CHƯƠNG VII.

Tình cảnh hiện tại của tôi đã tước đi mọi lý trí và sự tự chủ. Tôi hoàn toàn bị cơn thịnh nộ cuồng điên nuốt chửng; giờ đây, chỉ có sự trả thù mới có thể ban cho tôi chút sức mạnh và sự tỉnh táo. Chính khát vọng trả thù đã định hình cảm xúc trong tôi, giúp tôi còn biết tính toán và giữ được bình tĩnh-nếu không, có lẽ tôi đã sớm phát điên hoặc mất mạng.

Quyết định đầu tiên của tôi là rời bỏ Geneva vĩnh viễn. Quê hương tôi, mảnh đất từng vô cùng thân thương khi tôi còn ngập tràn hạnh phúc và tình yêu, nay trong bước đường cùng này, lại trở nên thật đáng ghê tởm. Tôi gom góp một ít tiền, cùng vài món nữ trang từng là của mẹ tôi, rồi lên đường.

Kể từ đây, chuỗi ngày lang thang vô định của tôi bắt đầu-một hành trình chỉ khép lại khi sinh mệnh tôi tàn lụi. Tôi đã băng qua biết bao miền đất rộng lớn, nếm trải đủ mọi nỗi truân chuyên của những kẻ lữ hành phải đối mặt với sa mạc hoang vu và những vùng đất man rợ. Chính tôi cũng chẳng hiểu mình đã sống sót bằng cách nào; đã bao lần, tôi kéo lê tấm thân tàn tạ trên những bãi cát dài, thầm nguyện cầu cái chết buông xuống. Thế nhưng, khát khao báo thù đã níu giữ chút hơi tàn; tôi không cam tâm nhắm mắt khi kẻ thù của mình vẫn còn nhởn nhơ tồn tại.

Rời khỏi Geneva, việc đầu tiên tôi làm là dốc sức tìm kiếm manh mối để truy vết con ác quỷ. Song, tôi chẳng có lấy một kế hoạch cụ thể nào; tôi cứ thế lang thang hàng giờ quanh ngoại ô thị trấn, lạc lối giữa vô vàn ngã rẽ. Khi màn đêm buông xuống, tôi chợt nhận ra mình đang đứng trước cổng nghĩa trang-nơi William, Elizabeth và cha tôi đang yên nghỉ. Tôi bước vào, tiến đến gần nấm mồ khắc tên những người thân yêu. Vạn vật chìm trong tĩnh lặng, chỉ còn tiếng lá cây xào xạc cựa mình trong gió; đêm tối đen như mực. Khung cảnh ấy hẳn sẽ gieo vào lòng bất kỳ ai, dù là kẻ vô tâm nhất, một nỗi niềm trang nghiêm và xúc động khôn tả. Dường như những linh hồn quá cố đang quẩn quanh đâu đây, buông xuống một chiếc bóng vô hình-không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng lại hiện diện rõ rệt-bao phủ lên hình hài kẻ đang khóc than đau đớn.

Nhưng chẳng bao lâu, nỗi bi thương sâu thẳm mà khung cảnh ấy gợi lên đã bị thiêu rụi bởi cơn thịnh nộ và sự tuyệt vọng tột cùng. Họ đã khuất, còn tôi vẫn sống; kẻ cướp đi sinh mạng họ cũng còn sống. Vì thế, để tiêu diệt hắn, tôi buộc phải kéo dài chuỗi ngày tồn tại rã rời này. Tôi quỳ sụp xuống thảm cỏ, rạp mình hôn lên mặt đất lạnh lẽo, đôi môi run rẩy bật ra lời thề độc: "Nhân danh mảnh đất thiêng liêng nơi ta đang quỳ, nhân danh những oan hồn đang vất vưởng quanh đây, và nhân danh nỗi đau đớn thấu tận tâm can mà ta đang gánh chịu, ta xin thề; hỡi Đêm đen bao la, cùng những linh hồn ngự trị nơi màn đêm, ta thề sẽ truy cùng diệt tận con ác quỷ đã gieo rắc thảm kịch này, cho đến khi hắn hoặc ta phải bỏ mạng trong cuộc huyết chiến sinh tử. Vì mục tiêu này, ta sẽ cố giữ lấy mạng sống: vì sự trả thù ngọt ngào này, ta sẽ tiếp tục đón ánh mặt trời, tiếp tục dẫm lên thảm cỏ xanh tươi của thế gian-những thứ đáng lẽ đã vĩnh viễn khép lại sau tầm mắt ta. Và hỡi những linh hồn của người đã khuất, hỡi những sứ giả lang thang của sự báo thù, ta khẩn cầu các ngươi hãy kề vai sát cánh và dẫn lối cho ta. Hãy để con quái vật đáng nguyền rủa, kinh tởm ấy phải nếm trải đến tận cùng sự thống khổ; hãy để hắn nếm trọn nỗi tuyệt vọng đang xé nát tâm can ta lúc này."

Tôi đã cất lên lời thề bằng tất cả sự trang nghiêm, và một nỗi kính sợ xen lẫn niềm tin mãnh liệt dâng lên, mách bảo tôi rằng linh hồn những người thân yêu đã bị sát hại đã thấu tận trời xanh và chấp thuận sự cống hiến này. Thế nhưng, khi những lời cuối cùng vừa dứt, cơn thịnh nộ điên cuồng lại xâm chiếm lấy tôi, khiến giọng tôi nghẹn đắng vì oán hận.

Hồi đáp lại tôi giữa màn đêm tĩnh mịch là một tràng cười man dại, rợn người. Nó rền vang bên tai tôi, não nề và kéo dài lê thê; núi rừng vọng lại âm thanh ấy, khiến tôi có cảm giác như cả cõi địa ngục đang vây chặt lấy mình bằng những tràng cười nhạo báng. Quả thực, ngay trong khoảnh khắc đó, tôi đã gần như phát điên, đã có ý định tự kết liễu sự tồn tại khốn khổ của chính mình, nếu như không có niềm tin rằng lời thề đã thấu tận trời cao, và tôi phải sống để báo thù. Tràng cười ngặt nghẽo dần tắt lịm, nhường chỗ cho một giọng nói quen thuộc đến kinh tởm, như cất lên ngay sát bên tai tôi, thì thầm rỉ rả: "Mi đã làm ta thỏa mãn: tên khốn khổ! Mi đã quyết định sống, và ta rất thỏa mãn."

Tôi vùng lao về phía phát ra âm thanh; nhưng con ác quỷ đã nhanh chân lẩn trốn khỏi tầm tay tôi. Đột nhiên, vầng trăng tròn vành vạnh ló rạng khỏi tầng mây, soi tỏ toàn bộ vóc dáng gớm ghiếc, dị dạng của hắn, khi hắn vụt chạy đi với một tốc độ phi thường.

Tôi điên cuồng đuổi theo hắn; và suốt nhiều tháng ròng rã, đó là sứ mệnh duy nhất của đời tôi. Bám theo một manh mối mỏng manh, tôi đã lần mò dọc theo những khúc quanh co của dòng sông Rhone, nhưng vô vọng. Rồi vùng biển Địa Trung Hải xanh thẳm hiện ra; và, như một sự sắp đặt kỳ lạ của số phận, tôi nhìn thấy con ác quỷ lén lút trườn đi trong đêm tối, trốn lên một con tàu đang hướng về Biển Đen. Tôi cũng lẻn lên chuyến tàu đó; nhưng hắn lại một lần nữa tẩu thoát, chẳng hiểu bằng cách nào.

Giữa những hoang mạc cằn cỗi của xứ Tartary¹ và nước Nga, mặc dù hắn liên tục luân chuyển để lẩn trốn, tôi vẫn kiên trì bám riết lấy dấu vết. Đôi khi, những người nông dân, còn chưa hết bàng hoàng trước bóng hình kỳ dị và đáng sợ ấy, đã chỉ cho tôi đường đi của hắn; đôi lúc, lại chính là hắn-vì lo sợ rằng nếu tôi hoàn toàn mất dấu, tôi sẽ tuyệt vọng mà buông xuôi mạng sống-lại cố tình để lại những ám hiệu dẫn đường. Tuyết phủ trắng xóa trên đầu tôi, và tôi nhận ra những dấu chân khổng lồ của hắn in hằn trên thảo nguyên tuyết lạnh lùng. Hỡi Walton, với một người mới chập chững bước vào đời, một người mà những âu lo vẫn còn là điều mới mẻ và nỗi thống khổ tận cùng vẫn là khái niệm xa xôi như anh, làm sao anh thấu hiểu nổi những gì tôi đã và đang phải chịu đựng? Rét mướt, đói khát, và sự mệt mỏi rã rời, chừng ấy chỉ là những nỗi đau cỏn con nhất so với nỗi thống khổ mà tôi phải oằn mình gánh vác. Tôi mang theo một lời nguyền quỷ dữ, kéo theo cả một địa ngục vĩnh hằng; nhưng lạ thay, vẫn có một linh hồn nhân từ nào đó luôn dõi theo và soi bước cho tôi, và, vào những khoảnh khắc tôi chìm trong oán thán tận cùng, lại bất ngờ cứu rỗi tôi khỏi những hiểm nguy tưởng chừng không thể nào vượt qua. Có những lúc, khi bản năng sinh tồn bị cơn đói dữ dội quật ngã, khi cơ thể kiệt quệ đến lả đi, một bữa ăn đơn sơ lại được dọn sẵn giữa chốn sa mạc hoang vu, kéo tôi vực dậy và tiếp thêm sinh lực. Thức ăn thô sơ, hệt như khẩu phần của những người nông dân quanh vùng; nhưng tôi không chút hoài nghi rằng, chính những linh hồn mà tôi từng khẩn cầu đã mang chúng đến. Thường thì, khi mọi thứ khô rang nứt nẻ, bầu trời cao vợi không gợn bóng mây, và cơn khát hành hạ tôi điên dại, một đám mây mỏng manh sẽ chợt kéo đến che rợp bầu trời, trút xuống vài giọt nước mát lành đủ để tôi hồi sinh, rồi tan biến.

Bất cứ khi nào có thể, tôi đều men theo các dòng sông; thế nhưng con ác quỷ lại thường lảng tránh những nơi ấy, bởi đó là tụ điểm sinh sống của cư dân địa phương. Ở những vùng đất hẻo lánh hiếm hoi bóng người, tôi duy trì sự sống bằng cách săn bắt những con thú hoang tình cờ chạy ngang qua. Tôi có mang theo một ít tiền, và tôi dùng nó để kết giao với người dân bản địa, chia sẻ cho họ chút bạc lẻ, hoặc đổi lấy lửa và dụng cụ nấu nướng bằng phần lớn thức ăn săn được sau khi đã lấy đủ khẩu phần nhỏ nhoi cho mình.

Cuộc sống cứ thế trôi đi trong sự chán chường tột độ, tôi ghê tởm chính sự tồn tại của mình, và chỉ khi nhắm mắt chìm vào giấc ngủ, tôi mới nếm được hương vị của niềm vui. Ôi, giấc ngủ êm đềm đầy phước hạnh! Thường thì, vào những lúc khốn cùng nhất, tôi thiếp đi, và những giấc mộng lại vuốt ve, xoa dịu tâm hồn tôi đến mức đê mê. Những linh hồn hộ mệnh bảo vệ tôi đã ban tặng những khoảnh khắc, hay đúng hơn là những giờ phút hạnh phúc ngắn ngủi ấy, để tôi giữ vững sức lực hoàn tất chuyến hành hương oan nghiệt. Nếu không có những chặng nghỉ ngơi này, có lẽ tôi đã sớm gục ngã trước muôn vàn gian truân. Ban ngày, niềm hy vọng về màn đêm là thứ nuôi dưỡng và truyền cảm hứng cho tôi: bởi trong cõi mộng, tôi lại được hội ngộ bạn bè, vợ yêu, và quê hương dấu yêu của mình; một lần nữa, tôi được ngắm nhìn khuôn mặt hiền từ của cha, được lắng nghe giọng nói trong vắt như tiếng chuông bạc của Elizabeth, và thấy Clerval đang tràn đầy sức sống của tuổi thanh xuân. Không ít lần, khi cơ thể rã rời vì cuộc hành trình dài đằng đẵng, tôi tự huyễn hoặc mình rằng cảnh tượng khổ ải ban ngày mới là giấc mơ, để rồi ngóng chờ màn đêm buông xuống, khi đó tôi sẽ được sống trong thực tại hạnh phúc giữa vòng tay những người thân yêu nhất. Một thứ tình cảm mãnh liệt mà đau đớn nhường nào đã dâng trào trong tôi dành cho họ! Tôi bấu víu lấy hình bóng thân thương ấy, để rồi đôi khi chúng choáng ngợp cả những lúc tôi thức tỉnh, khiến tôi tự lừa dối bản thân rằng họ vẫn còn trên cõi đời này! Vào những khoảnh khắc như thế, ngọn lửa thù hận đang hừng hực bốc cháy trong tôi bỗng chốc tàn lụi, và tôi lại bước tiếp trên con đường tiêu diệt con ác quỷ-không còn là khát khao báo thù cháy bỏng nơi tâm hồn, mà tựa như một thiên mệnh, một sự thôi thúc máy móc do một thế lực vô hình nào đó vô thức giật dây.

Cảm xúc thực sự của kẻ mà tôi đang truy đuổi, tôi vĩnh viễn không thể nào tường tận. Tuy nhiên, đôi lúc hắn vẫn cố ý để lại những dòng chữ tạc trên vỏ cây, hay khắc sâu vào vách đá, như thể muốn vạch đường chỉ lối và đồng thời đổ thêm dầu vào ngọn lửa căm hờn trong tôi. "Thời đại của ta vẫn chưa chấm dứt," (tôi đọc được những dòng chữ rõ ràng trên một tảng đá); "mi vẫn còn sống, và sức mạnh của ta đang ở độ sung mãn nhất. Hãy theo dấu ta; ta đang tìm về vùng băng giá vĩnh cửu phương Bắc, nơi mi sẽ phải nếm trải sự thống khổ của cái lạnh buốt xương và tuyết trắng-thứ mà với ta chẳng hề hấn gì. Nếu mi đuổi theo không quá chậm rạp, mi sẽ tìm thấy một con thỏ chết gần đây; hãy ăn đi, và lấy lại sức. Dấn bước đi, kẻ thù của ta; chúng ta vẫn còn một trận tử chiến đang chờ phía trước; nhưng mi sẽ phải chịu đựng vô vàn những giờ phút gian truân và khốn cùng, cho đến khi thời khắc ấy thực sự điểm."

Con ác quỷ ngạo mạn kia! Một lần nữa, ta xin thề sẽ trả thù; một lần nữa, ta nguyện đày đọa mi, thứ quỷ dữ khốn kiếp, vào những cực hình và cái chết thê thảm nhất. Ta sẽ không bao giờ chùn bước trên con đường truy đuổi này, cho đến khi một trong hai ta phải vùi thây; và sau đó, với một niềm hân hoan không bút nào tả xiết, ta sẽ lại được đoàn tụ cùng Elizabeth, cùng những người thân yêu đang dang tay chờ đón ta, trao cho ta phần thưởng xứng đáng sau bao nỗ lực rã rời và chuyến hành hương thấm đẫm kinh hoàng này.

