GIẤC MƠ CUỐI CÙNG CỦA CÂY SỒI GIÀ
TRONG khu rừng rậm rạp, tít trên vách đá chênh vênh không xa bờ đại dương sóng vỗ, có một cây sồi già cỗi. Sồi ta vừa chẵn ba trăm sáu mươi lăm tuổi, thế nhưng ngần ấy năm trường đằng đẵng đối với nó cũng chỉ tựa như ngần ấy ngày đối với con người chúng ta. Chúng ta thức ngày ngủ đêm và rồi chìm vào những giấc mộng. Còn cái cây thì khác; nó buộc phải thức trọn ba mùa trong năm và chẳng màng chợp mắt cho đến khi mùa đông gõ cửa. Mùa đông chính là kỳ nghỉ ngơi của nó-là đêm tối tĩnh lặng buông xuống sau chuỗi ngày đằng đẵng của xuân, hạ, và thu.
Suốt biết bao mùa hạ ấm áp rực rỡ, bầy phù du-những sinh linh nhỏ bé với vòng đời vỏn vẹn một ngày-đã chao lượn quanh cây sồi già, say sưa hân hoan tận hưởng cuộc sống. Vả chăng, cứ hễ một sinh linh nhỏ nhoi nào đó sà xuống nghỉ chân trên những phiến lá to lớn, mướt mát, sồi già lại khẽ khàng cất tiếng: "Sinh linh nhỏ bé tội nghiệp! Cuộc đời cháu chỉ gói gọn trong một ngày duy nhất. Sao mà ngắn ngủi đến vậy! Chắc hẳn cháu phải buồn sầu lắm."
"Buồn sầu ư! Bác có ý gì vậy?" sinh linh bé nhỏ luôn lanh lảnh đáp lời. "Cớ sao bác lại nói thế? Vạn vật quanh cháu đều rực rỡ, ấm áp và tươi đẹp đến mức cõi lòng cháu ngập tràn những niềm vui sướng vô ngần."
"Nhưng chỉ duy nhất một ngày, và rồi tất cả vụt tắt."
"Vụt tắt ư!" con phù du láu lỉnh hỏi vặn lại; "Ý bác 'tất cả vụt tắt' là sao? Bác rồi cũng 'vụt tắt' chứ?"
"Không, bác rất có thể sẽ sống lâu bằng cả ngàn vạn ngày của cháu gộp lại, và một ngày của bác kéo dài đằng đẵng qua những mùa trọn vẹn; thật vậy, nó dài đến độ cháu chẳng thể nào đong đếm nổi đâu."
"Không ư? Vậy thì cháu thật chẳng hiểu bác. Bác có thể nắm giữ hàng ngàn vạn ngày của cháu, nhưng cháu lại có trong tay hàng vạn khoảnh khắc để reo ca và ngập tràn hạnh phúc. Có phải mọi vẻ đẹp trên thế gian này sẽ ngừng bừng nở khi bác chết đi không?"
"Không," sồi già đáp; "Vẻ đẹp ấy chắc chắn sẽ còn ngân vang hơn thế rất nhiều, vô tận vượt xa khỏi những gì bác có thể nghĩ tới."
"Thế thì," con phù du nhỏ nhoi reo lên, "chúng ta có cùng một chặng thời gian để sống, chỉ là cách chúng ta đong đếm khác nhau mà thôi." Và rồi sinh linh ấy nhảy múa, lơ lửng giữa khoảng không, hân hoan tung bay với đôi cánh mỏng manh tựa nhung lụa, say sưa trong làn gió êm đềm thoảng đưa hương thơm từ những cánh đồng cỏ ba lá, hoa hồng dại, hoa cơm cháy và nụ kim ngân, quấn quýt bên rào thưa ngát hương húng tây dại, anh thảo và bạc hà. Mùi hương của muôn vàn hoa cỏ ấy nồng đượm đến mức gần như khiến con phù du bé bỏng chuếnh choáng men say. Ngày dài tươi đẹp đong đầy niềm vui và những khoái cảm ngọt ngào, đến độ khi mặt trời ngả bóng khuất non tây, con phù du cảm thấy thấm mệt bởi tất thảy niềm hạnh phúc và hân hoan nhường ấy. Đôi cánh mỏng chẳng còn đủ sức nâng đỡ bấy nhiêu nữa, và nó chầm chậm, nhẹ nhàng chao mình lướt xuống thảm cỏ đung đưa mềm mại, khẽ khàng gật gù cái đầu nhỏ xíu hết mức có thể, rồi êm ái lịm vào một giấc ngủ ngọt ngào, bình yên. Con phù du đã chết.
