VIỆC ÔNG LÃO LÀM LUÔN LUÔN ĐÚNG

Tôi sẽ kể cho các bạn nghe một câu chuyện, chuyện mà tôi từng được nghe từ tấm bé. Mỗi lần nhớ lại, tôi càng thấy câu chuyện thêm phần duyên dáng; bởi lẽ, những câu chuyện cũng giống hệt như con người ta vậy-càng có tuổi lại càng mặn mà, tuyệt vời hơn.

Tôi dám chắc các bạn đã từng dạo bước chốn đồng quê và bắt gặp một nếp nhà tranh cổ kính, mái lợp rơm vương đầy rêu phong và đám cỏ dại mọc lưa thưa. Ngất ngưởng trên nóc nhà là một cái tổ cò, bởi lẽ cò là thứ chẳng thể nào thiếu được. Những vách tường thì xiêu vẹo, cửa sổ thấp tè và lác đác trong số đó chỉ có đúng một cái là mở được. Cái lò nướng nhô hẳn ra khỏi bờ tường, trông y hệt một cục bướu kếch xù. Một cây cơm cháy trĩu trịt quả vươn dài qua hàng rào, và ngay dưới tán lá um tùm ấy, sát chân rào, là vũng nước đục ngầu nơi lũ vịt lạch bạch vờn nhau. Ấy là chưa kể đến con chó giữ nhà, hễ có khách vãng lai nào ngang qua là nó lại tru tréo ỏm tỏi.

Một nếp nhà chốn thôn dã y như thế nằm ép mình bên con đường mòn. Nơi đó có hai vợ chồng già nọ sinh sống, một ông lão nông dân và bà vợ. Dẫu gia tài chẳng có gì đáng giá, họ vẫn có một thứ không thể thiếu được, ấy là một con ngựa nhẫn nại gặm đám cỏ mọc hoang ven đường cái. Ông lão nông dân thường cưỡi con ngựa già ấy ra thị trấn, và những người hàng xóm cũng hay lân la mượn tạm, bù lại họ sẽ đỡ đần đôi vợ chồng già dăm ba việc vặt. Thế rồi bẵng đi một dạo, đôi vợ chồng già ngẫm nghĩ rằng tốt nhất nên đem bán quách con ngựa đi, hoặc đem đổi lấy một món đồ gì đó thiết thực hơn. Nhưng món đồ thiết thực ấy biết là thứ gì cơ chứ?

"Ông thì biết rõ nhất rồi, ông ạ," bà lão lên tiếng. "Hôm nay là phiên chợ; ông cứ việc cưỡi ngựa ra thị trấn mà bán lấy tiền, hoặc đổi lấy món gì kha khá cũng được. Bất kể ông quyết ra sao, tôi cũng ưng bụng cả; thôi ông hãy trẩy hội chợ đi."

Bà lão ân cần thắt lại chiếc khăn quàng cổ cho chồng, âu cũng vì bà luôn làm việc đó khéo hơn ông, chưa kể còn thắt được hẳn một chiếc nơ kép trông đến là đỏm dáng. Xong xuôi, bà cẩn thận dùng lòng bàn tay vuốt ve một vòng quanh vành mũ của ông cho thật phẳng phiu, rồi âu yếm trao ông một nụ hôn tạm biệt. Thế rồi, ông lão cưỡi lên lưng con ngựa đang chờ đợi để được đem bán, hoặc đổi lấy một món gì đó khác. Chà, ông lão nông dân của chúng ta luôn rành rẽ việc mình đang làm cơ mà. Mặt trời trên cao buông những tia nắng chói lọi, vắt ngang một vòm trời trong vắt không mảy may gợn một bóng mây. Bụi đường tung lên mù mịt, bởi lẽ dòng người đang nườm nượp trẩy về phiên chợ, kẻ đánh xe, người cưỡi ngựa, hay cả những khách bộ hành nhộn nhịp. Tuyệt nhiên chẳng bói đâu ra lấy một bóng râm để trốn nắng. Giữa đám đông chen chúc ấy, có một người đàn ông đang lững thững lê bước dọc theo con đường, dắt theo một con bò cái hướng về phía hội chợ. Chao ôi, đó mới đích thực là một con bò cái đẹp mã nhất thế gian mà người ta có thể chiêm ngưỡng!