Càng tiến sâu về phương Bắc, tuyết phủ càng lúc càng dày đặc, và cái lạnh buốt giá gia tăng đến mức tưởng chừng như sức người không thể nào chống chọi nổi. Những người nông dân giam mình trong các túp lều chật hẹp, và chỉ vài kẻ liều lĩnh nhất mới dám bước ra ngoài, bất chấp bão tuyết để săn bắt những con thú vì quá đói khát mà phải rời hang ổ kiếm ăn. Băng giá niêm phong kín các dòng sông, tuyệt nhiên không thể đánh bắt được lấy một con cá; thế là tôi hoàn toàn bị cắt đứt khỏi nguồn thức ăn chính.

Cuộc hành trình của tôi càng gian truân, thì sự đắc thắng của kẻ thù càng nhân lên gấp bội. Hắn để lại một dòng chữ với nội dung rợn người: "Chuẩn bị đi! Những chuỗi ngày vất vả của mi chỉ mới bắt đầu thôi: hãy quấn quanh mình những lớp lông thú dày cộm, và lo tích trữ thức ăn đi, vì chẳng bao lâu nữa, chúng ta sẽ bước vào một hành trình mà chính những thống khổ mi chịu đựng sẽ làm thỏa mãn lòng căm thù vĩnh cửu của ta."

Thay vì đánh gục tôi, những lời lẽ đầy tính nhạo báng ấy lại càng thổi bùng lên lòng can đảm và sự kiên trường trong tôi; tôi hạ quyết tâm sẽ không bao giờ thất bại trước mục tiêu đã định; và, cầu xin sự trợ giúp từ đấng cao xanh, tôi tiếp tục tiến bước với nhiệt huyết không hề suy giảm. Tôi băng qua những hoang mạc mênh mông tuyết trắng, cho đến khi đại dương lờ mờ hiện ra ở đằng xa, vẽ nên ranh giới tận cùng của đường chân trời. Ôi! Cảnh tượng ấy chẳng hề mang chút dáng dấp nào của vùng biển phương Nam xanh thẳm hiền hòa! Bị kìm kẹp dưới tầng tầng lớp lớp băng tuyết, người ta chỉ có thể phân biệt được nó với đất liền nhờ vẻ hoang sơ vĩ đại và sự gồ ghề đến đáng sợ. Người Hy Lạp xưa từng rơi nước mắt vì mừng rỡ khi đứng trên những ngọn đồi châu Á phóng tầm mắt thấy biển Địa Trung Hải², hân hoan chào đón thành quả sau bao nỗ lực không ngừng nghỉ. Tôi không khóc; tôi chỉ lặng lẽ quỳ xuống, bằng tất cả lòng thành kính tràn ngập trong tim, cất lời tạ ơn linh hồn dẫn đường đã che chở tôi bình an đến được nơi này. Nơi mà tôi hy vọng, bất chấp mọi lời nhạo báng của kẻ thù, sẽ là điểm hẹn cuối cùng để giáp mặt và quyết một phen tử chiến với hắn.

Vài tuần trước đó, tôi đã mua được một chiếc xe trượt tuyết cùng bầy chó kéo, nhờ thế mà lướt đi trên mặt tuyết với tốc độ phi thường. Tôi không dám chắc liệu con ác quỷ kia có sở hữu phương tiện tương tự hay không; nhưng tôi nhận ra rằng, nếu như trước kia tôi ngày càng bị hắn bỏ xa trong cuộc truy đuổi, thì giờ đây khoảng cách giữa hai chúng tôi đang dần được rút ngắn. Rõ rệt đến mức, vào khoảnh khắc đầu tiên tôi chạm mắt với đại dương, hắn chỉ còn cách tôi vỏn vẹn một ngày đường. Tôi ôm hy vọng sẽ chặn đứng hắn trước khi hắn kịp đặt chân xuống bãi biển. Mang trong mình một lòng can đảm sục sôi mới mẻ, tôi hối hả thúc chó tiến lên, và trong hai ngày, tôi đã đặt chân đến một ngôi làng nhỏ bé, tồi tàn ven biển. Tôi dò hỏi dân làng về con ác quỷ, và nhận được những thông tin vô cùng chính xác. Họ bàng hoàng kể lại rằng, đêm hôm trước, một con quái vật khổng lồ đã ập đến, trên người giắt đầy súng trường và súng lục; vẻ ngoài kinh khiếp của hắn đã dọa những người sống trong một căn nhà biệt lập phải cuống cuồng tháo chạy. Hắn cướp đi toàn bộ số lương thực dự trữ cho mùa đông của họ, chất lên một chiếc xe trượt tuyết; để kéo xe, hắn dùng sức mạnh cưỡng đoạt một bầy chó kéo xe thiện chiến với số lượng lớn, đóng cương cho chúng. Và ngay trong đêm ấy-trước niềm vui sướng tột độ của đám dân làng đang khiếp đảm rụng rời-hắn lao xe thẳng ra vùng biển đóng băng, hướng về một phương trời vô định không dẫn tới bất kỳ vùng đất nào. Họ đồ đoán rằng hắn sớm muộn gì cũng bị nuốt chửng bởi những tảng băng nứt vỡ, hoặc sẽ chết cóng dưới cái lạnh vĩnh cửu.

Nghe xong những lời ấy, một nỗi tuyệt vọng tột cùng chớp nhoáng đè nặng lên ngực tôi. Hắn lại trốn thoát khỏi tay tôi; và giờ đây, tôi buộc phải dấn thân vào một hành trình hủy diệt gần như vô tận, băng qua những núi băng khổng lồ trên đại dương-giữa cái lạnh thấu xương mà hiếm người bản địa nào có thể trụ vững lâu dài, một cái lạnh mà tôi, kẻ sinh ra ở vùng khí hậu ôn hòa ngập nắng, tuyệt nhiên không có lấy một cơ hội sống sót. Thế nhưng, ngay khi ý nghĩ rằng con ác quỷ sẽ tiếp tục nhởn nhơ sống sót và đắc thắng lóe lên, cơn thịnh nộ và khao khát báo thù trong tôi lại bùng cháy mãnh liệt, cuồn cuộn như một cơn sóng dữ, cuốn phăng mọi cảm xúc yếu mềm khác. Sau một giấc ngủ chập chờn, nơi linh hồn những người đã khuất lại hiện về quẩn quanh, thúc giục tôi tiếp tục dấn bước và rửa hận, tôi lập tức chuẩn bị đồ đạc lên đường.

Tôi đem đổi chiếc xe trượt tuyết trên đất liền lấy một chiếc chuyên dụng, được thiết kế để chinh phục bề mặt gồ ghề của vùng biển đóng băng; và, sau khi chất đầy lên xe một lượng lớn nhu yếu phẩm, tôi lao vút đi từ đất liền.

Tôi chẳng thể đo đếm nổi đã bao nhiêu ngày đêm trôi qua kể từ khoảnh khắc ấy; nhưng những cực hình tôi phải chịu đựng khủng khiếp đến mức, nếu không có khát vọng cháy bỏng về một sự trừng phạt thích đáng luôn bừng sáng trong tim, có lẽ tôi đã gục ngã từ lâu. Những ngọn núi băng khổng lồ, sắc nhọn thi nhau chắn ngang lối đi; tiếng sóng gầm rền vang như sấm sét dội lên từ lòng đại dương sâu thẳm luôn chực chờ nuốt chửng lấy tôi. Nhưng rồi sương giá lại giáng xuống, đóng băng mọi thứ, biến những con đường mỏng manh trên biển trở nên an toàn hơn đôi chút.

Dựa vào lượng thức ăn đã vơi đi, tôi đoán chừng mình đã ròng rã trên chặng đường này suốt ba tuần lễ; và niềm hy vọng cứ liên tục thắp lên rồi vụt tắt, giằng xé trái tim tôi, vắt kiệt những giọt lệ sầu thảm và đớn đau từ khóe mắt. Nỗi tuyệt vọng thực sự đã gần như vồ lấy con mồi của nó, và có lẽ tôi đã sớm gục ngã trước những đọa đày này; cho đến một lần nọ, khi bầy chó kéo tội nghiệp đã phải dốc cạn sức lực lết lên đỉnh của một ngọn núi băng dốc đứng, một con đã gục xuống tắt thở vì kiệt sức. Tôi đưa mắt nhìn đăm đăm vào khoảng không bao la trước mặt với vẻ uất nghẹn, thì đột nhiên, ánh mắt tôi chạm phải một đốm đen lẻ loi giữa đồng bằng băng giá mịt mù. Tôi căng mắt nhìn xuyên qua màn sương để đoán xem đó là thứ gì, rồi bật ra một tiếng kêu cuồng dại đầy đê mê khi nhận ra hình dáng của một chiếc xe trượt tuyết, cùng vóc dáng dị dạng của một kẻ thù quen thuộc bên trong. Ôi! Niềm hy vọng lại cuồn cuộn ùa về, sục sôi rực cháy trong lồng ngực tôi! Những giọt nước mắt nóng hổi ứa ra, tôi vội vàng quệt đi để chúng không cản trở tầm nhìn hướng về con ác quỷ; nhưng đôi mắt tôi vẫn nhòa đi vì dòng lệ rát bỏng, cho đến khi, không thể kiềm nén nổi những cảm xúc đang trực trào, tôi òa khóc nức nở.

Nhưng đây không phải là lúc để ủy mị hay chậm trễ; tôi tháo dỡ gánh nặng cho lũ chó khỏi xác người bạn đồng hành đã chết của chúng, quẳng cho chúng một khẩu phần ăn hậu hĩnh. Sau một giờ nghỉ ngơi-một khoảng thời gian hoàn toàn thiết yếu, nhưng lại khiến tôi bồn chồn như ngồi trên đống lửa-tôi tiếp tục lên đường. Chiếc xe trượt tuyết phía trước vẫn nằm trong tầm mắt; và tôi không bao giờ để mất dấu nó nữa, ngoại trừ những lúc vô tình bị các vách đá của một tảng băng trôi chắn ngang cản tầm nhìn trong chốc lát. Quả thực, khoảng cách giữa tôi và hắn đang được rút ngắn rõ rệt; và khi, sau hai ngày ròng rã truy đuổi, tôi nhìn thấy kẻ thù của mình ở khoảng cách chỉ chưa đầy một dặm, trái tim tôi đập rộn lên những nhịp trống dồn dập.

Thế nhưng, ngay lúc này đây, khi tôi tưởng chừng như đã tóm gọn kẻ thù trong lòng bàn tay, niềm hy vọng trong tôi bỗng chốc vỡ vụn, và tôi mất dấu hắn hoàn toàn, triệt để hơn bất cứ lúc nào. Một tiếng gầm gào dữ dội vọng lên từ đáy biển sâu; âm thanh rền vang như sấm sét báo hiệu sự chuyển mình của đại dương, những dòng nước bắt đầu cuộn trào và nhô cao ngay bên dưới chân tôi, mỗi lúc một đáng sợ và kinh khiếp hơn. Tôi lao xe tới trước, nhưng hoàn toàn vô vọng. Gió rít lên từng hồi gào thét; biển cả phẫn nộ gầm rống; và, với một chấn động dữ dội tựa như cơn địa chấn kinh hoàng, mặt băng nứt toác, vỡ tung ra với một âm thanh đinh tai nhức óc. Mọi thứ diễn ra quá chớp nhoáng: chỉ trong vài phút ngắn ngủi, một vùng biển đen ngòm, cuộn trào sóng dữ đã chia cắt tôi và kẻ thù. Tôi bị bỏ lại chơ vơ, trôi dạt trên một tảng băng vỡ vụn đang tan chảy nhỏ dần, đẩy tôi đến gần một cái chết thật gớm ghiếc.

Rất nhiều giờ đồng hồ kinh hoàng đã trôi qua như thế; vài con chó của tôi đã bỏ mạng; và bản thân tôi cũng đang kiệt sức dần, chực chờ gục ngã dưới sự giằng xé của những nỗi thống khổ, thì tôi chợt trông thấy con tàu của anh đang thả neo đằng xa. Sự hiện diện của nó như mang theo tia sáng của hy vọng, cứu rỗi và sự sống. Tôi vốn chẳng có khái niệm gì về việc một con tàu lại dám dấn sâu đến tận vùng biển phương Bắc buốt giá này, nên cảnh tượng ấy khiến tôi vô cùng sửng sốt. Bừng tỉnh khỏi cơn tuyệt vọng, tôi cuống cuồng tháo tung một phần chiếc xe trượt tuyết để làm mái chèo; nhờ đó, tuy vô vàn nhọc nhằn, tôi đã chèo lái được tảng băng của mình hướng về phía con tàu của anh. Tôi đã tự nhủ với lòng, nếu tàu anh quay mũi về phương Nam, tôi thà phó mặc sinh mệnh cho đại dương không chút thương xót, còn hơn là từ bỏ mục đích trả thù. Tôi ôm hy vọng sẽ thuyết phục được anh cấp cho tôi một chiếc xuồng nhỏ để tôi có thể tiếp tục truy lùng kẻ thù. Nhưng thật may, hướng đi của anh lại là tiến về phương Bắc. Anh đã cưu mang tôi đưa lên tàu ngay khi chút sức lực cuối cùng trong tôi vừa cạn kiệt; nếu không, có lẽ tôi đã sớm gục ngã trước những đọa đày chồng chất mà đón nhận một cái chết mà tôi luôn ám ảnh sợ hãi-bởi lẽ, sứ mệnh của đời tôi vẫn chưa trọn vẹn.

Ôi! Đến bao giờ thì linh hồn dẫn lối kia, sau khi đưa tôi đến tận nơi hang ổ của con ác quỷ, mới cho phép tôi buông xuôi nhắm mắt, tìm đến chốn an nghỉ ngàn thu như tôi hằng mong đợi? Hay tôi sẽ phải chết tức tưởi, trong khi hắn vẫn còn nhởn nhơ tồn tại? Nếu tôi bỏ mạng, hãy thề với tôi, Walton, rằng hắn sẽ không thể tẩu thoát; rằng anh sẽ quyết truy lùng hắn đến cùng, và thay tôi rửa mối thù này bằng chính mạng sống của hắn. Thế nhưng, tôi có dám ích kỷ đòi hỏi anh phải gánh vác chuyến hành hương oan nghiệt của tôi, buộc anh phải nếm trải những đọa đày kinh khiếp mà tôi từng nếm trải không? Không; tôi không thể nào hèn mạt đến thế. Nhưng, một khi tôi nhắm mắt xuôi tay, nếu hắn ta bất ngờ xuất hiện; nếu những sứ giả báo thù dẫn dắt hắn đến trước mặt anh, hãy thề rằng hắn sẽ không được quyền sống sót-hãy thề rằng hắn sẽ không thể ngạo nghễ đắc thắng chà đạp lên những nỗi thống khổ chất chồng của tôi, tiếp tục sống sót để rồi lại gieo rắc một bi kịch đau đớn nào đó cho một số phận khốn khổ khác giống như tôi. Hắn là một kẻ có biệt tài ngụy biện và đầy sức thuyết phục; đã từng có lúc, những lời đường mật của hắn len lỏi làm lay động cả trái tim tôi: nhưng xin anh, đừng bao giờ tin lời hắn. Tâm hồn hắn cũng đen tối tàn độc như chính ngoại hình dị dạng của hắn vậy, ngập tràn sự phản trắc và ác tâm hệt như loài ác quỷ. Đừng lắng nghe hắn biện bạch; hãy gọi tên những linh hồn oan khuất của William, Justine, Clerval, Elizabeth, cha tôi, và của một Victor bất hạnh, rồi không ngần ngại đâm thanh gươm của anh xuyên thẳng vào tim hắn. Linh hồn tôi sẽ luôn lượn lờ đâu đó quanh anh, dẫn lối cho mũi kiếm kia đi trúng đích.