"Phù du nhỏ bé tội nghiệp!" sồi già cất tiếng; "cuộc đời sao mà ngắn ngủi làm sao!" Và cứ thế, mỗi ngày hạ vàng, vũ điệu ấy lại tái diễn, những thắc mắc y hệt lại được đặt ra và những câu trả lời quen thuộc lại được cất lên, rồi cuối cùng khép lại bằng một giấc ngủ bình yên khi bóng hoàng hôn buông xuống. Trình tự ấy cứ xoay vòng hết thế hệ phù du này tới thế hệ phù du khác, và tất thảy chúng đều cảm thấy trọn vẹn và hạnh phúc ngập tràn.
Sồi già vẫn thao thức trọn buổi sáng mùa xuân, buổi trưa mùa hạ và buổi chiều mùa thu; nhưng giờ đây thời khắc nghỉ ngơi của nó, đêm tối của nó, đang sầm sập đến gần-mùa đông của nó sắp gõ cửa. Nơi này lả tả rụng một chiếc lá, nơi kia lác đác rơi một mảnh úa vàng. Những cơn bão dữ dội đã bắt đầu cất cao khúc hát: "Chúc ngủ ngon, chúc ngủ ngon. Chúng tôi sẽ vỗ về và ru ông vào mộng. Hãy chìm vào giấc ngủ đi, hãy đi ngủ đi. Chúng tôi sẽ hát hò ru ông ngủ, và rung lắc cho ông ngủ say, để những nhành cây già cỗi của ông gân guốc giãn ra thật khoan khoái; chúng thậm chí sẽ rung lên răng rắc vì sung sướng. Ngủ ngon nhé, ngủ ngon nhé, đây đã là đêm thứ ba trăm sáu mươi lăm của ông rồi. Ông hãy còn trẻ trung lắm giữa thế gian rộng lớn này. Ngủ ngon nhé; những đám mây xám xịt kia sẽ thả bông tuyết xuống, dệt thành tấm chăn ấp ủ, ấm áp và chở che lấy đôi chân ông. Chúc ông vùi sâu vào giấc ngủ ngọt ngào, và bềnh bồng trong những mộng mị êm ái."
Và cây sồi đứng sừng sững nơi đó, trút bỏ đến phiến lá cuối cùng, chuẩn bị ngơi nghỉ trọn một mùa đông giá rét dài đằng đẵng, và mơ vô vàn giấc mộng về những chuyện xa xăm thuở trước, hệt như cách con người ta vẫn thường say ngủ mà mộng mị vậy.
Cây đại thụ này từng có một thời bé xíu xiu; thật vậy, nằm cuộn tròn trong chiếc nôi mỏng manh, nó từng là một quả sồi nhỏ bé. Theo cách đong đếm của con người, giờ đây nó đã bước sang thế kỷ thứ tư của cuộc đời mình. Nó vươn lên thành cái cây sừng sững nhất và uy nghi nhất giữa chốn rừng thiêng. Ngọn cây kiêu hãnh vươn cao hơn tất thảy đồng loại và có thể dễ dàng được nhận ra từ tít mù khơi, biến nó thành một cột mốc định hướng vững chãi cho những người thủy thủ xa xứ. Nó nào có hay biết có bao nhiêu ánh mắt vẫn luôn khắc khoải, hăm hở trông ngóng về phía mình. Trên đỉnh những nhánh vươn cao nhất, chim gáy rừng ríu rít làm tổ, và chim cu cu cất tiếng hát quen thuộc, những nốt nhạc thân thương ngân vang len lỏi giữa tán cành vươn rộng; và mỗi độ thu sang, khi vòm lá ửng lên tựa như những tấm đồng được đánh bóng sáng loáng, những đàn chim di cư ríu ran bay tới, đậu kín các nhánh cây ngơi nghỉ trước khi bắt đầu hành trình sải cánh vượt đại dương mênh mông.