"Con bò này ắt hẳn sẽ cho cơ man nào là thứ sữa ngọt lành," ông lão nông dân nhẩm tính trong đầu. "Đổi ngựa lấy bò quả là một mối hời béo bở. Này anh bạn! Anh bạn dắt bò đằng kia ơi!" ông cất tiếng gọi. "Tôi nói anh nghe điều này nhé, tôi dám chắc con ngựa thì kiểu gì cũng đáng giá hơn con bò; nhưng mà thôi, tôi lại chẳng màng đến cái sự ấy. Một con bò xem chừng lại có ích cho tôi hơn, vậy nên, nếu anh thích, tôi với anh cùng đổi nhé."

"Chắc chắn là tôi rất thích rồi, thưa ông," người đàn ông mau mắn đáp lời.

Thế là phi vụ đổi chác êm xuôi. Lẽ ra lúc này ông lão nông dân đã có thể quay gót về nhà, bởi công to việc lớn coi như đã vãn. Nhưng đã trót cất bước đi hội chợ, ông quyết chí đi cho tới nơi tới chốn, dẫu chỉ để dạo quanh ngó nghiêng chút đỉnh. Vậy là ông đủng đỉnh dong bò đi tiếp vào thị trấn. Ông sải bước hăng hái, chẳng mấy chốc đã đuổi kịp một người đàn ông đang lùa một con cừu. Chu choa, một con cừu mới béo tốt làm sao, lại còn khoác trên lưng bộ lông xù tuyệt mỹ!

"Mình thèm khát gã cừu này quá đi mất," ông lão tự nhủ thầm. "Dọc hàng rào nhà ta nào có thiếu cỏ non cho nó đánh chén, mà mùa đông giá rét thì cứ việc lùa nó vào hẳn trong buồng. Kể ra, nuôi cừu có khi lại sinh lời sinh lãi hơn nuôi bò ấy chứ. Hay là mình gạ đổi nhỉ?"

Người lùa cừu ưng thuận ngay tắp lự, vụ mặc cả chốt hạ nhanh gọn. Và thế rồi, ông lão của chúng ta lại hăm hở dấn bước trên đường cái quan, giờ thì với con cừu lẽo đẽo theo sau. Đi chưa được bao xa, ông lại bắt kịp một người đàn ông khác vừa từ cánh đồng rẽ ra đường, hai tay ôm khư khư một con ngỗng bự chảng.

"Anh ôm con vật gì mà nặng gớm nhỉ!" ông lão hồ hởi bắt chuyện. "Trông cái bộ lông với ngấn mỡ của nó kìa, con này mà lấy dây buộc lại, hay thả cho lội bì bõm dưới vũng nước nhà tôi thì oách phải biết. Con ngỗng này mà về tay bà lão nhà tôi thì đắc dụng lắm đây; bà ấy thừa sức kiếm ra khối lời lãi từ nó. Đã bao bận bà ấy cứ xuýt xoa, 'Giá mà nhà mình có một con ngỗng nhỉ!' Nay thì cơ hội đến rồi, nếu tiện, tôi phải rước nó về cho bà ấy mới được. Chúng ta đổi chác tí chứ anh bạn? Tôi sẽ gán con cừu này lấy con ngỗng của anh, và biếu không thêm vô vàn lời hàm ơn cho vụ giao thương này."