Walton, tiếp tục.

Ngày 26 tháng 8, năm 17-.

Chị hẳn đã đọc câu chuyện kỳ lạ và kinh hoàng này rồi, Margaret. Chị có cảm thấy máu trong huyết quản đông cứng lại vì khiếp sợ, giống như chính cảm giác của em lúc này không? Thỉnh thoảng, bị bóp nghẹt bởi một cơn đau đớn tột cùng ập tới, anh ấy đành phải ngừng bặt câu chuyện. Những lúc khác, giọng anh đứt quãng nhưng đầy sắc lạnh, khó nhọc thốt ra từng từ chất chứa nỗi thống khổ khôn cùng. Đôi mắt tuyệt đẹp và cuốn hút của anh lúc bừng sáng ngọn lửa phẫn nộ, lúc lại chìm sâu vào nỗi bi ai u uất, rồi vụt tắt trong sự tuyệt vọng tận cùng. Đôi khi, anh cố gắng kìm nén cảm xúc và giọng điệu, kể lại những sự kiện khủng khiếp nhất bằng một thái độ điềm tĩnh lạ thường, giấu đi mọi dấu hiệu kích động. Nhưng rồi ngay sau đó, hệt như một ngọn núi lửa tuôn trào, nét mặt anh đột ngột vặn vẹo trong cơn thịnh nộ dữ dội nhất, khi anh gào lên những lời nguyền rủa kẻ đã đày đọa mình.

Câu chuyện của anh ấy vốn rất liền mạch và được kể bằng sự chân thật mộc mạc nhất. Thế nhưng, em thú thực với chị, chính những bức thư của Felix và Safie mà anh đưa em xem, cùng với sự xuất hiện của con quái vật từng được nhìn thấy từ con tàu của chúng ta, mới củng cố trọn vẹn niềm tin của em vào sự thật trong câu chuyện ấy, hơn cả mọi lời lẽ khẳng định logic và tha thiết của anh. Vậy là một con quái vật như thế thực sự tồn tại. Em không thể nào nghi ngờ điều đó được nữa. Trái tim em đang ngập chìm trong nỗi ngỡ ngàng và cả sự thán phục. Đôi khi, em cố gắng dò hỏi Frankenstein những chi tiết cụ thể về quá trình tạo ra sinh vật ấy, nhưng về điểm này, anh ấy trước sau như một, tuyệt đối không hé răng nửa lời.

"Anh điên rồi sao, bạn của tôi?" anh nói, "hay sự tò mò vô nghĩa đang dẫn dắt anh đi đâu thế? Phải chăng anh cũng muốn tạo ra một con ác quỷ để nó trở thành kẻ thù của chính mình và của cả thế giới này? Hay những câu hỏi của anh đang nhắm tới điều gì khác? Bình yên, hãy giữ lấy sự bình yên! Hãy nhìn vào những nỗi thống khổ của tôi mà học lấy một bài học, và đừng bao giờ tìm cách rước thêm đớn đau vào mình nữa."

Frankenstein phát hiện ra em đã ghi chép lại câu chuyện của anh. Anh yêu cầu được xem những dòng ghi chép đó, rồi đích thân sửa chữa và bổ sung thêm ở nhiều chỗ. Chủ yếu là anh thổi hồn và tiếp thêm sức sống vào những cuộc đối thoại giữa anh và kẻ thù. "Vì anh đã lưu giữ câu chuyện của tôi," anh bảo, "tôi không muốn lưu truyền lại cho hậu thế một bản ghi chép thiếu sót và sai lệch."

Một tuần cứ thế trôi qua, em đã được lắng nghe một câu chuyện kỳ lạ nhất mà trí tưởng tượng của con người có thể vẽ nên. Mọi tâm trí và cảm xúc trong em dường như bị cuốn trọn vào sự quan tâm dành cho vị khách đặc biệt này. Chính câu chuyện bi thương cùng phong thái cao thượng, hòa nhã của anh đã gieo vào lòng em niềm thương cảm sâu sắc. Em rất muốn xoa dịu nỗi đau trong anh. Thế nhưng, làm sao em có thể khuyên một con người đang ở tận cùng khốn khổ, một người đã đánh mất mọi hy vọng được an ủi, hãy tiếp tục sống trên cõi đời này? Ôi, không! Niềm vui duy nhất mà giờ đây anh còn có thể cảm nhận, có lẽ là giây phút anh thu vén những mảnh vỡ cảm xúc của mình để chìm vào cái chết và sự bình yên vĩnh hằng. Thế nhưng, anh lại đang tận hưởng một niềm an ủi khác, một sản phẩm của sự cô độc và những cơn mê sảng. Anh tin rằng, mỗi khi chìm vào giấc ngủ, anh lại được trò chuyện với những người bạn dấu yêu, được rút ra từ sự giao cảm thiêng liêng ấy niềm an ủi cho nỗi thống khổ của mình, hay ngọn lửa nung nấu ý chí trả thù. Anh tin họ không phải là ảo ảnh do trí tưởng tượng tạo ra, mà là những linh hồn thực sự lặn lội từ thế giới bên kia về thăm anh. Niềm tin mãnh liệt ấy khoác lên những cơn mộng mị của anh một vẻ trang nghiêm lạ thường, khiến chúng trong mắt em hiện lên đầy ấn tượng và lôi cuốn y như sự thật.

Những cuộc trò chuyện giữa chúng em không chỉ giới hạn trong quá khứ hay những bi kịch cá nhân của anh. Anh bộc lộ một vốn hiểu biết mênh mông về đủ mọi khía cạnh văn chương, cùng một khả năng thấu hiểu vừa nhanh nhạy vừa vô cùng sắc bén. Lời lẽ của anh tỏa ra sức mạnh hùng biện đầy xúc động. Mỗi khi nghe anh kể về một biến cố bi thương, hay lúc anh cố gắng đánh thức lòng trắc ẩn và tình yêu thương, em lại không thể cầm được nước mắt. Hẳn là trong những tháng ngày rực rỡ nhất của cuộc đời, anh phải là một tạo vật vinh quang và kiêu hãnh đến nhường nào, bởi ngay cả khi đã tàn tạ, anh vẫn toát lên vẻ cao quý tựa một vị thần. Dường như anh hiểu rõ giá trị của chính mình, cũng như thấu tận sự vĩ đại ngay trong chính cú trượt ngã của bản thân.

"Khi còn trẻ," anh nói, "tôi luôn cảm thấy dường như định mệnh đã chọn mình để làm một việc gì đó thật lớn lao. Cảm xúc trong tôi vô cùng mãnh liệt, thế nhưng tôi lại sở hữu sự phán đoán vô cùng điềm tĩnh, một tố chất tuyệt vời để gặt hái những thành tựu lẫy lừng. Chính niềm tin vào giá trị bản thân ấy đã nâng đỡ tôi, vào những lúc người khác hẳn đã gục ngã vì áp lực. Bởi lẽ, tôi xem việc lãng phí tài năng có thể giúp ích cho nhân loại vào những nỗi đau thương vô bổ là một tội ác. Khi ngẫm lại công việc mình đã làm, chẳng khác nào tạo ra một sinh vật có tri giác và lý trí, tôi thấy mình không thể nằm chung hàng ngũ với những kẻ vạch lối tầm thường. Nhưng chính cái cảm giác kiêu hãnh từng chắp cánh cho tôi khi mới bước chân vào sự nghiệp, giờ đây lại ra sức dìm tôi xuống tận cùng cát bụi. Mọi viễn cảnh và hy vọng của tôi đều đã tan thành mây khói. Giống như vị tổng lãnh thiên thần từng tham vọng quyền năng tuyệt đối³, giờ đây tôi bị gông cùm trong chốn địa ngục vĩnh hằng. Trí tưởng tượng của tôi vô cùng sống động, năng lực phân tích và thực hành của tôi cũng mạnh mẽ không kém. Từ sự kết tinh của những phẩm chất ấy, tôi đã ấp ủ ý tưởng và dấn thân vào việc tạo ra một con người. Ngay cả đến tận lúc này, mỗi khi nhớ lại những mộng tưởng sục sôi lúc công trình còn dang dở, lòng tôi vẫn không khỏi trào dâng xúc động. Tâm trí tôi như sải bước trên thiên đường, khi thì hân hoan trước thứ sức mạnh mình nắm giữ, lúc lại sục sôi rực cháy trước những ảnh hưởng lớn lao mà công trình ấy có thể mang lại. Từ thuở ấu thơ, tôi đã được nuôi dưỡng bằng những khát vọng cao cả và một tham vọng vĩ đại. Thế mà giờ đây tôi đã chìm sâu xuống vũng bùn lầy lội đến nhường nào! Ôi! Bạn của tôi, nếu anh từng biết một Victor như tôi đã từng, anh hẳn sẽ chẳng thể nhận ra tôi trong bộ dạng tàn tạ này. Nỗi tuyệt vọng hiếm khi nào gõ cửa trái tim tôi. Một định mệnh cao quý dường như đã dẫn dắt tôi đi, cho đến tận khi tôi trượt ngã, ngã một cú đau đớn để rồi vĩnh viễn không bao giờ có thể gượng dậy được nữa."

Vậy là em sắp phải vĩnh viễn mất đi con người đáng ngưỡng mộ này sao? Em đã từng khao khát một người bạn. Em đã miệt mài kiếm tìm một người có thể đồng cảm và yêu thương em. Nào ngờ, giữa vùng biển khơi hoang vắng và lạnh lẽo này, em lại tìm thấy một người như thế. Nhưng, em e rằng, em tìm được anh chỉ để nhận ra giá trị tuyệt vời của anh, rồi lại vuột mất anh. Em muốn kéo anh trở về với khao khát sống, nhưng anh kiên quyết cự tuyệt ý nghĩ ấy.

"Tôi cảm ơn anh, Walton," anh nói, "vì tấm lòng tốt đẹp anh dành cho một kẻ khốn cùng như tôi. Nhưng khi anh nhắc đến những mối ràng buộc mới hay những tình cảm chớm nở, anh có thực sự tin rằng có ai trên đời này thay thế được những người đã mãi mãi ra đi không? Liệu có người đàn ông nào có thể thay thế Clerval trong trái tim tôi? Hay có người phụ nữ nào trở thành một Elizabeth thứ hai? Ngay cả khi ta không bị ấn tượng mạnh bởi sự xuất chúng của họ, thì những người bạn đồng hành từ thuở ấu thơ vẫn luôn nắm giữ một sức mạnh diệu kỳ đối với tâm hồn ta, một thứ quyền năng mà hiếm người bạn nào sau này có thể có được. Họ tường tận những khuynh hướng ngây ngô từ nhỏ của ta, những thứ tuy sau này có thể được gọt giũa nhưng sẽ chẳng bao giờ phai mờ. Họ có thể đánh giá hành động của ta bằng niềm tin vững chắc vào sự chính trực sâu thẳm trong động cơ của ta. Trừ khi những dã tâm đã bộc lộ từ sớm, một người anh hay người chị sẽ chẳng bao giờ hồ nghi người kia lừa lọc hay dối trá. Trong khi đó, một người bạn kết giao sau này, dù có gắn bó mật thiết đến đâu, đôi lúc vẫn không tránh khỏi những ngờ vực len lỏi trong tâm trí. Còn tôi, tôi đã có diễm phúc được ở bên những người bạn gắn kết không chỉ bởi thói quen, mà bởi chính những phẩm giá vô ngần của họ. Và cho dù tôi có lưu lạc nơi đâu, giọng nói êm ái của Elizabeth, cùng những lời thì thầm tâm giao của Clerval, vẫn sẽ mãi văng vẳng bên tai tôi. Họ đã khuất bóng, và giờ đây, chỉ có duy nhất một ý niệm nảy sinh giữa tột cùng cô độc này mới có thể thuyết phục tôi ráng giữ lấy mạng sống. Nếu tôi đang theo đuổi một công trình hay một sứ mệnh cao cả nào đó có thể mang lại lợi ích cho nhân loại, có lẽ tôi sẽ cố sống để hoàn thành nó. Nhưng đó không phải là định mệnh của tôi. Định mệnh của tôi là phải truy lùng và tiêu diệt bằng được thứ sinh vật mà chính tay tôi đã tạo ra. Một khi nhiệm vụ ấy hoàn tất, phần số của tôi trên thế gian này cũng khép lại, và tôi có thể nhắm mắt xuôi tay."

Ngày 2 tháng 9.

Chị gái yêu dấu của em,

Em đang viết những dòng này cho chị khi xung quanh chỉ rình rập những hiểm nguy. Em chẳng biết liệu định mệnh có cho phép em thêm một lần được nhìn lại nước Anh thân yêu, được gặp lại những người bạn tri kỷ đang sống ở đó hay không. Những ngọn núi băng lạnh lẽo đang bủa vây tứ phía, khóa chặt mọi lối thoát và chực chờ nghiền nát con tàu của chúng em bất cứ lúc nào. Những thủy thủ dũng cảm mà em từng thuyết phục cùng đồng hành, giờ đây đang hướng ánh mắt về phía em để cầu mong một lối thoát. Nhưng than ôi, em chẳng có gì để cứu lấy họ. Tình cảnh hiện tại quả thực vô cùng tuyệt vọng và đáng sợ. Dẫu vậy, lòng can đảm và niềm hy vọng vẫn chưa từng tắt lụi trong em. Chúng em vẫn có thể sống sót. Còn nếu không, em sẽ khắc ghi những bài học của triết gia Seneca⁴, và đón nhận cái chết bằng một trái tim thanh thản nhất.

