Đã hiệu đính

QUYỂN V.

Những chiến công lẫy lừng của Diomed bắt đầu. Dù trúng tên Pandarus và mang thương tích, chàng vẫn ngoan cường bám trụ trận địa-Chính tay chàng đoạt mạng Pandarus và đâm trọng thương Aeneas. Khi nữ thần Venus giáng phàm cứu lấy con trai, bà cũng bị lưỡi thương của Diomed sượt qua làm rỏ máu. Đớn đau, Venus đành giao Aeneas lại cho thần Apollo bảo bọc, rồi lập tức bay về đỉnh Olympus nhờ mẹ Dione xoa dịu vết thương. Giữa lúc ấy, thần cuồng sát Mars hiện lên sục sôi khích lệ hàng ngũ Trojan, kéo Aeneas trở lại vòng chiến ngay khi thương tích vừa lành lặn. Thế nhưng, phía Achaean lại được hai nữ thần Minerva và Juno kề vai sát cánh. Thấm nhuần lời truyền dạy của Minerva, Diomed đã táo bạo giáng một đòn chí mạng vào chính Mars, buộc vị ác thần phải rút lui về đỉnh Olympus để lánh nạn.

Bấy giờ, nữ thần Pallas Minerva truyền dũng khí vào trái tim Diomed, con trai của người anh hùng Tydeus. Bà muốn chàng phải rực sáng hơn mọi chiến binh Argive và để chàng tự tay dệt nên vinh quang bất diệt cho chính mình. Nữ thần hóa phép làm ngọn lửa thần thánh bùng lên từ chiếc khiên và đỉnh mũ trụ của chàng. Ngọn lửa ấy chói lọi và rạng rỡ tựa vì sao chói lòa nhất giữa đêm hè, khi vừa tắm mình trong làn nước thanh tao của dòng Oceanus-một vầng hào quang rực lửa như thế đã được bà thắp sáng trên đỉnh đầu và đôi vai Diomed, rồi thúc giục chàng lao thẳng vào tâm điểm của vòng vây bủa khít trận tiền.

Lúc ấy, đứng trong hàng ngũ Trojan có một người mang tên Dares, tư tế của thần lửa Vulcan, vốn giàu có và vô cùng đáng kính. Lão có hai người con trai là Phegeus và Idaeus, cả hai đều tài trí song toàn, tinh thông mọi nghệ thuật chiến tranh. Hai huynh đệ tách khỏi đội hình chính, hừng hực xông tới nghênh chiến Diomed; hai gã đánh từ trên chiến xa, trong khi chàng đi bộ dưới mặt đất. Khi đôi bên giáp lá cà, Phegeus phóng ngọn giáo nhọn hoắt đi trước, song mũi giáo chỉ sượt qua vai trái của Diomed rồi bay vào hư không. Lập tức, Diomed vung tay phóng trả. Ngọn thương của chàng lao đi chẳng hề uổng phí; mũi đồng đâm xuyên lồng ngực Phegeus ngay sát núm vú, khiến gã ngã nhào khỏi chiến xa. Thấy anh trai gục ngã, Idaeus hoảng sợ, chẳng màng đến việc che chở thi hài anh mình, gã nhảy khỏi xe mà quay lưng tháo chạy. Nếu chần chừ thêm chút nữa, gã hẳn cũng đành chung số phận bi thảm, nhưng thần Vulcan đã động lòng thương xót. Vị thần giáng một đám mây đen đặc bao trùm lấy gã để cứu mạng, cốt không muốn người cha già yếu phải gục ngã hoàn toàn vì nỗi đau mất cả hai mặt con. Còn con trai Tydeus ung dung lùa bầy ngựa chiến, rồi ra lệnh cho thuộc hạ dắt chúng về nơi cắm trại. Trông thấy hai người con ưu tú của Dares kẻ thì tháo chạy, người thì ngã gục bên cỗ chiến xa, quân Trojan bỗng chốc rúng động và hoảng sợ. Thấy vậy, nữ thần Minerva liền nắm chặt lấy tay thần Mars mà cất lời:

"Mars, Mars, hỡi tai ương oan trái của nhân loại, kẻ cuồng máu phá thành! Sao ngươi và ta không buông tay, để mặc quân Trojan và quân Achaean tự sinh tự diệt trên chiến địa, xem đấng tối cao Jove sẽ ban phát vòng nguyệt quế cho phe nào? Hãy lùi bước thôi, nếu không muốn chuốc lấy cơn thịnh nộ lôi đình từ ngài."

Nói đoạn, nữ thần kéo vị thần chiến tranh ra khỏi trận chiến, bỏ lại ông ngồi trên một bờ dốc đứng râm mát bên dòng Scamander. Không còn thần linh che chở, đội hình Trojan nhanh chóng vỡ vụn trước sức ép của quân Danaan, để rồi mỗi vị thủ lĩnh Achaean đều dễ dàng đoạt mạng đối thủ của mình. Đầu tiên, quân vương Agamemnon hất tung tướng Odius hùng mạnh-thủ lĩnh của người Halizoni-xuống khỏi cỗ chiến xa. Ngay khi gã vừa quay lưng bỏ chạy, mũi giáo của Agamemnon đã găm thẳng vào tấm lưng rộng lớn, cắm phập vào giữa hai bả vai rồi đâm xuyên thấu qua ngực; bộ áo giáp kim loại va đập ầm ĩ khi cơ thể đồ sộ của gã đổ rầm xuống đất.

Kế đó, Idomeneus kết liễu Phaesus, con trai Borus người Meonian cất bước đến từ vùng Varne. Đấng anh hào Idomeneus đâm xuyên ngọn thương qua bờ vai phải của gã đúng lúc gã đang cố leo lên chiến xa. Một màn sương đen kịt của cái chết lập tức phủ kín đôi mắt, kéo thân xác gã ngã nhào từ trên xe xuống cát bụi.

Các tùy tùng của Idomeneus lao tới lột sạch áo giáp của tử thi, trong khi Menelaus-con trai Atreus-lại đoạt mạng Scamandrius, con trai Strophius. Gã vốn là một thợ săn lỗi lạc, mang trong mình niềm đam mê săn bắn cuồng nhiệt. Xưa kia, đích thân nữ thần Diana đã chỉ dạy gã cách hạ gục mọi loài thú hoang dã sinh sôi rậm rạp chốn núi rừng; thế nhưng giờ đây, cả sự bảo trợ của nữ thần lẫn tài cung kiếm trứ danh đều chẳng thể vớt vát nổi mạng gã. Khi gã đang mải miết tháo chạy, ngọn giáo của Menelaus đã đâm trúng lưng gã. Mũi đồng lạnh lẽo găm giữa hai bả vai rồi đâm trổ ra trước ngực, khiến gã ngã sấp mặt xuống đất, bộ áo giáp trên người vang lên những tiếng loảng xoảng vỡ vụn.

Không dừng lại ở đó, Meriones hạ gục Phereclus con trai Tecton, cháu nội Hermon. Gã sở hữu đôi bàn tay khéo léo tài hoa, có thể đẽo gọt mọi món đồ tinh xảo, đến mức Pallas Minerva cũng từng hết mực yêu thương gã. Chính gã là người đóng lên những con thuyền oan nghiệt cho Alexandrus, gieo mầm mống tai ương cho cả thành Troy lẫn bản thân Alexandrus, bởi gã nào đâu thấu hiểu sự phán xét khắt khe của các chư thần. Meriones truy đuổi gã gắt gao rồi phóng thương đâm trúng mông phải gã khi gã đang mải miết bỏ chạy. Mũi giáo xuyên qua xương, cắm sâu vào tận bàng quang; cái chết ập đến khi gã khụy gối và gục ngã sấp mặt xuống đất.

Tiếp đến, chiến binh Meges đoạt mạng Pedaeus, con trai Antenor. Dẫu chỉ là con rơi, gã vẫn được phu nhân Theano nuôi nấng dưỡng dục như con ruột vì tình yêu lớn lao mà bà dành trọn cho chồng. Con trai Phyleus áp sát thật nhanh, đâm phập một mũi giáo vào gáy gã. Lưỡi đồng sắc lẹm xuyên qua dưới cuống lưỡi, phá nát cả hàm răng, khiến gã cắn chặt miệng vào mảnh đồng lạnh ngắt rồi đổ gục xuống lớp cát bụi mịt mù.

Cùng lúc, Eurypylus-con trai Euaemon-giết chết Hypsenor, con trai của vị quý tộc Dolopion cao quý, người từng được phong làm tư tế dòng sông Scamander và được dân chúng sùng kính tựa thần thánh. Eurypylus đuổi riết gã không buông, vung gươm chém một nhát chí mạng vào cánh tay, chặt đứt lìa bàn tay rắn chắc của gã. Bàn tay đẫm máu rơi rụng xuống nền đất lạnh, và bóng tối tử thần mang theo định mệnh không thể lảng tránh đã phủ mờ đôi mắt gã vĩnh viễn.

Cuộc chiến trên sa trường cứ thế diễn ra vô cùng khốc liệt, máu chảy thành sông. Về phần con trai Tydeus, giữa màn huyết chiến, người ta khó lòng phân định được chàng đang đứng trong đội hình chiến tuyến nào. Chàng càn lướt qua cánh đồng tựa một dòng thác lũ mùa đông phá vỡ đê đập, tuôn trào dữ dội. Không một bờ đê nào, không một tường rào vững chãi của những vườn nho sai trĩu quả nào có thể cản bước dòng lũ cuồn cuộn nước mưa trút xuống từ trời cao. Chỉ trong chốc lát, dòng nước hung bạo ấy xé toạc tất cả, tàn phá bao cánh đồng màu mỡ mà bàn tay người tráng sĩ nhọc nhằn khai phá. Và những đội hình phalanx dày đặc của quân Trojan cũng bị con trai Tydeus đánh cho tan tác y như vậy; dù quân số đông đảo đến đâu, họ vẫn chẳng dám đương đầu với sức mạnh chẻ tre, quét sạch mọi chướng ngại vật của chàng.

