CHƯƠNG XXI
Ngày hôm ấy, chúng tôi đã vô cùng vất vả với cô bé Cathy. Buổi sáng, cô bé choàng tỉnh giữa niềm hân hoan, vô cùng háo hức được gặp lại cậu em họ nhỏ. Thế nhưng, tin tức về việc cậu rời đi truyền đến, kéo theo những giọt nước mắt cùng lời than khóc xót xa. Đến mức, chính cha Edgar đành phải dỗ dành, dốc lòng đoan chắc rằng cậu sẽ sớm quay về; tuy ông buột miệng lấp lửng, “nếu cha có thể đón được thằng bé”, mà trong thâm tâm lại chẳng ấp ủ lấy nửa tia hy vọng. Lời hứa suông ấy nào xoa dịu được bao nhiêu muộn phiền nơi cô bé. Nhưng rồi, thời gian dần trôi qua cũng làm nguôi ngoai tất cả; dù thi thoảng Cathy vẫn nằng nặc gặng hỏi cha ngày Linton trở lại, thì bóng hình cậu cũng đã mờ nhạt dần trong ký ức của cô, đến độ khi hội ngộ, cô chẳng còn mường tượng nổi dáng vẻ người xưa.
Về phần tôi, mỗi bận có việc tạt ngang làng Gimmerton và tình cờ chạm mặt người quản gia của Đồi Gió Hú, tôi vẫn thường kín đáo dò hỏi cơ sự của cậu chủ nhỏ. Bởi lẽ, cậu sống tách biệt và quạnh hiu chẳng khác nào cô bé Catherine, gần như bặt tăm khỏi thế giới bên ngoài. Từ những lời bà ấy rỉ tai, tôi gom góp được rằng sức khỏe cậu vẫn dặt dẹo ốm yếu, trở thành một sự phiền toái vô cùng cho bất cứ ai phải chung sống dưới cùng một mái nhà. Bà kể nốt, dường như ác cảm ông Heathcliff dành cho thằng bé cứ ngày một tồi tệ hơn, mặc dù ông ta đã phải nhọc công che đậy. Ông ta chán ghét đến cả âm sắc giọng nói của cậu, và hoàn toàn không thể chịu đựng việc chung đụng một căn phòng với thằng bé qua vài phút đồng hồ. Cả hai hiếm hoi lắm mới có lấy một cuộc hàn huyên; Linton giam mình học bài và trải qua những buổi tối trong buồng nhỏ gọi là phòng khách, bằng không thì nằm bẹp trên giường suốt ngày thâu đêm. Bởi cậu chẳng ngừng ho rũ rượi, nhiễm lạnh, đau nhức mình mẩy, phải chịu đựng đủ thứ bệnh vặt.
“Tôi chưa từng chứng kiến một kẻ nào yếu bóng vía đến nhường ấy,” người phụ nữ hậm hực nói thêm; “cũng chưa từng mường tượng ra một kẻ nào lại tự nuông chiều bản thân quá quắt đến thế. Cậu ta chắc chắn sẽ cằn nhằn rát tai, nếu chập tối tôi nấn ná khép cửa sổ muộn màng. Ôi chao! Thật chết người làm sao, cái chút gió sương đêm! Và giữa tiết vãn hạ, cậu ta nằng nặc đòi nhen lò sưởi; cho rằng khói thuốc của lão Joseph là khí độc; rồi phải luôn miệng nhấm nháp thứ kẹo ngọt cùng muôn món sơn hào hải vị, lại lúc nào cũng đòi uống sữa, toàn là sữa-chẳng thèm bận tâm chúng tôi sẽ chết cóng ra sao khi mùa đông gõ cửa. Cậu ta sẽ cuộn tròn trong chiếc áo choàng lông dày cộm, an tọa trên ghế nệm bên lò sưởi, nhấm nháp vài mẩu bánh mì nướng cùng chén nước hay thứ súp loãng nhoét trên mặt bếp. Và nếu Hareton, vì mủi lòng thương, có tạt qua để mua vui chốc lát-Hareton bản tính vốn chẳng tồi tệ gì, tuy có hơi thô bỉ-hai đứa dứt khoát sẽ chia tay trong cảnh một kẻ rủa sả, kẻ kia khóc mếu. Tôi dám cược rằng ông chủ sẽ vô cùng hoan hỉ ngắm Earnshaw tẩn cậu ta nhừ tử, giá như cậu ta không mang giọt máu của ông; và tôi đinh ninh ông ấy sẽ tống cổ cậu ta ra khỏi cửa ngay tắp lự, nếu tường tận dẫu chỉ một nửa cái nết cậu ta tự o bế chính mình. Nhưng trớ trêu thay, cậu ta lại tịt ngòi né tránh mọi hiểm nguy cám dỗ; cậu ta chẳng bao giờ mạo phạm vào buồng khách, và nếu Linton phô bày thói rởm đời ấy ngay trong căn nhà nơi ông ta ở, ông ta ắt hẳn đã tống cổ cậu lên gác tức thì.”