Thế nhưng, Margaret, cảm xúc của chị sẽ tồi tệ đến mức nào đây? Chị sẽ chẳng bao giờ hay biết về cái chết của em, mà sẽ chỉ khắc khoải ngóng chờ em quay về. Nhiều năm đằng đẵng trôi qua, những cơn sóng tuyệt vọng sẽ giày vò chị, thế nhưng chị lại tiếp tục bị trói buộc bởi những niềm hy vọng le lói. Ôi! Chị gái yêu dấu của em, nỗi đau đớn bệnh hoạn của những kỳ vọng cứ mãi vỡ vụn trong tương lai của chị, đối với em, còn đáng sợ hơn cả cái chết. Nhưng may thay, chị còn có một người chồng yêu thương và những đứa trẻ vô cùng đáng yêu. Chị nhất định sẽ được hạnh phúc. Cầu xin Thượng đế ban phước cho chị, và mang lại cho chị cuộc sống bình an viên mãn!

Vị khách bất hạnh của em vẫn nhìn em bằng ánh mắt chan chứa sự đồng cảm và xót thương dịu dàng. Anh luôn cố gắng gieo vào lòng em niềm hy vọng, nói về sự sống như thể đó là một tài sản vô giá mà anh hằng trân trọng. Anh nhắc nhở em rằng, đã có biết bao nhà thám hiểm gặp phải tai nạn tương tự khi muốn chinh phục vùng biển hoang vu này. Bất chấp tình trạng kiệt quệ của chính mình, anh vẫn không ngừng truyền cho em những điềm báo của sự tươi sáng. Thậm chí, cả thủy thủ đoàn cũng bị cuốn vào sức mạnh từ tài hùng biện của anh. Mỗi khi anh cất lời, bóng đen tuyệt vọng dường như tan biến. Anh đánh thức sức sống mãnh liệt trong họ. Và khi đắm chìm trong giọng nói ấy, họ bắt đầu tin rằng những ngọn núi băng khổng lồ kia chỉ là những ụ đất vụn vặt, rồi sẽ tan biến trước ý chí sắt đá của con người. Thế nhưng, những ảo tưởng ấy chỉ tồn tại trong chốc lát. Mỗi ngày trôi qua, sự chờ đợi mỏi mòn lại đổ thêm vào lòng họ nỗi sợ hãi tột độ. Em đang thực sự lo sợ một cuộc nổi loạn sẽ nổ ra từ chính sự tuyệt vọng cùng cực này.

Ngày 5 tháng 9.

Một sự việc vô cùng kỳ lạ và thú vị vừa mới xảy ra, đến nỗi, dù biết rằng những trang thư này có lẽ sẽ vĩnh viễn không đến được tay chị, em vẫn không thể kiềm lòng mà phải ghi chép lại ngay lập tức.

Bốn bề quanh chúng em vẫn là những núi băng khổng lồ, và nguy cơ con tàu bị nghiền nát giữa những tảng băng va đập vào nhau vẫn luôn chực chờ. Cái lạnh cắt da cắt thịt đã cướp đi sinh mạng của nhiều đồng đội đáng thương, biến khung cảnh hoang tàn này thành nấm mồ vùi lấp họ. Sức khỏe của Frankenstein thì ngày một cạn kiệt. Mặc dù ngọn lửa của cơn sốt vẫn rừng rực cháy trong đôi mắt anh, nhưng thể xác anh đã rã rời. Mỗi khi bị đánh thức để cố gắng gượng dậy, anh lại nhanh chóng lịm đi, chìm vào trạng thái bất động, tưởng chừng như sức sống đã hoàn toàn thoát xác.

Trong bức thư trước, em có nhắc đến nỗi bất an về một cuộc nổi loạn. Sáng nay, khi em đang ngồi lặng nhìn khuôn mặt tái nhợt của bạn mình - đôi mắt anh nhắm nghiền, tay chân buông thõng vô hồn - thì nửa tá thủy thủ ập đến, đòi vào cabin. Họ bước vào, và người đứng đầu bắt đầu cất tiếng. Anh ta tuyên bố rằng anh ta cùng các đồng bạn được toàn thể thủy thủ đoàn cử làm đại diện, mang đến cho em một yêu cầu mà, xét trên mặt công lý, em không có quyền từ chối. Chúng em đang bị cầm tù giữa biển băng, và có thể sẽ chẳng bao giờ thoát ra được. Thế nhưng họ lo sợ rằng, giả sử một phép màu xảy ra, lớp băng tan vỡ và mở ra một lối thoát, em sẽ lại nổi máu liều lĩnh mà tiếp tục hành trình, dẫn dắt họ lao vào những hiểm nguy mới ngay sau khi vừa may mắn sống sót. Vì thế, họ yêu cầu em phải đưa ra một lời thề danh dự: nếu con tàu thoát khỏi lớp băng, em phải lập tức chuyển hướng, quay tàu về phía Nam.

Yêu cầu ấy khiến em vô cùng bối rối. Em chưa từng đánh mất hy vọng, cũng chưa bao giờ mường tượng đến chuyện quay đầu một khi con tàu được tự do. Nhưng xét về lẽ công bằng, hay thậm chí về khả năng thực thi, em có quyền gì mà từ chối họ cơ chứ? Ngay khi em đang chìm trong sự do dự chưa kịp trả lời, Frankenstein, người từ nãy đến giờ vẫn lặng im và tưởng chừng không còn chút sức lực nào để đoái hoài, đột nhiên bừng tỉnh. Đôi mắt anh rực sáng, hai má ửng hồng với một luồng sinh khí mãnh liệt vừa chợt lóe lên. Anh xoay người về phía những gã thủy thủ, và dõng dạc nói-

"Các anh đang nghĩ cái quái gì vậy? Các anh đang đòi hỏi điều gì từ vị thuyền trưởng của mình? Các anh định từ bỏ mục tiêu của mình một cách dễ dàng thế sao? Chẳng phải chính các anh đã gọi đây là một chuyến thám hiểm vinh quang đó ư? Tại sao nó lại vinh quang? Đâu phải vì con đường phía trước êm đềm, phẳng lặng như mặt biển phương Nam. Mà bởi vì hành trình này đầy rẫy chông gai và kinh hoàng. Bởi vì trước mỗi biến cố, lòng can đảm của các anh bị thách thức và khí phách của các anh được bộc lộ. Bởi vì cái chết luôn rình rập từng bước chân, và các anh buộc phải ngẩng cao đầu đương đầu và đập tan những hiểm nguy ấy! Chính những điều đó đã hun đúc nên vinh quang, biến chuyến đi này thành một sứ mệnh đáng tự hào. Rồi mai đây, các anh sẽ được xưng tụng là ân nhân của nhân loại, tên tuổi các anh sẽ được ngợi ca như những dũng sĩ dám kề vai sát cánh với tử thần vì danh dự và lợi ích của giống nòi. Thế nhưng giờ đây, nhìn xem, mới chớm thấy hiểm nguy, hay nói đúng hơn, mới phải đối mặt với thử thách kinh hoàng đầu tiên, các anh đã hèn nhát co rúm lại. Các anh thà cam chịu mang tiếng xấu muôn đời như những kẻ yếu đuối không chịu nổi cái lạnh lẽo và sự gian nan. Ôi, những linh hồn tội nghiệp, họ quá lạnh, nên họ đành phải rúc về xó bếp ấm áp của mình! Tại sao cơ chứ? Để làm được điều đó, các anh đâu cần phải tốn công chuẩn bị đến nhường này. Các anh đâu cần lặn lội ra tận chốn xa xôi này, rồi kéo tuột cả thuyền trưởng của mình xuống vũng lầy của sự tủi nhục và thất bại, chỉ để chứng minh cho cả thế giới thấy các anh là một lũ hèn nhát! Ôi! Hãy là những người đàn ông đích thực, hay thậm chí, hãy vượt lên cả tầm vóc của những người đàn ông bình thường! Hãy giữ vững lập trường và kiên định như những tảng đá vĩ đại. Lớp băng giá kia đâu được kết thành từ thứ vật chất cứng cỏi như trái tim các anh! Nó có thể tan chảy, nó sẽ không thể nào cản bước các anh, nếu ý chí các anh quyết tâm khuất phục nó. Đừng quay về với gia đình khi vết nhơ ô nhục vẫn còn hằn sâu trên trán. Hãy trở về như những người hùng đã oanh liệt chiến đấu và chiến thắng, những người anh hùng chưa bao giờ biết quay lưng lại với kẻ thù!"

Anh cất giọng nói, biến hóa vô cùng uyển chuyển để lột tả trọn vẹn từng cung bậc cảm xúc trong bài phát biểu của mình. Ánh mắt anh rực sáng lý tưởng vĩ đại và khí chất anh hùng. Chị hẳn sẽ tự hỏi liệu những gã đàn ông kia có bị lay động hay không. Họ chỉ biết trân trân nhìn nhau, câm nín không thốt nên lời. Thấy vậy, em liền lên tiếng bảo họ hãy lui ra và suy ngẫm thật kỹ những điều vừa nghe. Em hứa sẽ không ép buộc họ tiến xa hơn về phía Bắc nếu họ vẫn kịch liệt phản đối, nhưng em hy vọng rằng, sau khi suy nghĩ thấu đáo, lòng can đảm của họ sẽ được đánh thức.

Đám thủy thủ lui gót. Em quay sang người bạn của mình, nhưng anh đã rã rời chìm sâu vào sự kiệt quệ, dường như chút sinh khí cuối cùng cũng đã bị vắt kiệt.

Mọi chuyện rồi sẽ đi về đâu, em hoàn toàn không rõ. Nhưng em thà bỏ mạng nơi đây còn hơn phải quay về trong nỗi nhục nhã ê chề khi mục tiêu vẫn còn dang dở. Tuy nhiên, em e rằng định mệnh đã an bài. Những người đàn ông kia, nếu không được thôi thúc bởi lý tưởng về danh dự và vinh quang, sẽ chẳng bao giờ chịu đựng thêm được nghịch cảnh khốc liệt hiện tại.

Ngày 7 tháng 9.

Xúc xắc đã gieo. Em đành chấp nhận quay mũi tàu, nếu như cái chết không nuốt chửng chúng em trước. Vậy là mọi hoài bão của em đã bị nghiền nát bởi sự hèn nhát và nhu nhược. Em sẽ trở về tay trắng trong sự dốt nát và tuyệt vọng. Có lẽ phải cần đến một nguồn sức mạnh triết lý vĩ đại hơn những gì em đang có, để có thể nhẫn nhục chịu đựng sự bất công cay đắng này.

Ngày 12 tháng 9.

Mọi thứ đã kết thúc. Em đang trên đường trở về nước Anh. Em đã vĩnh viễn mất đi giấc mộng về vinh quang và sự cống hiến cho nhân loại. Và em cũng đã đánh mất người bạn tri kỷ của đời mình. Nhưng em sẽ cố gắng thuật lại chi tiết nhất những hoàn cảnh cay đắng này cho chị, chị gái yêu dấu của em. Và trên chuyến hành trình trở về quê hương, trở về bên chị, em sẽ không cho phép mình gục ngã trong tuyệt vọng.

Vào ngày 9 tháng 9, băng bắt đầu nứt ra. Những tiếng gầm rú đinh tai nhức óc tựa sấm sét vọng lại từ đằng xa, báo hiệu những núi băng khổng lồ đang nứt toác và vỡ vụn về mọi hướng. Chúng em rơi vào tình thế vô cùng nguy hiểm. Nhưng vì chẳng thể làm gì khác ngoài việc buông mình phó mặc cho số phận, em đành dồn hết tâm trí vào người khách bất hạnh. Bệnh tình của anh ấy đã trở nặng đến mức anh hoàn toàn nằm liệt giường. Lớp băng phía sau chúng em rạn nứt và bị xô dạt mạnh về phía Bắc. Một làn gió mát lạnh thổi tới từ phía Tây, và đến ngày 11, con đường tiến về phía Nam đã hoàn toàn rộng mở. Khi thủy thủ đoàn nhìn thấy điều đó, nhận ra cơ hội được quay về quê hương đã nắm chắc trong tay, họ đồng loạt phá lên reo hò sung sướng. Tiếng hò reo vang dội, ồn ào và kéo dài không dứt. Frankenstein đang thiu thiu ngủ liền bừng tỉnh. Anh hỏi em chuyện gì đang xảy ra. "Họ đang reo hò," em đáp, "vì chúng ta sắp sửa quay về nước Anh."

"Vậy anh thực sự quyết định quay về sao?"

"Than ôi! Vâng. Tôi không thể nhắm mắt ngó lơ yêu cầu của họ. Tôi không thể ép buộc họ lao vào chốn hiểm nguy trong sự miễn cưỡng được, nên tôi đành phải quay đầu."

"Cứ làm theo ý anh nếu anh muốn. Nhưng tôi thì không. Anh có quyền vứt bỏ mục tiêu của mình, nhưng sứ mệnh của tôi là do định mệnh sắp đặt, và tôi không dám chối bỏ nó. Thể xác tôi yếu ớt, nhưng chắc chắn những linh hồn đang dõi theo con đường báo thù này sẽ ban cho tôi sức mạnh." Nói đoạn, anh gồng mình định lao ra khỏi giường, nhưng chút sức tàn không cho phép anh làm thế. Anh ngã ngửa ra phía sau rồi lịm đi.

Rất lâu sau anh mới tỉnh lại. Có lúc em đã ngỡ sinh mệnh của anh hoàn toàn tắt lụi. Cuối cùng anh cũng hé mắt, nhưng hơi thở khó nhọc, đứt quãng, không thể thốt nên lời. Vị bác sĩ phẫu thuật ép anh uống một liều an thần, dặn dò chúng em phải để anh được hoàn toàn yên tĩnh. Đồng thời, ông cũng nói khẽ với em rằng người bạn của em chắc chắn sẽ không cầm cự được qua vài giờ nữa.