Nhưng giờ đây đông đã sang, sồi già đứng trơ trọi, phơi bày cho tất thảy thấy từng nhánh cành đâm ra từ thân cây đã ngoằn ngoèo và cong queo sần sùi đến nhường nào. Hết con quạ này đến con quạ khác vỗ cánh là đà bay tới, đậu chênh vênh trên cành, râm ran bàn tán về khoảng thời gian buốt giá khắc nghiệt đang đổ ập xuống, và việc kiếm ăn trong tiết đông tàn nhẫn này sẽ gian truân ra sao.
Vào đúng thời khắc Giáng sinh thiêng liêng, cây sồi chìm vào một giấc mộng. Hẳn là nó mơ hồ cảm nhận được mùa hội hè đang đến, và trong cơn mơ, nó ngỡ như nghe thấy tiếng chuông nhà thờ ngân nga văng vẳng. Ấy vậy mà bao trùm lên không gian lại là một ngày hè tươi đẹp, êm đềm và ấm áp. Ngọn cây hùng vĩ khoác lên mình chiếc áo choàng xanh mướt, cành lá xum xuê; những vạt nắng vàng ươm nhảy nhót vui đùa xuyên qua kẽ lá, và bầu không khí ngập tràn hương thơm của đồng nội cỏ hoa. Vài chú bướm rực rỡ sắc màu rập rờn vờn đuổi nhau; bầy ruồi mùa hè chao lượn bay múa quanh thân cây, tựa hồ thế gian này sinh ra chỉ để làm chốn rong chơi hội hè cho chúng. Tất thảy những ký ức xa xăm từng lướt qua đời cây sồi suốt ngần ấy năm tháng dường như đang ùa về, tuần tự lướt qua trước mắt nó tựa một cuộc diễu hành lễ hội rực rỡ.
Nó lại thấy những hiệp sĩ thuở xưa cùng các quý nương cưỡi tuấn mã ung dung băng qua khu rừng, chiếc lông vũ trên mũ phấp phới tung bay và chim ưng đậu oai vệ trên cổ tay1, giữa tiếng kèn săn rền vang hòa cùng tiếng chó sủa ran náo nhiệt. Nó thấy những toán lính chiến thù địch, khoác trên mình quân phục sặc sỡ và áo giáp sáng ngời, vác giáo vác kích, hối hả dựng lều rồi lại nhổ trại; đống lửa bập bùng cháy rực giữa màn đêm, người ta cất tiếng hát ca rồi chìm vào giấc ngủ vùi dưới tán lá chở che hiếu khách của gốc sồi. Nó thấy những đôi tình nhân len lén hò hẹn trong niềm hạnh phúc thầm lặng dưới ánh trăng thanh, mải mê khắc chữ cái đầu trong tên họ lên lớp vỏ thân cây màu xám xanh sần sùi.
Thuở nọ, dẫu đã trôi qua bao năm tháng vợi vợi, những lữ khách vui vẻ từng treo lên cành sồi dăm cây đàn guitar và đàn hạc Æolian2; giờ đây, trong giấc mơ, chúng như hiện diện trở lại, gảy lên những nốt nhạc diệu kỳ ngân vang thêm lần nữa. Chim bồ câu rừng khẽ gật gù như muốn giãi bày nỗi lòng của cây sồi già, còn tiếng chim cu cu lảnh lót cất lên gọi bạn, dường như muốn báo cho nó biết chuỗi ngày hè ngắn ngủi còn lại trong đời.
Rồi một luồng sinh khí mới mẻ như đang rung ngân qua từng thớ rễ, từng mạch gỗ cho đến tận chiếc lá trên ngọn cành cao nhất. Cây sồi cảm thấy mình đang vươn mình dang rộng, đón lấy dòng nhựa sống ấm áp tuôn trào từ tận sâu trong lòng đất. Càng vươn lên cao, sức vóc của nó càng thêm mãnh liệt, những tán lá trên đỉnh cũng thêm phần sung mãn, bung nở rợp trời. Và cùng với sự sinh sôi ấy, niềm kiêu hãnh trong nó cũng lớn dần, trào dâng một niềm khát khao hân hoan được vươn cao hơn, cao mãi-để chạm tới vầng thái dương ấm áp và chói lọi.
