NHÀNH TÁO KIÊU NGẠO

Đó là một ngày tháng Năm. Dù gió lạnh vẫn còn thổi, nhưng từ muôn vàn bụi rậm và cành cây, từ những cánh đồng và thảm hoa, âm thanh chào đón đã vang lên: "Mùa xuân đã tới!"

Khắp các bờ rào, hoa dại bung nở rực rỡ. Dưới gốc một cây táo nhỏ, dường như Mùa xuân đang bận rộn. Mùa xuân đã gửi gắm câu chuyện của mình qua một nhành táo trĩu cành, phủ đầy những nụ hoa sắc hồng phớt chỉ chực bung cánh.

Bản thân nhành táo cũng nhận thức được vẻ kiều diễm của mình; điều đó thấm đẫm trong từng chiếc lá tựa như mạch nhựa sống lan tỏa bên trong. Vì thế tôi chẳng có gì ngạc nhiên khi cỗ xe ngựa của một gia đình quý tộc, chở theo vị nữ tước trẻ tuổi, chợt dừng lại trên con đường ngang qua đó. Vị nữ tước thốt lên rằng nhành táo kia thật mỹ lệ, quả là một hiện thân hoàn mỹ nhất cho vẻ yêu kiều của mùa xuân. Người ta liền vin cành, bẻ nhành táo ấy trao cho nàng. Vị nữ tước nâng niu cành hoa trong đôi bàn tay thon thả, ân cần che chở cho nó dưới chiếc ô lụa che nắng.

Cỗ xe lăn bánh đưa họ về chốn lâu đài, nơi có những sảnh đường cao vút và những gian phòng khách nguy nga. Những dải rèm trắng muốt tung bay bên những khung cửa sổ rộng mở, và những bông hoa xinh đẹp được cắm trong những chiếc bình pha lê trong suốt. Ở một trong số những chiếc bình ấy-một chiếc bình trông tựa như được tạc nên từ những bông tuyết mới rơi-nhành táo được cắm xen giữa những cành dẻ gai tươi tắn. Thật là một cảnh tượng thanh tao, diễm lệ làm sao! Và thế là nhành táo đâm ra kiêu ngạo, một nét tính cách cũng rất đỗi giống với con người.

Đủ mọi tầng lớp khách khứa bước vào gian phòng, và tùy theo địa vị xã hội mà họ rụt rè hay bạo dạn buông lời ca tụng. Có vài người lặng thinh không nói nửa lời, lại có kẻ buông lời tán dương thái quá. Nhành táo tinh ý nhận ra ngay: hóa ra tính cách con người cũng muôn hình vạn trạng chẳng kém gì cỏ cây, hoa lá. Có những kẻ chỉ thích phô trương, khoe mẽ, có kẻ lại phải gồng mình lên để tô vẽ cho cái vẻ quan trọng của bản thân, trong khi số còn lại thì dẫu có biến mất cũng chẳng khiến xã hội này bớt đi chút giá trị nào. Nhành táo đã thầm nghĩ như thế khi đứng bên khung cửa sổ đang mở. Từ đây, nó có thể nhìn bao quát khắp những khu vườn và cánh đồng bao la, nơi vô vàn các loài hoa cỏ hiện ra để nó chiêm nghiệm, đánh giá-có loài thì vương giả, rực rỡ, lại có loài sao mà khốn khổ, thấp hèn đến thế.

"Thật là những loài cỏ dại thấp kém và đáng thương," nhành táo lên tiếng; "giữa chúng và những kẻ như ta quả là có một khoảng cách một trời một vực. Các người hẳn sẽ đau khổ lắm nếu có cảm nhận như những người ở địa vị của ta! Sự khác biệt quả thực là có tồn tại, và nó nên tồn tại, bằng không thì tất thảy chúng ta đều bị cào bằng cả sao."

Nhành táo ném cái nhìn xót thương xuống chúng, đặc biệt là vào một loài hoa bé nhỏ thường mọc hoang dại trên các cánh đồng hay nép mình dưới những bờ mương. Chẳng một ai thèm hái loài hoa ấy để kết thành bó, bởi chúng quá đỗi tầm thường-chúng thậm chí còn trồi lên từ những kẽ nứt của vỉa hè, sinh sôi nảy nở khắp chốn như cỏ dại-lại còn mang một cái tên xấu xí đến bực mình là "hoa chó"¹, hay "hoa bồ công anh".

"Hỡi những sinh linh đáng thương và hèn mọn," nhành táo buông lời, "cũng chẳng phải lỗi của các người khi sinh ra đã mang dáng vẻ xấu xí cùng cái tên khó nghe đến vậy, nhưng ở đời, với cây cỏ cũng như với con người thôi-sự phân biệt đẳng cấp luôn là điều tất yếu."