Bản án tử của anh ấy đã được tuyên định. Em chỉ biết ôm trọn nỗi xót xa và kiên nhẫn chờ đợi. Em ngồi lặng lẽ bên giường bệnh, dõi theo anh. Đôi mắt anh nhắm nghiền, em cứ ngỡ anh đã chìm vào giấc ngủ. Nhưng rồi anh cất tiếng gọi em bằng chất giọng thoi thóp, bảo em lại gần, và thì thào-"Than ôi! Sức mạnh mà tôi hằng dựa dẫm nay đã vỗ cánh bay đi. Tôi cảm nhận được cái chết đang đến rất gần, thế mà hắn, kẻ thù không đội trời chung, kẻ đã đày đọa tôi, có lẽ vẫn đang nhởn nhơ tồn tại. Walton, xin anh đừng nghĩ rằng trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời, tôi vẫn nuôi dưỡng lòng căm thù sục sôi hay khát khao báo thù rực cháy như tôi từng thổ lộ. Chỉ là tôi thấy mình có một lý do hoàn toàn chính đáng để mong muốn cái chết của hắn. Những ngày qua, tôi đã mải miết nhìn nhận lại những việc mình đã làm trong quá khứ. Và tôi nhận ra mình không có gì đáng trách. Trong một cơn cuồng vọng mê muội, tôi đã tạo ra một sinh vật có tri giác. Thế là tôi bị ràng buộc với hắn, phải có trách nhiệm đảm bảo cho hắn một cuộc sống ấm êm và hạnh phúc, miễn là điều đó nằm trong khả năng của tôi. Đó là bổn phận của tôi. Thế nhưng, có một điều khác còn quan trọng hơn thế gấp bội. Bổn phận của tôi đối với nhân loại đòi hỏi tôi phải đặt lên hàng đầu, bởi nó ảnh hưởng đến hạnh phúc hay sự thống khổ của vô vàn sinh mạng. Chính vì sự thôi thúc từ góc nhìn này, tôi đã kiên quyết cự tuyệt-và tôi đã hành động vô cùng đúng đắn-khi từ chối việc tạo ra một bạn đời cho con quái vật ấy. Bản chất của hắn đã bộc lộ rõ ràng một dã tâm tàn độc và sự ích kỷ vô song trong mọi tội ác. Hắn đã sát hại những người bạn thương yêu của tôi. Hắn đã nhẫn tâm hủy diệt những sinh linh mang trong mình tâm hồn tuyệt đẹp, hạnh phúc và đầy trí tuệ. Tôi thậm chí không dám chắc cơn khát máu điên cuồng của hắn sẽ dừng lại ở đâu. Bản thân hắn đã quá khốn khổ. Để ngăn hắn gieo rắc sự khốn khổ đó lên bất kỳ ai khác, hắn phải chết. Tiêu diệt hắn là nghĩa vụ thuộc về tôi, nhưng tôi đã chuốc lấy thất bại. Khi bị lòng hận thù ích kỷ và méo mó che mờ lý trí, tôi đã từng cầu xin anh gánh vác nốt công việc dang dở này. Và giờ đây, tôi tha thiết lặp lại thỉnh cầu đó, nhưng lần này là với một tâm hồn sáng suốt, được soi đường bởi lý trí và đạo lý.

"Thế nhưng, tôi không thể ích kỷ buộc anh phải vứt bỏ quê hương và những người thân thiết để dấn thân vào sứ mệnh này. Hơn nữa, giờ đây khi đang quay về nước Anh, cơ hội để anh đụng độ với hắn là vô cùng mong manh. Dù vậy, việc cân nhắc mọi khía cạnh và sự tự định lượng về ranh giới bổn phận của anh, tôi xin phó thác trọn vẹn lại cho anh. Những phán đoán và lý trí của tôi giờ đã bị bóng tối của cái chết làm cho nhiễu loạn. Tôi không dám bắt anh phải làm theo những gì tôi cho là đúng đắn, bởi biết đâu chính tôi vẫn đang bị sự cuồng si mù quáng dẫn vào nẻo sai lầm.

"Việc hắn có thể tiếp tục sống sót để trở thành cỗ máy gieo rắc tai ương khiến lòng tôi đau đáu không yên. Nhưng ở một khía cạnh khác, ngay lúc này đây, khi tôi đang đếm từng giây chờ đợi khoảnh khắc giải thoát, đó lại là giây phút hạnh phúc duy nhất mà tôi được nếm trải trong suốt bao năm ròng rã. Hình bóng của những người thân yêu đã khuất đang chập chờn lướt qua trước mắt, và tôi đang cuống cuồng lao đến để sà vào vòng tay của họ. Vĩnh biệt anh, Walton! Mong anh hãy tìm kiếm hạnh phúc trong sự bình yên thanh thản, và hãy tránh xa những tham vọng phù phiếm, ngay cả khi đó tưởng chừng chỉ là một khát khao vô hại muốn khẳng định bản thân qua khoa học và những phát kiến. Nhưng tại sao tôi lại thốt ra những lời này nhỉ? Chính tôi đã bị nghiền nát bởi những hoài bão ấy, thế nhưng, biết đâu một người khác lại có thể chạm tay tới thành công."

Giọng anh yếu dần đi theo từng nhịp thở. Cuối cùng, kiệt quệ sau mọi nỗ lực gượng ép, anh chìm hẳn vào tĩnh lặng. Khoảng nửa giờ sau, anh lại cố gắng thốt lên điều gì đó, nhưng vô vọng. Bàn tay anh chỉ kịp siết nhẹ lấy tay em đầy yếu ớt, đôi mắt anh khép lại vĩnh viễn, trong khi một nụ cười thanh thản, rạng rỡ khẽ lướt qua trên bờ môi nhợt nhạt.

Margaret, em còn biết thốt nên lời bình phẩm nào trước sự ra đi vội vã của một linh hồn kiêu hãnh và vinh quang đến nhường này? Em phải nói sao để chị thấu cảm được tận cùng chiều sâu của nỗi bi thương đang giằng xé trong em? Mọi lời lẽ em có thể thốt ra lúc này đều trở nên quá đỗi nhạt nhòa và yếu ớt. Nước mắt em tuôn rơi ướt đẫm. Trí óc em bị bủa vây bởi một đám mây đen kịt của sự tuyệt vọng khôn cùng. Nhưng em đang trên hành trình trở về nước Anh. Tại nơi đó, có lẽ em sẽ tìm thấy cho mình chút niềm an ủi le lói.

Em buộc phải ngừng bút. Những âm thanh văng vẳng kia đang báo hiệu điều gì thế này? Bây giờ đã là nửa đêm. Gió chỉ mơn man thổi nhẹ, lính gác trên boong tưởng chừng như đang đứng bất động. Lại một lần nữa! Có một âm thanh gì đó nghe rờn rợn giống tiếng người, nhưng lại khàn đục và quái gở hơn nhiều. Âm thanh ấy phát ra từ chính căn cabin nơi thi hài của Frankenstein đang được quàn lại. Em phải đứng dậy và đến đó kiểm tra ngay lập tức. Chúc chị ngủ ngon, chị gái yêu dấu của em.

Lạy Chúa! Một cảnh tượng thật kinh hoàng vừa mới diễn ra! Em vẫn còn choáng váng khi nhớ lại. Em hầu như không biết mình có đủ sức để kể chi tiết hay không; thế nhưng câu chuyện mà em đã ghi chép lại sẽ chẳng thể trọn vẹn nếu thiếu đi hồi kết bi thương và đáng kinh ngạc này.

Em bước vào cabin, nơi đang an nghỉ thi hài của người bạn đáng kính và bạc mệnh. Phủ bóng lên anh ấy là một hình thù mà em không tài nào tìm được từ ngữ để diễn tả; một vóc dáng khổng lồ, nhưng thô kệch và vặn vẹo dị dạng. Khi hắn cúi xuống cỗ quan tài, khuôn mặt bị che khuất bởi những lọn tóc dài xơ xác; nhưng một bàn tay khổng lồ vươn ra, mang màu sắc và kết cấu tựa như xác ướp. Nghe thấy tiếng bước chân em đến gần, hắn ngừng thốt ra những tiếng nấc nghẹn ngào của sự đau buồn và kinh hoàng, rồi lao về phía cửa sổ. Chưa bao giờ em chứng kiến một khuôn mặt nào khủng khiếp đến thế, một sự gớm ghiếc đến buồn nôn nhưng lại gieo rắc nỗi kinh hoàng tột độ. Em bất giác nhắm nghiền mắt lại, cố gắng nhớ xem bổn phận của mình đối với kẻ hủy diệt này là gì. Em cất tiếng gọi hắn ở lại.

Hắn khựng lại, nhìn em với vẻ ngạc nhiên; rồi một lần nữa quay về phía hình hài vô hồn của đấng sáng tạo ra mình, hắn dường như quên bẵng sự hiện diện của em. Mọi nét mặt, mọi cử chỉ của hắn dường như đang bị kích động bởi cơn thịnh nộ dữ dội nhất của một niềm đam mê không thể kiểm soát.

"Đó cũng là nạn nhân của ta!" hắn kêu lên; "khi sát hại ngài, tội ác của ta đã được hoàn tất; chuỗi ngày khốn khổ trong sự tồn tại của ta đã đi đến hồi kết! Ôi, Frankenstein! Đấng sáng tạo rộng lượng và quên mình! Giờ đây ta cầu xin ngài tha thứ thì còn ích gì nữa? Ta, kẻ đã tàn phá ngài không thể cứu vãn bằng cách cướp đi tất cả những gì ngài yêu thương. Than ôi! Ngài đã lạnh lẽo; ngài chẳng thể trả lời ta nữa rồi."

Giọng hắn dường như nghẹn lại. Những thôi thúc ban đầu, từng nhắc nhở em về bổn phận phải tuân theo di nguyện cuối cùng của người bạn quá cố là tiêu diệt kẻ thù của anh ấy, giờ đây lại bị kìm hãm bởi sự đan xen giữa lòng hiếu kỳ và sự trắc ẩn. Em tiến lại gần sinh vật khổng lồ ấy; em chẳng dám ngước nhìn khuôn mặt hắn thêm lần nào nữa, bởi có một thứ gì đó vô cùng đáng sợ và không thuộc về cõi trần này toát ra từ vẻ ngoài gớm ghiếc của hắn. Em cố lên tiếng, nhưng những từ ngữ vụt tắt trên môi. Con quái vật tiếp tục thốt ra những lời tự trách móc điên dại và rời rạc. Cuối cùng, trong một khoảng lặng giữa cơn bão xúc cảm của hắn, em cũng gom đủ can đảm để cất lời: "Sự ăn năn của mi," em nói, "bây giờ là thừa thãi. Nếu mi chịu lắng nghe tiếng nói của lương tâm, và chú ý đến những vết chích của sự hối hận, trước khi mi đẩy sự trả thù ma quỷ của mình đến cực điểm này, thì Frankenstein hẳn vẫn còn sống."

"Và ngài đang mơ sao?" con ác quỷ đáp; "ngài có nghĩ rằng lúc đó tôi không chết mòn trong sự thống khổ và hối hận sao? - Ngài ấy," hắn tiếp tục, chỉ vào cái xác, "ngài ấy không phải chịu đựng nhiều hơn khi hoàn tất hành động đó; - ôi! Chẳng bằng một phần mười ngàn nỗi thống khổ mà tôi phải gánh chịu trong suốt quá trình đằng đẵng thực thi nó. Một sự ích kỷ đáng sợ đã hối thúc tôi tiến lên, trong khi trái tim tôi bị đầu độc bởi sự hối hận. Các người nghĩ rằng những tiếng rên rỉ của Clerval là âm nhạc lọt vào tai tôi sao? Trái tim tôi vốn được nhào nặn để nhạy cảm với tình yêu và sự cảm thông; thế nhưng, khi bị sự khốn khổ bóp méo thành sự sa đọa và lòng căm thù, nó đã không thể chịu đựng được bạo lực của sự đổi thay ấy mà không trải qua sự tra tấn mà ngài thậm chí chẳng thể tưởng tượng nổi.

"Sau cái chết của Clerval, tôi trở về Thụy Sĩ, trái tim tan nát và gục ngã. Tôi thương hại Frankenstein; sự thương hại ấy lên đến mức kinh hoàng: tôi ghê tởm chính bản thân mình. Nhưng khi phát hiện ra rằng ngài ấy - vừa là tác giả của sự tồn tại của tôi, vừa là cội nguồn của những sự tra tấn không thể nói thành lời - lại dám hy vọng vào hạnh phúc; rằng trong khi ngài ấy trút sự khốn khổ và tuyệt vọng lên đầu tôi, ngài ấy lại tìm kiếm thú vui riêng trong những cảm xúc và đam mê mà tôi mãi mãi bị cấm đoán, thì sự đố kỵ bất lực và nỗi phẫn nộ cay đắng đã lấp đầy tôi bằng một cơn khát trả thù vô độ. Tôi nhớ lại lời đe dọa của mình, và quyết tâm rằng nó phải được hoàn thành. Tôi biết bản thân đang tự rước lấy một sự tra tấn chết người; nhưng tôi là nô lệ, chứ chẳng phải chủ nhân của cái thôi thúc mờ ám ấy, thứ mà tôi ghê tởm nhưng lại không thể không tuân theo. Thế nhưng khi cô ấy chết! - không, khi đó tôi không hề khốn khổ. Tôi đã rũ bỏ mọi cảm xúc, khuất phục mọi sự thống khổ để đắm chìm trong sự dư thừa của nỗi tuyệt vọng. Kể từ đó cái ác trở thành cái thiện của tôi. Bị thúc giục đi xa đến vậy, tôi không có lựa chọn nào khác ngoài việc uốn nắn bản chất của mình theo thứ nguyên tố mà tôi đã tự nguyện lựa chọn. Sự hoàn thành thiết kế ma quỷ của tôi trở thành một niềm đam mê vô độ. Và giờ thì nó đã kết thúc; đó là nạn nhân cuối cùng của tôi!"

Ban đầu, em bị xúc động bởi những biểu hiện khốn khổ của hắn; thế nhưng khi nhớ lại những gì Frankenstein đã cảnh báo về tài hùng biện và sức thuyết phục của hắn, và khi đưa mắt nhìn về phía hình hài vô hồn của người bạn mình, sự phẫn nộ lại bùng lên trong em. "Đồ khốn!" em nói, "thật tốt khi mi đến đây để rên rỉ về sự hoang tàn mà mi đã tạo ra. Mi ném một ngọn đuốc vào một tòa nhà, và khi chúng bị thiêu rụi, mi ngồi giữa đống đổ nát mà than khóc cho sự sụp đổ. Tên ác quỷ đạo đức giả! Nếu người mà mi đang than khóc vẫn còn sống, thì ngài ấy vẫn sẽ là mục tiêu, ngài ấy sẽ lại trở thành con mồi cho sự trả thù đáng nguyền rủa của mi. Không phải mi đang cảm thấy thương hại đâu; mi chỉ than khóc vì nạn nhân của sự ác tâm đã thoát khỏi nanh vuốt của mi mà thôi."

"Ôi, không phải như vậy - không phải như vậy," sinh vật ngắt lời; "thế nhưng đó hẳn là ấn tượng truyền đến ngài qua những gì có vẻ là ý nghĩa từ những hành động của tôi. Thế nhưng tôi không tìm kiếm sự đồng cảm trong nỗi khốn khổ của mình. Không một sự đồng cảm nào tôi có thể tìm thấy. Khi tôi lần đầu tiên khao khát nó, đó là tình yêu dành cho đức hạnh, là những cảm xúc hạnh phúc và tình cảm lấp đầy toàn bộ sinh mệnh mà tôi ước ao được sẻ chia. Nhưng bây giờ, khi đức hạnh đối với tôi chỉ còn là một cái bóng, và hạnh phúc cùng tình cảm đã biến thành sự tuyệt vọng cay đắng đáng ghê tởm, tôi nên tìm kiếm sự đồng cảm trong điều gì đây? Tôi bằng lòng chịu đựng một mình, chừng nào những nỗi đau khổ này còn kéo dài: khi tôi chết, tôi thỏa mãn rằng sự ghê tởm và sỉ nhục sẽ đè nặng lên ký ức về tôi. Đã có một thời mộng tưởng của tôi được xoa dịu bằng những giấc mơ về đức hạnh, về danh tiếng, và về sự tận hưởng. Đã có một thời tôi ôm ấp hy vọng viển vông rằng sẽ gặp được những sinh mệnh chịu tha thứ cho hình hài bên ngoài của tôi, sẽ yêu thương tôi vì những phẩm chất xuất sắc mà tôi có khả năng mang lại. Tôi đã được nuôi dưỡng bằng những suy nghĩ cao cả về danh dự và sự tận tâm. Nhưng bây giờ, sự sa đọa đã hạ thấp tôi xuống dưới cả loài động vật hèn hạ nhất. Không một tội ác nào, không một tai họa nào, không một ác tâm hay sự khốn khổ nào có thể sánh được với những gì tôi gánh chịu. Khi điểm lại danh sách khủng khiếp về những việc làm của mình, tôi không thể tin rằng tôi lại chính là kẻ mà tâm trí đã từng tràn ngập những tầm nhìn tuyệt mỹ và siêu việt về vẻ đẹp cùng sự uy nghi của lòng thiện lương. Nhưng quả thực là như vậy; thiên thần sa ngã đã hóa thành một con ác quỷ nham hiểm. Thế nhưng, ngay cả kẻ thù đó của Chúa và con người cũng có bạn bè và cộng sự trong sự tàn lụi của hắn; còn tôi thì hoàn toàn đơn độc.

