CHƯƠNG X
Thật là một khúc dạo đầu đầy thi vị cho cuộc sống của một kẻ ẩn dật! Bốn tuần bị hành hạ, trằn trọc trong ốm đau! Ôi, những cơn gió buốt xương và bầu trời phương Bắc khắc nghiệt, cùng những nẻo đường lầy lội chẳng thể qua lại, và cả những gã bác sĩ thôn quê chậm chạp nữa chứ! Và ôi, cái sự thiếu vắng bóng dáng con người này! Nhưng, tồi tệ hơn cả thảy, là lời phán quyết rùng rợn của Kenneth rằng tôi đừng hòng mơ tưởng đến chuyện bước chân ra khỏi cửa cho tới tận mùa xuân!
Ông Heathcliff vừa hạ cố đến thăm tôi. Khoảng bảy ngày trước, ông ta đã gửi tặng tôi một đôi gà gô-những con mồi cuối cùng của mùa đi săn. Tên vô lại! Ông ta chẳng hề vô can trong trận ốm này của tôi đâu; và tôi đã mấp máy chực nói thẳng cho ông ta biết điều đó. Nhưng, than ôi! Làm sao tôi nỡ buông lời xúc phạm một người đủ tử tế để ngồi lại bên giường bệnh suốt một giờ đồng hồ, và trò chuyện về bất cứ thứ gì khác ngoài mấy viên thuốc, liều thuốc, thuốc cao và những con đỉa hút máu? Quãng thời gian ấy trôi qua khá dễ chịu. Tôi quá yếu không thể cầm nổi cuốn sách; song, tôi cảm thấy dường như mình có thể thưởng thức chút gì đó thi vị. Tại sao không gọi bà Dean lên để kể nốt câu chuyện còn dang dở nhỉ? Tôi vẫn có thể mường tượng lại những tình tiết chính, cho tới cái đoạn mà bà ấy vừa dừng lời. Đúng rồi: tôi nhớ nam chính của bà ấy đã bỏ trốn, bặt vô âm tín suốt ba năm trời; còn nữ chính thì đã lên xe hoa. Tôi sẽ rung chuông: bà ấy hẳn sẽ vui mừng khôn xiết khi thấy tôi có thể trò chuyện một cách sảng khoái thế này. Bà Dean bước vào.
"Còn hai mươi phút nữa là đến cữ thuốc, thưa ngài," bà cất lời.
"Dẹp đi, mang nó đi khuất mắt tôi!" tôi đáp lời; "Tôi muốn-"
"Bác sĩ căn dặn ngài phải bỏ mấy gói thuốc bột đi."
"Rất sẵn lòng! Đừng ngắt lời tôi. Lại đây và ngồi xuống chỗ này. Hãy tránh xa những ngón tay của bà khỏi cái hàng lọ thuốc đắng ngắt kia đi. Lấy đồ đan len của bà ra khỏi túi đi-phải, như thế đó-bây giờ, hãy tiếp tục câu chuyện về ông Heathcliff, từ ngay cái đoạn bà bỏ lửng, cho đến tận ngày hôm nay. Có phải cậu ta đã hoàn tất việc học hành trên Lục địa1 và quay về trong bộ dạng của một quý ông? Hay cậu ta kiếm được một suất học bổng ở trường đại học, hoặc giả đã trốn sang Mỹ và giành lấy vinh quang nhờ việc đổ máu vì đất nước đã cưu mang mình? Hay cậu ta đã gặt hái một gia tài chớp nhoáng trên những nẻo đường cái quan ở nước Anh2?"
"Có lẽ cậu ấy đã nhúng tay một chút vào tất thảy những việc đó, thưa ông Lockwood; nhưng tôi chẳng dám quả quyết về điều gì sất. Trước đây tôi đã thưa rằng tôi không biết cậu ấy kiếm tiền bằng cách nào; tôi cũng mù tịt về phương cách cậu ấy đã dùng để gột rửa tâm trí mình khỏi sự u tối hoang dã mà nó từng chìm đắm: nhưng, xin phép ngài, tôi sẽ tiếp tục kể theo cách của riêng tôi, nếu ngài nghĩ nó có thể mua vui cho ngài và không khiến ngài mệt nhọc. Sáng nay ngài đã thấy trong người khá hơn chưa?"
"Khá hơn nhiều rồi."
"Đó quả là một tin tốt lành."
Tôi cùng cô Catherine chuyển đến Thrushcross Grange; và thật đáng ngạc nhiên thay, cô ấy cư xử nhã nhặn vượt xa mọi điều tôi dám kỳ vọng - một sự thất vọng đầy êm ái với riêng tôi. Cô dường như dành cho ông Linton một tình cảm nồng nàn đến mức thái quá; và ngay cả với em gái ông, cô cũng bày tỏ vô vàn trìu mến. Đổi lại, hẳn nhiên hai anh em họ đều nhất mực chăm lo cho sự thoải mái của cô. Giữa họ, chẳng phải cành gai phải nhọc nhằn uốn mình theo dây kim ngân, mà chính dây kim ngân đang mềm mại quấn quýt ôm lấy cành gai. Chẳng hề có sự nhượng bộ qua lại nào ở đây: một người kiêu hãnh đứng thẳng, còn những người khác bằng lòng nhún nhường. Thử hỏi có ai có thể trở nên cay nghiệt hay gắt gỏng khi chưa từng vấp phải lấy một sự chống đối hay thờ ơ nào cơ chứ?
Tôi nhận thấy ông Edgar luôn mang một nỗi sợ hãi ăn sâu bén rễ rằng sẽ làm phật ý vợ. Ông khéo léo giấu giếm nỗi niềm ấy trước mặt cô; nhưng nếu tình cờ nghe thấy tôi đáp lời sắc lẹm, hay thấy bất kỳ gia nhân nào tỏ thái độ khó chịu trước những mệnh lệnh độc đoán của phu nhân, ông liền bộc lộ sự bất an bằng một cái cau mày bực dọc - biểu cảm mà ông chưa từng vương trên nét mặt vì bất cứ lý do cá nhân nào. Đã không ít lần ông nghiêm giọng quở trách thói xấc xược của tôi, quả quyết rằng ngay cả một nhát dao đâm cũng chẳng thể mang lại nỗi đau đớn nào tồi tệ bằng việc phải chứng kiến phu nhân của mình muộn phiền.
Vì không muốn làm phiền lòng một người chủ nhân tốt bụng, tôi đã tự học cách bớt mẫn cảm và tự ái. Thế là, suốt nửa năm ròng, thuốc súng cứ nằm im lìm vô hại như cát, chỉ bởi chẳng có ngọn lửa nào bén mảng đến gần để châm ngòi nổ tung. Catherine thỉnh thoảng vẫn chìm vào những khoảng lặng ủ dột; nhưng chồng cô luôn tôn trọng chúng bằng một sự im lặng đầy thấu cảm. Ông cho rằng đó là những biến đổi về thể trạng do căn bệnh hiểm nghèo khi trước để lại, bởi lẽ từ thuở bé, cô chưa từng mắc chứng u sầu. Khi ánh nắng nơi cô bừng sáng trở lại, ông cũng hân hoan đáp lại bằng những tia nắng ấm áp của riêng mình. Tôi tin mình có thể khẳng định rằng, họ thực sự đang tận hưởng một niềm hạnh phúc sâu sắc và ngày một lớn lao.
Rồi những tháng ngày yên bình đó cũng chấm dứt. Chà, về lâu về dài thì chúng ta phải sống cho chính bản thân mình; những người hiền lành và hào phóng cũng chỉ ích kỷ một cách chính đáng hơn những kẻ độc đoán; và mọi chuyện chấm dứt khi hoàn cảnh khiến mỗi người nhận ra rằng lợi ích của người này không phải là mối bận tâm chính yếu của người kia. Vào một buổi chiều thu dịu nhẹ tháng Chín, tôi vừa từ vườn bước vào với một giỏ táo nặng trĩu trên tay. Trời đã sẩm tối, và ánh trăng vàng vọt hắt qua bức tường cao của khoảng sân, rọi những cái bóng quái gở ẩn nấp trong các ngóc ngách lồi lõm của tòa nhà. Tôi đặt gánh nặng xuống những bậc thềm bên cửa bếp, nán lại chút đỉnh để nghỉ ngơi và hít căng lồng ngực thứ không khí ngọt ngào, trong trẻo; mắt tôi hướng về phía vầng trăng, còn lưng quay về ngưỡng cửa, thì bỗng nghe một giọng nói cất lên ngay sau lưng,-"Nelly, là bà đó ư?"
Đó là một chất giọng trầm thấp, mang âm sắc hoàn toàn xa lạ; thế nhưng có một điều gì đó trong cách người ấy gọi tên tôi lại nghe thân thuộc lạ lùng. Tôi sợ hãi quay người lại xem ai đang nói; bởi lẽ các cánh cửa đều đóng kín bưng, và tôi chẳng hề thấy bóng dáng ai khi bước đến gần bậc thềm. Có một vật gì đó động đậy ở mái hiên; và, khi tiến lại gần hơn, tôi nhận ra một người đàn ông vóc dáng cao lớn bận bộ đồ sẫm màu, với khuôn mặt và mái tóc đều tối màu. Cậu ta tựa nửa người vào tường, đặt những ngón tay lên chốt cửa như thể toan tự mở. "Người này có thể là ai được nhỉ?" tôi nhủ thầm. "Ông Earnshaw chăng? Ôi, không! Giọng nói chẳng có chút xíu nào giống của ông ấy cả."
"Tôi đã đứng đợi ở đây cả giờ đồng hồ rồi," người đó lên tiếng lần nữa, trong khi tôi cứ đứng trân trân nhìn; "và suốt chừng ấy thời gian, vạn vật xung quanh câm lặng như một nấm mồ. Tôi không dám bước vào. Bà không nhận ra tôi sao? Nhìn kỹ xem, tôi đâu phải là người xa lạ!"
Một tia sáng nhợt nhạt rơi xuống khuôn mặt người đó; đôi má tái nhợt bị che khuất một nửa bởi bộ râu quai nón rậm rạp; đôi lông mày cau lại, cùng đôi mắt sâu hoắm, dị biệt. Tôi đã nhớ ra đôi mắt đó.
"Cái gì!" tôi thốt lên, hoang mang chẳng biết nên coi người này như một vị khách trần tục hay hồn ma bóng quế, và kinh ngạc giơ cả hai tay lên trời. "Cái gì! cậu quay trở lại sao? Có thật là cậu không? Thật ư?"
"Đúng, Heathcliff đây," cậu ta đáp, lia ánh nhìn từ tôi lên những ô cửa sổ, nơi đang phản chiếu hàng tá vầng trăng lấp lánh, nhưng tuyệt nhiên không le lói chút ánh đèn nào từ bên trong. "Họ có ở nhà không? cô ấy đâu rồi? Nelly, bà không vui sao! bà chẳng việc gì phải hoảng hốt thế đâu. Cô ấy có ở đây không? Nói mau! Tôi muốn nói một lời với cô ấy-nữ chủ nhân của bà. Đi đi, và báo rằng có một người từ Gimmerton muốn gặp cô ấy."
"Cô ấy sẽ phản ứng thế nào đây?" tôi thảng thốt. "Cô ấy sẽ làm gì? Sự bất ngờ này làm tôi rối trí quá-nó sẽ khiến cô ấy phát điên mất! Và cậu đúng là Heathcliff! Nhưng thay đổi quá chừng! Không, thật không thể hiểu nổi. Cậu đã đi lính sao?"
"Đi và mang theo tin nhắn của tôi đi," cậu ta thiếu kiên nhẫn ngắt lời. "Tôi như đang bị thiêu đốt dưới địa ngục cho tới khi bà làm xong việc đó đấy!"
Cậu ta nhấc chốt cửa, và tôi bước vào; thế nhưng khi tới phòng khách nơi ông và bà Linton đang ngồi, tôi lại chẳng thể tự thuyết phục bản thân bước tiếp. Cuối cùng tôi đành viện cớ hỏi xem liệu họ có muốn thắp nến hay không, rồi mở cửa.