Những nhánh sồi cao vút đã vươn xuyên qua tầng tầng lớp lớp mây lững lờ trôi, nom như những bầy chim thiên di hay đàn thiên nga trắng muốt. Từng chiếc lá giờ đây dường như cũng được ban cho thị giác, tựa hồ có đôi mắt để chiêm ngưỡng thế gian. Giữa thanh thiên bạch nhật, những vì tinh tú hiện ra tỏ rạng, to lớn và lung linh tựa những ánh nhìn trong trẻo, hiền từ. Chút ánh sáng lấp lánh ấy khơi gợi trong tâm trí cây sồi về những ánh mắt trẻ thơ rạng ngời, hay ánh nhìn đắm đuối của những đôi tình nhân từng hò hẹn dưới tán sồi già cỗi.
Đó là những khoảnh khắc diệu kỳ và viên mãn nhất đối với cây sồi già, ngập tràn trong hân hoan và bình yên vô bờ bến. Thế nhưng, giữa chốn thiên đường phước hạnh ấy, nó vẫn đau đáu một niềm khát khao: giá như những bóng cây, lùm bụi, những nhành cỏ và nụ hoa bé nhỏ dưới kia cũng có thể vươn mình lên cao, để cùng chiêm ngưỡng vẻ đẹp huy hoàng này và sẻ chia trọn vẹn niềm vui sướng. Cây sồi uy nghi, tráng lệ ấy chẳng thể nào yên lòng tận hưởng hạnh phúc một mình, nếu như vạn vật xung quanh, dù bé nhỏ đến đâu, không được cùng chung vui. Nỗi khắc khoải ấy rung ngân qua từng nhánh sồi, từng phiến lá, tha thiết và nồng ấm tựa nhịp đập của một trái tim con người.
Ngọn sồi khẽ đung đưa rồi nghiêng mình cúi xuống, tựa như đang mỏi mòn tìm kiếm một điều gì trong câm lặng. Và rồi, thoảng trong gió, hương thơm của cỏ xạ hương bay tới, quyện cùng mùi hương dịu ngọt của đóa kim ngân và hoa violet, đến nỗi cây sồi ngỡ như mình vừa nghe thấy tiếng gọi lảnh lót của bầy chim cúc cu.
Cuối cùng, niềm khao khát mỏi mòn của nó cũng được thỏa nguyện. Xuyên qua những tầng mây uyển chuyển, những ngọn cây xanh mướt của khu rừng vươn mình trỗi dậy, và cây sồi say đắm nhìn chúng bay lên, ngày một cao hơn. Bụi rậm và cây cỏ lao vút vào không trung, có những thân cây thậm chí tự nhổ bật cả rễ để vút bay cho mau lẹ. Lướt đi thanh thoát nhất trong vạn vật phải kể đến cây bạch dương. Tựa như một tia chớp chói lòa, thân cây thon thả vút lên theo một đường zíc zắc tuyệt mỹ, xòe rải những nhành cây ra tứ phía như muôn vàn dải lụa xanh biếc và những ngọn cờ phấp phới. Tất thảy sinh linh thuộc về khu rừng thiêng, đến cả những cây sậy khoác lớp áo nâu mượt mà như lông chim, thảy đều vụt vươn cao cùng phần còn lại; trong khi lũ chim chóc chao liệng, hòa vào giai điệu miên man của bài ca. Trên một ngọn cỏ lấp lửng bay giữa lưng chừng không trung như một dải ruy băng vươn dài thanh tao, một chàng châu chấu đang vung chân thanh tẩy đôi cánh mỏng mảnh. Bọ hung tháng Năm vo ve lượn vòng, bầy ong rì rầm thủ thỉ, và muôn chim cất cao tiếng hát-mỗi loài mang một dáng vẻ, một thanh âm riêng biệt; để rồi toàn bộ cõi không gian ngập tràn vô vàn tiếng ca và muôn vàn khúc khải hoàn hân hoan.
"Nhưng bông hoa nhỏ bé sắc xanh mọc bên bờ nước, cùng đóa chuông lam tím và bông cúc nhỏ nhoi đâu mất rồi?" cây sồi hỏi vọng. "Ta muốn có tất cả các bạn ở đây."
"Chúng tôi ở đây; chúng tôi ở đây," lời hồi đáp ngân vang, dệt nên từ những ngôn từ đẹp đẽ và khúc hát trong trẻo.