Người đàn ông kia chẳng mảy may phản đối, thế là cuộc trao đổi chóng vánh diễn ra, và ông lão nông dân nghiễm nhiên trở thành chủ nhân mới của con ngỗng. Lúc này đây, ông đã tiến đến rất gần thị trấn. Đám đông trên đường cái ngày một ken đặc, dệt thành một dòng thác người và súc vật ồn ào xô đẩy lẫn nhau. Bầy gia súc tràn cả lên lề đường, chen chúc sát mép hàng rào, và khi đi ngang qua trạm thu phí¹, chúng còn giẫm bừa vào ruộng khoai tây của người gác cổng. Chỗ ấy có một con gà mái đang đi lại với dáng điệu vô cùng oai vệ, chân buộc lủng lẳng một sợi dây, phòng hờ nó hoảng vía vì đám đông mà ba chân bốn cẳng chạy mất tăm. Lông đuôi của con gà cụt ngủn, nó nháy nháy cả hai mắt, trông đến là ranh mãnh mỗi khi cất tiếng, "Cục ta, cục tác." Khó mà đoán được con gà ranh ma ấy đang toan tính điều gì trong đầu khi kêu như thế, nhưng ngay tắp lự khi ông lão của chúng ta để mắt tới nó, ông thầm nghĩ: "Chà chà, đây quả là con gà mái kiều diễm nhất mà mình từng thấy trên đời; nói không ngoa, nó còn bảnh bao hơn cả con gà mái ấp của vị cha xứ nhà mình nữa kìa. Mình thực sự khao khát có được nó. Lũ gà thì lúc nào chẳng biết tự bới móc nhặt nhạnh dăm ba hạt rơi vãi mà tự nuôi thân cơ chứ. Nếu mình dùng con ngỗng này để đổi lấy con gà, chắc mẩm sẽ là một mối hời đây! Bác có muốn đổi với tôi không?" ông lão buông lời gạ gẫm người gác cổng.

"Đổi á?" người đàn ông lặp lại. "Chà, với tôi thì đó quả thực chẳng phải là một ý tồi đâu, thưa bác."

Thế là họ tiến hành trao đổi; người gác cổng ở trạm thu phí khư khư giữ lấy con ngỗng, còn ông lão nông dân thì hoan hỉ mang con gà đi. Đến lúc này, ông thực sự đã vắt kiệt sức lực với vô số bận đổi chác trên đường tới hội chợ, người ngợm đầm đìa mồ hôi và mệt mỏi rã rời. Ông thèm thuồng một chút lót dạ và một ly bia sủi bọt mát lạnh để giải khát; vì thế, ông lê bước hướng về phía một quán trọ. Ông vừa toan bước qua bậc cửa thì một cậu giữ ngựa đi ra, và họ chạm trán nhau ngay lối vào. Cậu giữ ngựa đang vác trên vai một cái bao tải. "Cậu có gì trong cái bao đó vậy?" ông lão nông dân tò mò hỏi.

"Táo thối," cậu giữ ngựa đáp lời; "cả một bao đầy ắp. Chúng sẽ được đem đi làm mồi cho lũ lợn."

"Trời đất, như thế thì phí phạm quá đi mất," ông lão nông dân chép miệng. "Tôi muốn đem chỗ táo này về cho bà nhà tôi. Chẳng là năm ngoái, cây táo già bên bãi cỏ chỉ bói được đúng một quả, và vợ chồng tôi đã cất kỹ nó trong tủ cho đến khi nó quắt queo và thối rữa cả ra. Bà nhà tôi luôn miệng bảo, đó là một món tài sản đấy. Giờ thì bà ấy sẽ được tận mắt chứng kiến cả một đống tài sản-cả một bao tải chật ních. Tôi vô cùng háo hức muốn mang về cho bà ấy xem."

"Thế ông sẽ đưa tôi cái gì để đổi lấy bao táo này?" cậu giữ ngựa hỏi.

"Tôi đưa cái gì ư? Chà, tôi sẽ đưa cậu con gà của tôi để đổi lấy nó."

Thế là ông lão trao con gà và nhận lấy bao táo, mang chúng vào phòng khách của quán trọ. Ông cẩn thận dựa chiếc bao vào chiếc lò sưởi rực lửa rồi thong dong đi tới bàn, hoàn toàn chẳng mảy may nghĩ ngợi đến sức nóng hầm hập kia. Trong phòng lúc ấy đang tấp nập khách khứa-nào là những tay buôn ngựa, những kẻ chăn gia súc, và cả hai người Anh². Hai người Anh này giàu nứt đố đổ vách, tiền bạc nhét chật đến mức túi áo phồng căng tưởng chừng sắp đứt chỉ; và họ cũng là những tay máu cá cược thứ thiệt, như các bạn sắp được nghe đây. Xèo-xèo-xèo, xèo-xèo-xèo. Có tiếng động lạ lùng gì phát ra bên bậu lò sưởi thế nhỉ? Ấy là những quả táo đang bắt đầu bị nướng chín. "Cái gì thế kia?" một người lên tiếng hỏi.