Giờ đây, chứng kiến cảnh chàng càn quét khắp bình nguyên, lùa quân Trojan chạy tán loạn như bầy ong vỡ tổ, con trai của Lycaon bèn giương cung. Y nhắm bắn một mũi tên xé gió, găm trúng phần giáp ngực ngay sát bả vai chàng. Mũi tên oan nghiệt xuyên thủng lớp kim loại sáng loáng, cắm phập vào da thịt, máu tươi ứa ra nhuộm đỏ cả tấm chiến bào. Thấy vậy, con trai của Lycaon cất tiếng hét lên đầy đắc thắng: "Hỡi các kỵ sĩ Trojan, hãy xông lên! Kẻ dũng cảm nhất của quân Achaean đã trúng thương. Hắn sẽ chẳng cầm cự được bao lâu nữa đâu, nếu Vua Apollo thực sự đã phù hộ ta lúc ta rời cõi Lycia đến đây."

Y buông lời huênh hoang là thế, nhưng mũi tên cỏn con ấy chẳng thể đoạt mạng Diomed. Chàng lùi bước, tiến về phía cỗ chiến xa cùng bầy tuấn mã của Sthenelus, con trai thủ lĩnh Capaneus. "Sthenelus," chàng cất lời, "anh hãy bước xuống khỏi cỗ chiến xa, và rút mũi tên ác nghiệt này ra khỏi vai tôi."

Sthenelus lập tức nhảy xuống từ chiến xa, dứt khoát nhổ mũi tên ra khỏi vết thương. Máu tươi từ đó phun trào qua lỗ thủng trên tấm áo giáp. Đứng giữa sa trường, Diomed thành tâm cầu nguyện: "Xin hãy nghe tiếng lòng con, hỡi con gái của Jove mang khiên aegis, nữ thần chẳng màng mệt mỏi! Nếu người đã từng dành trọn tình thương cho cha con, từng kề vai sát cánh cùng ông giữa chốn trận mạc khốc liệt, thì giờ phút này, xin hãy rủ lòng thương xót mà làm điều tương tự với con. Xin hãy cho con tiến đến gần kẻ ác nhân kia, đưa hắn vào tầm phóng giáo để con có thể kết liễu đời hắn. Hắn đã hèn hạ ra tay trước, làm con bị thương, và giờ đây còn đang buông lời khoác lác rằng con sẽ chẳng còn được nhìn thấy ánh mặt trời thêm bao lâu nữa."

Lời cầu nguyện thiết tha của chàng đã thấu đến tai Pallas Minerva. Nữ thần hóa phép cho gân cốt chàng thêm dẻo dai, tay chân trở nên lanh lẹ phi thường. Rồi, bà hiển linh tiến đến gần chàng, dịu dàng cất giọng: "Đừng e sợ, Diomed, khi phải đương đầu với quân Trojan, bởi ta đã thắp lên trong trái tim con ngọn lửa dũng khí của người cha - kỵ sĩ Tydeus kiệt xuất. Hơn thế nữa, ta đã gỡ bỏ bức màn vô hình che khuất đôi mắt con, để con tường minh ranh giới giữa chư thần và cõi phàm nhân. Vậy nên, nếu có vị thần nào khác giáng phàm khiêu chiến, con tuyệt đối đừng giao tranh cùng họ. Nhưng nếu con gái của Jove là Venus hiện diện, hãy dùng chính ngọn giáo của con đâm bà ta bị thương."

Truyền dạy xong những lời ấy, Minerva rời đi. Con trai của Tydeus lại hiên ngang trấn giữ vị trí giữa những chiến binh tinh nhuệ nhất, sự hung hãn bùng nổ gấp ba lần trước kia. Chàng hệt như một con sư tử bị gã mục đồng trên ngọn núi hoang vu đả thương nhưng chẳng thể đoạt mạng, lúc nó đang phi thân qua bức tường đá của chuồng cừu để vồ lấy con mồi. Gã mục đồng dại dột chọc giận mãnh thú, nhưng lại bất lực chẳng thể chở che cho bầy gia súc, đành hèn nhát lẩn trốn dưới mái nhà cheo leo. Bầy cừu bị bỏ rơi chìm trong hoảng loạn, giẫm đạp lên nhau thành đống xác hỗn độn, để rồi con sư tử trong cơn cuồng nộ phóng qua vách tường chuồng cừu thoát ra ngoài. Giữa muôn trùng quân Trojan, Diomed cũng mang theo cơn thịnh nộ cuồng say và hung hãn xông pha y hệt như vậy.

Chàng xuống tay đoạt mạng Astynous và Hypeiron, vị thủ lĩnh chăn dắt muôn dân. Kẻ trước gục ngã bởi một cú phóng giáo chí mạng đâm xuyên lồng ngực, kẻ sau vong mạng dưới nhát gươm chém thẳng vào xương quai xanh, cắt đứt lìa bả vai khỏi vóc dáng vạm vỡ. Bỏ mặc xác hai kẻ xấu số nằm trơ trọi giữa sa trường, chàng tiếp tục lao đi truy sát Abas và Polyidus, những đứa con của ông lão giải mộng Eurydamas. Kể từ khoảnh khắc ấy, chúng sẽ vĩnh viễn không bao giờ trở về để nghe ông giải đáp bất kỳ giấc mơ nào nữa, bởi Diomed oai phong lẫm liệt đã kết liễu kiếp nhân sinh của chúng. Chàng lại hừng hực đuổi theo Xanthus và Thoon, hai giọt máu của Phaenops. Cả hai đều được ông lão hết lòng cưng chiều, bởi ông nay đã già yếu, chẳng thể sinh thêm đứa con trai nào để kế thừa dòng dõi. Vậy mà, mũi giáo tàn khốc của Diomed đã lạnh lùng cướp đi sinh mạng của cả hai, bỏ lại cho người cha già nỗi bi thương tột cùng. Ông sẽ vĩnh viễn chẳng bao giờ còn được thấy những đứa con thân yêu sống sót trở về từ chốn sa trường, để rồi đám họ hàng lại xâu xé, chia năm xẻ bảy chút tài sản thừa kế mọn mằn.

Tiếp nối cơn cuồng nộ, chàng giáp mặt Echemmon và Chromius, hai người con trai của dòng máu Priam, khi cả hai đang chung lưng cưỡi trên cùng một cỗ chiến xa. Chàng vồ lấy chúng với uy lực kinh hoàng của loài sư tử cắn phập vào yết hầu con bò cái hay con bò tơ non nớt giữa bầy gia súc đang gặm cỏ trong khu rừng tĩnh mịch. Mặc cho chúng oằn mình vùng vẫy trong vô vọng, chàng dũng mãnh hất văng cả hai khỏi cỗ chiến xa, rồi lạnh lùng lột sạch những bộ chiến giáp sáng loáng trên thi thể chúng. Sau đó, chàng giao bầy tuấn mã cướp được cho các chiến hữu, hạ lệnh dẫn chúng về nơi neo đậu của những chiến thuyền.

Nhìn thấy Diomed tựa như trận cuồng phong càn quét khắp các hàng quân, Aeneas bất chấp hiểm nguy, băng qua sa trường mịt mù khói bụi và những cơn mưa giáo mác kinh hồn để kiếm tìm tung tích Pandarus. Khi tìm thấy đứa con dũng cảm của Lycaon, gã cất tiếng khích lệ: "Pandarus, chiếc cung oai dũng, những mũi tên chắp cánh của anh, và cả cái danh tiếng xạ thủ vô song mà chẳng một ai nơi đây sánh kịp, cũng chẳng ai ở xứ Lycia hơn được anh... giờ đang lạc nơi nao? Hãy giương cao đôi tay hướng lên bầu trời, gửi gắm một mũi tên kết liễu vào gã cuồng nhân kia, kẻ đang tung hoành ngang dọc và gieo rắc bóng ma tử thần kinh hoàng lên đầu quân Trojan. Hắn đã cướp đi sinh mạng của biết bao chiến binh quả cảm-trừ phi hắn là một vị thần linh đang nổi trận lôi đình vì những lễ vật tế thần thiếu sót của quân Trojan, và đang giáng đòn trừng phạt tàn khốc xuống đầu chúng ta."

Đáp lời, con trai của Lycaon lên tiếng: "Tôi đồ rằng kẻ đó chẳng phải ai khác ngoài con trai của Tydeus. Nhìn chiếc khiên kia, tấm che mặt trên chiếc mũ trụ nọ, cùng bầy chiến mã của hắn, tôi có thể nhận ra ngay. Hắn có thể là một vị thần, nhưng giả như đúng là gã phàm nhân tôi vừa nhắc tới, thì hắn quyết chẳng thể gieo rắc ngần này tang tóc nếu không có bàn tay của cõi thiên đàng trợ giúp. Ắt hẳn phải có một vị thần khuất nẻo sau bức màn mây đen luôn túc trực kề bên, gạt phăng mũi tên trúng đích của tôi. Tôi đã nhắm chuẩn, bắn xuyên qua tấm chắn ngực, ghim thẳng vào vai phải hắn. Tôi những tưởng đã tước đoạt mạng sống của hắn mà tiễn xuống cõi âm, nhưng dường như mũi tên ấy chẳng mảy may suy suyển được sinh mạng kẻ địch. Chắc hẳn có đấng thánh thần nào đó đang giáng cơn thịnh nộ xuống đầu tôi. Đã vậy, tôi lại chẳng mảy may mang theo chiến mã hay chiến xa. Ở quê nhà, trong chuồng ngựa của cha tôi đang túc trực mười một cỗ chiến xa tinh xảo, vừa mới đóng xong, bóng bẩy dưới những tấm rèm phủ. Sánh vai cùng mỗi cỗ xe là một cặp chiến mã đang thong dong nhai lúa mạch, lúa mạch đen. Nhớ thuở tôi nai nịt chuẩn bị lên đường, cha tôi, Lycaon, đã nhắc nhở không biết bao nhiêu lần rằng hãy mang theo chiến xa và chiến mã, ngõ hầu dẫn dắt quân Trojan xông pha sa trường. Nhưng tôi đã bỏ ngoài tai những lời vàng ngọc ấy. Giá như tôi thuận ý cha, hẳn cục diện đã sáng sủa hơn nhiều! Nhưng thói quen thương xót bầy ngựa đã quen được chăm bẵm, sợ chúng phải chịu cảnh thiếu thốn giữa vòng vây trùng trùng quân lính, đã khiến tôi để chúng lại cố hương. Tôi một thân một mình cuốc bộ đến Ilius, lưng mang mỗi cây cung và bó tên làm vũ khí. Giờ ngẫm lại, mớ vũ khí này rặt chỉ là đồ vô dụng. Tôi đã bắn trúng hai vị thủ lĩnh tài ba: con trai của Atreus và con trai của Tydeus. Tôi đã khiến máu chúng tuôn rơi, nhưng đổi lại chỉ làm ngọn lửa phẫn nộ trong chúng thêm bùng cháy. Thật là một sai lầm cay đắng khi tôi gỡ cây cung này khỏi giá treo vào cái ngày dẫn dắt toán quân Trojan đến Ilius để phụng sự Hector. Lạy thần linh! Nếu tôi còn có phúc phần trở lại quê hương, nhìn lại mặt vợ tôi và cơ ngơi của gia tộc, xin cứ để ai đó kết liễu đời tôi ngay tại chỗ, nếu tôi không tự tay bẻ nát cây cung quái gở này mà ném thẳng vào lò lửa đỏ rực. Nó sinh ra chỉ để giễu cợt tôi mà thôi!"