"Ngài, người gọi Frankenstein là bạn, dường như đã tỏ tường về những tội ác của tôi và những bất hạnh của ngài ấy. Nhưng, trong những chi tiết ngài ấy đã kể, ngài ấy không thể tóm lược được những giờ phút và tháng ngày khốn khổ mà tôi đã phải chịu đựng, hao mòn trong những đam mê bất lực. Bởi vì trong khi tiêu diệt những hy vọng của ngài ấy, tôi đã không làm thỏa mãn những ham muốn của chính mình. Chúng vẫn mãi cháy bỏng và khao khát; tôi vẫn thèm khát tình yêu và sự bầu bạn, thế nhưng vẫn bị hắt hủi. Liệu có sự bất công nào trong điều này sao? Phải chăng tôi bị coi là tội phạm duy nhất, khi mà toàn bộ nhân loại đã phạm tội với tôi? Tại sao ngài không căm ghét Felix, kẻ đã đuổi người bạn của mình khỏi cửa với sự khinh miệt? Tại sao ngài không chửi rủa gã nhà quê đã tìm cách sát hại ân nhân cứu mạng đứa con của hắn? Không, họ là những sinh mệnh đức hạnh và không tì vết! Còn tôi, kẻ khốn khổ và bị ruồng bỏ, lại là một phế phẩm, để bị hắt hủi, bị đá, và bị chà đạp. Ngay cả bây giờ máu tôi vẫn sôi lên khi nhớ lại sự bất công tàn nhẫn này.

"Nhưng quả thực, tôi là một kẻ khốn khổ. Tôi đã sát hại những người đáng yêu và không nơi nương tựa; tôi đã bóp cổ những người vô tội khi họ đang say giấc, và siết nghẹt đến chết cổ họng của kẻ chưa từng làm hại tôi hay bất kỳ sinh vật sống nào khác. Tôi đã đày đọa đấng sáng tạo của mình - mẫu hình tinh túy của tất cả những gì xứng đáng với tình yêu và sự ngưỡng mộ giữa loài người - vào sự khốn khổ; tôi đã truy đuổi ngài ấy cho đến tận sự hủy hoại không thể cứu vãn này. Ngài ấy nằm đó, trắng bệch và lạnh lẽo trong cái chết. Ngài căm ghét tôi; nhưng sự ghê tởm của ngài không thể sánh bằng thứ mà tôi dành cho chính bản thân mình. Tôi nhìn vào đôi bàn tay đã thực hiện tội ác; tôi nghĩ về trái tim nơi thai nghén những mưu đồ tăm tối, và khao khát cái khoảnh khắc khi chúng vĩnh viễn không còn hiện hữu trước mắt tôi, khi nó không còn ám ảnh tâm trí tôi thêm một lần nào nữa.

"Đừng sợ rằng tôi sẽ là công cụ của những tai họa trong tương lai. Công việc của tôi gần như đã hoàn tất. Cái chết của ngài hay bất kỳ ai khác đều không cần thiết để khép lại chuỗi ngày tồn tại của tôi, cũng như hoàn thành những gì phải được hoàn thành; thứ nó đòi hỏi chính là mạng sống của tôi. Đừng nghĩ rằng tôi sẽ chần chừ trong việc thực hiện sự hy sinh này. Tôi sẽ rời khỏi con tàu của ngài trên chiếc bè băng đã đưa tôi đến đây, và sẽ tìm kiếm cực Bắc xa xăm nhất của địa cầu; tôi sẽ tự dựng lên giàn thiêu của mình, và thiêu rụi cái hình hài khốn khổ này thành tro bụi, để tàn tích của nó không thể mang lại chút manh mối nào cho bất kỳ kẻ tò mò và báng bổ nào muốn tạo ra một tạo vật khác giống như tôi đã từng. Tôi sẽ chết. Tôi sẽ không còn cảm nhận những nỗi thống khổ đang thiêu đốt mình lúc này, hay trở thành con mồi của những cảm xúc chưa được thỏa mãn, thế nhưng chưa thể dập tắt. Ngài ấy đã chết, người đã gọi tôi vào cõi đời; và khi tôi không còn nữa, ký quy về cả hai chúng tôi sẽ nhanh chóng chìm vào quên lãng. Tôi sẽ không còn nhìn thấy mặt trời hay những vì sao, hay cảm nhận gió đùa trên má mình. Ánh sáng, cảm nhận, và giác quan, tất cả sẽ trôi qua; và trong tình trạng này tôi phải tìm thấy niềm hạnh phúc của mình. Vài năm trước, khi những hình ảnh mà thế giới này mang lại lần đầu tiên mở ra trước mắt, khi tôi cảm nhận được hơi ấm cổ vũ của mùa hè, lắng nghe tiếng xào xạc của những chiếc lá và tiếng hót líu lo của những chú chim, và coi chúng là tất cả đối với mình, tôi hẳn đã khóc nếu phải chết; nhưng giờ đây, nó lại là niềm an ủi duy nhất của tôi. Bị làm ô uế bởi những tội ác, và bị giày vò bởi sự hối hận cay đắng nhất, tôi có thể tìm thấy sự bình yên ở đâu ngoài cái chết?

"Vĩnh biệt! Tôi rời xa ngài, và ngài chính là con người cuối cùng mà đôi mắt này còn được nhìn thấy. Vĩnh biệt, Frankenstein! Nếu ngài vẫn còn sống, và vẫn ấp ủ khao khát trả thù tôi, thì nó sẽ được thỏa mãn trọn vẹn trong sự sống của tôi hơn là trong cái chết. Nhưng không phải như vậy; ngài đã tìm kiếm sự tuyệt diệt của tôi, để tôi không thể gây ra thêm bất kỳ sự khốn khổ lớn lao nào nữa; và nếu như thế, theo một phương thức nào đó mà tôi không biết, ngài vẫn chưa ngừng suy nghĩ và cảm nhận, ngài không khao khát mạng sống của tôi vì sự khốn khổ của chính tôi. Dù ngài đã bị đày đọa như thế nào, sự thống khổ của tôi vẫn vượt xa ngài; vì vết chích cay đắng của sự hối hận sẽ không ngừng mưng mủ trong những vết thương của tôi cho đến khi cái chết khép lại chúng mãi mãi.

"Nhưng sớm thôi," hắn khóc, với một sự hăng hái buồn bã và trang nghiêm, "tôi sẽ chết, và những gì tôi đang cảm thấy sẽ không bao giờ còn được cảm nhận nữa. Sớm thôi những nỗi khốn khổ rực cháy này sẽ bị dập tắt. Tôi sẽ bước lên giàn thiêu của mình một cách đắc thắng, và hân hoan trong nỗi đau đớn của những ngọn lửa tra tấn. Ánh sáng của đám cháy đó sẽ tàn lụi; tro cốt của tôi sẽ bị gió cuốn xuống biển khơi. Linh hồn tôi sẽ ngủ yên trong sự bình lặng; hay nếu nó suy nghĩ, chắc chắn nó sẽ không suy nghĩ như thế này. Vĩnh biệt."

Hắn lao ra khỏi cửa sổ cabin khi vừa dứt lời, đáp xuống chiếc bè băng nằm sát bên con tàu. Hắn nhanh chóng bị những con sóng cuốn đi, rồi chìm lấp vào bóng tối và khoảng không xa xăm mù mịt.

KẾT THÚC.

CHAPTER VII.

My present situation was one in which all voluntary thought was swallowed up and lost. I was hurried away by fury; revenge alone endowed me with strength and composure; it modelled my feelings, and allowed me to be calculating and calm, at periods when otherwise delirium or death would have been my portion.

My first resolution was to quit Geneva for ever; my country, which, when I was happy and beloved, was dear to me, now, in my adversity, became hateful. I provided myself with a sum of money, together with a few jewels which had belonged to my mother, and departed.

And now my wanderings began, which are to cease but with life. I have traversed a vast portion of the earth, and have endured all the hardships which travellers, in deserts and barbarous countries, are wont to meet. How I have lived I hardly know; many times have I stretched my failing limbs upon the sandy plain, and prayed for death. But revenge kept me alive; I dared not die, and leave my adversary in being.

When I quitted Geneva, my first labour was to gain some clue by which I might trace the steps of my fiendish enemy. But my plan was unsettled; and I wandered many hours around the confines of the town, uncertain what path I should pursue. As night approached, I found myself at the entrance of the cemetery where William, Elizabeth, and my father, reposed. I entered it, and approached the tomb which marked their graves. Every thing was silent, except the leaves of the trees, which were gently agitated by the wind; the night was nearly dark; and the scene would have been solemn and affecting even to an uninterested observer. The spirits of the departed seemed to flit around, and to cast a shadow, which was felt but seen not, around the head of the mourner.

The deep grief which this scene had at first excited quickly gave way to rage and despair. They were dead, and I lived; their murderer also lived, and to destroy him I must drag out my weary existence. I knelt on the grass, and kissed the earth, and with quivering lips exclaimed, “By the sacred earth on which I kneel, by the shades that wander near me, by the deep and eternal grief that I feel, I swear; and by thee, O Night, and by the spirits that preside over thee, I swear to pursue the dæmon, who caused this misery, until he or I shall perish in mortal conflict. For this purpose I will preserve my life: to execute this dear revenge, will I again behold the sun, and tread the green herbage of earth, which otherwise should vanish from my eyes for ever. And I call on you, spirits of the dead; and on you, wandering ministers of vengeance, to aid and conduct me in my work. Let the cursed and hellish monster drink deep of agony; let him feel the despair that now torments me.”

I had begun my adjuration with solemnity, and an awe which almost assured me that the shades of my murdered friends heard and approved my devotion; but the furies possessed me as I concluded, and rage choaked my utterance.

I was answered through the stillness of night by a loud and fiendish laugh. It rung on my ears long and heavily; the mountains re-echoed it, and I felt as if all hell surrounded me with mockery and laughter. Surely in that moment I should have been possessed by phrenzy, and have destroyed my miserable existence, but that my vow was heard, and that I was reserved for vengeance. The laughter died away: when a well-known and abhorred voice, apparently close to my ear, addressed me in an audible whisper-“I am satisfied: miserable wretch! you have determined to live, and I am satisfied.”

I darted towards the spot from which the sound proceeded; but the devil eluded my grasp. Suddenly the broad disk of the moon arose, and shone full upon his ghastly and distorted shape, as he fled with more than mortal speed.

I pursued him; and for many months this has been my task. Guided by a slight clue, I followed the windings of the Rhone, but vainly. The blue Mediterranean appeared; and, by a strange chance, I saw the fiend enter by night, and hide himself in a vessel bound for the Black Sea. I took my passage in the same ship; but he escaped, I know not how.

Amidst the wilds of Tartary and Russia, although he still evaded me, I have ever followed in his track. Sometimes the peasants, scared by this horrid apparition, informed me of his path; sometimes he himself, who feared that if I lost all trace I should despair and die, often left some mark to guide me. The snows descended on my head, and I saw the print of his huge step on the white plain. To you first entering on life, to whom care is new, and agony unknown, how can you understand what I have felt, and still feel? Cold, want, and fatigue, were the least pains which I was destined to endure; I was cursed by some devil, and carried about with me my eternal hell; yet still a spirit of good followed and directed my steps, and, when I most murmured, would suddenly extricate me from seemingly insurmountable difficulties. Sometimes, when nature, overcome by hunger, sunk under the exhaustion, a repast was prepared for me in the desert, that restored and inspirited me. The fare was indeed coarse, such as the peasants of the country ate; but I may not doubt that it was set there by the spirits that I had invoked to aid me. Often, when all was dry, the heavens cloudless, and I was parched by thirst, a slight cloud would bedim the sky, shed the few drops that revived me, and vanish.

I followed, when I could, the courses of the rivers; but the dæmon generally avoided these, as it was here that the population of the country chiefly collected. In other places human beings were seldom seen; and I generally subsisted on the wild animals that crossed my path. I had money with me, and gained the friendship of the villagers by distributing it, or bringing with me some food that I had killed, which, after taking a small part, I always presented to those who had provided me with fire and utensils for cooking.

My life, as it passed thus, was indeed hateful to me, and it was during sleep alone that I could taste joy. O blessed sleep! often, when most miserable, I sank to repose, and my dreams lulled me even to rapture. The spirits that guarded me had provided these moments, or rather hours, of happiness, that I might retain strength to fulfil my pilgrimage. Deprived of this respite, I should have sunk under my hardships. During the day I was sustained and inspirited by the hope of night: for in sleep I saw my friends, my wife, and my beloved country; again I saw the benevolent countenance of my father, heard the silver tones of my Elizabeth’s voice, and beheld Clerval enjoying health and youth. Often, when wearied by a toilsome march, I persuaded myself that I was dreaming until night should come, and that I should then enjoy reality in the arms of my dearest friends. What agonizing fondness did I feel for them! how did I cling to their dear forms, as sometimes they haunted even my waking hours, and persuade myself that they still lived! At such moments vengeance, that burned within me, died in my heart, and I pursued my path towards the destruction of the dæmon, more as a task enjoined by heaven, as the mechanical impulse of some power of which I was unconscious, than as the ardent desire of my soul.

What his feelings were whom I pursued, I cannot know. Sometimes, indeed, he left marks in writing on the barks of the trees, or cut in stone, that guided me, and instigated my fury. “My reign is not yet over,” (these words were legible in one of these inscriptions); “you live, and my power is complete. Follow me; I seek the everlasting ices of the north, where you will feel the misery of cold and frost, to which I am impassive. You will find near this place, if you follow not too tardily, a dead hare; eat, and be refreshed. Come on, my enemy; we have yet to wrestle for our lives; but many hard and miserable hours must you endure, until that period shall arrive.”