Họ đang ngồi tựa vào nhau bên một ô cửa sổ có chấn song mở gập vào tường, bày ra trước mắt, ngay phía sau những rặng cây trong vườn và công viên xanh hoang dã, là thung lũng Gimmerton, với một dải sương mù uốn lượn vắt vẻo gần như đến tận đỉnh (bởi vì ngay sau khi đi qua nhà nguyện, như ngài hẳn đã nhận thấy, rãnh nước chảy từ đầm lầy hòa vào một con suối chảy dọc theo khúc quanh của thung lũng hẹp). Đồi Gió Hú trồi lên trên làn sương mù bàng bạc này; nhưng ngôi nhà cũ của chúng tôi thì chìm khuất vô hình; nó dốc hẳn xuống ở sườn bên kia. Cả căn phòng và những người bên trong đó, cùng với khung cảnh mà họ đang mải mê ngắm nhìn, toát lên vẻ yên bình đến kỳ diệu. Tôi miễn cưỡng chùn bước trước nhiệm vụ chuyển lời của mình; và thực sự định bụng bỏ đi không nói một lời, ngay sau khi hỏi xong về những ngọn nến, thì ý thức về sự ngu ngốc của mình đã buộc tôi phải quay lại, và thì thầm, "Có một người từ Gimmerton muốn gặp phu nhân, thưa bà."
"Ông ta muốn gì?" bà Linton hỏi.
"Tôi chưa hỏi ông ta," tôi đáp.
"Chà, kéo rèm lại đi, Nelly," cô nói; "và mang trà lên đây. Tôi sẽ quay lại ngay."
Cô rời khỏi phòng; ông Edgar hờ hững hỏi xem kẻ đó là ai.
"Một người mà nữ chủ nhân không thể ngờ tới," tôi đáp. "Đó là Heathcliff-ngài còn nhớ cậu ta chứ, thưa ngài-người từng sống ở nhà ông Earnshaw."
"Cái gì! gã du mục-thằng chăn cày đó sao?" ông kêu lên. "Tại sao bà không nói thẳng thế với Catherine?"
"Suỵt! ngài không được gọi cậu ấy bằng những cái tên đó, thưa ông chủ," tôi nói. "Cô ấy sẽ đau đớn nhường nào khi nghe ngài buông lời như vậy. Cô ấy đã gần như tan nát cõi lòng khi cậu ấy bỏ trốn. Tôi đoán chừng sự trở lại của cậu ấy sẽ là một lễ hội tưng bừng đối với cô ấy."
Ông Linton bước tới một ô cửa sổ ở phía bên kia căn phòng hướng ra khoảng sân. Ông mở nó ra, và chồm người ngó xuống. Tôi đoán chừng họ đang ở ngay bên dưới, bởi lẽ ông nhanh chóng cất tiếng: "Đừng đứng đó, em yêu! Hãy mời người đó vào trong, nếu đó là một ai đó đặc biệt." Chẳng bao lâu sau, tôi nghe thấy tiếng lách cách của chốt cửa, và Catherine bay vút lên cầu thang, thở hổn hển và cuồng dại; quá đỗi kích động để có thể phơi bày sự vui sướng: thực ra, nhìn nét mặt của cô ấy, ngài thà phỏng đoán đó là một thảm họa kinh hoàng thì đúng hơn.
"Ôi, Edgar, Edgar!" cô hổn hển gọi, quàng tay qua cổ ông. "Ôi, Edgar thân yêu! Heathcliff đã trở lại-cậu ấy đã trở lại!" Và cô siết chặt vòng tay của mình thành một cái ôm nghẹt thở.
"Thôi nào, thôi nào," chồng cô gắt gỏng thốt lên, "đừng có bóp cổ anh vì chuyện đó! Trong mắt anh, cậu ta chưa bao giờ là một báu vật tuyệt diệu đến thế đâu. Không cần thiết phải phát cuồng lên như thế!"
"Em biết anh chẳng ưa gì cậu ấy," cô đáp, kìm nén bớt cường độ hoan hỉ của mình. "Tuy nhiên, vì em, bây giờ hai người phải làm bạn. Em có nên bảo cậu ấy lên đây không?"
"Ở đây sao," ông nói, "ngay trong phòng khách này ư?"
"Còn ở đâu nữa?" cô vặn lại.
Ông tỏ vẻ bực dọc, và gợi ý nhà bếp mới là chốn thích hợp hơn cho cậu ta. Bà Linton nhìn ông bằng một ánh mắt kỳ quái-nửa giận dữ, nửa mỉa mai sự khó tính của chồng.
"Không," cô nói thêm, sau một lúc lâu; "Em không thể ngồi dưới nhà bếp. Hãy kê hai cái bàn ở đây, Ellen: một cái cho ông chủ của bà và cô Isabella, bởi họ là tầng lớp quý tộc; cái còn lại dành cho Heathcliff và tôi, vì chúng tôi thuộc tầng lớp thấp kém hơn. Như vậy đã đủ làm anh hài lòng chưa, anh yêu? Hay em phải bảo đốt lửa sưởi ở một xó xỉnh nào khác? Nếu thế, hãy ra chỉ thị đi. Em sẽ chạy xuống và bảo đảm an toàn cho vị khách của mình. Em e rằng niềm vui này quá lớn lao để có thể là sự thật!"
Cô định lao đi một lần nữa; nhưng Edgar đã níu cô lại.
"Bà bảo cậu ta bước lên đi," ông nói, quay ngoắt sang tôi; "và, Catherine, hãy cố gắng vui mừng, mà không trở nên lố bịch. Cả nhà không cần phải chứng kiến cảnh em chào đón một tên đầy tớ bỏ trốn hệt như một người anh em ruột thịt đâu."
Tôi đi xuống lầu và thấy Heathcliff đang đứng đợi dưới mái hiên, hẳn là chờ được mời vào trong. Cậu im lặng theo bước tôi chẳng để phí một lời. Tôi dẫn cậu vào phòng, nơi ông chủ và phu nhân đang hiện diện. Hai gò má họ ửng đỏ, dấu vết hãy còn vương lại của một cuộc tranh luận nảy lửa. Thế nhưng, nét ửng hồng trên má phu nhân tức thì bừng lên một thứ xúc cảm hoàn toàn khác lạ ngay khi người bạn cũ xuất hiện nơi bậu cửa. Cô lao vút tới, chộp lấy cả hai tay cậu, kéo tuột cậu đến trước mặt Linton, rồi vội vã nắm lấy những ngón tay đầy miễn cưỡng của chồng mà ép chặt vào tay Heathcliff. Giờ đây, dưới ánh lửa lò sưởi và ánh nến tỏ rạng, tôi mới ngỡ ngàng hơn bao giờ hết trước sự lột xác của Heathcliff. Cậu đã trở thành một người đàn ông cao lớn, vạm vỡ và cân đối; đứng cạnh cậu, ông chủ của tôi bỗng hóa ra mỏng manh, chỉ như một chàng thiếu niên. Dáng đứng thẳng tắp của cậu gợi cho người ta cảm giác cậu vừa bước ra từ quân ngũ. Khuôn mặt cậu mang nét từng trải, biểu cảm cương nghị và sắc sảo hơn hẳn ông Linton; nó toát lên vẻ thông minh, tuyệt nhiên không còn mảy may dấu vết nào của một kẻ bần hàn ngày trước. Mặc dù chút hoang dã nửa vời vẫn còn lẩn khuất dưới hàng chân mày cau sụp cùng đôi mắt rực cháy ngọn lửa đen tăm tối, nhưng tất thảy đều đã được chế ngự. Phong thái của cậu giờ đây mang đậm vẻ đường bệ, hoàn toàn trút bỏ sự thô lỗ thuở nào, dẫu vẫn quá đỗi nghiêm nghị để có thể gọi là duyên dáng. Nỗi kinh ngạc của ông chủ tôi chẳng hề kém cạnh, hoặc chí ít là còn vượt xa cả tôi. Ông đứng sững sờ ngây ra một lúc, bối rối không biết phải xưng hô thế nào với cái gã chăn cày mà ông vẫn thường gọi. Heathcliff bèn buông thõng bàn tay yếu ớt của Linton ra, lạnh lùng nhìn ông chằm chằm, đợi cho đến khi ông chủ cất lời.
"Mời ngồi, anh," cuối cùng ông cũng thốt lên. "Phu nhân Linton, vì bồi hồi nhớ lại những kỷ niệm ngày xưa, nên muốn tôi dành cho anh một sự tiếp đón thân tình. Và, lẽ dĩ nhiên, tôi rất lấy làm bằng lòng trước bất cứ điều gì có thể làm cô ấy vui vẻ."
"Và tôi cũng vậy," Heathcliff đáp lời, "đặc biệt nếu đó là một niềm vui mà tôi cũng dự phần trong ấy. Tôi sẽ rất sẵn lòng nán lại một hai giờ đồng hồ."
Cậu ngồi xuống đối diện Catherine. Cô cứ dán chặt ánh nhìn vào cậu, như thể chỉ cần cô chớp mắt là cậu sẽ tan biến mất. Cậu không thường xuyên ngước nhìn cô: thỉnh thoảng, chỉ một ánh nhìn lướt qua vội vã là đủ. Nhưng mỗi lần ánh mắt giao nhau, nó lại phản chiếu một niềm hân hoan không giấu giếm, tự tin hơn bao giờ hết, tựa hồ cậu đang uống cạn niềm vui sướng từ đáy mắt cô. Cả hai quá đỗi đắm chìm trong niềm hạnh phúc tương phùng để có thể bận tâm đến sự ngượng ngùng. Trái lại, ông Edgar bỗng trở nên nhợt nhạt vì rặt một nỗi bực dọc. Và cơn bức bối ấy dường như đã bị đẩy lên đến đỉnh điểm khi phu nhân của ông vội vã đứng dậy, băng qua tấm thảm, một lần nữa chộp lấy tay Heathcliff và bật cười khanh khách như một kẻ điên dại.
"Ngày mai tớ sẽ tưởng đây chỉ là một giấc mộng mất thôi!" cô reo lên. "Tớ sẽ không tài nào tin được rằng mình đã được nhìn thấy, được chạm vào và được chuyện trò cùng cậu một lần nữa. Ấy vậy mà, đồ Heathcliff tàn nhẫn! Cậu thật chẳng xứng với sự đón tiếp này đâu. Cậu đã biệt tăm biệt tích, lặng câm suốt ba năm ròng và chẳng bao giờ đoái hoài gì đến tớ!"
"Nhiều hơn một chút so với những gì cậu đã nghĩ về tớ đấy," cậu thì thầm. "Tớ mới nghe tin cậu đã kết hôn, Cathy, cách đây không lâu. Và, trong khi lẳng lặng đứng đợi ngoài sân ban nãy, tớ đã vạch sẵn một kế hoạch-rằng chỉ cần liếc nhìn khuôn mặt cậu một lần, một ánh nhìn đầy kinh ngạc, có lẽ vậy, với một niềm vui sướng ngụy tạo; sau đó, tớ sẽ tìm Hindley mà thanh toán sòng phẳng mọi ân oán nợ nần; và rồi trốn chạy khỏi vòng pháp luật bằng cách tự kết liễu đời mình. Thế nhưng, sự nồng nhiệt của cậu đã tống khứ mọi ý nghĩ điên rồ ấy ra khỏi tâm trí tớ. Tuy vậy, hãy cẩn thận nếu cậu dám đón tiếp tớ bằng một thái độ khác vào lần tới! Không, cậu sẽ chẳng thể nào xua đuổi tớ thêm một lần nào nữa đâu. Cậu thực sự cảm thấy có lỗi với tớ, phải không? Chà, âu cũng có lý do cả. Tớ đã phải nếm mật nằm gai, chật vật vượt qua một cuộc đời cay đắng kể từ lần cuối cùng nghe thấy giọng nói của cậu; và cậu phải tha thứ cho tớ, bởi lẽ tớ đã đấu tranh sinh tồn, tất thảy chỉ vì cậu!"