Aeneas điềm nhiên cất tiếng: "Anh oán thán như vậy là đủ rồi. Cục diện sẽ chẳng thể đổi thay cho đến khi hai ta cùng chung lưng cưỡi chiến xa, dùng binh khí phân định thắng bại với gã đàn ông đó. Hãy bước lên xe của tôi, và chiêm ngưỡng tài nghệ của bầy chiến mã dòng Tros. Hãy xem cách chúng lướt đi trên chiến địa, thoắt tiến đuổi theo kẻ thù, thoắt lùi tháo lui vững chãi. Lỡ như Jove vĩ đại một lần nữa lại ưu ái ban vinh quang cho con trai Tydeus, những con thần mã này dư sức chở chúng ta nguyên vẹn trở về thành trì. Vậy nên, hoặc anh hãy nắm lấy roi và cương ngựa, để tôi đứng vững trên xe chiến đấu; hoặc anh sẽ đảm nhận việc đón đỡ đòn tấn công của hắn, còn tôi sẽ trực tiếp điều khiển bầy ngựa."

"Anh cứ cầm cương và tự thân đánh xe đi," con trai của Lycaon chối từ lời đề nghị, "Bởi nhỡ chúng ta buộc phải tháo chạy trước sức mạnh của con trai Tydeus, bầy ngựa tất sẽ ngoan ngoãn vâng lệnh chủ nhân thực sự của chúng. Giả như chúng không nghe được giọng điệu quen thuộc của anh trong lúc dầu sôi lửa bỏng, e rằng chúng sẽ hoảng loạn mà từ chối kéo chúng ta thoát khỏi vòng vây. Đến lúc đó, con trai Tydeus sẽ tước đoạt sinh mạng của cả hai ta rồi cướp luôn bầy thần mã. Vì lẽ đó, chính tay anh hãy điều khiển chiến xa, còn tôi sẽ siết chặt ngọn giáo trong tay, sẵn sàng nghênh tiếp đòn chí mạng của hắn."

Dứt lời, hai người anh hùng cùng nhảy lên chiến xa, quất ngựa lao đi như vũ bão, nhắm thẳng về phía con trai Tydeus. Bấy giờ, Sthenelus, con trai Capaneus, thấy bóng kẻ thù đang rùng rùng kéo đến bèn vội vã đánh tiếng với Diomed: "Người anh em hợp ý tôi ơi, tôi thấy có hai dũng tướng đang hừng hực sát khí lao về phía anh. Đó không phải là những kẻ tầm thường. Một tên là Pandarus, con trai Lycaon, vốn nổi danh là tay cung thiện xạ; còn gã kia là Aeneas, mang trong mình dòng máu vương giả của cha Anchises và mẹ là nữ thần Venus. Nhanh lên, hãy leo lên chiến xa và rút lui thôi! Tôi thiết tha khẩn cầu anh, đừng có điên cuồng liều mình xông về phía trước. Sinh mạng anh sẽ ngàn cân treo sợi tóc đấy!"

Nhưng Diomed chỉ phóng một ánh nhìn rực lửa và đanh thép cất lời: "Đừng vội mở miệng nói tiếng thoái lui, vì tôi quyết chẳng nghe lời anh đâu! Đang chảy trong huyết quản tôi là dòng máu kiêu hãnh của những kẻ không bao giờ biết đến run sợ hay lùi bước, và gân cốt tôi vẫn cuồn cuộn sức mạnh, chưa hề biết mỏi. Tôi quyết không trèo lên chiến xa! Tôi sẽ đứng tại đây, dùng chính đôi tay trần và sức vóc này đập nát nhuệ khí của chúng. Nữ thần Pallas Minerva đã truyền bảo tôi rằng không việc gì phải sợ hãi bất kỳ ai. Và tôi thề, dẫu cho một tên có phép tàng hình trốn thoát, bầy ngựa kia cũng sẽ chẳng còn cơ hội chở cả hai sinh mạng thoái lui. Thêm một điều nữa, anh hãy khắc tâm ghi cốt lời tôi: Nếu nữ thần Minerva ưu ái ban cho tôi vinh quang kết liễu cả hai mạng chúng, anh hãy lập tức kìm ngựa lại tại đây, buộc thật chặt dây cương vào thùng xe. Ngay sau đó, anh phải phi thân tới đoạt lấy bầy ngựa của Aeneas, đánh lùa chúng khỏi trận tuyến Trojan để mang về hàng ngũ Achaean. Đó không phải bầy ngựa tầm thường, mà là hậu duệ của dòng thần mã Jove vĩ đại đã ban cho Tros, như một món quà đền bù cho sự mất mát người con trai Ganymede. Dưới ánh mặt trời soi tỏ, chúng là những sinh vật kiệt xuất nhất. Năm xưa, Vua Anchises đã lập mưu chiếm đoạt nòi giống này bằng cách lén thả những con ngựa cái của mình vào giao phối với thần mã mà chẳng màng báo cho Laomedon một tiếng. Kế hoạch trót lọt, sinh ra sáu ngựa con. Bốn con ông giữ lại trong chuồng, còn hai con thì trao tay cho Aeneas. Chiếm được bầy ngựa này, một vinh quang chói lọi vô ngần sẽ thuộc về chúng ta!"

Ngay khi những lời thì thầm còn chưa tan vào gió loạn, đôi chiến xa của kẻ thù đã ầm ập áp sát. Con trai của Lycaon phủ đầu bằng những lời ngạo mạn: "Hỡi đứa con vĩ đại và dũng mãnh của Tydeus cao quý! Mũi tên của ta ban nãy đã không cướp được mạng ngươi, vậy thì ngay lúc này đây, ta sẽ dùng ngọn giáo sắc bén này đoạt mạng ngươi!"

Vừa dứt lời, y vung ngọn giáo uy dũng trên tay và phóng đi với lực đạo chết người. Lưỡi đồng lao xé gió, ghim phập vào chiếc khiên chắn của con trai Tydeus. Xuyên thủng lớp khiên kiên cố, mũi giáo bay miết cho đến khi va chạm vào tấm áo giáp mới chịu dừng. Nghĩ rằng đã hạ thủ thành công, con trai của Lycaon hí hửng rú lên đắc thắng: "Ngươi đã bị đâm thủng bụng rồi! Ngươi sẽ chẳng ngắc ngoải được lâu nữa đâu! Và vinh quang chói lọi của trận mạc này chính thức thuộc về ta!"

Mặc cho kẻ địch tự mãn, Diomed vẫn hiên ngang sừng sững, không mảy may run rẩy. Chàng dõng dạc đáp lời: "Ngươi đâm trượt rồi, chứ chẳng phải trúng đâu! Và trước khi cuộc đọ sức này kết thúc, một trong hai kẻ các ngươi sẽ phải ngã xuống, dùng chính máu mình dâng lên chiếc khiên của vị thần chiến tranh Mars!"

Kèm theo lời phán quyết tử thần, ngọn giáo trong tay Diomed xé gió vút đi. Nữ thần Minerva tàng hình kề bên đã ra tay dẫn lối, hướng mũi giáo nhắm chuẩn xác vào gốc mũi Pandarus, sát ngay hốc mắt. Lưỡi đồng sắc bén nghiền nát hàm răng trắng bóng của y, cắt phăng cuống lưỡi rồi tàn nhẫn đâm xuyên thủng tận dưới cằm. Bộ áo giáp sáng loáng kêu lên những tiếng loảng xoảng khô khốc khi thân xác đồ sộ của y đổ ầm xuống nền đất lạnh lẽo. Bầy ngựa bị cơn kinh hoàng bủa vây, giật thót lùi sang một bên, để mặc chủ nhân của chúng vĩnh viễn buông xuôi mạng sống và chìm vào cõi tử vĩnh hằng.

Chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng, Aeneas lập tức bung mình khỏi chiến xa, tay lăm lăm khiên và giáo. Gã sợ hãi bầy sói Achaean sẽ xâu xé cướp đi thi hài đồng đội. Gã giạng chân sừng sững che chở cho cái xác, oai phong và hung tợn tựa con sư tử kiêu hãnh bảo vệ lãnh thổ của mình. Chĩa khiên và giáo nhọn hoắt về phía trước, gã rống lên những tiếng thét lâm trận man rợ, thể hiện ý chí đoạt mạng bất cứ kẻ nào dám mạo hiểm tiến lại gần. Thế nhưng, con trai vĩ đại của Tydeus cũng chẳng chùn bước. Chàng khom người, bẩy lên một tảng đá khổng lồ - một khối đá cồng kềnh đến nỗi những người đàn ông phàm trần thời nay dù hợp sức hai người cũng chưa chắc nhấc nổi. Vậy mà người anh hùng chỉ cần một mình vẫn dư sức nâng bổng hòn đá tảng ấy qua đầu, rồi thẳng tay phang một đòn sấm sét vào khớp háng Aeneas - vùng hiểm yếu người ta vẫn gọi là "xương chậu". Khối đá nặng nề tàn nhẫn nghiền nát khớp xương, làm đứt lìa cả hai sợi gân; những cạnh đá lởm chởm sắc như dao cạo xé toạc toàn bộ da thịt. Gã anh hùng kiêu hãnh một thời phút chốc gập đôi gối, oằn mình ngã quỵ, chỉ còn biết bám víu đôi bàn tay cào cấu mặt đất cho đến khi màn đêm tăm tối chết chóc buông rèm che phủ đôi mắt. Giờ đây, Aeneas, vị vua tôn quý của loài người, lẽ ra đã phải vĩnh viễn bỏ mạng ngay trên chiến địa đẫm máu. Nhưng may mắn thay cho gã, mẹ gã - nữ thần Venus, con gái đấng Jove quyền năng, người đã hoài thai gã cùng chàng chăn bò Anchises năm xưa - đã lập tức thấu cảm nỗi đau. Nữ thần vươn đôi cánh tay trắng ngần, ôm trọn thân hình rũ rượi của đứa con cưng vào lòng. Bà ân cần che chở cho Aeneas bằng cách giấu kín gã dưới một nếp gấp từ vạt áo choàng lộng lẫy, ngõ hầu chắn đứng mọi ngọn giáo hung hãn của quân Danaan không thể xuyên thủng lồng ngực gã.