"Một sự khác biệt ư!" tia nắng thốt lên khi hôn lên nhành táo đương độ bung nở rực rỡ, rồi lại chạm nụ hôn lên đóa bồ công anh bé nhỏ ngoài đồng. Trong mắt tia nắng, tất thảy đều là anh em một nhà. Anh ân cần trao nụ hôn cho muôn loài-từ những đóa hoa thấp bé khiêm nhường cho đến những nhánh cành kiêu sa đài các.

Nhành táo nào đâu mường tượng nổi tình yêu thương bao la, vô bờ bến của Đấng Tạo Hóa đã ôm trọn lấy muôn loài, che chở cho vạn vật đang hít thở, sinh tồn và hiện hữu trong vòng tay Người. Nó cũng chưa từng một lần suy ngẫm về những vẻ đẹp tinh túy dẫu bị khuất lấp nhưng chẳng bao giờ bị Người lãng quên, dù đó là những sinh linh nhỏ bé chốn trần gian hay ngay chính trong tâm hồn nhân loại. Chỉ có tia nắng, luồng sáng rực rỡ tỏ tường vạn vật ấy, mới thấu hiểu lẽ đời.

"Anh nhìn chẳng đủ xa, mà thấy cũng chưa tường tận đâu," tia nắng ôn tồn bảo nhành táo. "Thế loài cây nhỏ bé nào đang chịu cảnh hắt hủi mà anh lại đặc biệt đem lòng thương hại đến vậy?"

"Là loài bồ công anh," nhành táo đáp lời. "Sẽ chẳng một ai cất công hái chúng để điểm xuyết vào những bó hoa lộng lẫy đâu. Chúng chỉ chực chờ bị người ta giẫm đạp dưới chân, vì ngoài kia có cơ man nào là bồ công anh. Cứ mỗi độ kết hạt, hoa của chúng lại hóa thành những đốm bông nhỏ xíu như len, bay lả tả khắp nẻo đường và bám đầy lên váy áo người qua lại. Chung quy chúng cũng chỉ là đám cỏ dại-mà dĩ nhiên, thế gian này làm sao thiếu được cỏ dại cơ chứ. Ôi, tôi thật sự vô cùng biết ơn vì mình đã không sinh ra mang kiếp của một bông hoa như thế."

Ngay lúc ấy, một đám trẻ con ùa qua cánh đồng. Đứa nhỏ nhất trong bầy bé đến độ phải nhờ những đứa lớn hơn ẵm bồng; và khi được đặt ngồi xuống bãi cỏ, giữa cơ man nào là những đóa hoa vàng rực, thằng bé cất tiếng cười vang sung sướng. Nó đá cặp chân bé xíu, lăn lộn thỏa thích, rồi nhổ những đóa hoa ấy lên mà hôn hít với tất thảy vẻ ngây thơ âu yếm của trẻ thơ.

Lũ trẻ lớn hơn thì hái những bông hoa cuống dài, uốn cong rồi móc nối cuống hoa vào nhau thành từng chuỗi mắt xích. Mới đầu chúng tết thành một chiếc vòng cổ, tiếp đến là dải hoa vắt chéo qua vai rủ xuống tận eo, và cuối cùng là một chiếc vương miện kết hoa để đội đầu. Trông lũ trẻ khoác lên mình những chuỗi cuống xanh nụ vàng thật lộng lẫy! Trong khi đó, đứa lớn tuổi nhất đám lại cẩn thận góp nhặt những bông hoa đã tàn. Tít trên đầu cuống của chúng, những hạt giống tụ lại bên nhau, đan kết thành hình một chiếc vương miện lông vũ trắng muốt.

Những cụm hoa tơi xốp, nhẹ tênh này mang một vẻ đẹp vô ngần, tựa hồ muôn vàn chiếc lông vũ hay lớp lông tơ mịn màng, trắng muốt như tuyết. Bọn trẻ đưa chúng kề sát miệng, cố thổi bay toàn bộ chiếc vương miện xốp nhẹ ấy chỉ bằng một hơi thổi. Chúng từng nghe bà nội kể lại rằng, hễ ai làm được như vậy thì chắc chắn sẽ có quần áo mới trước lúc hết năm². Chính nhờ thế, đóa hoa nhỏ bé vốn bị khinh rẻ nay bỗng chốc được tôn vinh như một nhà tiên tri, hay một sứ giả báo trước tương lai.

"Anh có thấy không," tia nắng lên tiếng, "anh có thấy vẻ đẹp của những bông hoa này không? Anh có nhận ra khả năng mang lại niềm vui sướng của chúng không?"

"Có chứ, với bọn trẻ con thì vậy," nhành táo đáp.