"Thế còn khóm húng tây kiều diễm của mùa hạ năm ngoái, nó trốn nơi nao? Và đâu rồi những đóa linh lan từng trải thảm phủ kín mặt đất bằng những bông hoa tinh khôi vào năm trước, rồi cả cội táo dại trổ đầy những nụ hoa ngát hương, cùng tất thảy vẻ huy hoàng của khu rừng đã luân phiên đâm chồi nảy lộc suốt bao tháng năm đằng đẵng? Và dẫu là những sinh linh bé nhỏ có lẽ chỉ vừa mới chào đời, tất thảy đâu cả rồi?"
"Chúng tôi ở đây; chúng tôi ở đây," những thanh âm thánh thót vọng xuống từ tít trên không trung cao vợi, tựa hồ như chúng đã cất cánh bay tới cõi ấy tự thuở nào.
"Chà, điều này sao mà đẹp đẽ, đẹp đến mức hư ảo," cây sồi mừng rỡ reo vang. "Ta có tất cả các bạn ở quanh đây, bất luận lớn lao hay nhỏ bé; không một bóng hình nào bị rơi vào lãng quên. Còn chăng một niềm hạnh phúc nào có thể mường tượng được như thế này nữa? Quả là một phép màu ngỡ như không tưởng."
"Trên chốn thiên đường, bên cạnh Thiên Chúa Hằng Hữu thì thảy đều có thể mường tượng được, bởi lẽ mọi điều nơi đây đều là khả dĩ," lời đáp từ tốn vang vọng, lan tỏa khắp chốn không trung bao la.
Và cổ thụ già nua, trong lúc vẫn miệt mài vươn lên và lao về phía trước, chợt cảm nhận thấy những bộ rễ của mình đang dần dà bứt lơi khỏi lòng đất mẹ.
"Như thế là đúng nghĩa; thế là trọn vẹn nhất," cái cây già thì thầm. "Giờ đây chẳng còn gông cùm trần thế nào trói buộc ta nữa rồi. Ta có thể cất cánh bay đến bến bờ tột đỉnh, đắm chìm trong ánh hào quang và sự vinh hiển thiêng liêng. Và tất thảy những gì ta hằng thương mến đều tề tựu cùng ta, cả lớn lao lẫn nhỏ bé. Tất cả-tất cả thảy đều đang ở nơi đây."
Đó là giấc mộng tuyệt đẹp của cây sồi già trong thời khắc Giáng sinh thiêng liêng. Thế nhưng, giữa lúc nó đương chìm đắm trong cơn mê, một trận cuồng phong uy dũng bất thần ập tới, càn quét khắp mặt đất lẫn đại dương. Biển khơi cuộn trào sóng dữ, cuồn cuộn gầm thét xô bờ. Bỗng một âm thanh nứt toác và dập nát vang dội xé toạc thân cây. Bộ rễ bám sâu bao đời bật tung khỏi mặt đất, vừa vặn trùng khớp với khoảnh khắc trong giấc mộng khi sồi già rũ bỏ cõi trần. Cây sồi vĩ đại ngã gục; ba trăm sáu mươi lăm năm đằng đẵng của nó đã vĩnh viễn khép lại, đứt đoạn và ngắn ngủi tựa hồ một ngày sinh mệnh duy nhất của loài phù du bé nhỏ.
Vào ban mai ngày Giáng sinh, khi ánh dương bừng sáng, bão tố đã hoàn toàn ngưng bặt. Tiếng chuông từ mọi giáo đường ngân vang khúc hoan ca lễ hội. Từ mọi nếp nhà, dẫu là túp lều nhỏ bé nhất, khói lam nhởn nhơ uốn lượn vút lên tầng không xanh thẳm, bềnh bồng tựa làn hương từ những món lễ vật tạ ơn dâng lên bệ thờ của các đạo sĩ Druid3 thuở xa xưa. Đại dương dần tìm lại vẻ tĩnh mài êm ả. Trên boong của một con tàu đồ sộ-kẻ vừa kiên cường vượt qua muôn vàn sóng dữ suốt đêm trường-muôn ngàn lá cờ phấp phới tung bay, rực rỡ như biểu tượng thiêng liêng của niềm hân hoan và mùa lễ hội.
