Kể từ thời cổ đại, sắc tím đã luôn được tôn xưng là gam màu của hoàng gia, của những đặc quyền xa hoa và khát vọng thu hút mọi ánh nhìn.
CHIẾC VÁY MÀU TÍM
Chúng ta hãy bàn đôi chút về cái sắc độ mang tên màu tím. Quả thực, đó là một gam màu nức tiếng trong cõi nhân sinh. Các bậc đế vương thường đặc quyền chọn nó làm sắc phục nhuộm riêng cho mình. Những gã bợm rượu sành đời khắp chốn cũng cất công nhậu nhẹt cốt sao cho chóp mũi ửng lên cái sắc độ khoan khoái của sự hòa quyện giữa đỏ và xanh lam ấy. Người ta vẫn thường ví von các hoàng tử sinh ra đã được bọc trong nhung lụa tím; và ắt hẳn là thế rồi, bởi những cơn đau bụng quặn thắt cũng nhuốm lên gương mặt họ một vẻ vương giả y hệt như trên khuôn mặt hếch mũi của đứa con bác tiều phu. Mọi phụ nữ đều phải lòng màu tím-mỗi khi nó trở thành mốt.
Và bây giờ, sắc tím đang lên ngôi. Bạn có thể dễ dàng bắt gặp nó trên phố. Dĩ nhiên, những tông màu khác cũng thời thượng chẳng kém-thực ra, hôm nọ tôi mới thấy một chiếc váy tuyệt đẹp may bằng vải albatross xanh ô-liu1, với phần chân váy xếp ba tầng bèo nhún điểm xuyết những ô vuông lụa đắp nổi, cùng một dải khăn ren vắt chéo buông lơi trên nếp áo xếp nhún, tay áo phồng đôi và đường viền ren níu giữ hai nếp gấp buông rủ-nhưng màu tím thì vẫn đập vào mắt nhiều vô kể. Ồ, phải rồi; cứ thử tản bộ xuống con phố Hai mươi ba vào bất kỳ chiều nào mà xem.
Vì cớ đó, Maida - cô nàng có đôi mắt nâu to tròn và mái tóc màu quế làm việc tại tiệm Bee-Hive - đã bảo với Grace - cô gái luôn cài chiếc trâm đính đá pha lê và có chất giọng mang hương vị kẹo bạc hà-pepsin - “Mình sẽ tậu một chiếc váy màu tím, một chiếc váy màu tím may đo đàng hoàng, để diện dịp Lễ Tạ Ơn.”
“Ồ, thế á,” Grace đáp, tay nhét vài đôi găng tay cỡ 7½ vào chiếc hộp vốn chỉ vừa cỡ 6¾. “Chà, mình thì chuộng màu đỏ hơn. Cậu cứ nhìn mà xem, trên Đại lộ số Năm toàn màu đỏ. Hơn nữa, bọn đàn ông có vẻ chuộng màu đó.”
“Mình lại thích màu tím nhất,” Maida nói. “Và bác Schlegel già đã nhận lời may nó với giá tám đô la. Lên dáng chắc chắn sẽ tuyệt lắm. Mình sẽ có một chiếc chân váy xếp ly đi kèm chiếc áo khoác dáng lửng, điểm thêm dải ruy băng vắt dưới cổ áo viền trắng với hai hàng-”
“Cái đồ ranh mãnh!” Grace nháy mắt đầy tinh quái, ngắt lời.
“-viền soutache2 chạy quanh một chiếc yếm trắng vạt chéo; một vạt áo xếp ly và-”
“Đồ ranh mãnh-đúng là đồ ranh mãnh!” Grace vẫn lặp lại.
“-tay áo gigot3 xếp ly luồn qua một dải ruy băng nhung nơi cổ tay áo bên trong. Cậu nói thế là có ý gì cơ chứ?”
“Cậu đinh ninh là anh Ramsay thích màu tím. Hôm qua mình loáng thoáng nghe anh ấy bảo rằng vài tông đỏ trầm trông lộng lẫy vô cùng.”
“Mình chẳng quan tâm,” Maida đáp. “Mình thích màu tím hơn, còn ai không thích thì cứ việc lượn sang bên kia đường.”