Từ những mẩu chuyện chắp vá này, tôi lờ mờ đoán định rằng sự thiếu hụt trầm trọng một tấm lòng trắc ẩn đã biến cậu bé Heathcliff thành một kẻ vị kỷ và đáng ghét, nếu như bản tính bẩm sinh của cậu không đến nỗi tệ lậu như thế. Nên từ độ ấy, sự đồng cảm tôi dành cho cậu cũng dần vơi cạn; tuy trong lòng tôi vẫn thấy ái ngại cho hoàn cảnh đáng thương của cậu, và không khỏi nuối tiếc giá như cậu được để lại sống cùng chúng tôi. Ông Edgar đã khích lệ tôi dò la thêm tin tức: tôi mường tượng ông đã day dứt muôn phần về cậu bé, và hẳn đã ôm đồm chút hiểm nguy để mong một lần hội ngộ; có dạo, ông sai tôi gặng hỏi người quản gia liệu cậu bé có bao giờ lang thang xuống làng không. Bà ta đáp ráo hoảnh cậu mới đi đặng hai bận, chễm chệ trên lưng ngựa, đi cùng với cha mình; và rồi lần nào cậu cũng vờ vịt như kiệt quệ rã rời suốt ba, bốn ngày trời ròng rã. Người quản gia ấy rốt cuộc cũng cất bước rời đi, nếu trí nhớ tôi không lầm thì vào khoảng hai năm sau ngày cậu bé đặt chân tới; nhường lại vị trí cho một người đàn bà lạ lẫm, kẻ vẫn bám trụ nơi đó cho mãi tận bây giờ.
Thời gian tại ấp Grange cứ thế êm đềm trôi qua cho đến khi cô Cathy tròn mười sáu tuổi. Trong ngày sinh nhật của cô bé, chúng tôi chẳng bao giờ để lộ một chút hân hoan nào, bởi lẽ đó cũng là ngày giỗ của bà chủ quá cố. Trọn ngày hôm ấy, cha cô bé thường tự giam mình trong thư viện; và lúc ráng chiều buông xuống, ông tản bộ một chặng dài đến tận nghĩa trang Gimmerton, nơi ông thường nán lại mải miết cho đến tận quá nửa đêm. Bởi vậy, Catherine đành thui thủi tự bày trò tiêu khiển cho riêng mình. Ngày hai mươi tháng Ba năm ấy là một ngày xuân diệu kỳ. Khi cha đã lui về phòng, cô chủ nhỏ của tôi bước xuống lầu, quần áo tươm tất sẵn sàng ra ngoài. Cô bé nói muốn cùng tôi dạo bước trên rìa đầm lầy: ông Linton đã ưng thuận, miễn là chúng tôi chỉ loanh quanh một chặng ngắn và phải quay về trong vòng một giờ đồng hồ.
“Vậy thì vú đi nhanh lên nào, Ellen!” cô bé reo vang. “Cháu biết mình muốn đi đâu rồi; cái nơi có một đàn chim đầm lầy tụ tập ấy: cháu muốn xem chúng đã làm tổ hay chưa.”
“Chỗ đó hẳn phải cách đây một quãng khá xa trên kia,” tôi đáp lời; “chúng chẳng bao giờ làm tổ ở rìa đầm lầy đâu.”
“Không, không xa đâu,” cô bé nài nỉ. “Cháu đã từng đi theo cha đến rất gần chỗ đó rồi cơ mà.”