"Cây sồi đã ngã rồi! Cây sồi già-cột mốc định vị vĩ đại trên bờ biển của chúng ta!" những người thủy thủ xót xa thảng thốt. "Chắc hẳn nó đã bị quật ngã trong cơn giông bão đêm qua. Nào ai có thể thay thế được nó đây? Than ôi! Chẳng có một ai cả." Ấy là khúc điếu văn dành tặng cho sinh linh già cỗi, thật đứt đoạn, vắn số nhưng cũng xiết bao thắm thiết.
Nó nằm lặng yên ở đó, sải dài tấm thân đồ sộ trên bãi cát phủ đầy tuyết trắng, và từ phía con tàu vọng lại những thanh âm ngân nga điệu nhạc-một khúc thánh ca ngợi ca niềm hoan lạc Giáng sinh, về sự cứu rỗi linh hồn của loài người, và về cõi sống vĩnh hằng thông qua ơn sủng của Đức Kitô.
Hãy cất cao tiếng hát trong buổi sáng ngập tràn hân hoan này,
Vì mọi bề đã trọn vẹn, ngợi ca Đức Kitô đã giáng trần;
Cùng những giai điệu an vui, hãy cùng nhau hát vang,
"Hallelujah4 mừng Đức Kitô, Vua của chúng ta."
Bản thánh ca Giáng sinh thánh thót vang xa, và thảy mọi tâm hồn trên con tàu dường như đều được chắp cánh thăng hoa qua từng lời ca cùng tiếng nguyện cầu, êm đềm và thanh khiết hệt như cách mà cây sồi già đã cảm nhận linh hồn mình được nâng bổng lên trong giấc mộng tuyệt mỹ cuối cùng vào chính ban mai Giáng sinh ấy.
-
Hình ảnh này mô tả môn thể thao săn bắn bằng chim ưng (falconry) rất thịnh hành trong giới quý tộc châu Âu thời Trung cổ. Việc mang theo chim ưng đi săn là biểu tượng phô trương quyền lực và sự giàu có của tầng lớp hiệp sĩ và hoàng gia. ↩
-
Đàn hạc Æolian (Aeolian harp) là một nhạc cụ cổ có các dây đàn tự động phát ra âm thanh khi có gió thổi qua, thường được đặt ở cửa sổ hoặc treo trên cây. Tên gọi này bắt nguồn từ thần gió Aeolus trong thần thoại Hy Lạp. ↩
-
Druid là tầng lớp tu sĩ, pháp sư và học giả có địa vị cao trong xã hội người Celt cổ đại ở châu Âu. Họ tôn thờ thiên nhiên và coi cây sồi là loài cây thiêng liêng nhất, thường được dùng làm trung tâm trong các nghi lễ tôn giáo. ↩
-
Hallelujah là một thán từ bắt nguồn từ tiếng Hebrew (Do Thái cổ), mang ý nghĩa 'Hãy ngợi khen Chúa', thường được sử dụng rộng rãi trong các bài thánh ca của đạo Cơ Đốc. ↩
THE LAST DREAM OF THE OLD OAK
IN THE forest, high up on the steep shore and not far from the open seacoast, stood a very old oak tree. It was just three hundred and sixty-five years old, but that long time was to the tree as the same number of days might be to us. We wake by day and sleep by night, and then we have our dreams. It is different with the tree; it is obliged to keep awake through three seasons of the year and does not get any sleep till winter comes. Winter is its time for rest-its night after the long day of spring, summer, and autumn.
During many a warm summer, the Ephemeras, which are flies that exist for only a day, had fluttered about the old oak, enjoyed life, and felt happy. And if, for a moment, one of the tiny creatures rested on the large, fresh leaves, the tree would always say: "Poor little creature! your whole life consists of but a single day. How very short! It must be quite melancholy."
"Melancholy! what do you mean?" the little creature would always reply. "Why do you say that? Everything around me is so wonderfully bright and warm and beautiful that it makes me joyous."
"But only for one day, and then it is all over."
"Over!" repeated the fly; "what is the meaning of 'all over'? Are you 'all over' too?"
"No, I shall very likely live for thousands of your days, and my day is whole seasons long; indeed, it is so long that you could never reckon it up."
"No? then I don't understand you. You may have thousands of my days, but I have thousands of moments in which I can be merry and happy. Does all the beauty of the world cease when you die?"