Cứ như thế, vị nữ thần nhân từ đã cứu đứa con trai yêu dấu khỏi nanh vuốt tử thần và mang gã rời xa khỏi chiến trường khốc liệt. Trong khi đó, con trai của Capaneus vẫn một mực khắc cốt ghi tâm những quân lệnh đanh thép của Diomed. Gã khéo léo dắt bầy ngựa của mình tách ra khỏi vùng giao tranh hỗn loạn, cẩn thận thắt chặt dây cương vào thùng xe. Ngay sau đó, gã phi thân đoạt lấy bầy thần mã của Aeneas, ra sức xua chúng chạy tách khỏi hàng ngũ Trojan để băng về phía doanh trại quân Achaean. Khi đã hoàn thành nhiệm vụ, gã trao lại bầy ngựa quý giá cho Deipylus - người đồng đội chí cốt mà gã muôn phần trân trọng bởi sự đồng điệu trong tâm hồn - để anh dắt chúng an toàn về chỗ neo đậu của các chiến thuyền. Xong xuôi đâu đấy, gã lập tức nhảy lên chiến xa của mình, tay siết chặt dây cương, giật roi đánh xe phóng như bay vào vòng xoáy chiến địa để kề vai sát cánh cùng con trai vĩ đại của Tydeus.

Lúc bấy giờ, con trai của Tydeus tay lăm lăm ngọn giáo, ráo riết truy đuổi nữ thần Cyprian. Chàng thừa biết bà chỉ là một nữ thần yếu ớt, chẳng mang quyền uy định đoạt cuộc chiến của cõi nhân sinh như Minerva hay Enyo, kẻ gieo rắc cảnh thành hoang vách đổ. Sau một hồi gắt gao dồn ép, chàng bắt kịp và vung giáo đâm thẳng vào bàn tay thanh tú của bà. Mũi giáo lạnh lẽo xé toạc chiếc áo choàng thần thánh do chính tay các nữ thần Graces thêu dệt. Nó xuyên thủng lớp da mỏng manh giữa cổ tay và lòng bàn tay, khiến dòng máu bất tử - thứ huyết dịch thiêng liêng - trào ra xối xả từ vết thương. Các chư thần trên cao chẳng màng bánh mì cõi tục hay rượu vang trần thế; thân thể bất tử của họ mang thứ máu khác hẳn phàm nhân. Venus thét lên đau đớn, tuột tay buông rơi đứa con trai. Nhưng Phoebus Apollo đã kịp thời vòng tay đỡ lấy gã, giấu nhẹm gã vào một đám mây đen kịt, ngăn mũi giáo của chiến binh Danaan nào đó có thể xuyên thấu lồng ngực gã mà cướp đi sinh mạng. Giữa lúc ấy, Diomed đắc thắng bỏ mặc nữ thần, cất tiếng hét vang dội, "Hỡi con gái của Jove, hãy cút ngay khỏi chốn đao kiếm và binh đao! Lừa phỉnh đám đàn bà ngu ngốc chưa đủ làm ngươi hả hê sao? Nếu ngươi còn dám ngo ngoe bước chân vào chiến địa, ta thề sẽ cho ngươi một bài học, để chỉ cần nghe hai chữ chiến tranh, ngươi cũng phải run rẩy kinh hoàng."

Nữ thần lảo đảo bước đi, thần trí hoảng loạn, lòng ngập tràn sợ hãi. Làn da trắng ngần của bà nhuốm đầy máu và bụi đất. Giữa cơn đau thấu xương, nữ thần Iris thoắt cái hiện ra, nhanh như cơn gió lốc, kéo bà thoát khỏi vòng vây hỗn loạn. Iris tìm thấy thần Mars hung bạo đang án ngữ phía tả trận địa; ngọn giáo của ông dựng đứng, bên cạnh là hai cỗ chiến mã uy phong đạp trên mây sấm. Venus bèn quỳ sụp xuống chân anh trai, nức nở cầu xin mượn bầy thiên mã. "Anh trai yêu dấu," bà khóc nấc, "hãy cứu lấy em! Xin anh cho em mượn bầy ngựa để em trở về đỉnh Olympus, nơi chư thần ngự trị. Em vừa bị một tên phàm trần đâm trọng thương. Gã là con trai của Tydeus, một kẻ cuồng ngạo giờ đây có lẽ dám thách thức cả uy quyền của cha Jove."

Nghe những lời van vỉ ấy, Mars liền trao cho em gái bầy chiến mã đóng yên cương bằng vàng chói lọi. Venus lê bước lên cỗ chiến xa, trái tim thắt lại trong nỗi buồn tủi và đớn đau. Iris ngồi sát bên, vững vàng cầm lấy dây cương. Nàng vung roi thúc giục bầy thần mã; chúng tung vó phi như bay, lao vút đi ngoan ngoãn. Chẳng mấy chốc, họ đã về tới đỉnh Olympus hùng vĩ, chốn ngự trị thiêng liêng của các vị thần. Tại đây, Iris ghìm cương bầy ngựa, tháo ách khỏi chiến xa và rải thứ cỏ ambrosia1 thần thánh cho chúng ăn. Cùng lúc đó, Venus ngã gục, rúc đầu vào lòng người mẹ Dione. Dione ôm chầm lấy con gái, xót xa vỗ về, "Ai? Kẻ nào trong số các vị thần trên cõi trời cao lại nỡ ra tay tàn nhẫn với con nhường này, làm như thể con vừa phạm phải một tội ác tày trời giữa thanh thiên bạch nhật vậy?"

Venus, vị nữ thần vốn yêu nụ cười đùa, giờ đây nghẹn ngào đáp, "Là tên Diomed ngạo mạn, con trai của Tydeus! Hắn đã đâm con, chỉ vì con muốn cứu đứa con trai yêu quý Aeneas - người mà con thương xót nhất chốn trần gian - thoát khỏi biển máu. Mẹ ơi, trận chiến này chẳng còn là cuộc giao tranh giữa quân Trojan và quân Achaean nữa. Bọn Danaan bây giờ đã ngông cuồng chĩa giáo vào cả những vị thần bất tử."

"Hãy cắn răng chịu đựng, con gái ạ," Dione dỗ dành, "và hãy coi đó là sự an bài tốt đẹp nhất. Những vị thần ngự trị trên đỉnh Olympus như chúng ta từng phải gánh chịu vô vàn thương tổn từ bàn tay lũ phàm nhân; và chính chúng ta cũng từng giáng xuống đầu nhau bao nỗi đắng cay. Hãy nhớ lại xem thần Mars từng khốn khổ thế nào khi bị anh em Otus và Ephialtes, hai đứa con của Aloeus, dùng những xiềng xích nghiệt ngã trói chặt. Chúng giam hãm ông ròng rã mười ba tháng trời trong một chiếc lu đồng tối tăm. Khi ấy, nếu người mẹ kế xinh đẹp Eeriboea của chúng không kịp báo tin cho thần Mercury đến giải cứu, thì Mars hẳn đã bỏ mạng lúc sinh lực gần như cạn kiệt bởi đòn trừng phạt tàn độc ấy. Rồi đến lượt nữ thần Juno, bà cũng từng chịu đớn đau tột cùng khi bị đứa con trai dũng mãnh của thần Amphitryon bắn mũi tên ba ngạnh găm phập vào ngực phải. Vết thương buốt nhối đến mức chẳng thứ gì có thể xoa dịu. Cả thần Hades khổng lồ cũng không ngoại lệ, khi chính gã đàn ông kia, đứa con của thần Jove mang khiên aegis, đã giương cung bắn trúng ông ngay tại cổng địa ngục u ám, khiến ông bị thương nặng. Mang theo cơn cuồng nộ và nỗi đau rách xé tâm can, Hades phải lặn lội lên tận tư dinh của Jove trên đỉnh Olympus vĩ đại. Mũi tên cắm ngập vào bờ vai cường tráng hành hạ ông bằng những cơn đau quặn thắt, cho đến khi thần y Paeeon rắc lên đó những thứ thảo dược xoa dịu thần kỳ mới chữa lành được; bởi suy cho cùng, Hades đâu phải là phàm nhân. Đám người liều lĩnh, ngang tàng và độc ác ấy chẳng bao giờ biết sợ là gì khi dám giương cung nhắm bắn chư thần Olympus! Và giờ đây, chính Minerva đã ngầm xúi giục đứa con trai của Tydeus chĩa giáo vào con. Tên ngốc ấy không hề hay biết rằng kẻ nào cả gan khiêu chiến với thần linh sẽ chẳng thể sống thọ, cũng chẳng bao giờ còn cơ hội quay về từ sa trường để nghe tiếng con thơ bập bẹ gọi cha quanh gối. Vậy thì cứ chờ xem, để con trai của Tydeus thử sức với một đối thủ nào đó mạnh mẽ hơn con. Ngày ấy, người vợ dũng cảm Aegialeia của hắn - con gái của Adrestus - sẽ phải đánh thức cả nhà dậy giữa đêm đen, khóc than thảm thiết vì vĩnh viễn mất đi người chồng mà nàng từng thề non hẹn biển, mất đi Diomed, chiến binh can trường nhất của đạo quân Achaean."

Dứt lời, bà dùng cả hai tay nhẹ nhàng lau sạch dòng máu ichor2 vương trên cổ tay con gái. Tức thì, cơn đau tan biến, và bàn tay Venus lành lặn trở lại. Đứng quan sát từ nãy đến giờ, hai nữ thần Minerva và Juno liền buông những lời mỉa mai hòng châm chọc Jove. Minerva nhanh nhảu cất giọng trước tiên. "Thưa cha Jove," bà nói vẻ cợt nhả, "mong cha đừng nổi giận, nhưng con đoán chắc Cyprian lại vừa ra sức dụ dỗ một ả đàn bà Achaean nào đó bỏ trốn theo đám đàn ông Trojan mà cô ả đang chết mê chết mệt. Và trong lúc vuốt ve cưng nựng một người đàn bà như thế, hẳn bà ta đã bất cẩn để chiếc trâm cài áo bằng vàng cào xước mất bàn tay thanh tú của mình rồi!"