Điều này hẳn khơi lên một suy ngẫm rằng, xét cho cùng, những tín đồ chuộng màu tím rất dễ mắc phải những ảo tưởng nhẹ. Thật mạo hiểm khi một thiếu nữ đinh ninh rằng mình có thể diện màu tím bất chấp nước da và ánh nhìn của thiên hạ; cũng mạo hiểm hệt như khi các bậc đế vương cứ ngỡ tấm hoàng bào màu tím của mình sẽ trường tồn mãi với thời gian.
Maida đã dành dụm được 18 đô la sau tám tháng trời chắt bóp tằn tiện; và khoản tiền đó đủ để mua vải may một chiếc váy màu tím, kèm 4 đô la trả trước tiền công cho bác Schlegel. Đúng vào ngày trước Lễ Tạ Ơn cô sẽ có vừa vặn 4 đô la để thanh toán nốt phần còn lại. Và rồi, được tận hưởng kỳ nghỉ trong một chiếc váy mới-trái đất này liệu có thể ban tặng điều gì mê hoặc hơn thế không?
Ông Bachman già, chủ tiệm Bee-Hive, năm nào cũng thết đãi nhân viên một bữa tối Tạ Ơn thịnh soạn. Suốt 364 ngày sau đó, trừ các ngày Chủ Nhật, ngày nào ông cũng gợi nhắc lại hương vị tuyệt hảo của bữa tiệc đã qua và vẽ ra viễn cảnh no nê của bữa tiệc sắp tới, qua đó lên dây cót tinh thần cho đám nhân viên hăng say làm việc. Bữa tối được dọn ngay trong cửa hàng, trên một trong những chiếc bàn dài thượt kê giữa phòng. Giấy bọc hàng được dán kín mít các ô cửa sổ phía trước; còn gà tây cùng đủ thứ sơn hào hải vị thì được tấp nập bưng vào từ cửa sau của một nhà hàng nằm ngay góc phố. Phải nói thêm rằng, Bee-Hive nào phải mấy chốn bách hóa thời thượng với thang cuốn và những mái tóc pompadour4. Cửa hiệu nhỏ bé đến mức người ta dễ nhầm nó với một tiệm tạp hóa; và sự thật là bạn có thể bước thẳng vào, được phục vụ rồi bước ra nhanh chóng. Thế nhưng, bao giờ cũng vậy, tại các bữa tối Tạ Ơn ấy, luôn có mặt anh Ramsay-
Ôi, phiền thật! Đáng ra tôi phải nhắc tới anh Ramsay ngay từ đầu mới phải. Anh ấy còn quan trọng gấp vạn lần màu tím hay màu xanh lá, hay thậm chí là cả món xốt nam việt quất đỏ mọng.
Anh Ramsay là trưởng quầy; và theo như những gì tôi biết thì tôi khá ủng hộ anh chàng này. Chẳng bao giờ anh ấy giở trò cấu véo tay các cô gái khi lướt qua họ ở những góc khuất trong cửa hàng; và mỗi khi vắng khách, anh thường kể chuyện tếu táo khiến các cô phải cười khúc khích và thốt lên: “Ôi, gớm!”, mà tuyệt nhiên họ chẳng có ý nhắc tới G. Bernard5 đâu. Không chỉ là một quý ông lịch thiệp, anh Ramsay còn kỳ quặc và độc đáo theo một kiểu rất riêng. Anh là kẻ cuồng sức khỏe đến mức tin sái cổ rằng con người ta chẳng bao giờ nên ăn những món có lợi cho mình. Anh kịch liệt phản đối việc bất kỳ ai được sống sung sướng, cấm tiệt việc nấp vào nhà khi ngoài trời bão tuyết, chẳng màng đến giày đi mưa, phớt lờ chuyện thuốc thang và bài xích mọi hành động nuông chiều bản thân. Cả mười cô gái trong tiệm, đêm đêm đều mang những giấc mơ sườn-heo-và-hành-tây-chiên bé mọn về việc trở thành bà Ramsay. Bởi lẽ, sang năm, ông Bachman già sẽ cất nhắc anh lên làm đối tác. Cô nào cũng chắc mẩm rằng, hễ tóm được anh, cô ấy sẽ đánh bay mấy cái triết lý sức khỏe gàn dở kia lên tận mây xanh trước cả khi kịp tiêu hóa xong chiếc bánh cưới.
Anh Ramsay luôn là người chủ trì buổi lễ tại các bữa tối. Người ta vẫn thường thuê hai nhạc công người Ý đến chơi vĩ cầm và đàn hạc, biến cửa hiệu thành một sàn khiêu vũ nho nhỏ.