"No," replied the tree; "it will certainly last much longer, infinitely longer than I can think of."
"Well, then," said the little fly, "we have the same time to live, only we reckon differently." And the little creature danced and floated in the air, rejoicing in its delicate wings of gauze and velvet, rejoicing in the balmy breezes laden with the fragrance from the clover fields and wild roses, elder blossoms and honeysuckle, and from the garden hedges of wild thyme, primroses, and mint. The perfume of all these was so strong that it almost intoxicated the little fly. The long and beautiful day had been so full of joy and sweet delights, that, when the sun sank, the fly felt tired of all its happiness and enjoyment. Its wings could sustain it no longer, and gently and slowly it glided down to the soft, waving blades of grass, nodded its little head as well as it could, and slept peacefully and sweetly. The fly was dead.
"Poor little Ephemera!" said the oak; "what a short life!" And so on every summer day the dance was repeated, the same questions were asked and the same answers given, and there was the same peaceful falling asleep at sunset. This continued through many generations of Ephemeras, and all of them felt merry and happy.
The oak remained awake through the morning of spring, the noon of summer, and the evening of autumn; its time of rest, its night, drew near-its winter was coming. Here fell a leaf and there fell a leaf. Already the storms were singing: "Good night, good night. We will rock you and lull you. Go to sleep, go to sleep. We will sing you to sleep, and shake you to sleep, and it will do your old twigs good; they will even crackle with pleasure. Sleep sweetly, sleep sweetly, it is your three hundred and sixty-fifth night. You are still very young in the world. Sleep sweetly; the clouds will drop snow upon you, which will be your coverlid, warm and sheltering to your feet. Sweet sleep to you, and pleasant dreams."
And there stood the oak, stripped of all its leaves, left to rest during the whole of a long winter, and to dream many dreams of events that had happened, just as men dream.
The great tree had once been small; indeed, in its cradle it had been an acorn. According to human reckoning, it was now in the fourth century of its existence. It was the largest and best tree in the forest. Its summit towered above all the other trees and could be seen far out at sea, so that it served as a landmark to the sailors. It had no idea how many eyes looked eagerly for it. In its topmost branches the wood pigeon built her nest, and the cuckoo sang his well-known song, the familiar notes echoing among the boughs; and in autumn, when the leaves looked like beaten copper plates, the birds of passage came and rested on the branches before beginning their flight across the sea.
But now that it was winter, the tree stood leafless, so that every one could see how crooked and bent were the branches that sprang forth from the trunk. Crows and rooks came by turns and sat on them, and talked of the hard times that were beginning, and how difficult it was in winter to obtain a living.
It was just at the holy Christmas time that the tree dreamed a dream. The tree had doubtless a feeling that the festive time had arrived, and in its dream fancied it heard the bells of the churches ringing. And yet it seemed to be a beautiful summer's day, mild and warm. The tree's mighty summit was crowned with spreading, fresh green foliage; the sunbeams played among its leaves and branches, and the air was full of fragrance from herb and blossom; painted butterflies chased each other; the summer flies danced around it as if the world had been created merely that they might dance and be merry. All that had happened to the tree during all the years of its life seemed to pass before it as if in a festive pageant.
It saw the knights of olden times and noble ladies ride through the wood on their gallant steeds, with plumes waving in their hats and with falcons on their wrists, while the hunting horn sounded and the dogs barked. It saw hostile warriors, in colored dress and glittering armor, with spear and halberd, pitching their tents and again taking them down; the watchfires blazed, and men sang and slept under the hospitable shelter of the tree. It saw lovers meet in quiet happiness near it in the moonshine, and carve the initials of their names in the grayish-green bark of its trunk.
Once, but long years had passed since then, guitars and Æolian harps had been hung on its boughs by merry travelers; now they seemed to hang there again, and their marvelous notes sounded again. The wood pigeons cooed as if to express the feelings of the tree, and the cuckoo called out to tell it how many summer days it had yet to live.
Then it appeared to it that new life was thrilling through every fiber of root and stem and leaf, rising even to its highest branches. The tree felt itself stretching and spreading out, while through the root beneath the earth ran the warm vigor of life. As it grew higher and still higher and its strength increased, the topmost boughs became broader and fuller; and in proportion to its growth its self-satisfaction increased, and there came a joyous longing to grow higher and higher-to reach even to the warm, bright sun itself.