Tôi đội mũ lên đầu rồi rảo bước ra ngoài, chẳng chút mảy may bận tâm thêm về chuyện ấy. Cô bé cứ nhảy nhót ríu rít trước mặt tôi, thoắt cái đã nấn ná bên cạnh, rồi lại lao vút đi hệt như một chú chó săn xám non tơ. Thoạt tiên, tôi tận hưởng trọn vẹn niềm hân hoan khi lắng nghe tiếng chim chiền chiện hót vang rộn rã gần xa, đắm mình trong ánh nắng mùa xuân ngọt ngào ấm áp. Tôi ngắm nhìn cô bé, cục cưng và niềm tự hào của tôi, với những lọn tóc vàng óng ánh tung bay trong gió. Đôi má cô bé ửng hồng, mềm mại và thanh khiết rạng ngời như một đóa tầm xuân, còn đôi mắt thì lấp lánh niềm vui trong vắt chẳng gợn chút mây mù. Trong những tháng ngày ấy, cô bé quả là một sinh linh ngập tràn hạnh phúc, một thiên thần nhỏ vô tư lự. Chỉ tiếc thay cô bé lại chẳng thể an phận với những niềm vui bé nhỏ nhường ấy.
“Chà,” tôi lên tiếng, “những con chim đầm lầy của cô ở đâu rồi, cô Cathy? Đáng ra chúng ta phải tới chỗ chúng rồi mới phải: hàng rào công viên Grange giờ đã tụt lại ở một quãng rất xa rồi đấy.”
“Ôi, xa hơn một chút nữa-chỉ một chút xíu nữa thôi, Ellen,” cô bé cứ liên miệng thoái thác. “Vú trèo lên gò đất kia đi, vượt qua bờ đê đó nữa, và khi vú sang tới bờ bên kia, cháu sẽ làm cho lũ chim bay tứ tung lên cho vú xem.”
Nhưng sao mà có quá nhiều gò đất và bờ đê nối tiếp nhau cần phải trèo qua, đến nỗi cuối cùng tôi bắt đầu rã rời đôi chân. Tôi đành bảo cô bé rằng chúng tôi phải dừng lại và quay bước trở về. Tôi cất tiếng gọi lớn, bởi cô bé đã chạy bỏ xa tôi một quãng dài; nhưng cô bé hoặc là chẳng nghe thấy, hoặc là chẳng thèm màng tới, bởi cô bé cứ thế lao vút về phía trước, buộc tôi phải lẽo đẽo bám theo. Rốt cuộc, cô bé lao tót xuống một vùng trũng; và trước khi tôi kịp nhìn thấy cô bé lần nữa, khoảng cách giữa cô và Đồi Gió Hú đã gần hơn tới hai dặm so với chính ngôi nhà của cô. Rồi tôi chợt thấy hai người đàn ông chặn cô bé lại, và tôi dám đinh ninh rằng một trong hai người đó chính là ông Heathcliff.
Cathy đã bị bắt quả tang đang săn trộm1, hoặc ít nhất là lùng sục bới tìm tổ gà gô. Đồi Gió Hú vốn là đất của Heathcliff, và ông ta đang cất lời khiển trách kẻ xâm phạm.
“Cháu chưa hề lấy thứ gì, mà cũng chẳng tìm thấy gì cả,” cô bé phân trần khi tôi mệt nhọc lê bước tới chỗ họ, hai bàn tay mở xòe ra để chứng minh lời nói của mình. “Cháu không định lấy trứng của chúng đâu; chỉ là cha bảo trên này có rất nhiều chim, nên cháu muốn xem thử trứng chim thế nào thôi.”
Heathcliff liếc nhìn tôi bằng một nụ cười thâm hiểm, ngầm cho thấy ông ta đã nhận ra chúng tôi là ai nên mới bộc lộ rõ ác cảm như vậy, rồi ông ta vặn hỏi “cha” là ai.
“Là ông Linton ở Thrushcross Grange ạ,” cô bé đáp. “Cháu nghĩ chú không biết cháu, nếu không chú đã chẳng nói như vậy.”
“Vậy cháu tưởng cha cháu được người ta nể trọng và ngưỡng mộ đến mức đó sao?” ông ta mỉa mai.