Chẳng bao lâu sau, một bà lão bước ra cánh đồng. Với một con dao cùn mất cán trên tay, bà lúi húi đào quanh gốc mấy cây bồ công anh rồi nhổ chúng lên. Một vài cây trong số ấy bà giữ lại để pha trà cho mình, phần còn lại bà định mang bán cho tiệm thuốc để kiếm chút tiền lẻ.

"Nhưng cái đẹp mang một giá trị cao quý hơn tất thảy những thứ này," nhành táo nói; "chỉ những kẻ được chọn mới xứng đáng bước chân vào vương quốc của cái đẹp. Giữa muôn loài cây cỏ vốn dĩ luôn tồn tại sự khác biệt, cũng y hệt như sự phân cấp giữa con người với nhau vậy."

Thế rồi, tia nắng kể về tình yêu thương vô bờ bến của Đức Chúa Trời, thứ tình yêu hiện diện qua muôn vàn tạo tác và vạn vật sinh linh. Tia nắng còn nói về sự sẻ chia công bằng những đặc ân của Người, bất kể trong cõi thế gian hay giữa chốn vĩnh hằng.

"Đó chỉ là ý kiến của anh thôi," nhành táo đáp lời.

Sau đó, vài người bước vào phòng, trong số ấy có vị nữ tước trẻ - chính là người thiếu nữ đã cắm nhành táo vào chiếc bình pha lê trong suốt, nay càng thêm tươi tắn dưới ánh nắng mặt trời. Trên tay, cô mang theo một vật trông tựa như một bông hoa. Vật ấy được ấp ủ dưới hai, ba chiếc lá lớn, che chắn như một tấm khiên để chẳng có luồng gió lùa hay cơn gió giật nào làm tổn hại. Cô nâng niu vật ấy còn cẩn trọng hơn cả cách nhành táo từng được đối đãi.

Từng chiếc lá lớn được gỡ ra thật khéo léo, hé lộ vương miện hạt giống bằng lông tơ mượt mà của bông bồ công anh màu vàng vốn từng bị khinh khi. Đó chính là thứ mà người thiếu nữ đã cẩn thận ngắt lấy rồi mang về nhà, chở che vô cùng kín kẽ, để gió chẳng thể cuốn đi mất dù chỉ một chiếc lông tơ làm nên hình hài tựa làn sương mờ ảo của nó. Giờ đây, cô mang nó ra, vẹn nguyên hoàn hảo, và say sưa chiêm ngưỡng vẻ đẹp diệu kỳ, sự thanh tao nhẹ bẫng cùng cấu trúc độc đáo của loài hoa sắp sửa nương theo chiều gió.

"Mọi người xem này," cô thốt lên, "Chúa đã tạo tác bông hoa nhỏ bé này tuyệt vời biết nhường nào. Tôi sẽ vẽ nó vào tranh, đặt cạnh nhành táo kia. Mọi người đều ngưỡng mộ vẻ đẹp lộng lẫy của nhành táo, nhưng bông hoa khiêm nhường này cũng được Đấng Tạo hóa ban tặng cho một nét kiều diễm riêng biệt. Dẫu khác nhau về dáng vẻ bề ngoài, cả hai đều là những đứa con cưng của vương quốc cái đẹp."

Thế rồi, tia nắng nhẹ nhàng đặt nụ hôn lên cả bông hoa thấp bé lẫn nhành táo đang độ mãn khai; và trên những phiến lá của nhành táo bỗng ửng lên một sắc hồng rạng rỡ.

[(../images/M26_IMG02_i_299.webp)]