Cha của các chư thần và loài người khẽ mỉm cười. Ông gọi nàng Venus rực rỡ sắc vàng đến bên cạnh và ân cần dặn dò: "Con gái của ta, chốn sa trường khói lửa không phải là nơi dành cho con. Từ nay về sau, con hãy cứ chuyên tâm vun vén cho những lạc thú của tình yêu và hôn nhân. Còn chuyện đao kiếm binh đao, hãy để cho Mars và Minerva lo liệu."

Giữa lúc chư thần đang đàm đạo, chốn trần gian, Diomed lại một lần nữa hung hãn xông thẳng vào Aeneas, dù biết rõ kẻ thù đang nằm gọn trong vòng tay bảo bọc của thần Apollo. Chàng chiến binh phàm trần chẳng hề mảy may run sợ trước uy lực của vị thần vĩ đại. Trong đầu chàng chỉ rực lên một khao khát cháy bỏng: đoạt mạng Aeneas và lột kỳ được bộ áo giáp của gã. Ba lần Diomed gầm lên, dồn hết sức bình sinh lao tới hòng chém bay đầu kẻ địch, thì cả ba lần Apollo đều giáng đòn đẩy lùi chiếc khiên sáng rực của chàng. Nhưng khi chàng sấn sổ lao đến lần thứ tư, hừng hực sát khí uy dũng như một vị ác thần, Apollo bỗng cất tiếng thét kinh hồn vỡ mật, cảnh cáo: "Biết điều thì cẩn thận đấy, hỡi con trai của Tydeus! Hãy lùi lại ngay! Đừng mơ tưởng chuyện đọ sức với thần linh. Những sinh linh nhỏ bé chỉ biết bước đi trên mặt đất đầy bụi bặm sẽ chẳng bao giờ đủ tư cách để sánh ngang cùng các vị thần bất tử thiêng liêng!"

Trước cơn thịnh nộ uy nghiêm của vị thần, con trai của Tydeus đành phải miễn cưỡng lùi bước để bảo toàn mạng sống. Thừa cơ hội đó, Apollo mang bổng Aeneas ra khỏi vòng vây hỗn chiến, đưa gã về đặt tại đền thờ thiêng liêng ở chóp đỉnh Pergamus. Bước vào bên trong thánh đường rộng lớn mênh mông, hai nữ thần Latona và Diana đã tận tình cứu chữa vết thương, ban cho Aeneas một vẻ đẹp uy nghi chói lọi. Cùng lúc ấy, bằng quyền năng của cây cung bạc, Apollo tạo ra một ảo ảnh hệt như Aeneas, được trang bị đầy đủ giáp trụ và vũ khí. Bị ảo ảnh ấy đánh lừa, hai đạo quân Trojan và Achaean lại lao vào nhau cắn xé. Họ điên cuồng chém giết, bổ nhào vào những tấm khiên chắn trước ngực đối phương, vung gươm băm vằm những chiếc khiên tròn và những tấm mộc nhẹ bọc da thú. Đứng nhìn cảnh tượng đó, Phoebus Apollo quay sang thúc giục Mars: "Mars, Mars! Hỡi cội nguồn tai ương của loài người, hỡi kẻ vấy máu chuyên phá thành đạp lũy! Ngươi không thể xuống đó tìm tên con trai của Tydeus - kẻ ngông cuồng dám thách thức cả cha Jove - và lôi cổ hắn ra khỏi trận mạc này sao? Đầu tiên, hắn cả gan xông đến đâm rách cổ tay nàng Cyprian. Thế rồi hắn lại tiếp tục lao thẳng vào ta, làm như thể hắn cũng là một vị thần không bằng!"

Nói đoạn, Apollo uy nghi an tọa trên đỉnh cao Pergamus. Còn Mars tàn bạo thì xông thẳng xuống hạ giới. Hóa thân thành Acamas - thủ lĩnh hạm đội của người Thracian - thần sải bước dọc ngang giữa hàng ngũ quân Trojan để thổi bùng ngọn lửa nhuệ khí. "Hỡi những người con của Priam!" Ông gầm lên vang dội. "Các ngươi định khoanh tay đứng nhìn quân Achaean tàn sát đồng bào mình đến bao giờ nữa? Các ngươi tính chờ cho chúng đánh thọc đến tận chân tường thành Troy chắc? Aeneas, đứa con dũng cảm của Anchises, người mà chúng ta hằng kính trọng chẳng kém gì Hector, nay đã ngã xuống rồi! Hãy xông lên, giúp ta một tay giải cứu người đồng đội quả cảm ấy thoát khỏi chảo lửa tử thần!"

Những lời quở trách sục sôi ấy đã thành công thổi bùng ngọn lửa dũng khí bừng cháy trong lồng ngực tất thảy quân lính. Ngay lúc đó, Sarpedon cũng bước tới, cất lời trách mắng Hector vô cùng gay gắt: "Ngài Hector! Lòng dũng cảm của ngài giờ vứt đi đâu rồi? Ngài từng hùng hồn tuyên bố rằng, dẫu không có quân lính hay phe đồng minh hỗ trợ, ngài vẫn dư sức tự mình bảo vệ thành phố này cùng với các anh em ruột thịt và anh em rể. Nhưng nhìn xem, ta chẳng thấy bóng dáng một ai ở đây cả! Bọn họ đang co rúm sợ hãi hệt như bầy chó săn rúm ró trước mặt mãnh sư. Để rồi cuối cùng, chính chúng ta, những đạo quân đồng minh của ngài, lại phải nai lưng gánh chịu hậu quả thảm khốc của cuộc chiến. Ta đã lặn lội từ vùng đất xa xôi tít tắp, bỏ lại dòng sông Xanthus, quê nhà Lycia, bỏ lại vợ hiền, con thơ và cả một khối gia tài đồ sộ khiến bất cứ kẻ khố rách áo ôm nào cũng thèm khát. Trái lại, ở chốn này, ta chẳng có thứ tài sản nào để quân Achaean có thể cướp bóc. Vậy mà ta vẫn kiên cường thống lĩnh binh sĩ Lycia, cắm rễ giữ vững trận địa trước bất kỳ kẻ thù nào dám bén mảng tới. Còn ngài thì sao? Ngài chỉ đứng trơ mắt nhìn, chẳng thèm ban lấy một mệnh lệnh để đốc thúc quân lính liều mình bảo vệ vợ con! Cứ cẩn thận đấy, đừng để bản thân bị kẹt vào lưới tử thần của quân địch. Bằng không, chúng sẽ nghiền nát thành phố phồn hoa của ngài ra tro bụi chỉ trong nháy mắt! Hãy khắc cốt ghi tâm điều này cả ngày lẫn đêm, và mau chóng kêu gọi các thủ lĩnh đồng minh xốc lại tinh thần, chiến đấu đến cùng không khoan nhượng. Chỉ có như vậy, ngài mới rửa sạch được những lời trách móc đang đổ ập lên đầu ngài."

Sarpedon vừa dứt lời, Hector đã cảm thấy một nỗi chua xót quặn thắt tâm can. Gã lập tức nhảy khỏi cỗ chiến xa trong bộ giáp phục sáng loáng, sải bước oai hùng đi khắp các hàng quân. Gã múa tít hai ngọn giáo, liên tục hò hét khích lệ sĩ khí và cất lên tiếng thét xung trận kinh hoàng. Nhờ thế, quân sĩ tập hợp lại, một lần nữa quay sang đương đầu với quân Achaean. Nhưng những người con Argive vẫn sát cánh bên nhau thành một khối vững như bàn thạch, quyết không lùi nửa bước.

Giống như những cơn gió vô hình đùa nghịch giũ lớp vỏ trấu tung bay trên khoảng sân đập lúa ngập tràn lúa tốt, khi những người nông phu đang mải miết sàng sảy-trong khi nữ thần Ceres mái tóc vàng ươm nhờ ngọn gió thổi bay đi lớp vỏ trấu nhẹ bẫng để giữ lại hạt ngọc, làm những đống trấu trắng dần lên-thì quân Achaean cũng bị phủ lên một màu trắng xóa bởi màn bụi mù mịt. Lớp bụi ấy do vô số móng ngựa tung lên tận vòm trời sẫm màu, khi những người đánh xe quay ngoắt cỗ xe trở lại chiến trường, dồn toàn bộ sức mạnh giáng những đòn sinh tử lên kẻ thù.

Thần Mars hung tợn, với ý định che chở cho quân Trojan, đã kéo một bức màn tăm tối bao trùm lấy toàn bộ đội hình của chúng, rồi đích thân lượn lờ khắp các hàng quân. Nguyên do là thần Phoebus Apollo đã dặn dò ông rằng ngay khi Pallas Minerva vừa rút khỏi cuộc chiến, ông phải lập tức thổi bùng ngọn lửa dũng khí vào trái tim người Trojan-vì chính nữ thần ấy đã tiếp sức cho quân Danaan. Kế đó, Apollo hộ tống Aeneas ra khỏi ngôi đền thiêng lộng lẫy, truyền một nguồn sinh lực can trường vào lồng ngực gã. Aeneas bèn oai phong trở lại đội hình giữa tiếng hò reo vui mừng khôn xiết của đồng đội khi thấy gã còn sống sót, cường tráng và sục sôi ý chí chiến đấu. Thế nhưng, giữa chốn sa trường khốc liệt, chẳng ai rảnh rỗi gặng hỏi xem gã đã thoát hiểm bằng cách nào, bởi tâm trí họ còn bận đối phó với cơn lốc chém giết do Mars và nữ thần Xung đột-kẻ đang không ngừng gào thét cắn xé giữa hai làn gươm giáo-gây ra.

Ở phía bên kia, hai anh hùng mang tên Ajax cùng Ulysses và Diomed đang kề vai sát cánh, dốc sức cổ vũ quân Danaan. Họ chẳng mảy may khiếp sợ trước những đợt sóng tấn công điên cuồng của quân Trojan. Họ đứng vững chãi, im lìm như những tảng mây đen mà con trai thần Saturn đã thả neo trên các đỉnh núi cao mỗi độ trời quang mây tạnh, lúc thần gió Boreas hung bạo đang ngủ yên cùng những cơn bão cuồng nộ khác từng mang sức mạnh cuốn phăng mây ngàn đi muôn ngả. Nhờ sự kiên định ấy, quân Danaan vẫn trụ vững tựa núi non, không mảy may nao núng trước sự hung hãn của người Trojan. Con trai của Atreus sải bước giữa các chiến binh, giọng cất cao oai hùng: "Các bạn của ta! Hãy đánh thức mãnh thú trong lòng, hãy chiến đấu như những dũng sĩ thực thụ! Đừng để sự hổ thẹn làm hoen ố danh dự giữa lò sinh tử khốc liệt này. Kẻ biết giữ lấy danh dự thường sống lâu hơn kẻ cam tâm chịu nhục, còn lũ hèn nhát bỏ chạy thì chẳng giữ được tính mạng, mà tiếng nhơ cũng muôn đời khó rửa."