"Catherine, nếu em không muốn thưởng thức trà nguội, thì xin mời đến bàn," Linton ngắt lời. Ông cố giữ chất giọng điềm tĩnh thường ngày cùng một phép lịch sự vừa vặn. "Anh Heathcliff đây hẳn sẽ phải đi bộ một quãng đường khá xa, cho dù tối nay anh ta có trọ lại ở đâu đi chăng nữa; phần tôi thì đang thấy khát rồi."
Cô quay về chỗ ngồi bên bàn trà. Cùng lúc ấy, cô Isabella cũng bước vào theo tiếng chuông gọi cửa. Sau khi sắp xếp ghế ngồi cho họ, tôi lặng lẽ rời khỏi phòng. Bữa ăn đạm bạc kéo dài chưa nổi mười phút. Tách trà của Catherine chẳng được rót đầy, bởi cô không màng đến việc ăn uống. Còn ông Edgar thì làm sánh cả trà ra đĩa lót, hầu như chẳng nuốt trôi được miếng nào. Vị khách không mời của họ cũng chỉ nán lại vào buổi tối hôm đó không quá một giờ đồng hồ. Khi cậu ta cáo từ, tôi bèn lên tiếng hỏi, liệu cậu có định đến Gimmerton không?
"Không, tôi đến Đồi Gió Hú," cậu đáp rành rọt: "Ông Earnshaw đã ngỏ lời mời, khi tôi ghé thăm ban sáng."
Ông Earnshaw đã mời cậu ta! Và cậu ta đã đến thăm ông Earnshaw! Lời nói ấy cứ mãi ám ảnh trong tâm trí tôi, râm ran một nỗi đau mơ hồ sau khi cậu ta đi khuất. Phải chăng cậu ta đang mượn lớp vỏ bọc của một kẻ đạo mạo để mang mầm tai họa về gieo rắc khắp cái xứ sở này? Tôi ngẫm ngợi băn khoăn: Một linh cảm mờ ám tự đáy lòng mách bảo tôi rằng, thà cậu ta cứ đi biệt xứ mãi mãi thì hơn.
Khoảng nửa đêm, tôi choàng tỉnh khỏi giấc ngủ chập chờn đầu tiên khi phu nhân Linton lướt nhẹ vào phòng. Cô ngồi xuống mép giường, khẽ giật tóc tôi để gọi dậy.
"Tôi chẳng sao chợp mắt nổi, Ellen à," cô cất lời, giọng như mang nét cáo lỗi. "Và tôi chỉ mong mỏi có một ai đó ở cạnh bên để sẻ chia niềm hạnh phúc ngập tràn này! Edgar đang hờn dỗi, chỉ vì tôi hân hoan trước một điều chẳng mảy may làm anh ấy bận tâm. Anh ấy nhất quyết không chịu hé môi, ngoại trừ việc buông ra mấy lời trách móc ngớ ngẩn; rồi lại còn quả quyết rằng tôi thật tàn nhẫn và ích kỷ khi cứ bắt ép anh ấy chuyện trò trong lúc anh ấy ốm yếu và buồn ngủ. Lúc nào anh ấy cũng lấy cớ bệnh tật mỗi khi có chút chuyện trái ý! Tôi vừa buông vài lời ngợi khen Heathcliff, thì anh ấy, chẳng rõ do cơn đau đầu hay vì một chút ghen tị, đã bắt đầu rơi nước mắt. Thế nên tôi đứng phắt dậy và bỏ mặc anh ấy."
"Ngợi khen Heathcliff trước mặt ông ấy thì có ích lợi gì chứ?" tôi đáp. "Từ thuở còn là những cậu thiếu niên, họ đã vốn có sẵn ác cảm với nhau. Heathcliff cũng sẽ vô cùng khó chịu nếu nghe thấy ai đó tán dương ông Linton: âu cũng là bản tính con người. Cô cứ để ông Linton được yên, trừ phi cô muốn khơi mào một cuộc cãi vã lớn giữa hai người họ."
"Nhưng chẳng phải điều đó phơi bày một sự yếu hèn đến thảm hại sao?" cô tiếp lời. "Tôi đâu có ghen tuông. Chưa một lần nào tôi thấy chạnh lòng trước suối tóc vàng óng ả hay làn da trắng ngần của Isabella, hay trước nét duyên dáng thanh tao và thứ tình cảm trìu mến mà cả gia đình đều dành trọn cho em ấy. Thậm chí cả bà nữa, Nelly, thi thoảng chúng ta có lời qua tiếng lại, bà cũng lập tức bênh vực Isabella cơ mà. Vậy mà tôi vẫn nhún nhường hệt như một bà mẹ khờ khạo: tôi gọi em ấy là cục cưng, rồi buông lời đường mật cốt để em ấy nguôi ngoai. Anh trai em ấy luôn mãn nguyện khi thấy chúng tôi hòa thuận, và điều đó làm tôi vui lòng. Nhưng hai anh em họ quả thực quá đỗi giống nhau: họ chỉ là những đứa trẻ hư hỏng, luôn ôm mộng tưởng rằng cả thế giới này được tạo ra để hầu hạ họ. Dù tôi có chiều chuộng cả hai, tôi vẫn thầm nghĩ một hình phạt đích đáng sẽ là bài học quý giá giúp họ tỉnh ngộ."
"Cô lầm rồi, phu nhân Linton," tôi nói. "Chính họ mới là những người chiều chuộng cô đấy: tôi thừa biết giông tố nào sẽ ập xuống nếu họ không làm thế. Cô có thể ung dung dung túng cho những ý thích bất chợt của họ, miễn là bổn phận của họ vẫn là phải đoán định trước mọi khao khát của cô. Tuy nhiên, rồi sẽ có ngày cô nổ ra xung đột vì một chuyện quan trọng với cả hai bên; và đến lúc ấy, những kẻ mà cô miệt thị là yếu hèn rất có thể sẽ trở nên ngoan cố, bướng bỉnh chẳng kém gì cô."
"Và rồi chúng ta sẽ kịch chiến đến hơi thở cuối cùng, phải không Nelly?" cô vặc lại, kèm theo một tràng cười vang. "Không đâu! Tôi nói cho bà hay, tôi đặt một niềm tin mãnh liệt vào tình yêu của Linton, cuồng nhiệt đến mức tôi dám chắc rằng nếu tôi có giết chết anh ấy, anh ấy cũng chẳng buồn báo thù."
Tôi nhỏ nhẹ khuyên cô nên trân trọng ông ấy hơn, bởi tấm chân tình mà ông dành cho cô.
"Tôi có trân trọng chứ," cô đáp lời, "nhưng anh ấy đâu cần phải cứ hơi tí là rên rỉ vì những chuyện vặt vãnh. Thật trẻ con làm sao. Thay vì òa khóc nức nở chỉ vì tôi trót bảo Heathcliff giờ đây đã hoàn toàn xứng đáng với sự nể trọng của bất kỳ ai, và việc kết giao với cậu ấy sẽ là niềm vinh hạnh lớn lao cho một quý ngài bậc nhất xứ này, lẽ ra anh ấy nên tự mình nói ra những lời ấy, và hân hoan trong sự đồng điệu. Anh ấy cần phải làm quen với cậu ấy, và anh ấy hoàn toàn có thể yêu mến cậu ấy: cứ xét việc Heathcliff có đủ mọi lý do để thù ghét anh ấy, tôi dám chắc rằng cậu ấy đã hành xử một cách quá đỗi tuyệt vời!"
"Cô nghĩ sao về việc cậu ta lảng vảng đến Đồi Gió Hú?" tôi dò hỏi. "Rõ ràng là cậu ta đã lột xác hoàn toàn: ra dáng một con chiên ngoan đạo đích thực, dang rộng vòng tay hữu nghị với kẻ thù ở khắp mọi nơi!"
"Cậu ấy đã giải thích chuyện đó," cô đáp. "Tôi cũng kinh ngạc chẳng kém gì bà. Cậu ấy bảo đến đó cốt để dò hỏi tin tức của tôi từ bà, vì đinh ninh bà vẫn còn cư ngụ tại chốn ấy. Rồi Joseph đã bẩm báo với Hindley; anh ta bước ra, tra khảo gắt gao xem cậu ấy đã làm gì và sống ra sao, để rồi cuối cùng lại cất lời mời cậu ấy vào nhà. Có một vài người đang sát phạt trên bàn bài; Heathcliff nhập cuộc; anh trai tôi thua cậu ấy một khoản tiền lớn. Nhận thấy cậu ấy giờ đây rủng rỉnh bạc vàng, anh tôi liền gạ gẫm cậu ấy quay lại vào buổi tối, và cậu ấy đã ưng thuận. Hindley quả thực quá đỗi liều lĩnh để có thể khôn ngoan chọn bạn mà chơi: anh ta chẳng mảy may suy tính đến những lý do khiến mình phải cảnh giác trước một kẻ mà chính tay anh ta từng chà đạp đê hèn. Nhưng Heathcliff quả quyết rằng, nguyên cớ lớn nhất khiến cậu ấy nối lại mối giao tình với kẻ từng đọa đày mình thuở trước, chính là khao khát có được một chốn dung thân đủ gần để đi bộ đến Grange, và nỗi vương vấn khôn nguôi với ngôi nhà nơi chúng tôi từng chung sống. Đồng thời, cậu ấy ấp ủ hy vọng tôi sẽ có nhiều cơ hội gặp gỡ cậu ấy ở đó hơn là nếu cậu ấy định cư tận Gimmerton. Cậu ấy dự định đề nghị trả một khoản tiền hậu hĩnh để được ở trọ lại Heights; và tôi dám chắc thói tham lam vô độ của anh trai tôi sẽ xúi giục anh ta gật đầu ngay tắp lự. Anh ta lúc nào cũng tham lam, hễ những gì tay này vơ vét thì tay kia lại phung phí sạch sành sanh."
"Quả là một chốn tuyệt diệu để một gã thanh niên chọn làm nơi nương náu!" tôi cảm thán. "Cô không cảm thấy sợ hãi chút nào về những hậu họa sao, phu nhân Linton?"
"Chẳng có gì đáng ngại cho người bạn của tôi cả," cô đáp lời. "Cái đầu lạnh lùng của cậu ấy sẽ giúp cậu ấy an toàn vượt qua mọi giông tố. Có chăng là đôi chút hiểm nguy cho Hindley, nhưng anh ta đâu thể sa đọa về mặt đạo đức hơn tình cảnh hiện tại được nữa; và tôi sẽ đứng ra che chắn, không để anh ta phải chịu tổn hại về thể xác. Sự kiện tối nay đã giúp tôi giảng hòa với Chúa trời và toàn nhân loại! Tôi từng nổi loạn chống lại Thượng đế trong cơn phẫn uất cuồng điên. Ôi, tôi đã phải oằn mình gánh chịu một nỗi đọa đày quá đỗi đắng cay, Nelly ạ! Nếu con người đó thấu hiểu được nỗi cay đắng ấy tột cùng đến nhường nào, anh ấy hẳn sẽ phải tủi thẹn vì đã dùng sự gắt gỏng vô cớ để che lấp đi khoảnh khắc nỗi đau ấy được xóa nhòa. Chính lòng tốt dành cho anh ấy đã xui khiến tôi phải một mình gánh chịu chuyện này: giá như tôi bộc bạch nỗi đau mà mình thường xuyên cảm thấy, hẳn anh ấy đã được dạy cách khao khát sự xoa dịu mãnh liệt như tôi. Nhưng thôi, mọi thứ đã qua rồi, và tôi sẽ chẳng thèm chấp nhặt sự ngốc nghếch của anh ấy nữa. Từ giây phút này trở đi, tôi có thể cam chịu mọi bề! Dù cho cái sinh vật hèn mạt nhất thế gian này có tát vào má tôi, tôi không những sẵn lòng đưa nốt má kia ra3, mà còn hạ mình xin lỗi vì đã chọc giận nó. Và, để minh chứng cho điều đó, tôi sẽ đi làm hòa với Edgar ngay tắp lự. Chúc ngủ ngon! Tôi giờ là một thiên thần rồi!"