Và thế là, ở đây có hai chiếc váy đang âm thầm được lên đồ để lọt vào mắt xanh của anh Ramsay-một chiếc màu tím và chiếc kia màu đỏ. Đương nhiên là tám cô nàng còn lại cũng sẽ có váy mới, nhưng chúng chẳng nhằm nhò gì. Rất có thể họ sẽ mặc những bộ áo sơ mi và chân váy đen-làm sao rực rỡ được như màu tím hay màu đỏ.
Grace cũng đã dành dụm được tiền của mình. Cô quyết định sắm một chiếc váy may sẵn. Ồ, hơi sức đâu mà bận tâm tới thợ may cơ chứ-khi cậu đã có sẵn một vóc dáng chuẩn chỉnh thì ướm bộ nào chẳng vừa in-những bộ đồ may sẵn sinh ra là để dành cho những thân hình hoàn hảo-ngoại trừ việc mình phải bóp hết phần eo lại-những dáng người trung bình thì eo to quá mà.
Đêm trước Lễ Tạ Ơn đã điểm. Maida rảo bước về nhà, lòng chộn rộn và rạng rỡ vì nghĩ đến ngày mai tươi đẹp. Những tâm tư ấy tuy nhuốm sắc tím, nhưng tựu trung lại vô ngần trong trẻo-đó là niềm hăng say phơi phới của tuổi trẻ khao khát những thú vui mà tuổi trẻ vốn dĩ phải có, bằng không sẽ lụi tàn. Cô biết chắc màu tím sẽ tôn lên vẻ đẹp của mình, và-đây là lần thứ một ngàn cô tự trấn an rằng màu tím mới đích thị là màu anh Ramsay từng nói anh thích, chứ nào phải màu đỏ. Việc đầu tiên là phải tạt về nhà, lấy bốn đô la được gói ghém cẩn thận trong mẩu giấy lụa cất dưới đáy tủ quần áo. Sau đó, cô sẽ đi thanh toán cho bác Schlegel rồi tự tay ôm chiếc váy ấy về.
Grace sống chung một nhà. Phòng của cô ấy nằm ngoài sảnh, ngay phía trên phòng của Maida.
Vừa bước vào nhà, Maida đã thấy cảnh tượng nhốn nháo và ầm ĩ. Giọng lưỡi chát chúa của bà chủ nhà the thé lách cách khắp sảnh như tiếng que khuấy đập liên hồi vào thùng bơ sữa. Và rồi Grace chạy tót xuống phòng cô, nức nở với đôi mắt đỏ ửng ngang ngửa màu của bất kỳ chiếc váy nào.
“Bà ấy đuổi mình đi,” Grace nức nở. “Bà già tệ lậu đó. Chỉ vì mình nợ bà ấy bốn đô la. Bà ấy tống hòm đồ của mình ra sảnh rồi khóa tiệt cửa lại. Mình chẳng còn chốn dung thân nữa. Trên người không dính lấy một đồng xu.”
“Hôm qua cậu vẫn còn tiền cơ mà,” Maida thắc mắc.
“Mình lỡ trả tiền váy mất tiêu rồi,” Grace mếu máo. “Mình cứ đinh ninh bà ấy sẽ du di cho khất tiền nhà đến tuần sau cơ.”
Sụt sịt, sụt sịt, nức nở, sụt sịt.
Và rồi được rút ra-bởi kiểu gì cũng phải rút ra thôi-là bốn đô la của Maida.
“Cậu đúng là một thiên thần,” Grace reo lên, khuôn mặt bây giờ đã mang sắc cầu vồng thay vì bóng hoàng hôn. “Mình sẽ đem trả tiền cho bà già keo kiệt ấy, rồi đi thử váy ngay đây. Mình cá là nó đẹp tuyệt trần. Lên phòng ngắm cùng mình nhé. Mình sẽ trả lại tiền, mỗi tuần một đô la-mình hứa đấy.”
Lễ Tạ Ơn.
Bữa tiệc sẽ dọn ra vào giữa trưa. Mười hai giờ kém mười lăm, Grace hăm hở xộc vào phòng Maida. Phải công nhận, trông cô nàng quyến rũ chết đi được. Màu đỏ đích thị là màu của cô. Maida đang ngồi bên cửa sổ, mặc chiếc váy cheviot6 cũ rích và chiếc áo thun xanh, lúi húi mạng lại chiếc tất-. Ồ, vẫn đang loay hoay khâu vá cơ đấy.