Vừa dứt lời, Agamemnon mạnh mẽ phóng một ngọn giáo xé gió, xuyên thẳng vào một kẻ đang nghênh ngang ở hàng đầu. Kẻ đó là Deicoon con trai của Pergasus, một người đồng đội của Aeneas, được quân Trojan kính trọng ngang ngửa những đứa con của Priam nhờ sự lanh lẹ xông xáo đi đầu. Ngọn giáo của Vua Agamemnon đâm sầm vào tấm khiên đồng, cắm phập qua không một chút khó khăn. Mũi lao lạnh lẽo đâm thủng chiếc thắt lưng, xuyên sâu vào phần bụng dưới. Kẻ xấu số ngã vật xuống nền đất, bộ giáp đồng va chạm kêu lên những tiếng loảng xoảng khô khốc.

Để trả đũa, Aeneas tức tốc đoạt mạng hai chiến tướng của quân Danaan là Crethon và Orsilochus. Cha của họ vốn là một bậc vương giả cư ngụ tại thành Phere kiên cố, đồng thời là hậu duệ của dòng sông Alpheus, nơi có dòng nước xiết cuồn cuộn đổ qua lãnh địa người Pylian. Sông thần Alpheus sinh ra Orsilochus, vị vua cai trị muôn vàn thần dân và là cha của Diocles. Diocles lại sinh hạ hai quý tử sinh đôi là Crethon và Orsilochus, cả hai đều tinh thông võ nghệ và dày dặn kinh nghiệm sa trường. Khi tuổi đời còn mơn mởn, họ đã theo hạm đội Argive tiến thẳng đến thành Ilius để phụng sự cho chính nghĩa của Menelaus và Agamemnon, những đứa con của Atreus, để rồi cả hai đều vùi xác nơi xứ lạ quê người. Hai anh em họ tựa như cặp sư tử non được mẹ nuôi dưỡng ở tận cùng chốn thâm sơn cùng cốc, lớn lên rồi lộng hành cướp phá các trang trại, xé xác cừu và gia súc cho đến khi bị con người giăng bẫy tiêu diệt. Dưới mũi giáo của Aeneas, cả hai ngã gục, xác thân cao lớn đổ ầm xuống mặt đất bụi bặm như những cây thông đại thụ bị đốn hạ.

Menelaus dũng cảm cảm thấy tim mình như bị ai bóp nghẹt trước cảnh hai chiến binh ngã xuống. Ông bừng bừng sát khí lao lên phía trước, bộ giáp đồng trên người chói lòa trong ánh sáng, bàn tay siết chặt ngọn giáo vung lên đầy thị uy. Thực chất, Mars đã ngầm xúi giục ông làm vậy với dã tâm mượn tay Aeneas để đoạt mạng vị vua này. Nhưng Antilochus con trai của Nestor đã tinh mắt phát hiện ra nguy hiểm; chàng lanh lẹ nhảy ra cản bước, lo sợ nhà vua có thể gặp bất trắc, làm đổ sông đổ biển mọi công lao xương máu của quân đội. Thế là, ngay lúc Aeneas và Menelaus đang gườm gườm chĩa giáo vào nhau chuẩn bị tung đòn quyết tử, Antilochus đã oai dũng đứng chắn ngay cạnh Menelaus. Dù là một mãnh tướng, Aeneas vẫn phải dè chừng lùi bước khi đối diện với hai anh hùng đang sát cánh kề vai. Tận dụng cơ hội, họ nhanh chóng kéo thi hài của Crethon và Orsilochus về phòng tuyến quân Achaean, giao lại hai người lính vắn số cho đồng đội. Đoạn, cả hai lại hùng hổ quay về tiền tuyến tiếp tục tham chiến.

Họ hạ gục Pylaemenes, thủ lĩnh của những chiến binh Paphlagonian, kẻ có khí chất sánh ngang thần Mars. Đích thân Menelaus đã đâm một ngọn giáo xuyên qua xương quai xanh khi gã vẫn còn sừng sững trên chiến xa, trong khi đó Antilochus giáng đòn chí mạng vào tên đánh xe kiêm cận vệ Mydon, con trai của Atymnius, khi hắn đang luống cuống vòng ngựa bỏ chạy. Chàng nhặt một tảng đá ném trúng phóc vào khuỷu tay gã. Sợi dây cương nạm ngà voi trắng muốt rơi tuột khỏi bàn tay tê dại của gã xuống đất. Nhanh như chớp, Antilochus lao tới vung gươm chém một nhát chí mạng vào thái dương, khiến gã cắm đầu từ chiến xa xuống nền đất cứng. Cái xác gã chổng ngược một lúc với đầu và vai cắm phập dưới lớp cát bụi dày đặc-do gã ngã xuống nền cát mềm-mãi cho đến khi bầy ngựa hoảng loạn lồng lên, đá văng cái xác nằm sóng soài trên mặt đất. Trong lúc đó, Antilochus vung roi quất đàn ngựa, lùa chiến lợi phẩm về phía hàng ngũ người Achaean.

Nhưng Hector đã tinh tường quan sát thấy cảnh tượng đó từ phía bên kia hàng ngũ. Gã gầm lên một tiếng vang trời rồi dũng mãnh lao về phía họ, kéo theo đằng sau là những tiểu đoàn Trojan hùng hậu. Đáng sợ hơn cả, thần Mars và nữ thần khiếp đảm Enyo đang hừng hực sát khí dẫn đầu. Nữ thần mang đến sự hỗn mang và sự tàn khốc không khoan nhượng của chiến tranh, còn thần Mars thì lăm lăm ngọn giáo khổng lồ, khi lượn lờ đi trước dọn đường, lúc lùi lại phía sau che chắn cho Hector.

Diomed bất chợt rùng mình rúng động khi chạm trán họ. Hệt như một lữ khách đang thong dong bước qua cánh đồng mênh mông thì chợt kinh hãi phát hiện mình đang đứng mép một con sông lớn cuồn cuộn réo rắt đổ ra biển lớn-kẻ đó nhìn chằm chằm vào dòng nước sủi bọt trắng xóa rồi bản năng giật lùi lại vì sợ hãi-con trai của Tydeus cũng lùi bước y hệt như vậy. Sau đó, chàng quay sang nói với những chiến hữu của mình: "Các bạn của ta, cớ sao chúng ta lại kinh ngạc trước ngọn giáo thần sầu của Hector chứ? Rõ ràng đang có một thế lực thần thánh sát cánh bảo vệ gã, và giờ đây chính Mars đang đội lốt phàm nhân để trợ chiến cho gã. Thế nên, hãy hướng mặt về phía quân Trojan, nhưng cứ vừa đánh vừa lùi, chúng ta nào dám thách thức sức mạnh của các chư thần."

Chàng vừa dứt lời thì quân Trojan đã ập đến sát sạt. Hector vung giáo tước đoạt sinh mạng của hai chiến binh cùng ngồi chung một chiến xa là Menesthes và Anchialus, cả hai đều là những dũng sĩ dạn dày sương gió. Trái tim Ajax con trai của Telamon quặn thắt xót thương khi chứng kiến họ ngã xuống; chàng hùng hổ tiến đến cự ly gần rồi phóng ngọn giáo tử thần của mình. Mũi lao găm trúng Amphius con trai của Selagus, một phú hào sống ở vùng Paesus, sở hữu những cánh đồng lúa mì cò bay thẳng cánh, nhưng bánh xe số phận lại xui khiến gã đến nộp mạng khi đem quân tương trợ Priam và các con trai của ông. Ajax đâm thủng thắt lưng gã; ngọn giáo xuyên thấu vùng bụng dưới, gã ngã sầm xuống đất không một tiếng trăng trối. Ajax bèn xông đến để lột lấy bộ áo giáp, nhưng quân Trojan lập tức trút xuống người chàng một cơn mưa giáo mác đen kịt, vô số ngọn giáo nã đanh thép vào tấm khiên kiên cố. Chàng phải dùng chân giẫm lên xác kẻ thù mới rút nổi ngọn giáo ra, nhưng cơn mưa lao phóng tới tấp khiến chàng đành từ bỏ việc lột bộ áo giáp quý giá khỏi vai hắn. Tệ hơn nữa, vô vàn các thủ lĩnh hung hãn của quân Trojan đã dùng giáo mác bủa vây chàng, khiến chàng chẳng dám chần chừ thêm nửa khắc; dù có vĩ đại, can trường và dũng mãnh đến nhường nào, chàng vẫn bị chúng xua đuổi và đánh bật ra sau.

Cuộc chiến cứ thế diễn ra vô cùng khốc liệt. Chẳng mấy chốc, bàn tay khắc nghiệt của định mệnh đã xui khiến Tlepolemus-con trai của Hercules, một nam nhi quả cảm vóc dáng vạm vỡ-nghênh chiến với Sarpedon. Hai người, kẻ là con trai, người là cháu nội của Jove vĩ đại, từng bước tiến lại gần nhau, và Tlepolemus lớn tiếng thách thức trước:

"Sarpedon," gã nói, "vị cố vấn của người Lycian, cớ sao ngươi lại lén lút đến đây, hỡi kẻ vốn chỉ quen sống trong cảnh thái bình? Những kẻ xưng tụng ngươi là con trai của Jove-đấng mang khiên aegis-đúng là lũ dối trá, bởi ngươi chẳng có lấy nửa phần khí chất của những người con thần thánh thuở trước. Hãy nhìn Hercules, người cha oai dũng với trái tim sư tử của ta, ngài khác xa ngươi. Chỉ vì những cỗ chiến mã của Laomedon, cha ta đã vượt biển tới đây với vỏn vẹn sáu chiến thuyền cùng một số thuộc hạ ít ỏi, vậy mà ngài đã san phẳng thành Ilius, biến những con phố sầm uất thành chốn hoang tàn. Còn ngươi chỉ là một kẻ hèn nhát, đến mức chính binh lính cũng đang dần quay lưng lại với ngươi. Dẫu cho sức lực của ngươi ra sao, và mặc ngươi có xuất thân từ Lycia đi chăng nữa, ngươi cũng chẳng mang lại chút lợi ích nào cho quân Trojan. Thay vào đó, ngươi sẽ phải nếm mùi thất bại dưới tay ta và bước qua cánh cổng tử thần Hades."