“Thế còn chú là ai?” Catherine gặng hỏi, tò mò nhìn chằm chằm vào người đối diện. “Người kia cháu đã gặp rồi. Anh ta có phải là con trai chú không?”
Cô bé chỉ vào Hareton, kẻ đang đứng cạnh, kẻ chẳng có thay đổi gì ngoài vóc dáng to lớn và sức vóc vạm vỡ hơn sau hai năm tuổi đời: anh ta trông vẫn lóng ngóng và thô lỗ như ngày nào.
“Cô Cathy à,” tôi ngắt lời, “chúng ta đã ra ngoài ba tiếng đồng hồ thay vì một tiếng rồi đấy. Ta thực sự phải quay về thôi.”
“Không, gã đó không phải con trai chú,” Heathcliff đáp, gạt phắt tôi sang một bên. “Nhưng chú có một đứa con trai, và cháu cũng từng gặp nó rồi đấy; và, mặc kệ vú nuôi của cháu đang vội, chú nghĩ cả cháu lẫn bà ấy nên nghỉ chân chút ít thì hơn. Cháu có muốn rẽ qua mỏm đất thạch nam kia để ghé vào nhà chú không? Được nghỉ ngơi thoải mái, cháu sẽ về đến nhà sớm hơn thôi; và cháu sẽ được chào đón nồng nhiệt.”
Tôi thì thầm ngăn Catherine, khăng khăng bảo rằng trong bất kỳ tình huống nào cô bé cũng tuyệt đối không được chấp nhận lời đề nghị ấy: chuyện đó là không thể nào.
“Tại sao chứ?” cô bé lớn tiếng hỏi. “Cháu mệt nhoài vì phải chạy bộ rồi, mặt đất thì ướt đẫm sương thế này: cháu không thể ngồi tạm ở đây được. Đi thôi, vú Ellen. Hơn nữa, chú ấy bảo cháu từng gặp con trai chú ấy rồi. Cháu nghĩ chú ấy nhầm, nhưng cháu đoán được chú ấy sống ở đâu: chính là ngôi nhà nông trang mà cháu đã ghé qua khi từ Penistone Crags trở về đấy. Vú đoán được không?”
“Chú biết. Nào, Nelly, ngậm miệng lại đi-sẽ là một vinh hạnh cho con bé khi tạt qua thăm chúng ta. Hareton, đi lên trước cùng cô bé đi. Bà sẽ đi bộ với ta, Nelly.”
“Không, cô bé sẽ không đi tới bất kỳ nơi nào như thế,” tôi hét lên, vùng vẫy rút cánh tay ra khỏi bàn tay đang kẹp chặt của ông ta: nhưng cô bé hầu như đã ở chỗ những bậc đá trước cửa mất rồi, chạy thục mạng quanh mép đồi. Kẻ được chỉ định đi theo hộ tống cô bé thậm chí chẳng buồn giả vờ làm tròn bổn phận: anh ta lảng sang vệ đường rồi biến mất hút.
“Ông Heathcliff, như vậy là rất sai trái,” tôi tiếp lời: “ông thừa biết mình chẳng có ý đồ tốt đẹp gì. Và ở đó cô bé sẽ gặp Linton, rồi mọi chuyện sẽ bị lộ ngay khi chúng tôi trở về; và tôi sẽ là người phải chịu khiển trách.”
“Ta muốn con bé gặp Linton,” ông ta đáp; “vài ngày nay thằng bé có vẻ khá hơn; hiếm khi nó đủ khỏe để gặp gỡ người khác. Và chúng ta sẽ sớm thuyết phục con bé giữ bí mật về chuyến viếng thăm này thôi: thế thì có hại gì chứ?”
“Tác hại ở chỗ, cha cô bé sẽ căm hận tôi nếu ông ấy phát hiện ra tôi đã để con gái ông bước chân vào nhà ông; và tôi dám chắc ông đang ấp ủ một mưu đồ đen tối nào đó khi xúi giục cô bé làm vậy,” tôi đáp trả.