"Ôi, lạy Chúa tôi! Cậu còn chưa thay đồ à?" cô gái mặc váy đỏ ré lên. "Sau lưng có bị chùng không? Cậu không thấy mấy dải nhung này trông sang trọng lắm sao? Cớ gì cậu vẫn chưa sửa soạn hả Maida?"
"Váy của mình may không kịp," Maida rầu rĩ. "Mình sẽ không đến dự tiệc đâu."
"Chán thật đấy. Ôi, mình tiếc quá, Maida. Hay cậu cứ vớ đại bộ nào đó mặc vào rồi đi cùng mình đi-cậu biết đấy, toàn người nhà trong tiệm cả thôi, chẳng ai rỗi hơi mà để ý đâu."
"Mình đã nhất quyết phải diện chiếc váy tím đó," Maida nói. "Nếu không được mặc nó thì mình thà ở nhà. Đừng bận tâm đến mình nữa. Cậu đi lẹ đi kẻo trễ. Cậu mặc bộ màu đỏ trông tuyệt lắm đấy."
Bên bệ cửa sổ, Maida ngồi suốt cả buổi sáng, nán lại qua luôn cả giờ dùng bữa của cửa tiệm. Trong tâm trí, cô dường như vẫn nghe văng vẳng tiếng đám con gái rú lên ầm ĩ khi tranh nhau kéo khúc xương đòn may mắn, mường tượng ra cả tràng cười sảng khoái của lão Bachman già trước những câu đùa thâm thúy do chính lão tung ra, hình dung thấy mớ kim cương lóng lánh trên người mụ Bachman béo ịch - phu nhân ngài chủ tiệm, kẻ cả năm chỉ thò mặt đến cửa hàng đúng vào dịp Lễ Tạ Ơn, và cô thấy cả bóng dáng anh Ramsay đang ngược xuôi qua lại, tháo vát, ân cần, tất bật lo lắng cho sự thoải mái của tất thảy mọi người.
Bốn giờ chiều, với gương mặt vô cảm và dáng điệu rã rời, Maida chậm rãi bước đến tiệm Schlegel và nói với ông rằng cô không thể trả bốn đô la tiền công may váy.
"Chúa ơi!" ông Schlegel cáu kỉnh gắt lên. "Sao cháu lại ủ rũ như đưa đám thế kia hả? Lấy váy rồi mang đi đi. Xong xuôi cả rồi. Bác cho nợ, lúc nào trả cũng được. Bác chẳng thấy cháu lướt qua cửa tiệm này mỗi ngày suốt hai năm nay rồi hay sao? Bác đây may đo áo quần cho người ta mà lại không biết cách đọc thấu lòng người ư? Khi nào có tiền cháu sẽ trả bác thôi. Ôm về đi. Váy may kỹ lắm đấy; và nếu cháu khoác lên mà trông xinh xắn thì cũng bõ công. Thế nhé. Lúc nào rủng rỉnh hẵng đưa bác."
Maida thốt ra một phần triệu niềm biết ơn trong lòng, rồi vội vã rời đi cùng chiếc váy. Vừa rời khỏi cửa tiệm, một trận mưa dội thẳng vào mặt cô. Nhưng Maida mỉm cười. Cô chẳng hề thấy lạnh.
Hỡi những quý bà đi mua sắm bằng xe ngựa, các vị không hiểu được đâu. Hỡi những tiểu thư có tủ đồ ghi nợ vào tài khoản của các ông bố, các vị không thể nào thấu hiểu-các vị làm sao hiểu nổi vì cớ gì Maida lại chẳng cảm thấy cái lạnh của cơn mưa ngày Lễ Tạ Ơn.
Lúc năm giờ, cô bước ra đường trong chiếc váy màu tím của mình. Mưa đã nặng hạt hơn, trút xuống người cô thành một trận xối xả nương theo chiều gió thổi. Người người vội vã chạy về nhà hay nhảy lên xe, giữ khư khư chiếc ô và cài kín mít áo mưa. Nhiều người trong số họ phải ngoái đầu lại, ngỡ ngàng trước cô gái xinh đẹp, bình thản với đôi mắt ngập tràn hạnh phúc trong chiếc váy màu tím này; cô bước đi giữa cơn bão mà cứ như thể đang thong dong dạo bước trong một khu vườn dưới bầu trời mùa hạ.