Và Sarpedon, vị chỉ huy oai phong của quân Lycian, đanh thép đáp lời:

"Tlepolemus, cha của ngươi lật đổ Ilius là bởi sự dại dột của Laomedon. Hắn đã phụ công người từng hết lòng phục vụ mình, không chịu giao nộp những cỗ chiến mã mà cha ngươi đã lặn lội từ xa tới để đòi. Về phần ngươi, hôm nay ngươi sẽ phải bỏ mạng dưới ngọn giáo của ta. Ngươi sẽ dâng hiến vinh quang này cho ta, và nộp linh hồn mình cho vị chúa tể Hades của những cỗ chiến mã tuyệt trần."

Sarpedon vừa dứt lời, Tlepolemus lập tức vung cao ngọn giáo. Cả hai cùng lúc phóng vũ khí tước đoạt sinh mạng. Giáo của Sarpedon cắm ngập vào yết hầu đối thủ, xuyên thủng ra sau; bóng tối tử thần u ám tức thì phủ kín đôi mắt gã. Trong khi đó, ngọn giáo của Tlepolemus cũng găm chặt vào đùi trái Sarpedon với một lực kinh hoàng, xé toạc da thịt và cày xát tận xương tủy, nhưng người cha vĩ đại của ngài trên cao đã gạt phắt bàn tay tử thần ra khỏi sinh mệnh ngài.

Các đồng đội tức tốc khiêng Sarpedon ra khỏi vòng chiến. Sức nặng của ngọn giáo kéo lê từ vết thương khiến ngài đau đớn tột cùng. Vì quá căng thẳng và vội vã đưa ngài đi, chẳng ai kịp nghĩ đến chuyện rút mũi giáo ra khỏi đùi để ngài có thể bước đi ngay ngắn. Ở phía bên kia, quân Achaean cũng khiêng thi hài Tlepolemus lùi bước. Cảnh tượng ấy đâm một nhát vào trái tim Ulysses, khiến chàng vô cùng thương xót; với nhịp thở gấp gáp bừng bừng lửa hận, chàng lao sầm sập vào giữa chiến trường. Ulysses đứng trước ngã rẽ phân vân: nên đuổi theo đoạt mạng con trai của Jove, hay trút cơn cuồng nộ lên hàng ngũ quân Lycian? Tuy nhiên, số phận không an bài cho chàng được giết người con của đấng tối cao; vì thế, nữ thần Minerva đã dẫn dắt ngọn giáo của chàng hướng về phía đội quân Lycian. Chàng lần lượt lấy mạng Coeranus, Alastor, Chromius, Alcandrus, Halius, Noemon và Prytanis. Đáng lẽ chàng sẽ còn tàn sát thêm nhiều mạng người nữa, nếu Hector vĩ đại không kịp thời phát hiện. Khoác trên mình bộ chiến giáp chói lòa, Hector lao lên tuyến đầu như một cơn bão, gieo rắc nỗi kinh hoàng tột độ cho quân Danaan. Sarpedon trào dâng niềm vui sướng khi thấy bóng dáng gã đang tới, liền thống thiết van nài:

"Hỡi con trai của Priam, xin ngài đừng để tôi nằm lại đây làm mồi cho quân Danaan. Xin ngài hãy cứu giúp tôi! Vì tôi không thể sống sót trở về cố hương để mang lại niềm vui cho người vợ hiền và đứa con thơ, xin hãy cho phép tôi được nhắm mắt xuôi tay bên trong những bức tường thành của ngài."

Hector không mảy may nán lại đáp lời, mà vụt qua như một tia chớp, lao thẳng về phía trước để giáng đòn sấm sét vào quân Achaean và đoạt mạng vô số kẻ thù. Kế đó, các chiến hữu đưa Sarpedon rời đi, đặt ngài nằm nghỉ dưới bóng râm mát rượi của cây sồi thiêng thuộc về Jove. Pelagon, một người bạn trân quý và cũng là đồng đội của ngài, cẩn thận rút ngọn giáo ra khỏi đùi. Sự đau đớn khiến Sarpedon lịm đi, một bức màn sương mờ tối tăm phủ kín đôi mắt ngài. Nhưng chẳng bao lâu sau, nhờ làn gió bắc mơn trớn thổi qua mang theo hơi thở của sự sống, ngài đã tỉnh lại và vượt qua cơn hôn mê sâu thẳm.

Trong lúc đó, những người Argive tuy không bị Mars và Hector dồn ép về phía chiến thuyền, nhưng họ cũng chẳng buồn tấn công. Khi nhận ra chiến thần Mars đang sát cánh trợ lực cho quân Trojan, họ đã chủ động tháo lui nhưng vẫn duy trì đội hình, mặt luôn hướng về phía kẻ thù. Vậy, ai là người đầu tiên và ai là kẻ cuối cùng ngã xuống dưới tay Mars và Hector? Đó là Teuthras dũng cảm, Orestes tay đánh xe lừng danh, Trechus chiến binh Aetolian, Oenomaus, Helenus con trai của Oenops, cùng Oresbius-người mang chiếc thắt lưng lấp lánh. Oresbius vốn sở hữu vô vàn của cải, cư ngụ bên bờ hồ Cephisian cùng những người Boeotian láng giềng, tất cả họ đều là chủ nhân của một vùng đất phù sa vô cùng phì nhiêu.

Bấy giờ, chứng kiến hàng ngũ quân Argive ngã xuống la liệt, nữ thần Juno liền lên tiếng với Minerva: "Than ôi! Hỡi con gái của Jove mang khiên aegis, vị nữ thần không bao giờ biết mỏi mệt, lời hứa của chúng ta với Menelaus - rằng ngài sẽ không trở về cho đến khi san phẳng thành Ilius - sẽ chẳng còn nghĩa lý gì nếu chúng ta cứ để mặc cho Mars cuồng sát điên loạn như vậy. Chúng ta hãy mau chóng xông vào trận mạc!"

Minerva hoàn toàn tán thành. Lập tức, nữ thần uy nghi, con gái của Saturn vĩ đại, tự tay ách bầy ngựa vào cỗ chiến xa thắng yên cương bằng vàng. Với tốc độ chớp nhoáng, nữ thần Hebe lắp những chiếc bánh xe bằng đồng tám nan hoa vào hai bên trục sắt. Vành bánh đúc bằng vàng bất hoại, bọc ngoài là lớp lốp đồng tuyệt mỹ. Trục xe bằng bạc sáng loáng quay đều hai bên. Thân cỗ chiến xa được tết từ những dải ruy băng vàng bạc đan chéo, điểm xuyết một thanh ngang vòng quanh mép trên. Từ thân xe vươn dài ra một chiếc càng bạc; ở đầu càng, Hebe buộc chiếc ách vàng lộng lẫy cùng những dải ruy băng rực rỡ để quàng qua cổ ngựa. Kế đó, Juno dắt bầy tuấn mã của mình vào ách, lòng hừng hực sục sôi chờ đón tiếng thét lâm trận.

Cùng lúc ấy, Minerva buông chiếc áo choàng thêu lộng lẫy do chính tay mình dệt xuống ngưỡng cửa cung điện của cha, khoác lên mình bộ giáp của Jove, sẵn sàng nghênh chiến. Nữ thần choàng qua vai chiếc khiên aegis đính tua rua đáng sợ; viền quanh khiên là bóng dáng của Đám đông tháo chạy, bên trên khắc họa Xung đột, Sức mạnh, và cả Sự hoảng loạn đến đông cứng máu đào. Ở chính giữa khiên tạc đầu quái vật Gorgon3 hung tợn và kinh hoàng, điềm báo ác liệt của Jove mang khiên aegis. Nữ thần đội lên đầu chiếc mũ trụ bằng vàng đính bốn chóp lông chim, vươn dài ra trước sau, khắc chạm huy hiệu của hàng trăm thành bang. Đầy oai phong, Minerva bước lên cỗ chiến xa rực lửa, tay vung ngọn giáo cứng cáp, mạnh mẽ - vũ khí từng đập tan hàng ngũ của biết bao anh hùng dám làm phật ý nữ thần. Juno vung roi quất bầy ngựa phi nước đại. Cánh cổng thiên đường bật mở với âm vang rền rĩ - đó là cánh cổng do các nữ thần Giờ canh giữ, những vị thần cai quản Thiên đường và Olympus, nắm quyền gạt đám mây dày đặc che lối hoặc đóng kín nó lại. Xuyên qua cổng thiêng, hai nữ thần cưỡi cỗ xe lướt đi, cho đến khi trông thấy con trai của Saturn đang ngồi đơn độc trên đỉnh cao vút của Olympus. Tại đây, Juno ghìm cương, cất lời với Jove, con trai của Saturn, chúa tể muôn loài:

"Thưa ngài Jove," bà nói, "ngài không phẫn nộ trước những hành động ngông cuồng của Mars sao? Hắn ta đã thảm sát biết bao dũng tướng tinh nhuệ của quân Achaean, gieo vào lòng thiếp nỗi xót xa vô hạn. Thật vô lý và ngang ngược, trong khi Cyprian và Apollo đang đắc ý hưởng thụ cảnh tượng này, xúi giục gã điên ấy làm càn. Thiếp hy vọng, thưa ngài Jove, ngài sẽ không tức giận nếu thiếp đánh cho Mars một trận chí tử, đuổi cổ hắn khỏi chiến trường."

Jove đáp: "Hãy cử Minerva đến đối phó với hắn, vì nàng ta biết cách trừng trị hắn đau đớn hơn bất kỳ ai."

