
CUỘC THI NHẢY CAO

huở nọ, Bọ Chét, Châu Chấu và Ếch rủ nhau thi thố xem ai mới là kẻ nhảy cao nhất. Chúng bèn mở một buổi tiệc linh đình, mời gọi cả thế giới cùng những ai có nhã hứng tới chiêm ngưỡng màn tranh tài trọng đại này. Khi ba tay nhảy cự phách cùng tề tựu giữa đại sảnh, ai nấy đều phải trầm trồ.
"Ta sẽ gả con gái ta cho kẻ nào nhảy cao nhất," Nhà vua nói; "thật buồn tẻ biết bao nếu các ngươi cứ trổ tài mà ta lại chẳng ban thưởng chút gì."
Bọ Chét bước ra đầu tiên. Nó toát lên vẻ tao nhã khác thường, trang trọng cúi chào khách khứa khắp bốn bề. Âu cũng bởi nó mang trong mình dòng máu quý tộc và vốn đã quá nhẵn mặt với thế giới loài người, một lợi thế mà chẳng phải ai cũng có.
Tiếp bước là Châu Chấu. Dù vóc dáng chẳng mấy thanh tao như Bọ Chét, nhưng nó lại cư xử vô cùng chừng mực, khoác trên mình bộ đồng phục xanh biếc đã gắn bó từ lúc lọt lòng. Thêm vào đó, nó còn kể rằng mình xuất thân từ một dòng dõi Ai Cập cổ kính1 và vô cùng được trọng vọng tại nơi nó sinh sống.
Nhưng thực tình, nó chỉ vừa được người ta tóm từ ngoài đồng về rồi đặt vào một ngôi nhà ba tầng cất bằng những lá bài. Chỗ ở ấy vốn được dựng lên để dành riêng cho nó, với toàn bộ mặt màu xoay vào trong, còn cửa nẻo thì khoét từ những quân Đầm Cơ. "Và tôi hát bùi tai đến độ," nó hãnh diện khoe, "có mười sáu con dế nuôi nơi phòng khách, dù đã rỉ rả kêu từ thuở bé tí mà chẳng hề được ai cất cho một mái nhà bằng bài, nay đành phải rầu rĩ gầy mòn đi chỉ vì uất ức khi nghe tiếng hát của tôi."
Thế là Bọ Chét và Châu Chấu thi nhau phô trương thanh thế, kẻ nào cũng đinh ninh bản thân thừa sức làm phò mã.

Ếch chẳng nói nửa lời; nhưng mọi người bảo rằng có lẽ vì thế mà cậu ta ngẫm ngợi sâu xa hơn. Ngay cả con chó nhà sau khi đánh hơi một hồi cũng gật gù công nhận Ếch xuất thân từ một dòng dõi nền nếp. Vị cố vấn già, người từng ba lần được ban huân chương uổng phí chỉ vì tài giữ im lặng, quả quyết rằng Ếch mang cốt cách của một nhà tiên tri. Bởi lẽ, người ta chỉ cần nhìn vào hoa văn trên lưng nó là đủ biết mùa đông tới sẽ khắc nghiệt hay ôn hòa, một điều mà dẫu có nhìn nát lưng người soạn lịch2 cũng chẳng thể nào đoán định được.
"Lúc này ta chưa phán xét điều gì cả," Nhà vua cất lời; "nhưng ta đã có sẵn chủ ý trong đầu, bởi lẽ ta để mắt đến mọi thứ."
Và rồi cuộc thi bắt đầu. Bọ Chét bật cao đến nỗi chẳng ai hay nó đã bay về đâu; thế là người ta khăng khăng bảo rằng nó chưa hề nhúc nhích-thật bẽ bàng thay sau bao lời huênh hoang khoác lác.
Châu Chấu thì chỉ nảy lên cao bằng nửa chừng ấy; ngặt nỗi nó lại nhảy xổ ngay vào mặt Nhà vua, khiến ngài vô cùng chướng mắt trước sự vô lễ nhường ấy.
Ếch cứ đứng lặng thinh một lúc lâu, ngỡ như đang chìm trong suy nghĩ; mọi người dần kháo nhau rằng chắc nó sẽ chẳng buồn nhảy đâu.
"Tôi e cậu ta đổ bệnh mất rồi!" con chó nhà cất tiếng, bèn sán lại gần để đánh hơi Ếch thêm lần nữa; bỗng kìa! thoắt một cái nó nhảy ngang một cú, đáp xuống lòng công chúa đang ngồi ngay cạnh trên chiếc ghế đẩu bằng vàng nho nhỏ.
"Thế gian này chẳng có gì cao quý hơn con gái ta," Nhà vua phán; "vì lẽ đó, nhảy vào lòng con bé chính là cú nhảy tuyệt đỉnh nhất mà bất cứ ai có thể đạt tới. Phải là kẻ hiểu chuyện mới nhận ra được điều đó. Ếch đã minh chứng rằng hắn quả là kẻ có đầu óc. Trong đầu hắn chứa đầy trí khôn, quả đúng là như vậy."
Và thế là chàng Ếch đã giành được công chúa.