Tôi bảo rồi, các vị không hiểu được đâu, hỡi những quý cô rủng rỉnh bạc tiền và xênh xang áo xống. Các vị làm sao thấu được cái cảnh phải sống cùng niềm khao khát khôn nguôi về những bộ cánh xinh xắn là như thế nào - phải nhịn đói ròng rã tám tháng trời chỉ để có thể diện chiếc váy tím trong một kỳ nghỉ. Nào có hề hấn gì nếu trời đổ mưa, mưa đá, gió bão, tuyết rơi hay thậm chí là cả vòi rồng cơ chứ?
Maida chẳng có ô cũng không có giày đi mưa. Cô có chiếc váy màu tím của mình, và cô đã bước ra ngoài. Hãy cứ để đất trời giáng xuống những gì tồi tệ nhất. Một trái tim khô héo cũng phải được hưởng lấy một mẩu vụn ân tình trong suốt một năm dài dằng dặc. Nước mưa chảy ròng ròng, rồi nhỏ giọt xuống từ những ngón tay cô.
Chợt có người rẽ ngang qua góc phố và cản bước chân cô. Ngước nhìn lên, Maida bắt gặp ánh mắt anh Ramsay đang bừng sáng vẻ ngưỡng mộ cùng niềm thích thú.
"Chà, cô Maida," anh cất lời, "cô trông thật lộng lẫy trong chiếc váy mới này. Tôi đã rất thất vọng khi không thấy cô tại bữa tối của chúng ta. Và trong số tất cả những cô gái tôi từng quen biết, cô quả là người tinh tế và thông minh nhất. Chẳng có gì tốt cho sức khỏe và mang lại nguồn sinh lực dồi dào bằng việc hăng hái đương đầu với sương gió như cách cô đang làm đây. Tôi có thể dạo bước cùng cô chứ?"
Nghe vậy, hai má Maida ửng hồng, rồi cô khe khẽ hắt hơi.
-
Albatross là một loại vải dệt thoi có kết cấu mềm nhẹ, thường làm từ len hoặc cotton pha len, rất phổ biến trong trang phục phụ nữ vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. ↩
-
Soutache là một loại dây bện nhỏ, hẹp và dẹt, thường được dùng để viền hoặc tạo hoa văn trang trí nổi trên bề mặt quần áo, rất thịnh hành trong thời trang phương Tây thời bấy giờ. ↩
-
Tay áo gigot (còn gọi là tay áo đùi cừu) là kiểu tay áo phồng rất to ở vai và bắp tay, sau đó ôm sát dần từ khuỷu tay xuống cổ tay. Đây là mốt thời trang nữ đặc trưng vào đầu thập niên 1900. ↩
-
Pompadour là kiểu tóc chải phồng hất ngược lên cao khỏi trán, rất phổ biến đối với tầng lớp phụ nữ khá giả thời kỳ đó. ↩
-
Trong nguyên tác tiếng Anh, các cô gái thốt lên 'Oh, pshaw!' (Ôi, gớm!). Từ 'pshaw' phát âm gần giống với 'Shaw' - họ của nhà soạn kịch vĩ đại G. Bernard Shaw, người chuyên viết những vở kịch châm biếm xã hội sâu sắc. Đây là một câu chơi chữ của tác giả nhằm so sánh sự tếu táo của anh chàng Ramsay với phong cách châm biếm của nhà văn Shaw, tạo ra một tổn thất biên dịch khi chuyển sang tiếng Việt. ↩
-
Cheviot là một loại vải len dệt từ lông cừu, mình vải thường hơi sần và cứng nhưng rất bền. Loại vải này thường được tầng lớp lao động bình dân dùng để may đồ mặc hàng ngày. ↩
THE PURPLE DRESS
We are to consider the shade known as purple. It is a color justly in repute among the sons and daughters of man. Emperors claim it for their especial dye. Good fellows everywhere seek to bring their noses to the genial hue that follows the commingling of the red and blue. We say of princes that they are born to the purple; and no doubt they are, for the colic tinges their faces with the royal tint equally with the snub-nosed countenance of a woodchopper’s brat. All women love it-when it is the fashion.
And now purple is being worn. You notice it on the streets. Of course other colors are quite stylish as well-in fact, I saw a lovely thing the other day in olive green albatross, with a triple-lapped flounce skirt trimmed with insert squares of silk, and a draped fichu of lace opening over a shirred vest and double puff sleeves with a lace band holding two gathered frills-but you see lots of purple too. Oh, yes, you do; just take a walk down Twenty-third street any afternoon.