Juno nghe theo lời dặn. Bà quất roi, bầy ngựa tung vó bay lên khoảng không giữa trời và đất. Tầm mắt của một người trần tục phóng từ ngọn hải đăng ra biển xa đến đâu, thì những con tuấn mã của thần linh cất tiếng hí vang trời có thể phi xa đến đó chỉ bằng một sải chân. Khi đến Troy, nơi hai dòng sông Simois và Scamander hòa quyện, Juno dừng xe, tháo ngựa. Bà phủ một đám mây dày đặc che khuất chúng, trong khi dòng Simois làm mọc lên thứ cỏ thần ambrosia cho chúng gặm. Rồi hai nữ thần bay đi như những chú chim cu gáy, mang lòng khao khát ứng cứu người Argive. Khi đến nơi tập trung đông đảo những chiến binh dũng cảm nhất quanh Diomed hùng mạnh - những người đang chiến đấu như bầy sư tử hay lợn rừng dũng mãnh dẻo dai - Juno đứng lại, cất tiếng thét oang oang của Stentor, to bằng tiếng của năm mươi người cộng lại:

"Hỡi quân Argive," bà gầm lên, "ta thấy thật đáng nhục nhã cho những kẻ hèn nhát, chỉ khoác lác vẻ bề ngoài! Khi Achilles còn tham chiến, ngọn giáo chết chóc của hắn khiến quân Trojan chẳng dám thò mặt khỏi cổng Dardanian. Vậy mà giờ đây, chúng dám xông ra khỏi thành, đánh đến tận chiến thuyền của các ngươi!"

Những lời ấy đã thổi bùng ngọn lửa dũng khí trong tim họ. Trong lúc đó, Minerva chạy đến bên con trai của Tydeus. Chàng đang đứng cạnh cỗ chiến xa, cố gắng xoa dịu vết thương do Pandarus gây ra. Mồ hôi ứ đọng dưới quai đeo chiếc khiên nặng nề khiến vết thương thêm đau rát. Cánh tay chàng mỏi nhừ, và chàng đang nâng dây đeo lên để lau vệt máu. Nữ thần đặt tay lên chiếc ách ngựa của chàng, cất lời:

"Hỡi con trai của Tydeus, con chẳng hề giống cha mình chút nào. Tydeus tuy vóc dáng nhỏ bé, nhưng ông ấy rất can trường, sẵn sàng lao vào huyết chiến ngay cả khi ta ngăn cản. Ngày ông ấy một thân một mình mang sứ mệnh đến thành phố Thebes giữa những người Cadmean, ta đã dặn ông hãy dự tiệc hòa hiếu; nhưng với dòng máu kiêu hãnh sục sôi, ông ấy vẫn thách thức thanh niên Cadmean và dễ dàng đánh bại họ trong mọi cuộc đua tài, bởi có ta âm thầm tương trợ. Ta cũng luôn sát cánh bảo vệ con, và ta ra lệnh cho con phải lập tức chiến đấu với quân Trojan. Nhưng phải chăng con đã kiệt sức, hoặc đang run sợ nản lòng? Nếu thế, ta e rằng con không xứng là con trai của Tydeus, con trai của Oeneus."

Diomed ngẩng đầu đáp: "Con nhận ra người, hỡi nữ thần, con gái của Jove mang khiên aegis, và con sẽ chẳng giấu giếm người điều gì. Con không hề sợ hãi hay nản lòng, cũng chẳng có chút chùn bước nào trong thâm tâm. Con chỉ đang tuân theo lời dạy của người; người từng dặn con không được giao chiến với thần linh; chỉ trừ phi con gái của Jove là Venus hạ phàm tham chiến, con mới được phép dùng giáo đâm nàng. Chính vì thế, con đang rút lui và ra lệnh cho toàn quân Argive tập hợp về đây, vì con biết Mars đang làm loạn trên sa trường."

"Hỡi Diomed, con trai của Tydeus," Minerva mỉm cười, "chàng trai vô cùng hợp ý ta. Đừng sợ Mars hay bất kỳ vị thần bất tử nào khác, vì đã có ta phò trợ. Nào, hãy nhắm thẳng vào Mars, hạ gục hắn trong trận giáp lá cà! Đừng e ngại gã điên rồ ấy, hắn là hiện thân của tội ác, kẻ tráo trở lúc ngả phe này, khi theo phe nọ. Vừa mới đây hắn còn huênh hoang với Juno và ta rằng sẽ sát cánh cùng quân Argive đè bẹp quân Trojan; vậy mà giờ hắn lại quay lưng về hùa với lũ Trojan, quên sạch phe Argive rồi."

Dứt lời, nữ thần túm lấy Sthenelus, nhấc bổng gã khỏi cỗ xe đặt xuống đất chỉ trong chớp mắt. Sau đó, bà bước lên xe, sừng sững bên cạnh Diomed. Trục xe bằng gỗ sồi rên xiết dưới sức nặng của vị nữ thần đáng sợ và người anh hùng vĩ đại. Pallas Minerva cầm lấy roi và dây cương, điều khiển chiến xa lao thẳng về phía Mars. Lúc này, Mars đang lột vũ khí của Periphas khổng lồ, con trai của Ochesius, dũng sĩ can trường nhất của người Aetolian. Trong khi tên ác thần đẫm máu đang mải mê tước đoạt áo giáp của nạn nhân, Minerva bèn đội chiếc mũ tàng hình của Hades để che mắt ông ta. Thế nên, khi vừa thấy Diomed, Mars liền bỏ mặc cái xác Periphas nằm đó, lao tới tấn công chàng. Vừa giáp mặt, ác thần đã phóng ngọn giáo đồng sượt qua dây cương và ách ngựa nhằm lấy mạng Diomed. Nhưng Minerva nhanh tay chộp lấy ngọn giáo, gạt phăng nó bay qua cỗ chiến xa vô hại. Diomed lập tức phóng giáo đáp trả. Pallas Minerva dẫn đường cho mũi giáo đâm ngập vào bụng Mars, ngay đoạn thắt lưng ngang hông. Cú đâm xé toạc làn da trắng trẻo của ác thần. Khi Diomed rút giáo ra, Mars thét lên một tiếng gầm cuồng nộ vang dội như tiếng thét của chín, mười ngàn chiến binh xông trận, khiến cả quân Achaean lẫn Trojan phải kinh hồn bạt vía.

Như một đám mây đen kịt vần vũ trên bầu trời khi cuồng phong nổi lên sau cái nóng oi bức, Diomed nhìn thấy Mars xé gió bay vút lên chín tầng mây. Với tốc độ kinh hồn, ác thần lao thẳng tới đỉnh Olympus hùng vĩ, quê hương của chư thần. Trong cơn đau đớn tột độ, ông ta ngồi xuống cạnh Jove, con trai của Saturn, chìa ra thứ máu bất tử rỉ dòng từ vết thương, rồi ỉ ôi than vãn:

"Thưa cha Jove, người không phẫn nộ trước những hành động bạo ngược này sao? Chư thần chúng ta liên tục phải đày đọa nhau tàn khốc chỉ vì can thiệp giúp đỡ người phàm; và tất cả chúng con đều oán trách người vì đã sinh ra một đứa con gái điên rồ, chuyên gây thị phi và gieo rắc bạo lực. Các vị thần khác đều nhất mực tuân theo lệnh người, chỉ riêng nó thì người lại dung túng, chẳng một lời quở trách hay trừng phạt, chỉ vì nó là cốt nhục của người. Hãy xem cái cách nó xúi giục gã Diomed kiêu ngạo trút cơn thịnh nộ lên các vị thần bất tử kìa! Đầu tiên, hắn ta đâm vào cổ tay Cyprian, rồi lại điên cuồng lao vào con như thể hắn cũng là một vị thần. Nếu con không nhanh chân bỏ chạy, hẳn con đã phải nằm thoi thóp giữa những xác chết rùng rợn, hoặc bị đâm nát nhừ đến không còn sức lực."

Jove quắc mắt nhìn ông ta, giận dữ quát lớn: "Đừng có ỉ ôi than vãn ở đây, tên lật lọng! Ta ghét ngươi nhất trong tất cả các chư thần trên đỉnh Olympus, bởi ngươi lúc nào cũng khao khát chiến tranh và rắc rối. Ngươi mang bản tính ngỗ ngược, bướng bỉnh không thể chịu nổi của mẹ ngươi, Juno. Ta đã phải tốn bao tâm sức mới quản được bà ấy, và chính bà ấy đã đẩy ngươi vào tình cảnh này. Dẫu vậy, ta không thể để ngươi tiếp tục chịu đau đớn; ngươi mang dòng máu của ta, và ta đã khiến mẹ ngươi mang thai ngươi. Nhưng, nếu ngươi là con của bất kỳ vị thần nào khác, với bấy nhiêu sự hủy diệt ngươi từng gieo rắc, giờ này lẽ ra ngươi đã phải nằm dưới nơi sâu thẳm hơn cả ngục tối của các Titan4 rồi!"

Nói đoạn, Jove sai thần y Paeeon chữa trị cho Mars. Paeeon rắc lên vết thương các loại thảo dược giảm đau, và vì Mars không phải người trần mắt thịt nên vết thương mau chóng lành lặn. Giống như nhựa vả làm đông đặc sữa nhanh chóng dù đang ở dạng lỏng, phương thuốc của Paeeon đã lập tức chữa khỏi cho ác thần hung bạo. Sau đó, Hebe tắm rửa cho ông ta, khoác lên mình bộ trang phục lộng lẫy, và Mars lại ngồi cạnh cha Jove với vẻ uy nghi chói lọi.

Trong lúc đó, Juno của Argos và Minerva của Alalcomene, sau khi chặn đứng được cơn cuồng sát tàn nhẫn của Mars, cũng đã quay trở về cung điện của Jove.

  1. Trong thần thoại Hy Lạp, ambrosia (nghĩa là "sự bất tử") là thức ăn thần thánh dành riêng cho các vị thần trên đỉnh Olympus, duy trì sự trường sinh bất tử của họ. ↩

  2. Theo thần thoại Hy Lạp, ichor là chất dịch màu vàng óng chảy trong huyết quản của các vị thần bất tử, thay thế cho máu của người phàm trần. ↩

  3. Gorgon là những nữ ác quỷ trong thần thoại Hy Lạp, nổi tiếng nhất là Medusa với mái tóc là những con rắn độc và ánh nhìn biến mọi sinh vật thành đá. Hình tượng đầu Gorgon thường được khắc lên khiên để gieo rắc nỗi kinh hoàng cho kẻ thù trên chiến trường. ↩

  4. Titan là thế hệ các vị thần khổng lồ cai trị thế giới trước khi các vị thần Olympus xuất hiện. Sau cuộc chiến định mệnh, phần lớn các Titan bị lật đổ và giam cầm vĩnh viễn dưới vực thẳm Tartarus tăm tối - nơi được ví như ngục tối sâu thẳm nhất của thế giới thần thoại. ↩