"Chà, các ngài biết không-" ông lão nông dân của chúng ta thong thả đáp, rồi ông cất giọng kể lại cho họ nghe tường tận câu chuyện đổi chác kỳ khôi, từ con ngựa tráo lấy con bò, và tuốt luốt mọi sự tình khác cho đến tận bao táo này.

"Ái chà, phen này khi ông về nhà, bà nhà sẽ cho ông một trận lôi đình ra trò," một quý ông người Anh nhếch mép cười. "Chắc chắn sẽ có một trận ầm ĩ cho mà xem!"

"Cái gì! Cho tôi một trận ư?" ông lão nông dân tự tin đáp. "Không đời nào, bà ấy sẽ âu yếm hôn tôi và nói rằng: 'Việc ông làm luôn luôn đúng.'"

"Chúng ta hãy đánh cược chuyện đó đi," người Anh thách thức. "Chúng tôi sẽ cược với ông hẳn một tạ vàng ròng đúc nguyên khối, một trăm bảng³ cho một tạ."

"Chà, một giạ⁴ là quá đủ rồi," ông lão nông dân từ tốn đáp. "Tôi chỉ có thể đặt cược bằng một giạ táo, và tôi sẵn lòng đem cả bản thân mình cùng bà nhà tôi ra làm đồ đặt cược nữa. Tôi thiết nghĩ, ngần ấy là quá đủ để làm đầy đơn vị đo lường rồi đấy."

"Đồng ý! Chơi luôn!" và thế là vụ cá cược lạ lùng nhất trần đời đã được thiết lập.

Sau đó, cỗ xe của chủ quán trọ lộc cộc đỗ xịch trước cửa. Hai người Anh cùng ông lão nông dân bước xuống. Chẳng mấy chốc, họ đã đứng trước túp lều bần hàn của ông lão.

"Chào buổi tối, bà."

"Chào buổi tối, ông."

"Tôi đã đổi chác xong xuôi cả rồi."

"À, chà, ông thì lúc nào chẳng tính toán đâu ra đấy!" bà lão hớn hở đáp lời. Rồi bà dang tay ôm chầm lấy ông, chẳng buồn bận tâm đến hai vị khách lạ mặt, cũng chẳng thèm ngó ngàng tới cái bao tải rách.

"Tôi đã đổi con ngựa để lấy một con bò cái."

"Ồ, tuyệt quá đi mất!" bà reo lên. "Thế là từ nay trên bàn ăn nhà ta sẽ tràn trề sữa tươi, bơ béo và phô mai ngọt ngào. Quả là một vụ đổi chác tài tình!"

"Đúng vậy, nhưng rồi tôi lại đem con bò cái ấy đổi lấy một con cừu."

"Ôi, thế lại càng hoàn hảo hơn nữa!" bà vợ hân hoan tán thưởng. "Ông lúc nào cũng lo xa mọi bề; đồng cỏ nhà ta vừa vặn đủ cho một con cừu. Nào là sữa cừu, phô mai cừu, rồi cả áo khoác len ấm áp hay những đôi tất len êm ái! Con bò cái làm sao cho ta được những thứ ấy, lông của nó thì chỉ tổ rụng tơi bời. Ông nhà tôi đúng là bậc thầy lo toan!"

"Nhưng tôi lại đổi con cừu để lấy một con ngỗng rồi."

"Thế thì năm nay nhà ta tha hồ đánh chén ngỗng quay giòn rụm! Ông lão thân yêu ơi, ông luôn nghĩ đủ cách để làm tôi vui lòng. Thật tuyệt vời. Ta cứ việc buộc một sợi dây vào chân nó rồi chăn thả quanh nhà, đảm bảo nó sẽ còn béo múp míp ra trước khi bị đem đi quay."

"Nhưng tôi đã đưa con ngỗng đi đổi lấy một con gà rồi."