Scoffing devil! Again do I vow vengeance; again do I devote thee, miserable fiend, to torture and death. Never will I omit my search, until he or I perish; and then with what ecstacy shall I join my Elizabeth, and those who even now prepare for me the reward of my tedious toil and horrible pilgrimage.

As I still pursued my journey to the northward, the snows thickened, and the cold increased in a degree almost too severe to support. The peasants were shut up in their hovels, and only a few of the most hardy ventured forth to seize the animals whom starvation had forced from their hiding places to seek for prey. The rivers were covered with ice, and no fish could be procured; and thus I was cut off from my chief article of maintenance.

The triumph of my enemy increased with the difficulty of my labours. One inscription that he left was in these words: “Prepare! your toils only begin: wrap yourself in furs, and provide food, for we shall soon enter upon a journey where your sufferings will satisfy my everlasting hatred.”

My courage and perseverance were invigorated by these scoffing words; I resolved not to fail in my purpose; and, calling on heaven to support me, I continued with unabated fervour to traverse immense deserts, until the ocean appeared at a distance, and formed the utmost boundary of the horizon. Oh! how unlike it was to the blue seas of the south! Covered with ice, it was only to be distinguished from land by its superior wildness and ruggedness. The Greeks wept for joy when they beheld the Mediterranean from the hills of Asia, and hailed with rapture the boundary of their toils. I did not weep; but I knelt down, and, with a full heart, thanked my guiding spirit for conducting me in safety to the place where I hoped, notwithstanding my adversary’s gibe, to meet and grapple with him.

Some weeks before this period I had procured a sledge and dogs, and thus traversed the snows with inconceivable speed. I know not whether the fiend possessed the same advantages; but I found that, as before I had daily lost ground in the pursuit, I now gained on him; so much so, that when I first saw the ocean, he was but one day’s journey in advance, and I hoped to intercept him before he should reach the beach. With new courage, therefore, I pressed on, and in two days arrived at a wretched hamlet on the seashore. I inquired of the inhabitants concerning the fiend, and gained accurate information. A gigantic monster, they said, had arrived the night before, armed with a gun and many pistols; putting to flight the inhabitants of a solitary cottage, through fear of his terrific appearance. He had carried off their store of winter food, and, placing it in a sledge, to draw which he had seized on a numerous drove of trained dogs, he had harnessed them, and the same night, to the joy of the horror-struck villagers, had pursued his journey across the sea in a direction that led to no land; and they conjectured that he must speedily be destroyed by the breaking of the ice, or frozen by the eternal frosts.

On hearing this information, I suffered a temporary access of despair. He had escaped me; and I must commence a destructive and almost endless journey across the mountainous ices of the ocean,-amidst cold that few of the inhabitants could long endure, and which I, the native of a genial and sunny climate, could not hope to survive. Yet at the idea that the fiend should live and be triumphant, my rage and vengeance returned, and, like a mighty tide, overwhelmed every other feeling. After a slight repose, during which the spirits of the dead hovered round, and instigated me to toil and revenge, I prepared for my journey.

I exchanged my land sledge for one fashioned for the inequalities of the frozen ocean; and, purchasing a plentiful stock of provisions, I departed from land.

I cannot guess how many days have passed since then; but I have endured misery, which nothing but the eternal sentiment of a just retribution burning within my heart could have enabled me to support. Immense and rugged mountains of ice often barred up my passage, and I often heard the thunder of the ground sea, which threatened my destruction. But again the frost came, and made the paths of the sea secure.

By the quantity of provision which I had consumed I should guess that I had passed three weeks in this journey; and the continual protraction of hope, returning back upon the heart, often wrung bitter drops of despondency and grief from my eyes. Despair had indeed almost secured her prey, and I should soon have sunk beneath this misery; when once, after the poor animals that carried me had with incredible toil gained the summit of a sloping ice mountain, and one sinking under his fatigue died, I viewed the expanse before me with anguish, when suddenly my eye caught a dark speck upon the dusky plain. I strained my sight to discover what it could be, and uttered a wild cry of ecstacy when I distinguished a sledge, and the distorted proportions of a well-known form within. Oh! with what a burning gush did hope revisit my heart! warm tears filled my eyes, which I hastily wiped away, that they might not intercept the view I had of the dæmon; but still my sight was dimmed by the burning drops, until, giving way to the emotions that oppressed me, I wept aloud.

But this was not the time for delay; I disencumbered the dogs of their dead companion, gave them a plentiful portion of food; and, after an hour’s rest, which was absolutely necessary, and yet which was bitterly irksome to me, I continued my route. The sledge was still visible; nor did I again lose sight of it, except at the moments when for a short time some ice rock concealed it with its intervening crags. I indeed perceptibly gained on it; and when, after nearly two days’ journey, I beheld my enemy at no more than a mile distant, my heart bounded within me.

But now, when I appeared almost within grasp of my enemy, my hopes were suddenly extinguished, and I lost all trace of him more utterly than I had ever done before. A ground sea was heard; the thunder of its progress, as the waters rolled and swelled beneath me, became every moment more ominous and terrific. I pressed on, but in vain. The wind arose; the sea roared; and, as with the mighty shock of an earthquake, it split, and cracked with a tremendous and overwhelming sound. The work was soon finished: in a few minutes a tumultuous sea rolled between me and my enemy, and I was left drifting on a scattered piece of ice, that was continually lessening, and thus preparing for me a hideous death.

In this manner many appalling hours passed; several of my dogs died; and I myself was about to sink under the accumulation of distress, when I saw your vessel riding at anchor, and holding forth to me hopes of succour and life. I had no conception that vessels ever came so far north, and was astounded at the sight. I quickly destroyed part of my sledge to construct oars; and by these means was enabled, with infinite fatigue, to move my ice-raft in the direction of your ship. I had determined, if you were going southward, still to trust myself to the mercy of the seas, rather than abandon my purpose. I hoped to induce you to grant me a boat with which I could still pursue my enemy. But your direction was northward. You took me on board when my vigour was exhausted, and I should soon have sunk under my multiplied hardships into a death, which I still dread,-for my task is unfulfilled.

Oh! when will my guiding spirit, in conducting me to the dæmon, allow me the rest I so much desire; or must I die, and he yet live? If I do, swear to me, Walton, that he shall not escape; that you will seek him, and satisfy my vengeance in his death. Yet, do I dare ask you to undertake my pilgrimage, to endure the hardships that I have undergone? No; I am not so selfish. Yet, when I am dead, if he should appear; if the ministers of vengeance should conduct him to you, swear that he shall not live-swear that he shall not triumph over my accumulated woes, and live to make another such a wretch as I am. He is eloquent and persuasive; and once his words had even power over my heart: but trust him not. His soul is as hellish as his form, full of treachery and fiend-like malice. Hear him not; call on the manes of William, Justine, Clerval, Elizabeth, my father, and of the wretched Victor, and thrust your sword into his heart. I will hover near, and direct the steel aright.

Walton, in continuation.

August 26th, 17-.

You have read this strange and terrific story, Margaret; and do you not feel your blood congealed with horror, like that which even now curdles mine? Sometimes, seized with sudden agony, he could not continue his tale; at others, his voice broken, yet piercing, uttered with difficulty the words so replete with agony. His fine and lovely eyes were now lighted up with indignation, now subdued to downcast sorrow, and quenched in infinite wretchedness. Sometimes he commanded his countenance and tones, and related the most horrible incidents with a tranquil voice, suppressing every mark of agitation; then, like a volcano bursting forth, his face would suddenly change to an expression of the wildest rage, as he shrieked out imprecations on his persecutor.

His tale is connected, and told with an appearance of the simplest truth; yet I own to you that the letters of Felix and Safie, which he shewed me, and the apparition of the monster, seen from our ship, brought to me a greater conviction of the truth of his narrative than his asseverations, however earnest and connected. Such a monster has then really existence; I cannot doubt it; yet I am lost in surprise and admiration. Sometimes I endeavoured to gain from Frankenstein the particulars of his creature’s formation; but on this point he was impenetrable.

“Are you mad, my friend?” said he, “or whither does your senseless curiosity lead you? Would you also create for yourself and the world a demoniacal enemy? Or to what do your questions tend? Peace, peace! learn my miseries, and do not seek to increase your own.”

Frankenstein discovered that I made notes concerning his history: he asked to see them, and then himself corrected and augmented them in many places; but principally in giving the life and spirit to the conversations he held with his enemy. “Since you have preserved my narration,” said he, “I would not that a mutilated one should go down to posterity.”

Thus has a week passed away, while I have listened to the strangest tale that ever imagination formed. My thoughts, and every feeling of my soul, have been drunk up by the interest for my guest, which this tale, and his own elevated and gentle manners have created. I wish to soothe him; yet can I counsel one so infinitely miserable, so destitute of every hope of consolation, to live? Oh, no! the only joy that he can now know will be when he composes his shattered feelings to peace and death. Yet he enjoys one comfort, the offspring of solitude and delirium: he believes, that, when in dreams he holds converse with his friends, and derives from that communion consolation for his miseries, or excitements to his vengeance, that they are not the creations of his fancy, but the real beings who visit him from the regions of a remote world. This faith gives a solemnity to his reveries that render them to me almost as imposing and interesting as truth.

Our conversations are not always confined to his own history and misfortunes. On every point of general literature he displays unbounded knowledge, and a quick and piercing apprehension. His eloquence is forcible and touching; nor can I hear him, when he relates a pathetic incident, or endeavours to move the passions of pity or love, without tears. What a glorious creature must he have been in the days of his prosperity, when he is thus noble and godlike in ruin. He seems to feel his own worth, and the greatness of his fall.

“When younger,” said he, “I felt as if I were destined for some great enterprise. My feelings are profound; but I possessed a coolness of judgment that fitted me for illustrious achievements. This sentiment of the worth of my nature supported me, when others would have been oppressed; for I deemed it criminal to throw away in useless grief those talents that might be useful to my fellow-creatures. When I reflected on the work I had completed, no less a one than the creation of a sensitive and rational animal, I could not rank myself with the herd of common projectors. But this feeling, which supported me in the commencement of my career, now serves only to plunge me lower in the dust. All my speculations and hopes are as nothing; and, like the archangel who aspired to omnipotence, I am chained in an eternal hell. My imagination was vivid, yet my powers of analysis and application were intense; by the union of these qualities I conceived the idea, and executed the creation of a man. Even now I cannot recollect, without passion, my reveries while the work was incomplete. I trod heaven in my thoughts, now exulting in my powers, now burning with the idea of their effects. From my infancy I was imbued with high hopes and a lofty ambition; but how am I sunk! Oh! my friend, if you had known me as I once was, you would not recognize me in this state of degradation. Despondency rarely visited my heart; a high destiny seemed to bear me on, until I fell, never, never again to rise.”

Must I then lose this admirable being? I have longed for a friend; I have sought one who would sympathize with and love me. Behold, on these desert seas I have found such a one; but, I fear, I have gained him only to know his value, and lose him. I would reconcile him to life, but he repulses the idea.

“I thank you, Walton,” he said, “for your kind intentions towards so miserable a wretch; but when you speak of new ties, and fresh affections, think you that any can replace those who are gone? Can any man be to me as Clerval was; or any woman another Elizabeth? Even where the affections are not strongly moved by any superior excellence, the companions of our childhood always possess a certain power over our minds, which hardly any later friend can obtain. They know our infantine dispositions, which, however they may be afterwards modified, are never eradicated; and they can judge of our actions with more certain conclusions as to the integrity of our motives. A sister or a brother can never, unless indeed such symptoms have been shewn early, suspect the other of fraud or false dealing, when another friend, however strongly he may be attached, may, in spite of himself, be invaded with suspicion. But I enjoyed friends, dear not only through habit and association, but from their own merits; and, wherever I am, the soothing voice of my Elizabeth, and the conversation of Clerval, will be ever whispered in my ear. They are dead; and but one feeling in such a solitude can persuade me to preserve my life. If I were engaged in any high undertaking or design, fraught with extensive utility to my fellow-creatures, then could I live to fulfil it. But such is not my destiny; I must pursue and destroy the being to whom I gave existence; then my lot on earth will be fulfilled, and I may die.”

September 2d.

My Beloved Sister,

I write to you, encompassed by peril, and ignorant whether I am ever doomed to see again dear England, and the dearer friends that inhabit it. I am surrounded by mountains of ice, which admit of no escape, and threaten every moment to crush my vessel. The brave fellows, whom I have persuaded to be my companions, look towards me for aid; but I have none to bestow. There is something terribly appalling in our situation, yet my courage and hopes do not desert me. We may survive; and if we do not, I will repeat the lessons of my Seneca, and die with a good heart.

Yet what, Margaret, will be the state of your mind? You will not hear of my destruction, and you will anxiously await my return. Years will pass, and you will have visitings of despair, and yet be tortured by hope. Oh! my beloved sister, the sickening failings of your heart-felt expectations are, in prospect, more terrible to me than my own death. But you have a husband, and lovely children; you may be happy: heaven bless you, and make you so!

My unfortunate guest regards me with the tenderest compassion. He endeavours to fill me with hope; and talks as if life were a possession which he valued. He reminds me how often the same accidents have happened to other navigators, who have attempted this sea, and, in spite of myself, he fills me with cheerful auguries. Even the sailors feel the power of his eloquence: when he speaks, they no longer despair: he rouses their energies, and, while they hear his voice, they believe these vast mountains of ice are mole-hills, which will vanish before the resolutions of man. These feelings are transitory; each day’s expectation delayed fills them with fear, and I almost dread a mutiny caused by this despair.

September 5th.

A scene has just passed of such uncommon interest, that although it is highly probable that these papers may never reach you, yet I cannot forbear recording it.

We are still surrounded by mountains of ice, still in imminent danger of being crushed in their conflict. The cold is excessive, and many of my unfortunate comrades have already found a grave amidst this scene of desolation. Frankenstein has daily declined in health: a feverish fire still glimmers in his eyes; but he is exhausted, and, when suddenly roused to any exertion, he speedily sinks again into apparent lifelessness.

I mentioned in my last letter the fears I entertained of a mutiny. This morning, as I sat watching the wan countenance of my friend-his eyes half closed, and his limbs hanging listlessly,-I was roused by half a dozen of the sailors, who desired admission into the cabin. They entered; and their leader addressed me. He told me that he and his companions had been chosen by the other sailors to come in deputation to me, to make me a demand, which, in justice, I could not refuse. We were immured in ice, and should probably never escape; but they feared that if, as was possible, the ice should dissipate, and a free passage be opened, I should be rash enough to continue my voyage, and lead them into fresh dangers, after they might happily have surmounted this. They desired, therefore, that I should engage with a solemn promise, that if the vessel should be freed, I would instantly direct my coarse southward.