"Dù vậy thì ta mới là kẻ nhảy cao nhất," Bọ Chét lầm bầm; "nhưng với ta, điều đó cũng chẳng sao cả. Công chúa cứ việc kết hôn với cái sinh vật nhớp nháp, cứng đơ đó nếu nàng muốn. Ở cái thế gian này, thực tài hiếm khi được tưởng thưởng xứng đáng. Những kẻ đần độn, cục mịch lại luôn giành phần thắng. Ta quá đỗi nhẹ nhàng và thanh thoát cho một thế giới đầy rẫy kẻ ngu ngốc."
Thế rồi Bọ Chét khăn gói ra nước ngoài tòng quân.
Ngoài kia, Châu Chấu ngồi trên một bờ cỏ, trầm ngâm ngẫm nghĩ về thói đời. Nó cũng lẩm bẩm: "Đúng thế thật, những kẻ đần độn và nặng nề thì lúc nào cũng thắng thế; cái mã ngoài hào nhoáng mới là thứ mà người đời ngày nay trọng vọng." Và rồi nó cất lên khúc hát theo cách riêng biệt của mình-và chính từ khúc ca ấy mà chúng ta đã nhặt nhạnh được mẩu chuyện lịch sử cỏn con này. Điều này rất có thể hoàn toàn không phải sự thật, dẫu cho từng câu từng chữ đã được in rành rành trên giấy trắng mực đen.
-
Gợi nhắc đến điển tích Kinh Thánh về nạn cào cào/châu chấu - một trong 'Mười tai ương' từng giáng xuống Ai Cập thời cổ đại. Ở châu Âu, hình tượng này thường được vay mượn để ám chỉ sự lâu đời hoặc quy mô đông đảo. ↩
-
Nguyên tác có sự chơi chữ châm biếm. Người châu Âu xưa xem dự báo thời tiết bằng niên giám (almanac). Tác giả mỉa mai rằng người ta có thể đoán thời tiết qua hoa văn trên 'lưng' con ếch, nhưng lại chẳng thể biết được gì nếu nhìn vào 'lưng' của người chuyên biên soạn lịch thời tiết. ↩
THE LEAPING MATCH
HE Flea, the Grasshopper, and the Frog once wanted to see which of them could jump the highest. They made a festival, and invited the whole world and every one else besides who liked to come and see the grand sight. Three famous jumpers they were, as all should say, when they met together in the room.
"I will give my daughter to him who shall jump highest," said the King; "it would be too bad for you to have the jumping, and for us to offer no prize."
The Flea was the first to come forward. He had most exquisite manners, and bowed to the company on every side; for he was of noble blood, and, besides, was accustomed to the society of man, and that, of course, had been an advantage to him.
Next came the Grasshopper. He was not quite so elegantly formed as the Flea, but he knew perfectly well how to conduct himself, and he wore the green uniform which belonged to him by right of birth. He said, moreover, that he came of a very ancient Egyptian family, and that in the house where he then lived he was much thought of.
The fact was that he had been just brought out of the fields and put in a card-house three stories high, and built on purpose for him, with the colored sides inwards, and doors and windows cut out of the Queen of Hearts. "And I sing so well," said he, "that sixteen parlor-bred crickets, who have chirped from infancy and yet got no one to build them card-houses to live in, have fretted themselves thinner even than before, from sheer vexation on hearing me."
It was thus that the Flea and the Grasshopper made the most of themselves, each thinking himself quite an equal match for the princess.
The Leapfrog said not a word; but people said that perhaps he thought the more; and the housedog who snuffed at him with his nose allowed that he was of good family. The old councilor, who had had three orders given him in vain for keeping quiet, asserted that the Leapfrog was a prophet, for that one could see on his back whether the coming winter was to be severe or mild, which is more than one can see on the back of the man who writes the almanac.
"I say nothing for the present," exclaimed the King; "yet I have my own opinion, for I observe everything."
And now the match began. The Flea jumped so high that no one could see what had become of him; and so they insisted that he had not jumped at all-which was disgraceful after all the fuss he had made.
The Grasshopper jumped only half as high; but he leaped into the King's face, who was disgusted by his rudeness.
The Leapfrog stood for a long time, as if lost in thought; people began to think he would not jump at all.
"I'm afraid he is ill!" said the dog and he went to snuff at him again; when lo! he suddenly made a sideways jump into the lap of the princess, who sat close by on a little golden stool.
"There is nothing higher than my daughter," said the King; "therefore to bound into her lap is the highest jump that can be made. Only one of good understanding would ever have thought of that. Thus the Frog has shown that he has sense. He has brains in his head, that he has."
And so he won the princess.
"I jumped the highest, for all that," said the Flea; "but it's all the same to me. The princess may have the stiff-legged, slimy creature, if she likes. In this world merit seldom meets its reward. Dullness and heaviness win the day. I am too light and airy for a stupid world."
And so the Flea went into foreign service.
The Grasshopper sat without on a green bank and reflected on the world and its ways; and he too said, "Yes, dullness and heaviness win the day; a fine exterior is what people care for nowadays." And then he began to sing in his own peculiar way-and it is from his song that we have taken this little piece of history, which may very possibly be all untrue, although it does stand printed here in black and white.