"Một con gà sao! Chà, vụ này nghe còn hời hơn nữa," bà lão gật gù khen ngợi. "Con gà sẽ đẻ trứng, rồi ấp nở, gà con sẽ chui ra. Chẳng mấy chốc mà sân nhà ta sẽ lúc nhúc cả một đàn gia cầm. Ôi chao, đây chính xác là điều tôi vẫn hằng mong mỏi!"

"Đúng vậy, nhưng mà tôi lại đem con gà đi đổi lấy một bao tải táo quắt queo mất rồi."

"Cái gì! Tôi thực sự phải thưởng cho ông một nụ hôn nồng nhiệt vì chuyện đó mới được!" bà vợ thốt lên, mừng rỡ ra mặt. "Ông chồng tốt bụng, thân yêu của tôi, lại đây tôi kể cho ông nghe chuyện này. Ông có biết không, sáng nay ngay khi ông vừa rời khỏi cửa, tôi đã vắt óc nghĩ xem tối nay thết đãi ông món gì cho thật ngon miệng. Rồi tôi nảy ra món trứng rán thịt xông khói nức mũi, rắc thêm chút rau thơm. Trứng và thịt xông khói thì có sẵn rồi, nhưng nhà ta lại thiếu tiệt mớ rau thơm. Thế là tôi lật đật sang nhà thầy giáo. Tôi thừa biết nhà họ trồng cả đống rau thơm, ngặt nỗi bà giáo viên ấy lại bủn xỉn kiết lỵ vô cùng, dẫu cho cái miệng bà ta lúc nào cũng cười nói ngọt lịm. Tôi hạ mình nài nỉ bà ta cho vay một nhúm rau. 'Vay á!' bà ta tru tréo lên, 'Nhà tôi làm gì có thứ gì để cho vay mượn cơ chứ. Dù là một quả táo quắt queo tôi cũng chẳng có để cho bà vay đâu, hỡi bà bạn thân mến ạ.' Nhưng giờ thì hay chưa, tôi có thể đường hoàng cho bà ta vay lại mười quả, hay thậm chí cả một bao tải đầy luôn ấy chứ! Chỉ nghĩ đến đấy thôi mà ruột gan tôi đã reo vui tưng bừng. Chuyện này làm tôi buồn cười đứt cả ruột." Nói đoạn, bà chồm tới tặng cho ông chồng một nụ hôn kêu đánh chụt.

"Chà chà, chúng tôi khoái cái cảnh này rồi đấy!" hai người Anh đồng thanh thốt lên; "Của cải trôi tuột xuống dốc mà niềm vui thì cứ dâng lên ngút ngàn. Được tận mắt chứng kiến một màn như thế này quả là đáng đồng tiền bát gạo." Thế là họ chẳng ngần ngại móc ra một tạ vàng đếm trả cho ông lão nông dân - cái người dẫu có làm ra trò trống gì thì cũng chẳng bao giờ bị mắng mỏ, trái lại còn được ấp ôm hôn hít nồng nàn.

Đúng vậy, phần thưởng vĩ đại nhất trần đời luôn hiện hữu khi người vợ khắc cốt ghi tâm rằng đức ông chồng của mình là kẻ hiểu biết nhất, và phàm là việc gì ông ấy nhúng tay vào thì cũng luôn luôn đúng đắn.

Đấy là một câu chuyện cổ tích tôi đã từng được nghe khi còn là một đứa trẻ. Và giờ thì đến lượt các bạn cũng đã nghe nó rồi đấy, để tỏ tường một chân lý: "Việc ông lão làm luôn luôn đúng."

WHAT THE GOODMAN DOES IS ALWAYS RIGHT

I WILL tell you a story that was told to me when I was a little boy. Every time I think of this story it seems to me more and more charming; for it is with stories as it is with many people-they become better as they grow older.

I have no doubt that you have been in the country and seen a very old farmhouse, with thatched roof, and mosses and small plants growing wild upon it. There is a stork's nest on the ridge of the gable, for we cannot do without the stork. The walls of the house are sloping, and the windows are low, and only one of the latter is made to open. The baking oven sticks out of the wall like a great knob. An elder tree hangs over the palings, and beneath its branches, at the foot of the paling, is a pool of water in which a few ducks are sporting. There is a yard dog, too, that barks at all comers.