Đắm chìm trong sự tự mãn hân hoan ấy, cô rời đi. Và thành quả từ quyết tâm sắt đá của cô đã hiện rõ rành rành vào ngay hôm sau: ông Linton không những rũ bỏ thói cáu bẳn (dù tinh thần ông dường như vẫn bị lấn át trước nguồn sống trào dâng mãnh liệt của Catherine), mà ông còn chẳng hề cất lời phản đối khi cô đưa Isabella cùng lên Đồi Gió Hú vào buổi xế chiều. Đổi lại, cô ban phát cho ông một mùa hạ ngập tràn mật ngọt và tình yêu, biến cả dinh thự thành một chốn bồng lai tiên cảnh trong suốt vài ngày. Cả chủ lẫn tớ đều được tắm mình trong vầng thái dương rực rỡ, không gợn chút bóng mây ấy.
Heathcliff-từ giờ phút này có lẽ tôi nên gọi là ngài Heathcliff-đã lợi dụng đặc quyền đến thăm Thrushcross Grange một cách vô cùng cẩn trọng trong những ngày đầu. Cậu ta tựa hồ đang dò xét xem chủ nhân nơi này có thể nhẫn nhịn sự xâm nhập của mình đến nhường nào. Catherine cũng vậy, cô tự nhủ rằng việc tiết chế những biểu hiện hoan hỉ khi đón tiếp cậu ta là một nước cờ khôn ngoan. Và thế là, cậu ta từng bước thiết lập nên cái quyền lợi mà mình hằng mong đợi. Cậu ta vẫn giữ lại phần lớn vẻ dè dặt vốn là nét đặc trưng nổi bật thuở thiếu thời; chính điều đó đã giúp cậu kìm hãm mọi sự bộc phát cảm xúc một cách đáng kinh ngạc. Nỗi bất an cắn rứt của ông chủ tôi tạm lắng xuống một thời gian, và những biến cố xa xôi hơn đã kịp thời đánh lạc hướng nó sang một dòng chảy khác trong một khoảng thời gian.
Nguồn cơn mới cho những nỗi muộn phiền của Edgar nảy sinh từ một tai họa chẳng tài nào lường trước được: cô em gái Isabella Linton bỗng nhiên nảy sinh một niềm say mê mãnh liệt, không sao cưỡng lại nổi dành cho vị khách vốn chỉ được miễn cưỡng dung túng kia. Khi ấy, cô đang ở độ tuổi mười tám mơn mởn, kiều diễm; cung cách tuy hãy còn nét trẻ con nhưng trí tuệ lại vô cùng sắc sảo. Cô mang trong mình những xúc cảm sâu đậm, cùng một cá tính gay gắt chẳng kém cạnh ai mỗi khi bị trêu tức. Người anh trai hết mực yêu thương cô đã phải sững sờ, kinh hãi trước mối tư tình kỳ quặc này. Gác lại sự bẽ bàng nếu phải kết giao với một kẻ vô danh tiểu tốt, cùng viễn cảnh tài sản của gia tộc có thể rơi vào tay một gã như vậy nếu anh không có con trai nối dõi, Edgar có đủ sự mẫn cảm để nhìn thấu bản chất của Heathcliff. Anh thừa hiểu rằng, dù cho vẻ bề ngoài của gã có lột xác ra sao, thì tâm địa của gã vẫn vĩnh viễn bất di bất dịch. Chính tâm địa đó khiến anh khiếp sợ và ghê tởm. Edgar co rúm người lại trước dự cảm chẳng lành khi nghĩ đến việc giao phó Isabella cho gã coi sóc. Hẳn anh còn lùi bước xa hơn nữa nếu biết rằng mối thâm tình này chỉ xuất phát từ một phía, tự nảy sinh và chẳng mảy may khơi gợi được một chút xao xuyến đáp lại từ gã; bởi lẽ, ngay khoảnh khắc phát hiện ra sự tồn tại của nó, Edgar đã đinh ninh mọi chuyện đều do mưu đồ sắp đặt của Heathcliff.
Tất cả chúng tôi đều nhận thấy, trong suốt một khoảng thời gian, cô Linton dường như đang ôm nỗi muộn phiền và héo hon vì một điều gì đó. Cô trở nên cáu gắt và ủ dột; liên tục buông lời cắn cảu và trêu chọc Catherine, tới mức suýt vắt kiệt sức chịu đựng vốn dĩ có hạn của nữ chủ nhân. Chúng tôi đã phần nào dung túng cho cô, viện cớ sức khỏe cô sa sút: quả thực cô đang hao mòn và tàn tạ ngay trước mắt mọi người. Thế nhưng vào một ngày nọ, cô bỗng trở nên bướng bỉnh lạ lùng, cự tuyệt bữa sáng, than vãn rằng đám người hầu chẳng thèm làm theo lời cô sai bảo; rằng nữ chủ nhân muốn tước đoạt mọi quyền hành của cô trong ngôi nhà này, và Edgar thì hoàn toàn ngó lơ cô; rằng cô bị cảm lạnh do những cánh cửa không khép kín, và chúng tôi cố tình để ngọn lửa trong phòng khách lụi tàn chỉ để trêu tức cô. Kèm theo hàng trăm lời buộc tội phù phiếm khác, bà Linton đã kiên quyết yêu cầu cô phải trở về giường; và, sau khi mắng mỏ cô một trận tơi bời, bà đe dọa sẽ gọi bác sĩ đến. Việc nhắc tới bác sĩ Kenneth khiến cô lập tức hét lên rằng sức khỏe mình hoàn toàn bình thường, và chỉ có sự cay nghiệt của Catherine mới khiến cô trở nên bất hạnh.
"Sao em có thể nói chị cay nghiệt, đồ con cưng hư đốn?" nữ chủ nhân kêu lên, kinh ngạc trước lời buộc tội vô lý đó. "Chắc chắn là em đang mất trí rồi. Chị đã cay nghiệt khi nào, nói chị nghe xem?"
"Hôm qua," Isabella nức nở, "và cả bây giờ nữa!"
"Hôm qua!" chị dâu cô nói. "Vào lúc nào cơ?"
"Trong lúc chúng ta tản bộ dọc theo đầm lầy: chị bảo em muốn đi đâu thì đi, trong khi chị lại thong dong dạo bước cùng anh Heathcliff!"
"Và đó là khái niệm của em về sự cay nghiệt sao?" Catherine nói, bật cười lớn. "Đó chẳng phải là lời gợi ý rằng sự hiện diện của em là thừa thãi sao; chúng tôi không quan tâm liệu em có đi cùng hay không; chị chỉ nghĩ rằng cuộc trò chuyện của Heathcliff sẽ chẳng mảy may lọt vào tai em thôi."
"Ô, không," cô gái trẻ rơi lệ; "chị muốn em đi khuất mắt, vì chị biết em thích ở đó!"
"Cô ta có còn tỉnh táo không vậy?" bà Linton hỏi, quay sang tìm kiếm sự đồng tình từ tôi. "Chị sẽ nhắc lại cuộc trò chuyện của chúng ta, từng câu từng chữ, Isabella; và em hãy chỉ ra xem có sức hấp dẫn nào trong đó có thể dành cho em."
"Em không bận tâm đến cuộc trò chuyện," cô trả lời: "Em muốn ở cùng-"
"Cùng ai cơ?" Catherine nói, nhận thấy cô chần chừ không nói hết câu.
"Cùng anh ấy: và em không muốn lúc nào cũng bị xua đuổi!" cô tiếp tục, nổi cơn thịnh nộ. "Chị đúng là con chó nằm trong máng cỏ4, Cathy ạ, và không muốn ai được yêu thương ngoại trừ chính bản thân chị!"
"Em là một con khỉ nhỏ xấc xược!" bà Linton kêu lên, ngập tràn kinh ngạc. "Nhưng chị sẽ không tin vào sự ngu ngốc này đâu! Không đời nào em lại thèm khát sự ngưỡng mộ của Heathcliff-rằng em coi anh ta là một người dễ chịu! Chị hy vọng là chị đã hiểu lầm em, Isabella?"
"Không, chị không hiểu lầm đâu," cô gái say đắm đáp lời. "Em yêu anh ấy hơn cả chị từng yêu Edgar, và anh ấy có thể yêu em, nếu chị chịu để anh ấy làm vậy!"
"Nếu vậy thì cho chị cả một vương quốc chị cũng chẳng thèm hoán đổi vị trí với em!" Catherine tuyên bố, giọng đầy nhấn mạnh: và cô dường như đang nói một cách chân thành. "Nelly, giúp tôi thuyết phục em ấy về sự điên rồ của chính mình đi. Kể cho em ấy nghe Heathcliff thực chất là kẻ như thế nào: một sinh vật hoang dã, không mảy may tinh tế, chẳng màng giáo dưỡng; một vùng hoang mạc khô cằn toàn bụi kim tước và đá xanh. Chị thà ném con chim yến nhỏ bé kia ra ngoài công viên vào một ngày mùa đông lạnh giá, còn hơn là khuyên em trao gửi trái tim mình cho anh ta! Chính sự ngu muội thảm hại về bản chất của anh ta, cô bé ạ, và chẳng có gì khác, đã khiến ảo mộng đó len lỏi vào tâm trí em. Cầu xin em, đừng hoang tưởng rằng anh ta che giấu lòng nhân từ và tình cảm sâu thẳm đằng sau vẻ ngoài lạnh lùng! Anh ta chẳng phải là một viên kim cương thô-hay viên ngọc quý giấu mình dưới vỏ bọc một gã nông phu đâu: anh ta là một con người hung tợn, tàn nhẫn, giống hệt loài sói hoang. Chị không bao giờ bảo anh ta, 'Hãy tha cho kẻ thù này hay kẻ thù nọ, bởi vì làm hại họ sẽ là hèn hạ hay tàn nhẫn;' chị nói, 'Hãy tha cho họ, bởi vì tôi sẽ căm ghét việc họ bị đối xử tệ bạc:' và anh ta sẽ nghiền nát em như một quả trứng chim sẻ, Isabella, nếu anh ta coi em là một gánh nặng phiền phức. Chị biết anh ta không thể nào yêu một người nhà Linton; nhưng anh ta lại hoàn toàn có khả năng kết hôn vì khối tài sản và những kỳ vọng của em: lòng tham đang cuộn trào trong anh ta như một tội lỗi ám ảnh. Đó là bức chân dung chị vẽ về anh ta: và chị vốn là bạn của anh ta-đến mức, nếu anh ta thực sự có ý định gài bẫy em, có lẽ, chị đã giữ im lặng, và mặc kệ cho em sa lưới."
Cô Linton nhìn chị dâu mình với ánh mắt căm phẫn.
"Thật đáng xấu hổ! thật đáng xấu hổ!" cô giận dữ lặp lại. "Chị còn tồi tệ hơn cả hai mươi kẻ thù, người bạn độc hại kia!"
"A! vậy là em sẽ không tin chị sao?" Catherine nói. "Em nghĩ chị thốt ra những lời này từ sự ích kỷ độc ác ư?"
"Em dám chắc là chị như vậy," Isabella vặn vẹo; "và em rùng mình vì chị!"
"Tốt thôi!" người kia kêu lên. "Cứ tự mình nếm trải đi, nếu đó là bản tính của em: chị đã nói xong rồi, và đành nhượng bộ lý lẽ trước sự hỗn xược của em."--
"Và tôi phải gánh chịu sự ích kỷ của chị ấy!" cô nức nở, khi bà Linton vừa rời khỏi phòng. "Tất cả, tất cả đang chống lại tôi: chị ấy đã hủy hoại niềm an ủi duy nhất của tôi. Nhưng chị ấy đã thốt ra những lời dối trá, phải không bà? Anh Heathcliff không phải là một ác quỷ: anh ấy có một tâm hồn cao thượng, và chân thành, nếu không thì làm sao anh ấy có thể luôn khắc ghi hình bóng chị ấy được?"