Already had its topmost branches pierced the clouds, which floated beneath them like troops of birds of passage or large white swans; every leaf seemed gifted with sight, as if it possessed eyes to see. The stars became visible in broad daylight, large and sparkling, like clear and gentle eyes. They brought to the tree's memory the light that it had seen in the eyes of a child and in the eyes of lovers who had once met beneath the branches of the old oak.
These were wonderful and happy moments for the old oak, full of peace and joy; and yet amidst all this happiness, the tree felt a yearning desire that all the other trees, bushes, herbs, and flowers beneath it might also be able to rise higher, to see all this splendor and experience the same happiness. The grand, majestic oak could not be quite happy in its enjoyment until all the rest, both great and small, could share it. And this feeling of yearning trembled through every branch, through every leaf, as warmly and fervently as through a human heart.
The summit of the tree waved to and fro and bent downwards, as if in its silent longing it sought something. Then there came to it the fragrance of thyme and the more powerful scent of honeysuckle and violets, and the tree fancied it heard the note of the cuckoo.
At length its longing was satisfied. Up through the clouds came the green summits of the forest trees, and the oak watched them rising higher and higher. Bush and herb shot upward, and some even tore themselves up by the roots to rise more quickly. The quickest of all was the birch tree. Like a lightning flash the slender stem shot upwards in a zigzag line, the branches spreading round it like green gauze and banners. Every native of the wood, even to the brown and feathery rushes, grew with the rest, while the birds ascended with the melody of song. On a blade of grass that fluttered in the air like a long green ribbon sat a grasshopper cleaning its wings with its legs. May beetles hummed, bees murmured, birds sang-each in its own way; the air was filled with the sounds of song and gladness.
"But where is the little blue flower that grows by the water, and the purple bellflower, and the daisy?" asked the oak. "I want them all."
"Here we are; here we are," came the reply in words and in song.
"But the beautiful thyme of last summer, where is that? And where are the lilies of the valley which last year covered the earth with their bloom, and the wild apple tree with its fragrant blossoms, and all the glory of the wood, which has flourished year after year? And where is even what may have but just been born?"
"We are here; we are here," sounded voices high up in the air, as if they had flown there beforehand.
"Why, this is beautiful, too beautiful to be believed," cried the oak in a joyful tone. "I have them all here, both great and small; not one has been forgotten. Can such happiness be imagined? It seems almost impossible."
"In heaven with the Eternal God it can be imagined, for all things are possible," sounded the reply through the air.
And the old tree, as it still grew upwards and onwards, felt that its roots were loosening themselves from the earth.
"It is right so; it is best," said the tree. "No fetters hold me now. I can fly up to the very highest point in light and glory. And all I love are with me, both small and great. All-all are here."
Such was the dream of the old oak at the holy Christmas time. And while it dreamed, a mighty storm came rushing over land and sea. The sea rolled in great billows toward the shore. A cracking and crushing was heard in the tree. Its roots were torn from the ground, just at the moment when in its dream it was being loosened from the earth. It fell; its three hundred and sixty-five years were ended like the single day of the Ephemera.
On the morning of Christmas Day, when the sun rose, the storm had ceased. From all the churches sounded the festive bells, and from every hearth, even of the smallest hut, rose the smoke into the blue sky, like the smoke from the festive thank-offerings on the Druids' altars. The sea gradually became calm, and on board a great ship that had withstood the tempest during the night, all the flags were displayed as a token of joy and festivity.
"The tree is down! the old oak-our landmark on the coast!" exclaimed the sailors. "It must have fallen in the storm of last night. Who can replace it? Alas! no one." This was the old tree's funeral oration, brief but well said.
There it lay stretched on the snow-covered shore, and over it sounded the notes of a song from the ship-a song of Christmas joy, of the redemption of the soul of man, and of eternal life through Christ.
Sing aloud on this happy morn,
All is fulfilled, for Christ is born;
With songs of joy let us loudly sing,
"Hallelujahs to Christ our King."
Thus sounded the Christmas carol, and every one on board the ship felt his thoughts elevated through the song and the prayer, even as the old tree had felt lifted up in its last beautiful dream on that Christmas morn.