“Mưu đồ của ta vô cùng đường hoàng. Ta sẽ cho bà biết toàn bộ kế hoạch,” ông ta nói. “Ta muốn hai anh em họ nảy sinh tình cảm, rồi kết hôn. Ta đang hành xử vô cùng rộng lượng với ông chủ của bà đấy: đứa con gái ranh con của ông ta vốn không có quyền thừa kế, và nếu nó ngoan ngoãn chiều theo ý ta, nó sẽ lập tức được chu cấp đầy đủ với tư cách là người đồng thừa kế cùng Linton.”
“Nếu Linton qua đời,” tôi vặn lại, “mà mạng sống của cậu ta mỏng manh như ngọn đèn trước gió, thì Catherine sẽ là người thừa kế.”
“Không, chuyện đó sẽ không xảy ra đâu,” ông ta gầm gừ. “Trong di chúc không có điều khoản nào quy định như vậy cả: tài sản của ông ta sẽ thuộc về ta; nhưng, để tránh những vụ tranh chấp lôi thôi, ta muốn chúng kết hôn, và ta quyết tâm sẽ thực hiện bằng được điều đó.”
“Còn tôi quyết tâm sẽ không bao giờ để cô bé bén mảng đến gần nhà ông cùng với tôi một lần nào nữa,” tôi quả quyết, khi chúng tôi vừa đi tới cổng, nơi cô Cathy đang đứng chờ chúng tôi bước đến.
Heathcliff ra hiệu cho tôi im lặng. Trút bỏ vẻ cau có, ông ta đi trước chúng tôi theo lối đi nhỏ rồi nhanh chóng mở cửa. Cô chủ nhỏ liếc nhìn ông ta đôi chút bối rối, dường như chưa biết nên nghĩ thế nào về người đàn ông này. Nhưng khi bắt gặp ánh mắt cô bé, ông ta liền mỉm cười, giọng nói cũng trở nên mềm mỏng hơn. Lúc đó, tôi đã ngu ngốc mường tượng rằng, có lẽ ký ức về người mẹ quá cố của cô bé đã dập tắt khao khát hãm hại đứa trẻ trong lòng ông ta. Linton đang đứng bên bệ lò sưởi. Có vẻ cậu vừa đi dạo ngoài đồng về vì vẫn còn đội mũ, và đang gọi Joseph mang cho đôi giày khô. Cậu bé trông khá cao lớn so với cái tuổi mười sáu hãy còn thiếu vài tháng của mình. Đường nét khuôn mặt cậu vẫn đẹp đẽ, đôi mắt và nước da cũng sáng sủa hơn so với ký ức của tôi, dù cho vẻ rạng rỡ ấy chỉ là vẻ phớt hồng mượn tạm từ khí trời trong trẻo và nắng ấm hiền hòa.
"Thế nào, đó là ai?" ông Heathcliff quay sang hỏi Cathy. "Cháu nhận ra không?"
"Con trai của chú ư?" cô bé cất tiếng sau một hồi hoài nghi nhìn hết người này đến người kia.
"Đúng, đúng," ông ta đáp lời, "nhưng chẳng lẽ đây là lần duy nhất cháu gặp nó sao? Nghĩ lại xem nào! Ái chà, trí nhớ cháu kém thật đấy. Linton, mày không nhớ ra người em họ mà mày từng nằng nặc đòi gặp mặt để rồi quấy rầy cả nhà bấy lâu nay sao?"
"Gì cơ, Linton!" Cathy reo lên, bừng sáng vẻ ngạc nhiên và vui sướng tột độ khi nghe đến cái tên đó. "Linton bé nhỏ đây sao? Cậu ấy cao hơn tớ rồi! Cậu có phải là Linton không?"
Cậu thiếu niên bước tới, nhận mình là Linton. Cô bé vồ vập hôn cậu, cả hai nhìn nhau đầy kinh ngạc trước những đổi thay mà thời gian đã in hằn lên ngoại hình của mỗi người. Catherine giờ đây đã phát triển đến chiều cao tối đa; vóc dáng cô bé vừa đẫy đà lại thanh mảnh, dẻo dai như thép, toát lên sức sống căng tràn cùng tinh thần phấn chấn rạng ngời. Ngược lại, ánh mắt và từng cử động của Linton lại toát ra vẻ ẻo lả, thân hình cậu thì mỏng manh yếu ớt; song, phong thái cậu vẫn có nét duyên dáng vớt vát lại những nhược điểm kia, khiến cậu không đến mức làm người ta chướng mắt. Sau khi trao cho cậu em họ vô vàn những cử chỉ âu yếm, cô bé tiến về phía ông Heathcliff. Nãy giờ ông ta vẫn nán lại bên cửa, vừa đưa mắt quan sát cảnh vật bên ngoài vừa để tâm vào những gì đang diễn ra bên trong.
