau không - ổng làm gì bà rồi?"

Khuôn mặt của bà Fink lại rũ xuống đầy tuyệt vọng trên ngực cô bạn.

"Lạy Chúa, đừng mở cánh cửa đó ra, Mame," bà nức nở. "Và tuyệt đối đừng hé răng với ai nhé - bà phải thề là giữ kín chuyện này. Ổng - ổng không hề đụng vào một sợi tóc của tôi, và - ổng đang - ôi, lạy Chúa tôi - ổng đang giặt đồ - ổng đang giặt đồ cơ chứ!"



  1. Điển tích về Cornelia Africana, một phụ nữ quý tộc mẫu mực thời La Mã cổ đại. Khi một phu nhân khác khoe khoang những món đồ trang sức đắt tiền, Cornelia đã chỉ vào những đứa con của mình và tự hào nói: 'Đây là châu báu của tôi'. ↩

  2. Người bản địa tại New Zealand. ↩

  3. Dante Alighieri (1265-1321), nhà thơ vĩ đại người Ý, tác giả kiệt tác 'Thần khúc' (Divine Comedy). Phần nổi tiếng nhất của tác phẩm này là 'Hỏa ngục' (Inferno), mô tả chi tiết 9 tầng địa ngục với những hình phạt tương ứng cho từng loại tội lỗi. ↩