Just such a farmhouse as this stood in a country lane, and in it dwelt an old couple, a peasant and his wife. Small as their possessions were, they had one thing they could not do without, and that was a horse, which contrived to live upon the grass found by the side of the highroad. The old peasant rode into the town upon this horse, and his neighbors often borrowed it of him and paid for the loan of it by rendering some service to the old couple. Yet after a time the old people thought it would be as well to sell the horse or exchange it for something which might be more useful to them. But what should this something be?

"You will know best, old man," said the wife. "It is fair day to-day; so ride into town and get rid of the horse for money or make a good exchange. Whichever you do will please me; so ride to the fair."

She fastened his neckerchief for him, for she could do that better than he could and she could also tie it very prettily in a double bow. She also smoothed his hat round and round with the palm of her hand and gave him a kiss. Then he rode away upon the horse that was to be sold, or bartered for something else. Yes, the goodman knew what he was about. The sun shone with great heat, and not a cloud was to be seen in the sky. The road was very dusty, for many people, all going to the fair, were driving, riding, or walking upon it. There was no shelter anywhere from the hot sun. Among the crowd a man came trudging along, driving a cow to the fair. The cow was as beautiful a creature as any cow could be.

"She gives good milk, I am certain," said the peasant to himself. "That would be a very good exchange: the cow for the horse. Halloo there! you with the cow," he said. "I tell you what, I dare say a horse is of more value than a cow; but I don't care for that. A cow will be more useful to me, so if you like we'll exchange."

"To be sure I will," said the man.

Accordingly the exchange was made. When the matter was settled the peasant might have turned back, for he had done the business he came to do. But having made up his mind to go to the fair, he determined to do so, if only to have a look at it. So on he went to the town with his cow. Leading the animal, he strode on sturdily, and, after a short time, overtook a man who was driving a sheep. It was a good fat sheep, with a fine fleece on its back.

"I should like to have that fellow," said the peasant to himself. "There is plenty of grass for him by our palings, and in the winter we could keep him in the room with us. Perhaps it would be more profitable to have a sheep than a cow. Shall I exchange?"

The man with the sheep was quite ready, and the bargain was quickly made. And then our peasant continued his way on the highroad with his sheep. Soon after this, he overtook another man, who had come into the road from a field, and was carrying a large goose under his arm.

"What a heavy creature you have there!" said the peasant. "It has plenty of feathers and plenty of fat, and would look well tied to a string, or paddling in the water at our place. That would be very useful to my old woman; she could make all sorts of profit out of it. How often she has said, 'If we only had a goose!' Now here is an opportunity, and, if possible, I will get it for her. Shall we exchange? I will give you my sheep for your goose, and thanks into the bargain."

The other had not the least objection, and accordingly the exchange was made, and our peasant became possessor of the goose. By this time he had arrived very near the town. The crowd on the highroad had been gradually increasing, and there was quite a rush of men and cattle. The cattle walked on the path and by the palings, and at the turnpike gate they even walked into the toll keeper's potato field, where one fowl was strutting about with a string tied to its leg, lest it should take fright at the crowd and run away and get lost. The tail feathers of this fowl were very short, and it winked with both its eyes, and looked very cunning as it said, "Cluck, cluck." What were the thoughts of the fowl as it said this I cannot tell you, but as soon as our good man saw it, he thought, "Why, that's the finest fowl I ever saw in my life; it's finer than our parson's brood hen, upon my word. I should like to have that fowl. Fowls can always pick up a few grains that lie about, and almost keep themselves. I think it would be a good exchange if I could get it for my goose. Shall we exchange?" he asked the toll keeper.

"Exchange?" repeated the man. "Well, it would not be a bad thing."

So they made an exchange; the toll keeper at the turnpike gate kept the goose, and the peasant carried off the fowl. Now he really had done a great deal of business on his way to the fair, and he was hot and tired. He wanted something to eat, and a glass of ale to refresh himself; so he turned his steps to an inn. He was just about to enter, when the ostler came out, and they met at the door. The ostler was carrying a sack. "What have you in that sack?" asked the peasant.