This speech troubled me. I had not despaired; nor had I yet conceived the idea of returning, if set free. Yet could I, in justice, or even in possibility, refuse this demand? I hesitated before I answered; when Frankenstein, who had at first been silent, and, indeed, appeared hardly to have force enough to attend, now roused himself; his eyes sparkled, and his cheeks flushed with momentary vigour. Turning towards the men, he said-

“What do you mean? What do you demand of your captain? Are you then so easily turned from your design? Did you not call this a glorious expedition? and wherefore was it glorious? Not because the way was smooth and placid as a southern sea, but because it was full of dangers and terror; because, at every new incident, your fortitude was to be called forth, and your courage exhibited; because danger and death surrounded, and these dangers you were to brave and overcome. For this was it a glorious, for this was it an honourable undertaking. You were hereafter to be hailed as the benefactors of your species; your name adored, as belonging to brave men who encountered death for honour and the benefit of mankind. And now, behold, with the first imagination of danger, or, if you will, the first mighty and terrific trial of your courage, you shrink away, and are content to be handed down as men who had not strength enough to endure cold and peril; and so, poor souls, they were chilly, and returned to their warm fire-sides. Why, that requires not this preparation; ye need not have come thus far, and dragged your captain to the shame of a defeat, merely to prove yourselves cowards. Oh! be men, or be more than men. Be steady to your purposes, and firm as a rock. This ice is not made of such stuff as your hearts might be; it is mutable, cannot withstand you, if you say that it shall not. Do not return to your families with the stigma of disgrace marked on your brows. Return as heroes who have fought and conquered, and who know not what it is to turn their backs on the foe.”

He spoke this with a voice so modulated to the different feelings expressed in his speech, with an eye so full of lofty design and heroism, that can you wonder that these men were moved. They looked at one another, and were unable to reply. I spoke; I told them to retire, and consider of what had been said: that I would not lead them further north, if they strenuously desired the contrary; but that I hoped that, with reflection, their courage would return.

They retired, and I turned towards my friend; but he was sunk in languor, and almost deprived of life.

How all this will terminate, I know not; but I had rather die, than return shamefully,-my purpose unfulfilled. Yet I fear such will be my fate; the men, unsupported by ideas of glory and honour, can never willingly continue to endure their present hardships.

September 7th.

The die is cast; I have consented to return, if we are not destroyed. Thus are my hopes blasted by cowardice and indecision; I come back ignorant and disappointed. It requires more philosophy than I possess, to bear this injustice with patience.

September 12th.

It is past; I am returning to England. I have lost my hopes of utility and glory;-I have lost my friend. But I will endeavour to detail these bitter circumstances to you, my dear sister; and, while I am wafted towards England, and towards you, I will not despond.

September 19th, the ice began to move, and roarings like thunder were heard at a distance, as the islands split and cracked in every direction. We were in the most imminent peril; but, as we could only remain passive, my chief attention was occupied by my unfortunate guest, whose illness increased in such a degree, that he was entirely confined to his bed. The ice cracked behind us, and was driven with force towards the north; a breeze sprung from the west, and on the 11th the passage towards the south became perfectly free. When the sailors saw this, and that their return to their native country was apparently assured, a shout of tumultuous joy broke from them, loud and long-continued. Frankenstein, who was dozing, awoke, and asked the cause of the tumult. “They shout,” I said, “because they will soon return to England.”

“Do you then really return?”

“Alas! yes; I cannot withstand their demands. I cannot lead them unwillingly to danger, and I must return.”

“Do so, if you will; but I will not. You may give up your purpose; but mine is assigned to me by heaven, and I dare not. I am weak; but surely the spirits who assist my vengeance will endow me with sufficient strength.” Saying this, he endeavoured to spring from the bed, but the exertion was too great for him; he fell back, and fainted.

It was long before he was restored; and I often thought that life was entirely extinct. At length he opened his eyes, but he breathed with difficulty, and was unable to speak. The surgeon gave him a composing draught, and ordered us to leave him undisturbed. In the mean time he told me, that my friend had certainly not many hours to live.

His sentence was pronounced; and I could only grieve, and be patient. I sat by his bed watching him; his eyes were closed, and I thought he slept; but presently he called to me in a feeble voice, and, bidding me come near, said-“Alas! the strength I relied on is gone; I feel that I shall soon die, and he, my enemy and persecutor, may still be in being. Think not, Walton, that in the last moments of my existence I feel that burning hatred, and ardent desire of revenge, I once expressed, but I feel myself justified in desiring the death of my adversary. During these last days I have been occupied in examining my past conduct; nor do I find it blameable. In a fit of enthusiastic madness I created a rational creature, and was bound towards him, to assure, as far as was in my power, his happiness and well-being. This was my duty; but there was another still paramount to that. My duties towards my fellow-creatures had greater claims to my attention, because they included a greater proportion of happiness or misery. Urged by this view, I refused, and I did right in refusing, to create a companion for the first creature. He shewed unparalleled malignity and selfishness, in evil: he destroyed my friends; he devoted to destruction beings who possessed exquisite sensations, happiness, and wisdom; nor do I know where this thirst for vengeance may end. Miserable himself, that he may render no other wretched, he ought to die. The task of his destruction was mine, but I have failed. When actuated by selfish and vicious motives, I asked you to undertake my unfinished work; and I renew this request now, when I am only induced by reason and virtue.

“Yet I cannot ask you to renounce your country and friends, to fulfil this task; and now, that you are returning to England, you will have little chance of meeting with him. But the consideration of these points, and the well-balancing of what you may esteem your duties, I leave to you; my judgment and ideas are already disturbed by the near approach of death. I dare not ask you to do what I think right, for I may still be misled by passion.

“That he should live to be an instrument of mischief disturbs me; in other respects this hour, when I momentarily expect my release, is the only happy one which I have enjoyed for several years. The forms of the beloved dead flit before me, and I hasten to their arms. Farewell, Walton! Seek happiness in tranquillity, and avoid ambition, even if it be only the apparently innocent one of distinguishing yourself in science and discoveries. Yet why do I say this? I have myself been blasted in these hopes, yet another may succeed.”

His voice became fainter as he spoke; and at length, exhausted by his effort, he sunk into silence. About half an hour afterwards he attempted again to speak, but was unable; he pressed my hand feebly, and his eyes closed for ever, while the irradiation of a gentle smile passed away from his lips.

Margaret, what comment can I make on the untimely extinction of this glorious spirit? What can I say, that will enable you to understand the depth of my sorrow? All that I should express would be inadequate and feeble. My tears flow; my mind is overshadowed by a cloud of disappointment. But I journey towards England, and I may there find consolation.

I am interrupted. What do these sounds portend? It is midnight; the breeze blows fairly, and the watch on deck scarcely stir. Again; there is a sound as of a human voice, but hoarser; it comes from the cabin where the remains of Frankenstein still lie. I must arise, and examine. Good night, my sister.

Great God! what a scene has just taken place! I am yet dizzy with the remembrance of it. I hardly know whether I shall have the power to detail it; yet the tale which I have recorded would be incomplete without this final and wonderful catastrophe.

I entered the cabin, where lay the remains of my ill-fated and admirable friend. Over him hung a form which I cannot find words to describe; gigantic in stature, yet uncouth and distorted in its proportions. As he hung over the coffin, his face was concealed by long locks of ragged hair; but one vast hand was extended, in colour and apparent texture like that of a mummy. When he heard the sound of my approach, he ceased to utter exclamations of grief and horror, and sprung towards the window. Never did I behold a vision so horrible as his face, of such loathsome, yet appalling hideousness. I shut my eyes involuntarily, and endeavoured to recollect what were my duties with regard to this destroyer. I called on him to stay.

He paused, looking on me with wonder; and, again turning towards the lifeless form of his creator, he seemed to forget my presence, and every feature and gesture seemed instigated by the wildest rage of some uncontrollable passion.

“That is also my victim!” he exclaimed; “in his murder my crimes are consummated; the miserable series of my being is wound to its close! Oh, Frankenstein! generous and self-devoted being! what does it avail that I now ask thee to pardon me? I, who irretrievably destroyed thee by destroying all thou lovedst. Alas! he is cold; he may not answer me.”

His voice seemed suffocated; and my first impulses, which had suggested to me the duty of obeying the dying request of my friend, in destroying his enemy, were now suspended by a mixture of curiosity and compassion. I approached this tremendous being; I dared not again raise my looks upon his face, there was something so scaring and unearthly in his ugliness. I attempted to speak, but the words died away on my lips. The monster continued to utter wild and incoherent self-reproaches. At length I gathered resolution to address him, in a pause of the tempest of his passion: “Your repentance,” I said, “is now superfluous. If you had listened to the voice of conscience, and heeded the stings of remorse, before you had urged your diabolical vengeance to this extremity, Frankenstein would yet have lived.”

“And do you dream?” said the dæmon; “do you think that I was then dead to agony and remorse?-He,” he continued, pointing to the corpse, “he suffered not more in the consummation of the deed;-oh! not the ten-thousandth portion of the anguish that was mine during the lingering detail of its execution. A frightful selfishness hurried me on, while my heart was poisoned with remorse. Think ye that the groans of Clerval were music to my ears? My heart was fashioned to be susceptible of love and sympathy; and, when wrenched by misery to vice and hatred, it did not endure the violence of the change without torture such as you cannot even imagine.

“After the murder of Clerval, I returned to Switzerland, heart-broken and overcome. I pitied Frankenstein; my pity amounted to horror: I abhorred myself. But when I discovered that he, the author at once of my existence and of its unspeakable torments, dared to hope for happiness; that while he accumulated wretchedness and despair upon me, he sought his own enjoyment in feelings and passions from the indulgence of which I was for ever barred, then impotent envy and bitter indignation filled me with an insatiable thirst for vengeance. I recollected my threat, and resolved that it should be accomplished. I knew that I was preparing for myself a deadly torture; but I was the slave, not the master of an impulse, which I detested, yet could not disobey. Yet when she died!-nay, then I was not miserable. I had cast off all feeling, subdued all anguish to riot in the excess of my despair. Evil thenceforth became my good. Urged thus far, I had no choice but to adapt my nature to an element which I had willingly chosen. The completion of my demoniacal design became an insatiable passion. And now it is ended; there is my last victim!”

I was at first touched by the expressions of his misery; yet when I called to mind what Frankenstein had said of his powers of eloquence and persuasion, and when I again cast my eyes on the lifeless form of my friend, indignation was re-kindled within me. “Wretch!” I said, “it is well that you come here to whine over the desolation that you have made. You throw a torch into a pile of buildings, and when they are consumed you sit among the ruins, and lament the fall. Hypocritical fiend! if he whom you mourn still lived, still would he be the object, again would he become the prey of your accursed vengeance. It is not pity that you feel; you lament only because the victim of your malignity is withdrawn from your power.”

“Oh, it is not thus-not thus,” interrupted the being; “yet such must be the impression conveyed to you by what appears to be the purport of my actions. Yet I seek not a fellow-feeling in my misery. No sympathy may I ever find. When I first sought it, it was the love of virtue, the feelings of happiness and affection with which my whole being overflowed, that I wished to be participated. But now, that virtue has become to me a shadow, and that happiness and affection are turned into bitter and loathing despair, in what should I seek for sympathy? I am content to suffer alone, while my sufferings shall endure: when I die, I am well satisfied that abhorrence and opprobrium should load my memory. Once my fancy was soothed with dreams of virtue, of fame, and of enjoyment. Once I falsely hoped to meet with beings, who, pardoning my outward form, would love me for the excellent qualities which I was capable of bringing forth. I was nourished with high thoughts of honour and devotion. But now vice has degraded me beneath the meanest animal. No crime, no mischief, no malignity, no misery, can be found comparable to mine. When I call over the frightful catalogue of my deeds, I cannot believe that I am he whose thoughts were once filled with sublime and transcendant visions of the beauty and the majesty of goodness. But it is even so; the fallen angel becomes a malignant devil. Yet even that enemy of God and man had friends and associates in his desolation; I am quite alone.

“You, who call Frankenstein your friend, seem to have a knowledge of my crimes and his misfortunes. But, in the detail which he gave you of them, he could not sum up the hours and months of misery which I endured, wasting in impotent passions. For whilst I destroyed his hopes, I did not satisfy my own desires. They were for ever ardent and craving; still I desired love and fellowship, and I was still spurned. Was there no injustice in this? Am I to be thought the only criminal, when all human kind sinned against me? Why do you not hate Felix, who drove his friend from his door with contumely? Why do you not execrate the rustic who sought to destroy the saviour of his child? Nay, these are virtuous and immaculate beings! I, the miserable and the abandoned, am an abortion, to be spurned at, and kicked, and trampled on. Even now my blood boils at the recollection of this injustice.

“But it is true that I am a wretch. I have murdered the lovely and the helpless; I have strangled the innocent as they slept, and grasped to death his throat who never injured me or any other living thing. I have devoted my creator, the select specimen of all that is worthy of love and admiration among men, to misery; I have pursued him even to that irremediable ruin. There he lies, white and cold in death. You hate me; but your abhorrence cannot equal that with which I regard myself. I look on the hands which executed the deed; I think on the heart in which the imagination of it was conceived, and long for the moment when they will meet my eyes, when it will haunt my thoughts, no more.

“Fear not that I shall be the instrument of future mischief. My work is nearly complete. Neither your’s nor any man’s death is needed to consummate the series of my being, and accomplish that which must be done; but it requires my own. Do not think that I shall be slow to perform this sacrifice. I shall quit your vessel on the ice-raft which brought me hither, and shall seek the most northern extremity of the globe; I shall collect my funeral pile, and consume to ashes this miserable frame, that its remains may afford no light to any curious and unhallowed wretch, who would create such another as I have been. I shall die. I shall no longer feel the agonies which now consume me, or be the prey of feelings unsatisfied, yet unquenched. He is dead who called me into being; and when I shall be no more, the very remembrance of us both will speedily vanish. I shall no longer see the sun or stars, or feel the winds play on my cheeks. Light, feeling, and sense, will pass away; and in this condition must I find my happiness. Some years ago, when the images which this world affords first opened upon me, when I felt the cheering warmth of summer, and heard the rustling of the leaves and the chirping of the birds, and these were all to me, I should have wept to die; now it is my only consolation. Polluted by crimes, and torn by the bitterest remorse, where can I find rest but in death?

“Farewell! I leave you, and in you the last of human kind whom these eyes will ever behold. Farewell, Frankenstein! If thou wert yet alive, and yet cherished a desire of revenge against me, it would be better satiated in my life than in my destruction. But it was not so; thou didst seek my extinction, that I might not cause greater wretchedness; and if yet, in some mode unknown to me, thou hast not yet ceased to think and feel, thou desirest not my life for my own misery. Blasted as thou wert, my agony was still superior to thine; for the bitter sting of remorse may not cease to rankle in my wounds until death shall close them for ever.

“But soon,” he cried, with sad and solemn enthusiasm, “I shall die, and what I now feel be no longer felt. Soon these burning miseries will be extinct. I shall ascend my funeral pile triumphantly, and exult in the agony of the torturing flames. The light of that conflagration will fade away; my ashes will be swept into the sea by the winds. My spirit will sleep in peace; or if it thinks, it will not surely think thus. Farewell.”

He sprung from the cabin-window, as he said this, upon the ice-raft which lay close to the vessel. He was soon borne away by the waves, and lost in darkness and distance.

THE END.