"Hãy xua đuổi cậu ta khỏi tâm trí cô đi, thưa cô," tôi nói. "Cậu ta là một con chim mang điềm gở: không phải là người bạn đời dành cho cô. Bà Linton đã buông những lời lẽ gay gắt, nhưng tôi không thể bác bỏ cô ấy. Cô ấy thấu hiểu trái tim cậu ta hơn tôi, hay bất kỳ ai khác; và cô ấy sẽ không bao giờ phác họa cậu ta tồi tệ hơn bản chất thật của cậu ta. Những con người lương thiện chẳng bao giờ che đậy hành tung của mình. Cậu ta đã sống ra sao? cậu ta đã vơ vét của cải bằng cách nào? tại sao cậu ta lại nán lại Đồi Gió Hú, dưới mái nhà của một kẻ mà cậu ta vô cùng căm ghét? Người ta đồn rằng ông Earnshaw ngày càng tiều tụy kể từ khi cậu ta bước chân đến. Bọn họ liên miên thức trắng đêm cùng nhau, và Hindley đã vay mượn tiền thế chấp bằng chính đất đai của mình, chẳng màng làm gì khác ngoài cờ bạc và rượu chè: Tôi mới nghe phong phanh cách đây một tuần-chính Joseph đã nói với tôi-Tôi tình cờ gặp ông ta ở Gimmerton: 'Nelly,' ông ta nói, 'chúng ta sẽ sớm phải đón viên quan khám nghiệm đến điều tra ngay thôi, tại nhà của chúng ta. Một trong số họ suýt nữa đã bị chém đứt ngón tay vì cản kẻ kia tự đâm mình giống như một con bê. Đó là ông chủ, bà biết đấy, người đã nhẵn mặt chốn công đường ở những phiên tòa lớn. Cậu ta chẳng hề e dè bồi thẩm đoàn của các quan tòa, cả Phao-lô, hay Phi-e-rơ, hay Giăng, hay Ma-thi-ơ5, hay bất kỳ ai trong số họ, cậu ta có ngán ai đâu! Cậu ta rất thích thú-cậu ta khao khát được dán cái bản mặt trơ tráo của mình ra đối đầu với họ! Và cái gã thanh niên Heathcliff bảnh bao kia, bà nhớ đấy, cậu ta là một kẻ hiếm có. Cậu ta có thể nhếch mép cười xảo quyệt như bất kỳ kẻ nào trước một trò đùa rùng rợn của ác quỷ. Cậu ta có hé răng nửa lời về cuộc sống xa hoa bấy lâu nay giữa chúng ta, khi cậu ta đến Grange không? Sự thể là thế này đây:-thức dậy lúc mặt trời ngả bóng: xúc xắc, rượu mạnh, then cài cửa chớp, và chong nến cho đến tận trưa ngày hôm sau: sau đó, gã ngốc điên cuồng nguyền rủa và la hét lảo đảo về phòng ngủ, khiến những người tử tế phải bịt tai lại vì quá đỗi tủi hổ; và tên vô lại kia, chà cậu ta có thể ung dung đếm tiền, và ăn, và ngủ, và sang nhà hàng xóm để buôn chuyện với người vợ. Dĩ nhiên, cậu ta khoác lác cho phu nhân Catherine nghe vàng của cha cô ấy đã chảy vào túi cậu ta như thế nào, và con trai của cha cô ấy phóng nước đại xuống con đường rộng mở ra sao, trong khi cậu ta lao lên phía trước để mở những trạm thu phí!' Đấy, cô Linton, Joseph là một gã già vô lại, nhưng không phải là kẻ dối trá; và, nếu lời thuật lại của ông ta về hành vi của Heathcliff là thật, cô sẽ không bao giờ tơ tưởng đến việc ao ước một người chồng như vậy, đúng không?"
"Bà cũng hùa cùng với những người khác, Ellen!" cô đáp trả. "Tôi sẽ không nghe những lời vu khống của bà. Bà phải mang dã tâm đến nhường nào mới rắp tâm thuyết phục tôi rằng chẳng có lấy một niềm hạnh phúc nào trên cõi đời này!"
Liệu cô ấy có vượt qua được sự ảo tưởng này nếu bị bỏ lại một mình hay không, hay sẽ kiên trì nuôi dưỡng nó mãi mãi, tôi không thể đoán định: cô ấy có quá ít thời gian để suy ngẫm. Ngày hôm sau, có một cuộc họp của các quan tòa ở thị trấn bên cạnh; ông chủ của tôi buộc phải tham dự; và ông Heathcliff, biết được sự vắng mặt của ông, đã đến sớm hơn thường lệ. Catherine và Isabella đang ngồi trong thư viện, trong một bầu không khí thù địch nhưng tĩnh lặng: người sau đang hoảng sợ trước sự hớ hênh vừa rồi của mình, và cả việc để lộ những xúc cảm thầm kín trong một cơn say đắm bồng bột; người trước, sau cơn cân nhắc kỹ lưỡng, thực sự cảm thấy chướng mắt với người bạn đồng hành; và, nếu cô lỡ bật cười lần nữa trước thói hỗn xược của cô em, thì cô cũng rắp tâm sẽ biến nó thành một chuyện hết đường cười cợt đối với cô nương kia. Catherine bật cười khi thoáng thấy bóng Heathcliff lướt qua cửa sổ. Lúc đó, tôi đang quét dọn lò sưởi, và đã bắt gặp một nụ cười đầy ranh mãnh nở trên môi cô. Còn Isabella, vì mải đắm chìm trong những suy tư mông lung, hay dán mắt vào một cuốn sách nào đó, nên vẫn nán lại cho đến tận khi cánh cửa bật mở; và thế là đã quá muộn để tháo chạy, dẫu hẳn cô sẽ rất đỗi mừng rỡ nếu có thể biến ngay khỏi nơi đó.
"Vào đi, đúng lúc lắm đấy!" nữ chủ nhân vui vẻ reo lên, kéo một chiếc ghế lại gần đống lửa. "Ở đây có hai con người đang rất cần một người thứ ba để làm tan tảng băng giữa họ; và cậu chính là người mà cả hai chúng tớ đều sẽ chọn. Heathcliff, tớ tự hào cho cậu thấy, rốt cuộc thì, có một kẻ còn say mê cậu hơn cả tớ. Tớ mong cậu sẽ cảm thấy hãnh diện. Không, không phải Nelly; đừng nhìn bà ấy! Cô em chồng bé nhỏ đáng thương của tớ đang tan nát cõi lòng chỉ vì chiêm ngưỡng vẻ đẹp thể chất lẫn đạo đức của cậu. Giờ thì cậu hoàn toàn có quyền lực để trở thành anh rể của Edgar đấy! Không, không, Isabella, em sẽ không trốn đi được đâu," cô tiếp tục, đùa cợt một cách giả tạo và ra sức chặn đường cô gái đang bối rối, người vừa phẫn nộ đứng phắt dậy. "Chúng tớ đang cắn nhau như chó với mèo vì cậu đấy, Heathcliff; và tớ đã hoàn toàn bị đánh bại trước những lời tuyên xưng về lòng tận tâm và ngưỡng mộ: và, hơn thế nữa, tớ còn được thông báo rằng nếu tớ biết điều lùi bước một cách lịch sự, tình địch của tớ, như cô ấy tự xưng, sẽ bắn một mũi tên vào tâm hồn cậu, găm chặt lấy cậu mãi mãi, và tiễn hình bóng của tớ vào chốn lãng quên vĩnh viễn!"
"Catherine!" Isabella cất tiếng, cố khơi dậy chút phẩm giá còm cõi của mình, và không thèm vùng vẫy khỏi cái nắm tay chặt cứng đang ghì lấy cô, "Em sẽ rất cảm kích nếu chị biết tôn trọng sự thật và đừng có vu khống em, cho dù chị đang nói đùa đi chăng nữa! Anh Heathcliff, xin anh rủ lòng thương mà yêu cầu người bạn này của anh buông tôi ra: chị ấy quên bẵng mất rằng anh và tôi vốn chẳng phải chỗ quen biết thân tình; và những trò đùa tâm đắc của chị ấy lại đang chà xát tôi bằng một nỗi đau không bút nào tả xiết."
Khi vị khách chẳng đáp lời nào, mà chỉ lẳng lặng ngồi xuống ghế, và tỏ vẻ hoàn toàn dửng dưng xem cô đang ấp ủ những thứ tình cảm gì về cậu ta, cô quay sang và thì thầm một lời khẩn cầu tha thiết đòi tự do với kẻ hành hạ mình.
"Không đời nào!" bà Linton đáp trả. "Tớ sẽ không để bị chửi là con chó nằm trong máng cỏ thêm một lần nào nữa đâu. Em phải ở lại: bây giờ thì! Heathcliff, sao cậu không tỏ vẻ hả hê trước tin tức sốt dẻo của tớ? Isabella thề độc rằng tình yêu mà Edgar dành cho tớ chẳng thấm tháp vào đâu so với tình yêu mà cô ấy dành cho cậu. Tớ dám chắc cô ấy đã thốt ra câu gì đó đại loại như vậy; đúng không, Ellen? Và cô ấy đã tuyệt thực kể từ hôm kia sau cuộc tản bộ đó, vì buồn bực và tức tối do tưởng tớ đã gạt cô ấy ra khỏi hội của cậu vì sợ mất phần."
"Tôi nghĩ cậu đang vu khống cô ấy đấy," Heathcliff nói, xoay ghế lại để đối mặt với họ. "Bây giờ cô ấy chỉ muốn thoát khỏi sự hiện diện của tôi, bằng bất cứ giá nào!"
Nói rồi, cậu ta trừng trừng nhìn vào đối tượng đang bị đem ra bàn tán, hệt như cái cách người ta nhìn chòng chọc vào một sinh vật kỳ dị và gớm ghiếc: tỉ như một con rết ở vùng Tây Ấn6, mà sự hiếu kỳ đã xui khiến người ta săm soi bất chấp cả nỗi ác cảm trào dâng. Con người đáng thương đó không thể chịu đựng nổi ánh mắt ấy; khuôn mặt cô biến sắc liên tục từ trắng bệch sang đỏ lựng, và, trong khi những giọt lệ bất lực hãy còn đọng trên hàng mi, cô dồn toàn lực vào những ngón tay nhỏ bé của mình để gỡ cái nắm tay siết chặt của Catherine; nhưng nhận ra rằng cứ hễ nhấc được một ngón tay lên thì ngón khác lại bấu phập xuống, và chẳng thể nào gỡ ra được tất cả cùng một lúc, cô bắt đầu vận đến những cái móng tay; và sự sắc nhọn của chúng lập tức tô điểm cho bàn tay của kẻ đang giam cầm mình những vết xước hình bán nguyệt rướm máu.
"Đúng là một con cọp cái!" bà Linton ré lên, buông tha cho cô, và vẩy vẩy bàn tay vì đau buốt. "Biến đi, vì Chúa, và giấu nhẹm cái bản mặt hồ ly của em đi! Thật ngu xuẩn khi phơi bày những móng vuốt đó cho cậu ấy thấy. Em không tưởng tượng nổi cậu ấy sẽ rút ra những kết luận gì sao? Nhìn xem, Heathcliff! chúng là những công cụ sẵn sàng thi hành án tử đấy-cậu phải coi chừng đôi mắt của mình."
"Tôi sẽ bẻ gãy chúng khỏi những ngón tay của cô ta, nếu chúng dám đe dọa tôi," cậu ta lạnh lùng đáp trả đầy tàn độc, khi cánh cửa đã đóng sầm lại sau lưng cô gái. "Nhưng cậu trêu chọc sinh vật đó theo cái kiểu như vậy là có ý gì, Cathy? Cậu đâu có nói sự thật, phải không?"
"Tớ thề với cậu là tớ đã nói sự thật," cô đáp. "Cô ấy đã chết mê chết mệt vì cậu suốt mấy tuần nay, lại còn nói sảng về cậu vào sáng sớm hôm nay, rồi tuôn ra một tràng những lời sỉ nhục, chỉ bởi tớ đã phơi bày những thói hư tật xấu của cậu một cách trần trụi, cốt để dập tắt cái sự tôn thờ hão huyền của cô ấy. Nhưng đừng bận tâm thêm về điều đó: tớ chỉ muốn trừng trị sự xấc xược của cô ấy, thế thôi. Tớ quá mến cô ấy, Heathcliff thân mến của tớ ạ, để có thể trơ mắt đứng nhìn cậu vồ lấy và nuốt chửng cô ấy."