THE CONCEITED APPLE BRANCH

T WAS the month of May. The wind still blew cold, but from bush and tree, field and flower, came the welcome sound, "Spring is come." Wild flowers in profusion covered the hedges. Under the little apple tree Spring seemed busy, and he told his tale from one of the branches, which hung fresh and blooming and covered with delicate pink blossoms that were just ready to open. The branch well knew how beautiful it was; this knowledge exists as much in the leaf as in the blood. I was therefore not surprised when a nobleman's carriage, in which sat the young countess, stopped in the road just by. The apple branch, she said, was a most lovely object, an emblem of spring in its most charming aspect. The branch was broken off for her, and she held it in her delicate hand and sheltered it with her silk parasol. Then they drove to the castle, in which were lofty halls and splendid drawing-rooms. Pure white curtains fluttered before the open windows, and beautiful flowers stood in transparent vases. In one of them, which looked as if it had been cut out of newly fallen snow, the apple branch was placed among some fresh light twigs of beech. It was a charming sight. And the branch became proud, which was very much like human nature. People of every description entered the room, and according to their position in society so dared they to express their admiration. Some few said nothing, others expressed too much, and the apple branch very soon got to understand that there was as much difference in the characters of human beings as in those of plants and flowers. Some are all for pomp and parade, others have a great deal to do to maintain their own importance, while the rest might be spared without much loss to society. So thought the apple branch as he stood before the open window, from which he could see out over gardens and fields, where there were flowers and plants enough for him to think and reflect upon-some rich and beautiful, some poor and humble indeed. "Poor despised herbs," said the apple branch; "there is really a difference between them and such as I am. How unhappy they must be if they can feel as those in my position do! There is a difference indeed, and so there ought to be, or we should all be equals." And the apple branch looked with a sort of pity upon them, especially on a certain little flower that is found in fields and in ditches. No one bound these flowers together in a nosegay, they were too common,-they were even known to grow between the paving stones, shooting up everywhere like bad weeds,-and they bore the very ugly name of "dog flowers," or "dandelions." "Poor despised plants," said the apple bough, "it is not your fault that you are so ugly and that you have such an ugly name, but it is with plants as with men-there must be a difference." "A difference!" cried the sunbeam as he kissed the blooming apple branch and then kissed the yellow dandelion out in the fields. All were brothers, and the sunbeam kissed them-the poor flowers as well as the rich. The apple bough had never thought of the boundless love of God which extends over all the works of creation, over everything which lives and moves and has its being in Him. He had never thought of the good and beautiful which are so often hidden, but can never remain forgotten by Him, not only among the lower creation, but also among men. The sunbeam, the ray of light, knew better. "You do not see very far nor very clearly," he said to the apple branch. "Which is the despised plant you so specially pity?" "The dandelion," he replied. "No one ever places it in a nosegay; it is trodden under foot, there are so many of them; and when they run to seed they have flowers like wool, which fly away in little pieces over the roads and cling to the dresses of the people; they are only weeds-but of course there must be weeds. Oh, I am really very thankful that I was not made like one of these flowers." There came presently across the fields a whole group of children, the youngest of whom was so small that he had to be carried by the others; and when he was seated on the grass, among the yellow flowers, he laughed aloud with joy, kicked out his little legs, rolled about, plucked the yellow flowers and kissed them in childlike innocence. The elder children broke off the flowers with long stems, bent the stalks one round the other to form links, and made first a chain for the neck, then one to go across the shoulders and hang down to the waist, and at last a wreath to wear about the head; so that they looked quite splendid in their garlands of green stems and golden flowers. But the eldest among them gathered carefully the faded flowers, on the stem of which were grouped together the seeds, in the form of a white, feathery coronal. These loose, airy wool-flowers are very beautiful, and look like fine, snowy feathers or down. The children held them to their mouths and tried to blow away the whole coronal with one puff of the breath. They had been told by their grandmothers that whoever did so would be sure to have new clothes before the end of the year. The despised flower was by this raised to the position of a prophet, or foreteller of events. "Do you see," said the sunbeam, "do you see the beauty of these flowers? Do you see their powers of giving pleasure?" "Yes, to children," said the apple bough. By and by an old woman came into the field and, with a blunt knife without a handle, began to dig round the roots of some of the dandelion plants and pull them up. With some she intended to make tea for herself, but the rest she was going to sell to the chemist and obtain money. "But beauty is of higher value than all this," said the apple-tree branch; "only the chosen ones can be admitted into the realms of the beautiful. There is a difference between plants, just as there is a difference between men." Then the sunbeam spoke of the boundless love of God as seen in creation and over all that lives, and of the equal distribution of His gifts, both in time and in eternity. "That is your opinion," said the apple bough. Then some people came into the room and among them the young countess-the lady who had placed the apple bough in the transparent vase, so pleasantly beneath the rays of sunlight. She carried in her hand something that seemed like a flower. The object was hidden by two or three great leaves which covered it like a shield so that no draft or gust of wind could injure it, and it was carried more carefully than the apple branch had ever been. Very cautiously the large leaves were removed, and there appeared the feathery seed crown of the despised yellow dandelion. This was what the lady had so carefully plucked and carried home so safely covered, so that not one of the delicate feathery arrows of which its mistlike shape was so lightly formed should flutter away. She now drew it forth quite uninjured and wondered at its beautiful form, its airy lightness and singular construction so soon to be blown away by the wind. "See," she exclaimed, "how wonderfully God has made this little flower. I will paint it in a picture with the apple branch. Every one admires the beauty of the apple bough, but this humble flower has been endowed by Heaven with another kind of loveliness, and although they differ in appearance both are children of the realms of beauty." Then the sunbeam kissed both the lowly flower and the blooming apple branch, upon whose leaves appeared a rosy blush.

[(../images/M26_IMG02_i_299.webp)]