Therefore Maida-the girl with the big brown eyes and cinnamon-colored hair in the Bee-Hive Store-said to Grace-the girl with the rhinestone brooch and peppermint-pepsin flavor to her speech-“I’m going to have a purple dress-a tailor-made purple dress-for Thanksgiving.”
“Oh, are you,” said Grace, putting away some 7½ gloves into the 6¾ box. “Well, it’s me for red. You see more red on Fifth avenue. And the men all seem to like it.”
“I like purple best,” said Maida. “And old Schlegel has promised to make it for $8. It’s going to be lovely. I’m going to have a plaited skirt and a blouse coat trimmed with a band of galloon under a white cloth collar with two rows of-”
“Sly boots!” said Grace with an educated wink.
“-soutache braid over a surpliced white vest; and a plaited basque and-”
“Sly boots-sly boots!” repeated Grace.
“-plaited gigot sleeves with a drawn velvet ribbon over an inside cuff. What do you mean by saying that?”
“You think Mr. Ramsay likes purple. I heard him say yesterday he thought some of the dark shades of red were stunning.”
“I don’t care,” said Maida. “I prefer purple, and them that don’t like it can just take the other side of the street.”
Which suggests the thought that after all, the followers of purple may be subject to slight delusions. Danger is near when a maiden thinks she can wear purple regardless of complexions and opinions; and when Emperors think their purple robes will wear forever.
Maida had saved $18 after eight months of economy; and this had bought the goods for the purple dress and paid Schlegel $4 on the making of it. On the day before Thanksgiving she would have just enough to pay the remaining $4. And then for a holiday in a new dress-can earth offer anything more enchanting?
Old Bachman, the proprietor of the Bee-Hive Store, always gave a Thanksgiving dinner to his employees. On every one of the subsequent 364 days, excusing Sundays, he would remind them of the joys of the past banquet and the hopes of the coming ones, thus inciting them to increased enthusiasm in work. The dinner was given in the store on one of the long tables in the middle of the room. They tacked wrapping paper over the front windows; and the turkeys and other good things were brought in the back way from the restaurant on the corner. You will perceive that the Bee-Hive was not a fashionable department store, with escalators and pompadours. It was almost small enough to be called an emporium; and you could actually go in there and get waited on and walk out again. And always at the Thanksgiving dinners Mr. Ramsay-
Oh, bother! I should have mentioned Mr. Ramsay first of all. He is more important than purple or green, or even the red cranberry sauce.
Mr. Ramsay was the head clerk; and as far as I am concerned I am for him. He never pinched the girls’ arms when he passed them in dark corners of the store; and when he told them stories when business was dull and the girls giggled and said: “Oh, pshaw!” it wasn’t G. Bernard they meant at all. Besides being a gentleman, Mr. Ramsay was queer and original in other ways. He was a health crank, and believed that people should never eat anything that was good for them. He was violently opposed to anybody being comfortable, and coming in out of snow storms, or wearing overshoes, or taking medicine, or coddling themselves in any way. Every one of the ten girls in the store had little pork-chop-and-fried-onion dreams every night of becoming Mrs. Ramsay. For, next year old Bachman was going to take him in for a partner. And each one of them knew that if she should catch him she would knock those cranky health notions of his sky high before the wedding cake indigestion was over.
Mr. Ramsay was master of ceremonies at the dinners. Always they had two Italians in to play a violin and harp and had a little dance in the store.
And here were two dresses being conceived to charm Ramsay-one purple and the other red. Of course, the other eight girls were going to have dresses too, but they didn’t count. Very likely they’d wear some shirt-waist-and-black-skirt-affairs-nothing as resplendent as purple or red.
Grace had saved her money, too. She was going to buy her dress ready-made. Oh, what’s the use of bothering with a tailor-when you’ve got a figger it’s easy to get a fit-the ready-made are intended for a perfect figger-except I have to have ’em all taken in at the waist-the average figger is so large waisted.
The night before Thanksgiving came. Maida hurried home, keen and bright with the thoughts of the blessed morrow. Her thoughts were of purple, but they were white themselves-the joyous enthusiasm of the young for the pleasures that youth must have or wither. She knew purple would become her, and-for the thousandth time she tried to assure herself that it was purple Mr. Ramsay said he liked and not red. She was going home first to get the $4 wrapped in a piece of tissue paper in the bottom drawer of her dresser, and then she was going to pay Schlegel and take the dress home herself.