"Và tôi thì lại quá ghét cô ta để có thể màng đến chuyện đó," cậu ta nói, "ngoại trừ theo một cái kiểu rất đậm chất quỷ dữ. Cậu sẽ phải nghe thấy những điều quái gở nếu tôi mà phải sống một mình với cái khuôn mặt ẻo lả, nhợt nhạt như sáp nến đó: điều bình thường nhất mà tôi làm sẽ là tô điểm lên cái vẻ trắng bệch ấy những sắc màu của cầu vồng, và biến đôi mắt xanh lam đó thành màu thâm đen, cứ dăm ba ngày một lần: chúng giống hệt đôi mắt của Linton một cách gớm ghiếc."
"Một cách thú vị chứ!" Catherine cự nự. "Chúng là đôi mắt của chim bồ câu-của thiên thần cơ mà!"
"Cô ta là người thừa kế của anh trai mình, phải không?" cậu ta hỏi, sau một thoáng lặng im.
"Tớ sẽ rất phiền lòng nếu phải nghĩ như vậy," người bạn đồng hành của cậu ta trả lời. "Nửa tá cháu trai sẽ xóa sổ cái tước hiệu đó của cô ấy, tạ ơn trời! Hãy gạt ngay tâm trí của cậu ra khỏi cái chủ đề đó ngay lúc này: cậu quá dễ thèm thuồng của cải của người hàng xóm; nhưng hãy nhớ cho rằng của cải của người hàng xóm này là của tớ."
"Nếu chúng là của tôi, thì chúng cũng chẳng vơi đi chút nào," Heathcliff buông lời; "nhưng dù Isabella Linton có thể ngốc nghếch, cô ta khó mà hóa điên được; và, tóm lại, chúng ta sẽ gạt cái vấn đề này sang một bên, đúng như cậu khuyên."
Từ cửa miệng của họ, họ đã gạt nó đi; và Catherine, có lẽ, cũng đã xua nó khỏi những suy nghĩ của mình. Nhưng người kia, tôi đồ chắc, đã liên tục nhai đi nhai lại nó trong suốt buổi tối. Tôi thấy cậu ta mỉm cười một mình-nói chính xác hơn là nhe răng cười-và chìm vào một cõi trầm ngâm đầy điềm gở cứ hễ bà Linton vắng mặt khỏi căn phòng.
Tôi quyết tâm sẽ theo dõi sát sao mọi nhất cử nhất động của cậu ta. Trái tim tôi luôn hướng về phía ông chủ, hơn là phía Catherine: tôi cho rằng đó là lẽ đương nhiên, vì ông ấy nhân từ, đáng tin cậy, và trọng danh dự; còn cô ấy-cô ấy không thể được coi là sự trái ngược hoàn toàn, song cô ấy dường như đã buông thả bản thân thái quá, đến mức tôi chẳng còn chút niềm tin nào vào những nguyên tắc của cô, và lại càng ít có sự đồng cảm dành cho những xúc cảm của cô. Tôi hằng mong ngóng có một biến cố nào đó xảy ra để có thể tống khứ ông Heathcliff khỏi cả Đồi Gió Hú lẫn Grange, một cách êm thấm; để trả chúng tôi về lại tháng ngày bình yên như trước khi cậu ta xuất hiện. Những chuyến viếng thăm của cậu ta là một cơn ác mộng dai dẳng bám riết lấy tôi; và, tôi hồ nghi, đối với cả ông chủ của tôi nữa. Nơi ở của cậu ta tại Heights là một bầu không khí u uất nặng nề khó bề lý giải. Tôi có cảm giác rằng Chúa đã bỏ mặc con chiên lạc lối ở nơi đó cho những bước đường lang bạt độc ác của chính nó, và một con ác thú đang rình rập giữa nó và bầy cừu, kiên nhẫn đợi chờ thời cơ chín muồi để chồm lên và tiêu diệt tất thảy.
-
Trong tiếng Anh thế kỷ 19, 'Lục địa' (the Continent) thường được dùng để chỉ châu Âu đại lục (ngoài lãnh thổ nước Anh). Giới trẻ thượng lưu Anh thời đó thường sang các nước như Pháp, Ý... để du học hoặc hoàn thiện giáo dục. ↩
-
Ám chỉ việc trở thành lục lâm thảo khấu (highwayman) - những tên cướp có vũ trang thường chặn xe ngựa trên các tuyến đường lớn để cướp bóc, một hiện tượng khá phổ biến ở Anh thời xưa. ↩
-
Thành ngữ xuất phát từ lời dạy của Chúa Giêsu trong Kinh Thánh (nếu ai vả má bên phải, hãy đưa nốt má bên trái). Nghĩa bóng chỉ sự nhẫn nhịn tột cùng, không phản kháng hay báo thù khi bị người khác làm tổn thương. ↩
-
Thành ngữ 'dog in the manger' (bắt nguồn từ truyện ngụ ngôn Aesop). Chỉ tính ích kỷ: không thể dùng hoặc không thực sự cần một thứ gì đó, nhưng lại ghen tị và nhất quyết ngăn cản không cho người khác thụ hưởng. ↩
-
Tên các vị Thánh và Tông đồ trong Kinh Thánh Thiên Chúa giáo. ↩
-
Tên gọi cũ chỉ vùng quần đảo Caribê (West Indies). Đối với người Anh thế kỷ 19, đây là những vùng thuộc địa nhiệt đới xa xôi, thường gắn liền với những loài sinh vật kỳ dị và xa lạ. ↩
CHAPTER X
A charming introduction to a hermit’s life! Four weeks’ torture, tossing, and sickness! Oh, these bleak winds and bitter northern skies, and impassable roads, and dilatory country surgeons! And oh, this dearth of the human physiognomy! and, worse than all, the terrible intimation of Kenneth that I need not expect to be out of doors till spring!
Mr. Heathcliff has just honoured me with a call. About seven days ago he sent me a brace of grouse-the last of the season. Scoundrel! He is not altogether guiltless in this illness of mine; and that I had a great mind to tell him. But, alas! how could I offend a man who was charitable enough to sit at my bedside a good hour, and talk on some other subject than pills and draughts, blisters and leeches? This is quite an easy interval. I am too weak to read; yet I feel as if I could enjoy something interesting. Why not have up Mrs. Dean to finish her tale? I can recollect its chief incidents, as far as she had gone. Yes: I remember her hero had run off, and never been heard of for three years; and the heroine was married. I’ll ring: she’ll be delighted to find me capable of talking cheerfully. Mrs. Dean came.
“It wants twenty minutes, sir, to taking the medicine,” she commenced.
“Away, away with it!” I replied; “I desire to have-”
“The doctor says you must drop the powders.”
“With all my heart! Don’t interrupt me. Come and take your seat here. Keep your fingers from that bitter phalanx of vials. Draw your knitting out of your pocket-that will do-now continue the history of Mr. Heathcliff, from where you left off, to the present day. Did he finish his education on the Continent, and come back a gentleman? or did he get a sizar’s place at college, or escape to America, and earn honours by drawing blood from his foster-country? or make a fortune more promptly on the English highways?”
“He may have done a little in all these vocations, Mr. Lockwood; but I couldn’t give my word for any. I stated before that I didn’t know how he gained his money; neither am I aware of the means he took to raise his mind from the savage ignorance into which it was sunk: but, with your leave, I’ll proceed in my own fashion, if you think it will amuse and not weary you. Are you feeling better this morning?”
“Much.”
“That’s good news.”
* * * * *
I got Miss Catherine and myself to Thrushcross Grange; and, to my agreeable disappointment, she behaved infinitely better than I dared to expect. She seemed almost over-fond of Mr. Linton; and even to his sister she showed plenty of affection. They were both very attentive to her comfort, certainly. It was not the thorn bending to the honeysuckles, but the honeysuckles embracing the thorn. There were no mutual concessions: one stood erect, and the others yielded: and who can be ill-natured and bad-tempered when they encounter neither opposition nor indifference? I observed that Mr. Edgar had a deep-rooted fear of ruffling her humour. He concealed it from her; but if ever he heard me answer sharply, or saw any other servant grow cloudy at some imperious order of hers, he would show his trouble by a frown of displeasure that never darkened on his own account. He many a time spoke sternly to me about my pertness; and averred that the stab of a knife could not inflict a worse pang than he suffered at seeing his lady vexed. Not to grieve a kind master, I learned to be less touchy; and, for the space of half a year, the gunpowder lay as harmless as sand, because no fire came near to explode it. Catherine had seasons of gloom and silence now and then: they were respected with sympathising silence by her husband, who ascribed them to an alteration in her constitution, produced by her perilous illness; as she was never subject to depression of spirits before. The return of sunshine was welcomed by answering sunshine from him. I believe I may assert that they were really in possession of deep and growing happiness.
It ended. Well, we must be for ourselves in the long run; the mild and generous are only more justly selfish than the domineering; and it ended when circumstances caused each to feel that the one’s interest was not the chief consideration in the other’s thoughts. On a mellow evening in September, I was coming from the garden with a heavy basket of apples which I had been gathering. It had got dusk, and the moon looked over the high wall of the court, causing undefined shadows to lurk in the corners of the numerous projecting portions of the building. I set my burden on the house-steps by the kitchen-door, and lingered to rest, and drew in a few more breaths of the soft, sweet air; my eyes were on the moon, and my back to the entrance, when I heard a voice behind me say,-“Nelly, is that you?”
It was a deep voice, and foreign in tone; yet there was something in the manner of pronouncing my name which made it sound familiar. I turned about to discover who spoke, fearfully; for the doors were shut, and I had seen nobody on approaching the steps. Something stirred in the porch; and, moving nearer, I distinguished a tall man dressed in dark clothes, with dark face and hair. He leant against the side, and held his fingers on the latch as if intending to open for himself. “Who can it be?” I thought. “Mr. Earnshaw? Oh, no! The voice has no resemblance to his.”
“I have waited here an hour,” he resumed, while I continued staring; “and the whole of that time all round has been as still as death. I dared not enter. You do not know me? Look, I’m not a stranger!”
A ray fell on his features; the cheeks were sallow, and half covered with black whiskers; the brows lowering, the eyes deep-set and singular. I remembered the eyes.
“What!” I cried, uncertain whether to regard him as a worldly visitor, and I raised my hands in amazement. “What! you come back? Is it really you? Is it?”
“Yes, Heathcliff,” he replied, glancing from me up to the windows, which reflected a score of glittering moons, but showed no lights from within. “Are they at home? where is she? Nelly, you are not glad! you needn’t be so disturbed. Is she here? Speak! I want to have one word with her-your mistress. Go, and say some person from Gimmerton desires to see her.”
“How will she take it?” I exclaimed. “What will she do? The surprise bewilders me-it will put her out of her head! And you are Heathcliff! But altered! Nay, there’s no comprehending it. Have you been for a soldier?”
“Go and carry my message,” he interrupted, impatiently. “I’m in hell till you do!”
He lifted the latch, and I entered; but when I got to the parlour where Mr. and Mrs. Linton were, I could not persuade myself to proceed. At length I resolved on making an excuse to ask if they would have the candles lighted, and I opened the door.
They sat together in a window whose lattice lay back against the wall, and displayed, beyond the garden trees, and the wild green park, the valley of Gimmerton, with a long line of mist winding nearly to its top (for very soon after you pass the chapel, as you may have noticed, the sough that runs from the marshes joins a beck which follows the bend of the glen). Wuthering Heights rose above this silvery vapour; but our old house was invisible; it rather dips down on the other side. Both the room and its occupants, and the scene they gazed on, looked wondrously peaceful. I shrank reluctantly from performing my errand; and was actually going away leaving it unsaid, after having put my question about the candles, when a sense of my folly compelled me to return, and mutter, “A person from Gimmerton wishes to see you ma’am.”
“What does he want?” asked Mrs. Linton.
“I did not question him,” I answered.
“Well, close the curtains, Nelly,” she said; “and bring up tea. I’ll be back again directly.”