"Rotten apples," answered the ostler; "a whole sackful of them. They will do to feed the pigs with."

"Why, that will be terrible waste," the peasant replied. "I should like to take them home to my old woman. Last year the old apple tree by the grassplot bore only one apple, and we kept it in the cupboard till it was quite withered and rotten. It was property, my old woman said. Here she would see a great deal of property-a whole sackful. I should like to show them to her."

"What will you give me for the sackful?" asked the ostler.

"What will I give? Well, I will give you my fowl in exchange."

So he gave up the fowl and received the apples, which he carried into the inn parlor. He leaned the sack carefully against the stove, and then went to the table. But the stove was hot, and he had not thought of that. Many guests were present-horse-dealers, cattle-drovers, and two Englishmen. The Englishmen were so rich that their pockets bulged and seemed ready to burst; and they could bet too, as you shall hear. Hiss-s-s, hiss-s-s. What could that be by the stove? The apples were beginning to roast. "What is that?" asked one.

"Why, do you know-" said our peasant, and then he told them the whole story of the horse, which he had exchanged for a cow, and all the rest of it, down to the apples.

"Well, your old woman will give it to you when you get home," said one of the Englishmen. "Won't there be a noise?"

"What! Give me what?" said the peasant. "Why, she will kiss me, and say, 'What the goodman does is always right.'"

"Let us lay a wager on it," said the Englishman. "We'll wager you a ton of coined gold, a hundred pounds to the hundredweight."

"No, a bushel will be enough," replied the peasant. "I can only set a bushel of apples against it, and I'll throw myself and my old woman into the bargain. That will pile up the measure, I fancy."

"Done! taken!" and so the bet was made.

Then the landlord's coach came to the door, and the two Englishmen and the peasant got in, and away they drove. Soon they had stopped at the peasant's hut. "Good evening, old woman."

"Good evening, old man."

"I've made the exchange."

"Ah, well, you understand what you're about," said the woman. Then she embraced him, and paid no attention to the strangers, nor did she notice the sack.

"I got a cow in exchange for the horse."

"Oh, how delightful!" said she. "Now we shall have plenty of milk, and butter, and cheese on the table. That was a capital exchange."

"Yes, but I changed the cow for a sheep."

"Ah, better still!" cried the wife. "You always think of everything; we have just enough pasture for a sheep. Ewe's milk and cheese, woolen jackets and stockings! The cow could not give all these, and her hairs only fall off. How you think of everything!"

"But I changed away the sheep for a goose."

"Then we shall have roast goose to eat this year. You dear old man, you are always thinking of something to please me. This is delightful. We can let the goose walk about with a string tied to her leg, so that she will get fatter still before we roast her."

"But I gave away the goose for a fowl."

"A fowl! Well, that was a good exchange," replied the woman. "The fowl will lay eggs and hatch them, and we shall have chickens. We shall soon have a poultry yard. Oh, this is just what I was wishing for!"

"Yes, but I exchanged the fowl for a sack of shriveled apples."

"What! I must really give you a kiss for that!" exclaimed the wife. "My dear, good husband, now I'll tell you something. Do you know, almost as soon as you left me this morning, I began thinking of what I could give you nice for supper this evening, and then I thought of fried eggs and bacon, with sweet herbs. I had eggs and bacon but lacked the herbs, so I went over to the schoolmaster's. I knew they had plenty of herbs, but the schoolmistress is very mean, although she can smile so sweetly. I begged her to lend me a handful of herbs. 'Lend!' she exclaimed, 'I have nothing to lend. I could not even lend you a shriveled apple, my dear woman.' But now I can lend her ten, or a whole sackful, for which I'm very glad. It makes me laugh to think of it." Then she gave him a hearty kiss.

"Well, I like all this," said both the Englishmen; "always going down the hill and yet always merry. It's worth the money to see it." So they paid a hundredweight of gold to the peasant who, whatever he did, was not scolded but kissed.

Yes, it always pays best when the wife sees and maintains that her husband knows best and that whatever he does is right.

This is a story which I heard when I was a child. And now you have heard it, too, and know that "What the goodman does is always right."