Grace lived in the same house. She occupied the hall room above Maida’s.
At home Maida found clamor and confusion. The landlady’s tongue clattering sourly in the halls like a churn dasher dabbing in buttermilk. And then Grace come down to her room crying with eyes as red as any dress.
“She says I’ve got to get out,” said Grace. “The old beast. Because I owe her $4. She’s put my trunk in the hall and locked the door. I can’t go anywhere else. I haven’t got a cent of money.”
“You had some yesterday,” said Maida.
“I paid it on my dress,” said Grace. “I thought she’d wait till next week for the rent.”
Sniffle, sniffle, sob, sniffle.
Out came-out it had to come-Maida’s $4.
“You blessed darling,” cried Grace, now a rainbow instead of sunset. “I’ll pay the mean old thing and then I’m going to try on my dress. I think it’s heavenly. Come up and look at it. I’ll pay the money back, a dollar a week-honest I will.”
Thanksgiving.
The dinner was to be at noon. At a quarter to twelve Grace switched into Maida’s room. Yes, she looked charming. Red was her color. Maida sat by the window in her old cheviot skirt and blue waist darning a st-. Oh, doing fancy work.
“Why, goodness me! ain’t you dressed yet?” shrilled the red one. “How does it fit in the back? Don’t you think these velvet tabs look awful swell? Why ain’t you dressed, Maida?”
“My dress didn’t get finished in time,” said Maida. “I’m not going to the dinner.”
“That’s too bad. Why, I’m awfully sorry, Maida. Why don’t you put on anything and come along-it’s just the store folks, you know, and they won’t mind.”
“I was set on my purple,” said Maida. “If I can’t have it I won’t go at all. Don’t bother about me. Run along or you’ll be late. You look awful nice in red.”
At her window Maida sat through the long morning and past the time of the dinner at the store. In her mind she could hear the girls shrieking over a pull-bone, could hear old Bachman’s roar over his own deeply-concealed jokes, could see the diamonds of fat Mrs. Bachman, who came to the store only on Thanksgiving days, could see Mr. Ramsay moving about, alert, kindly, looking to the comfort of all.
At four in the afternoon, with an expressionless face and a lifeless air she slowly made her way to Schlegel’s shop and told him she could not pay the $4 due on the dress.
“Gott!” cried Schlegel, angrily. “For what do you look so glum? Take him away. He is ready. Pay me some time. Haf I not seen you pass mine shop every day in two years? If I make clothes is it that I do not know how to read beoples because? You will pay me some time when you can. Take him away. He is made goot; and if you look bretty in him all right. So. Pay me when you can.”
Maida breathed a millionth part of the thanks in her heart, and hurried away with her dress. As she left the shop a smart dash of rain struck upon her face. She smiled and did not feel it.
Ladies who shop in carriages, you do not understand. Girls whose wardrobes are charged to the old man’s account, you cannot begin to comprehend-you could not understand why Maida did not feel the cold dash of the Thanksgiving rain.
At five o’clock she went out upon the street wearing her purple dress. The rain had increased, and it beat down upon her in a steady, wind-blown pour. People were scurrying home and to cars with close-held umbrellas and tight buttoned raincoats. Many of them turned their heads to marvel at this beautiful, serene, happy-eyed girl in the purple dress walking through the storm as though she were strolling in a garden under summer skies.
I say you do not understand it, ladies of the full purse and varied wardrobe. You do not know what it is to live with a perpetual longing for pretty things-to starve eight months in order to bring a purple dress and a holiday together. What difference if it rained, hailed, blew, snowed, cycloned?
Maida had no umbrella nor overshoes. She had her purple dress and she walked abroad. Let the elements do their worst. A starved heart must have one crumb during a year. The rain ran down and dripped from her fingers.
Some one turned a corner and blocked her way. She looked up into Mr. Ramsay’s eyes, sparkling with admiration and interest.
“Why, Miss Maida,” said he, “you look simply magnificent in your new dress. I was greatly disappointed not to see you at our dinner. And of all the girls I ever knew, you show the greatest sense and intelligence. There is nothing more healthful and invigorating than braving the weather as you are doing. May I walk with you?”
And Maida blushed and sneezed.