She quitted the apartment; Mr. Edgar inquired, carelessly, who it was.
“Some one mistress does not expect,” I replied. “That Heathcliff-you recollect him, sir-who used to live at Mr. Earnshaw’s.”
“What! the gipsy-the ploughboy?” he cried. “Why did you not say so to Catherine?”
“Hush! you must not call him by those names, master,” I said. “She’d be sadly grieved to hear you. She was nearly heartbroken when he ran off. I guess his return will make a jubilee to her.”
Mr. Linton walked to a window on the other side of the room that overlooked the court. He unfastened it, and leant out. I suppose they were below, for he exclaimed quickly: “Don’t stand there, love! Bring the person in, if it be anyone particular.” Ere long, I heard the click of the latch, and Catherine flew upstairs, breathless and wild; too excited to show gladness: indeed, by her face, you would rather have surmised an awful calamity.
“Oh, Edgar, Edgar!” she panted, flinging her arms round his neck. “Oh, Edgar darling! Heathcliff’s come back-he is!” And she tightened her embrace to a squeeze.
“Well, well,” cried her husband, crossly, “don’t strangle me for that! He never struck me as such a marvellous treasure. There is no need to be frantic!”
“I know you didn’t like him,” she answered, repressing a little the intensity of her delight. “Yet, for my sake, you must be friends now. Shall I tell him to come up?”
“Here,” he said, “into the parlour?”
“Where else?” she asked.
He looked vexed, and suggested the kitchen as a more suitable place for him. Mrs. Linton eyed him with a droll expression-half angry, half laughing at his fastidiousness.
“No,” she added, after a while; “I cannot sit in the kitchen. Set two tables here, Ellen: one for your master and Miss Isabella, being gentry; the other for Heathcliff and myself, being of the lower orders. Will that please you, dear? Or must I have a fire lighted elsewhere? If so, give directions. I’ll run down and secure my guest. I’m afraid the joy is too great to be real!”
She was about to dart off again; but Edgar arrested her.
“You bid him step up,” he said, addressing me; “and, Catherine, try to be glad, without being absurd. The whole household need not witness the sight of your welcoming a runaway servant as a brother.”
I descended, and found Heathcliff waiting under the porch, evidently anticipating an invitation to enter. He followed my guidance without waste of words, and I ushered him into the presence of the master and mistress, whose flushed cheeks betrayed signs of warm talking. But the lady’s glowed with another feeling when her friend appeared at the door: she sprang forward, took both his hands, and led him to Linton; and then she seized Linton’s reluctant fingers and crushed them into his. Now, fully revealed by the fire and candlelight, I was amazed, more than ever, to behold the transformation of Heathcliff. He had grown a tall, athletic, well-formed man; beside whom my master seemed quite slender and youth-like. His upright carriage suggested the idea of his having been in the army. His countenance was much older in expression and decision of feature than Mr. Linton’s; it looked intelligent, and retained no marks of former degradation. A half-civilised ferocity lurked yet in the depressed brows and eyes full of black fire, but it was subdued; and his manner was even dignified: quite divested of roughness, though too stern for grace. My master’s surprise equalled or exceeded mine: he remained for a minute at a loss how to address the ploughboy, as he had called him. Heathcliff dropped his slight hand, and stood looking at him coolly till he chose to speak.
“Sit down, sir,” he said, at length. “Mrs. Linton, recalling old times, would have me give you a cordial reception; and, of course, I am gratified when anything occurs to please her.”
“And I also,” answered Heathcliff, “especially if it be anything in which I have a part. I shall stay an hour or two willingly.”
He took a seat opposite Catherine, who kept her gaze fixed on him as if she feared he would vanish were she to remove it. He did not raise his to her often: a quick glance now and then sufficed; but it flashed back, each time more confidently, the undisguised delight he drank from hers. They were too much absorbed in their mutual joy to suffer embarrassment. Not so Mr. Edgar: he grew pale with pure annoyance: a feeling that reached its climax when his lady rose, and stepping across the rug, seized Heathcliff’s hands again, and laughed like one beside herself.
“I shall think it a dream to-morrow!” she cried. “I shall not be able to believe that I have seen, and touched, and spoken to you once more. And yet, cruel Heathcliff! you don’t deserve this welcome. To be absent and silent for three years, and never to think of me!”
“A little more than you have thought of me,” he murmured. “I heard of your marriage, Cathy, not long since; and, while waiting in the yard below, I meditated this plan-just to have one glimpse of your face, a stare of surprise, perhaps, and pretended pleasure; afterwards settle my score with Hindley; and then prevent the law by doing execution on myself. Your welcome has put these ideas out of my mind; but beware of meeting me with another aspect next time! Nay, you’ll not drive me off again. You were really sorry for me, were you? Well, there was cause. I’ve fought through a bitter life since I last heard your voice; and you must forgive me, for I struggled only for you!”
“Catherine, unless we are to have cold tea, please to come to the table,” interrupted Linton, striving to preserve his ordinary tone, and a due measure of politeness. “Mr. Heathcliff will have a long walk, wherever he may lodge to-night; and I’m thirsty.”
She took her post before the urn; and Miss Isabella came, summoned by the bell; then, having handed their chairs forward, I left the room. The meal hardly endured ten minutes. Catherine’s cup was never filled: she could neither eat nor drink. Edgar had made a slop in his saucer, and scarcely swallowed a mouthful. Their guest did not protract his stay that evening above an hour longer. I asked, as he departed, if he went to Gimmerton?
“No, to Wuthering Heights,” he answered: “Mr. Earnshaw invited me, when I called this morning.”
Mr. Earnshaw invited him! and he called on Mr. Earnshaw! I pondered this sentence painfully, after he was gone. Is he turning out a bit of a hypocrite, and coming into the country to work mischief under a cloak? I mused: I had a presentiment in the bottom of my heart that he had better have remained away.
About the middle of the night, I was wakened from my first nap by Mrs. Linton gliding into my chamber, taking a seat on my bedside, and pulling me by the hair to rouse me.
“I cannot rest, Ellen,” she said, by way of apology. “And I want some living creature to keep me company in my happiness! Edgar is sulky, because I’m glad of a thing that does not interest him: he refuses to open his mouth, except to utter pettish, silly speeches; and he affirmed I was cruel and selfish for wishing to talk when he was so sick and sleepy. He always contrives to be sick at the least cross! I gave a few sentences of commendation to Heathcliff, and he, either for a headache or a pang of envy, began to cry: so I got up and left him.”
“What use is it praising Heathcliff to him?” I answered. “As lads they had an aversion to each other, and Heathcliff would hate just as much to hear him praised: it’s human nature. Let Mr. Linton alone about him, unless you would like an open quarrel between them.”
“But does it not show great weakness?” pursued she. “I’m not envious: I never feel hurt at the brightness of Isabella’s yellow hair and the whiteness of her skin, at her dainty elegance, and the fondness all the family exhibit for her. Even you, Nelly, if we have a dispute sometimes, you back Isabella at once; and I yield like a foolish mother: I call her a darling, and flatter her into a good temper. It pleases her brother to see us cordial, and that pleases me. But they are very much alike: they are spoiled children, and fancy the world was made for their accommodation; and though I humour both, I think a smart chastisement might improve them all the same.”
“You’re mistaken, Mrs. Linton,” said I. “They humour you: I know what there would be to do if they did not. You can well afford to indulge their passing whims as long as their business is to anticipate all your desires. You may, however, fall out, at last, over something of equal consequence to both sides; and then those you term weak are very capable of being as obstinate as you.”
“And then we shall fight to the death, sha’n’t we, Nelly?” she returned, laughing. “No! I tell you, I have such faith in Linton’s love, that I believe I might kill him, and he wouldn’t wish to retaliate.”
I advised her to value him the more for his affection.
“I do,” she answered, “but he needn’t resort to whining for trifles. It is childish; and, instead of melting into tears because I said that Heathcliff was now worthy of anyone’s regard, and it would honour the first gentleman in the country to be his friend, he ought to have said it for me, and been delighted from sympathy. He must get accustomed to him, and he may as well like him: considering how Heathcliff has reason to object to him, I’m sure he behaved excellently!”
“What do you think of his going to Wuthering Heights?” I inquired. “He is reformed in every respect, apparently: quite a Christian: offering the right hand of fellowship to his enemies all around!”
“He explained it,” she replied. “I wonder as much as you. He said he called to gather information concerning me from you, supposing you resided there still; and Joseph told Hindley, who came out and fell to questioning him of what he had been doing, and how he had been living; and finally, desired him to walk in. There were some persons sitting at cards; Heathcliff joined them; my brother lost some money to him, and, finding him plentifully supplied, he requested that he would come again in the evening: to which he consented. Hindley is too reckless to select his acquaintance prudently: he doesn’t trouble himself to reflect on the causes he might have for mistrusting one whom he has basely injured. But Heathcliff affirms his principal reason for resuming a connection with his ancient persecutor is a wish to install himself in quarters at walking distance from the Grange, and an attachment to the house where we lived together; and likewise a hope that I shall have more opportunities of seeing him there than I could have if he settled in Gimmerton. He means to offer liberal payment for permission to lodge at the Heights; and doubtless my brother’s covetousness will prompt him to accept the terms: he was always greedy; though what he grasps with one hand he flings away with the other.”
“It’s a nice place for a young man to fix his dwelling in!” said I. “Have you no fear of the consequences, Mrs. Linton?”
“None for my friend,” she replied: “his strong head will keep him from danger; a little for Hindley: but he can’t be made morally worse than he is; and I stand between him and bodily harm. The event of this evening has reconciled me to God and humanity! I had risen in angry rebellion against Providence. Oh, I’ve endured very, very bitter misery, Nelly! If that creature knew how bitter, he’d be ashamed to cloud its removal with idle petulance. It was kindness for him which induced me to bear it alone: had I expressed the agony I frequently felt, he would have been taught to long for its alleviation as ardently as I. However, it’s over, and I’ll take no revenge on his folly; I can afford to suffer anything hereafter! Should the meanest thing alive slap me on the cheek, I’d not only turn the other, but I’d ask pardon for provoking it; and, as a proof, I’ll go make my peace with Edgar instantly. Good-night! I’m an angel!”
In this self-complacent conviction she departed; and the success of her fulfilled resolution was obvious on the morrow: Mr. Linton had not only abjured his peevishness (though his spirits seemed still subdued by Catherine’s exuberance of vivacity), but he ventured no objection to her taking Isabella with her to Wuthering Heights in the afternoon; and she rewarded him with such a summer of sweetness and affection in return as made the house a paradise for several days; both master and servants profiting from the perpetual sunshine.
Heathcliff-Mr. Heathcliff I should say in future-used the liberty of visiting at Thrushcross Grange cautiously, at first: he seemed estimating how far its owner would bear his intrusion. Catherine, also, deemed it judicious to moderate her expressions of pleasure in receiving him; and he gradually established his right to be expected. He retained a great deal of the reserve for which his boyhood was remarkable; and that served to repress all startling demonstrations of feeling. My master’s uneasiness experienced a lull, and further circumstances diverted it into another channel for a space.
His new source of trouble sprang from the not anticipated misfortune of Isabella Linton evincing a sudden and irresistible attraction towards the tolerated guest. She was at that time a charming young lady of eighteen; infantile in manners, though possessed of keen wit, keen feelings, and a keen temper, too, if irritated. Her brother, who loved her tenderly, was appalled at this fantastic preference. Leaving aside the degradation of an alliance with a nameless man, and the possible fact that his property, in default of heirs male, might pass into such a one’s power, he had sense to comprehend Heathcliff’s disposition: to know that, though his exterior was altered, his mind was unchangeable and unchanged. And he dreaded that mind: it revolted him: he shrank forebodingly from the idea of committing Isabella to its keeping. He would have recoiled still more had he been aware that her attachment rose unsolicited, and was bestowed where it awakened no reciprocation of sentiment; for the minute he discovered its existence he laid the blame on Heathcliff’s deliberate designing.
We had all remarked, during some time, that Miss Linton fretted and pined over something. She grew cross and wearisome; snapping at and teasing Catherine continually, at the imminent risk of exhausting her limited patience. We excused her, to a certain extent, on the plea of ill-health: she was dwindling and fading before our eyes. But one day, when she had been peculiarly wayward, rejecting her breakfast, complaining that the servants did not do what she told them; that the mistress would allow her to be nothing in the house, and Edgar neglected her; that she had caught a cold with the doors being left open, and we let the parlour fire go out on purpose to vex her, with a hundred yet more frivolous accusations, Mrs. Linton peremptorily insisted that she should get to bed; and, having scolded her heartily, threatened to send for the doctor. Mention of Kenneth caused her to exclaim, instantly, that her health was perfect, and it was only Catherine’s harshness which made her unhappy.
“How can you say I am harsh, you naughty fondling?” cried the mistress, amazed at the unreasonable assertion. “You are surely losing your reason. When have I been harsh, tell me?”
“Yesterday,” sobbed Isabella, “and now!”
“Yesterday!” said her sister-in-law. “On what occasion?”
“In our walk along the moor: you told me to ramble where I pleased, while you sauntered on with Mr. Heathcliff!”
“And that’s your notion of harshness?” said Catherine, laughing. “It was no hint that your company was superfluous; we didn’t care whether you kept with us or not; I merely thought Heathcliff’s talk would have nothing entertaining for your ears.”
“Oh, no,” wept the young lady; “you wished me away, because you knew I liked to be there!”
“Is she sane?” asked Mrs. Linton, appealing to me. “I’ll repeat our conversation, word for word, Isabella; and you point out any charm it could have had for you.”
“I don’t mind the conversation,” she answered: “I wanted to be with-”
“Well?” said Catherine, perceiving her hesitate to complete the sentence.
“With him: and I won’t be always sent off!” she continued, kindling up. “You are a dog in the manger, Cathy, and desire no one to be loved but yourself!”
“You are an impertinent little monkey!” exclaimed Mrs. Linton, in surprise. “But I’ll not believe this idiocy! It is impossible that you can covet the admiration of Heathcliff-that you consider him an agreeable person! I hope I have misunderstood you, Isabella?”
“No, you have not,” said the infatuated girl. “I love him more than ever you loved Edgar, and he might love me, if you would let him!”
“I wouldn’t be you for a kingdom, then!” Catherine declared, emphatically: and she seemed to speak sincerely. “Nelly, help me to convince her of her madness. Tell her what Heathcliff is: an unreclaimed creature, without refinement, without cultivation; an arid wilderness of furze and whinstone. I’d as soon put that little canary into the park on a winter’s day, as recommend you to bestow your heart on him! It is deplorable ignorance of his character, child, and nothing else, which makes that dream enter your head. Pray, don’t imagine that he conceals depths of benevolence and affection beneath a stern exterior! He’s not a rough diamond-a pearl-containing oyster of a rustic: he’s a fierce, pitiless, wolfish man. I never say to him, ‘Let this or that enemy alone, because it would be ungenerous or cruel to harm them;’ I say, ‘Let them alone, because I should hate them to be wronged:’ and he’d crush you like a sparrow’s egg, Isabella, if he found you a troublesome charge. I know he couldn’t love a Linton; and yet he’d be quite capable of marrying your fortune and expectations: avarice is growing with him a besetting sin. There’s my picture: and I’m his friend-so much so, that had he thought seriously to catch you, I should, perhaps, have held my tongue, and let you fall into his trap.”
Miss Linton regarded her sister-in-law with indignation.
“For shame! for shame!” she repeated, angrily. “You are worse than twenty foes, you poisonous friend!”
“Ah! you won’t believe me, then?” said Catherine. “You think I speak from wicked selfishness?”
“I’m certain you do,” retorted Isabella; “and I shudder at you!”
“Good!” cried the other. “Try for yourself, if that be your spirit: I have done, and yield the argument to your saucy insolence.”-
“And I must suffer for her egotism!” she sobbed, as Mrs. Linton left the room. “All, all is against me: she has blighted my single consolation. But she uttered falsehoods, didn’t she? Mr. Heathcliff is not a fiend: he has an honourable soul, and a true one, or how could he remember her?”
“Banish him from your thoughts, Miss,” I said. “He’s a bird of bad omen: no mate for you. Mrs. Linton spoke strongly, and yet I can’t contradict her. She is better acquainted with his heart than I, or any one besides; and she never would represent him as worse than he is. Honest people don’t hide their deeds. How has he been living? how has he got rich? why is he staying at Wuthering Heights, the house of a man whom he abhors? They say Mr. Earnshaw is worse and worse since he came. They sit up all night together continually, and Hindley has been borrowing money on his land, and does nothing but play and drink: I heard only a week ago-it was Joseph who told me-I met him at Gimmerton: ‘Nelly,’ he said, ‘we’s hae a crowner’s ’quest enow, at ahr folks’. One on ’em ’s a’most getten his finger cut off wi’ hauding t’ other fro’ stickin’ hisseln loike a cawlf. That’s maister, yah knaw, ’at ’s soa up o’ going tuh t’ grand ’sizes. He’s noan feared o’ t’ bench o’ judges, norther Paul, nur Peter, nur John, nur Matthew, nor noan on ’em, not he! He fair likes-he langs to set his brazened face agean ’em! And yon bonny lad Heathcliff, yah mind, he’s a rare ’un. He can girn a laugh as well ’s onybody at a raight divil’s jest. Does he niver say nowt of his fine living amang us, when he goes to t’ Grange? This is t’ way on ’t:-up at sun-down: dice, brandy, cloised shutters, und can’le-light till next day at noon: then, t’ fooil gangs banning un raving to his cham’er, makking dacent fowks dig thur fingers i’ thur lugs fur varry shame; un’ the knave, why he can caint his brass, un’ ate, un’ sleep, un’ off to his neighbour’s to gossip wi’ t’ wife. I’ course, he tells Dame Catherine how her fathur’s goold runs into his pocket, and her fathur’s son gallops down t’ broad road, while he flees afore to oppen t’ pikes!’ Now, Miss Linton, Joseph is an old rascal, but no liar; and, if his account of Heathcliff’s conduct be true, you would never think of desiring such a husband, would you?”
“You are leagued with the rest, Ellen!” she replied. “I’ll not listen to your slanders. What malevolence you must have to wish to convince me that there is no happiness in the world!”
Whether she would have got over this fancy if left to herself, or persevered in nursing it perpetually, I cannot say: she had little time to reflect. The day after, there was a justice-meeting at the next town; my master was obliged to attend; and Mr. Heathcliff, aware of his absence, called rather earlier than usual. Catherine and Isabella were sitting in the library, on hostile terms, but silent: the latter alarmed at her recent indiscretion, and the disclosure she had made of her secret feelings in a transient fit of passion; the former, on mature consideration, really offended with her companion; and, if she laughed again at her pertness, inclined to make it no laughing matter to her. She did laugh as she saw Heathcliff pass the window. I was sweeping the hearth, and I noticed a mischievous smile on her lips. Isabella, absorbed in her meditations, or a book, remained till the door opened; and it was too late to attempt an escape, which she would gladly have done had it been practicable.
“Come in, that’s right!” exclaimed the mistress, gaily, pulling a chair to the fire. “Here are two people sadly in need of a third to thaw the ice between them; and you are the very one we should both of us choose. Heathcliff, I’m proud to show you, at last, somebody that dotes on you more than myself. I expect you to feel flattered. Nay, it’s not Nelly; don’t look at her! My poor little sister-in-law is breaking her heart by mere contemplation of your physical and moral beauty. It lies in your own power to be Edgar’s brother! No, no, Isabella, you sha’n’t run off,” she continued, arresting, with feigned playfulness, the confounded girl, who had risen indignantly. “We were quarrelling like cats about you, Heathcliff; and I was fairly beaten in protestations of devotion and admiration: and, moreover, I was informed that if I would but have the manners to stand aside, my rival, as she will have herself to be, would shoot a shaft into your soul that would fix you for ever, and send my image into eternal oblivion!”
“Catherine!” said Isabella, calling up her dignity, and disdaining to struggle from the tight grasp that held her, “I’d thank you to adhere to the truth and not slander me, even in joke! Mr. Heathcliff, be kind enough to bid this friend of yours release me: she forgets that you and I are not intimate acquaintances; and what amuses her is painful to me beyond expression.”
As the guest answered nothing, but took his seat, and looked thoroughly indifferent what sentiments she cherished concerning him, she turned and whispered an earnest appeal for liberty to her tormentor.
“By no means!” cried Mrs. Linton in answer. “I won’t be named a dog in the manger again. You shall stay: now then! Heathcliff, why don’t you evince satisfaction at my pleasant news? Isabella swears that the love Edgar has for me is nothing to that she entertains for you. I’m sure she made some speech of the kind; did she not, Ellen? And she has fasted ever since the day before yesterday’s walk, from sorrow and rage that I despatched her out of your society under the idea of its being unacceptable.”
“I think you belie her,” said Heathcliff, twisting his chair to face them. “She wishes to be out of my society now, at any rate!”
And he stared hard at the object of discourse, as one might do at a strange repulsive animal: a centipede from the Indies, for instance, which curiosity leads one to examine in spite of the aversion it raises. The poor thing couldn’t bear that; she grew white and red in rapid succession, and, while tears beaded her lashes, bent the strength of her small fingers to loosen the firm clutch of Catherine; and perceiving that as fast as she raised one finger off her arm another closed down, and she could not remove the whole together, she began to make use of her nails; and their sharpness presently ornamented the detainer’s with crescents of red.
“There’s a tigress!” exclaimed Mrs. Linton, setting her free, and shaking her hand with pain. “Begone, for God’s sake, and hide your vixen face! How foolish to reveal those talons to him. Can’t you fancy the conclusions he’ll draw? Look, Heathcliff! they are instruments that will do execution-you must beware of your eyes.”
“I’d wrench them off her fingers, if they ever menaced me,” he answered, brutally, when the door had closed after her. “But what did you mean by teasing the creature in that manner, Cathy? You were not speaking the truth, were you?”
“I assure you I was,” she returned. “She has been dying for your sake several weeks, and raving about you this morning, and pouring forth a deluge of abuse, because I represented your failings in a plain light, for the purpose of mitigating her adoration. But don’t notice it further: I wished to punish her sauciness, that’s all. I like her too well, my dear Heathcliff, to let you absolutely seize and devour her up.”
“And I like her too ill to attempt it,” said he, “except in a very ghoulish fashion. You’d hear of odd things if I lived alone with that mawkish, waxen face: the most ordinary would be painting on its white the colours of the rainbow, and turning the blue eyes black, every day or two: they detestably resemble Linton’s.”
“Delectably!” observed Catherine. “They are dove’s eyes-angel’s!”
“She’s her brother’s heir, is she not?” he asked, after a brief silence.
“I should be sorry to think so,” returned his companion. “Half a dozen nephews shall erase her title, please heaven! Abstract your mind from the subject at present: you are too prone to covet your neighbour’s goods; remember this neighbour’s goods are mine.”
“If they were mine, they would be none the less that,” said Heathcliff; “but though Isabella Linton may be silly, she is scarcely mad; and, in short, we’ll dismiss the matter, as you advise.”
From their tongues they did dismiss it; and Catherine, probably, from her thoughts. The other, I felt certain, recalled it often in the course of the evening. I saw him smile to himself-grin rather-and lapse into ominous musing whenever Mrs. Linton had occasion to be absent from the apartment.
I determined to watch his movements. My heart invariably cleaved to the master’s, in preference to Catherine’s side: with reason I imagined, for he was kind, and trustful, and honourable; and she-she could not be called the opposite, yet she seemed to allow herself such wide latitude, that I had little faith in her principles, and still less sympathy for her feelings. I wanted something to happen which might have the effect of freeing both Wuthering Heights and the Grange of Mr. Heathcliff, quietly; leaving us as we had been prior to his advent. His visits were a continual nightmare to me; and, I suspected, to my master also. His abode at the Heights was an oppression past explaining. I felt that God had forsaken the stray sheep there to its own wicked wanderings, and an evil beast prowled between it and the fold, waiting his time to spring and destroy.