"Vậy chú là chú của cháu!" cô bé kêu lên, vươn tay ra chào hỏi ông ta. "Cháu biết ngay là cháu quý chú mà, dù lúc đầu chú có hơi gắt gỏng. Sao chú không cùng Linton đến thăm Grange? Hai nhà hàng xóm gần gũi nhau suốt ngần ấy năm trời mà chẳng bao giờ qua lại, thật kỳ quặc. Sao chú lại làm vậy cơ chứ?"
"Chú đã đến thăm nơi đó quá thường xuyên trước khi cháu ra đời rồi," ông ta trả lời. "Kìa-chết tiệt! Nếu cháu có thừa thãi nụ hôn nào thì hãy dành cả cho Linton đi; vứt bỏ lên người ta thật phí phạm."
"Vú Ellen hư đốn!" Catherine thốt lên, lao tới ôm chầm lấy tôi bằng những cái vuốt ve nồng nhiệt. "Vú Ellen độc ác! Dám ngăn cản cháu bước vào đây. Nhưng từ giờ trở đi, sáng nào cháu cũng sẽ đi bộ đến đây. Cháu làm vậy được chứ hả chú? Thỉnh thoảng cháu sẽ đưa cả cha theo nữa. Chú không vui khi gặp chúng cháu sao?"
"Tất nhiên rồi," người chú đáp, khó nhọc kìm nén một cái nhăn mặt xuất phát từ ác cảm sâu sắc đối với cả hai vị khách vừa được đề cập. "Nhưng khoan đã," ông ta tiếp lời, quay sang cô tiểu thư trẻ. "Nhân tiện nhắc đến chuyện này, tốt nhất chú nên nói cho cháu biết. Ông Linton có định kiến rất lớn với chú. Trước đây chúng ta từng cãi vã vô cùng dữ dội; và nếu cháu hé nửa lời với ông ấy về việc đến đây, ông ấy sẽ cấm tiệt cháu qua lại chốn này. Vì vậy, cháu tuyệt đối không được đả động đến chuyện này, trừ phi cháu chẳng thiết tha gì chuyện gặp lại anh họ mình nữa. Cháu có thể đến nếu muốn, nhưng cấm được hé môi."
"Sao chú lại cãi nhau?" Catherine hỏi, giọng khá ỉu xìu.
"Ông ta chê ta quá nghèo để cưới em gái ông ta," Heathcliff trả lời, "và cay cú vì rốt cuộc ta cũng giành được cô ấy. Lòng kiêu hãnh của ông ta đã bị giáng một đòn đau, và ông ta sẽ chẳng bao giờ nuốt trôi nỗi hận đó."
"Thế là sai trái!" quý cô trẻ phẫn nộ: "Một lúc nào đó cháu phải lựa lời nói với cha mới được. Nhưng chuyện người lớn cãi cọ thì đâu liên quan gì đến Linton và cháu. Nếu vậy, cháu sẽ không đến đây nữa; cậu ấy sẽ đến Grange."
"Đường xa quá," cậu em họ lẩm bẩm, "bắt tớ đi bộ bốn dặm thì tớ chết mất. Không, cậu cứ thỉnh thoảng đến đây đi, Catherine; không cần sáng nào cũng đến, một hoặc hai lần một tuần là được."
Người cha phóng về phía cậu con trai một ánh nhìn khinh bỉ cay độc.
"Bà Nelly, ta e rằng ta sẽ phải uổng công vô ích mất thôi,” ông ta lầm bầm với tôi. "Rồi thì 'cô Catherine', như cách cái thằng khờ khạo ấy gọi con bé, sẽ sớm nhận ra giá trị thực sự của nó và đá cổ nó xuống cho quỷ dữ. Giá như đó là Hareton! Bà có biết rằng, mỗi ngày chừng hai chục lần, ta lại ước ao có được Hareton với tất cả sự suy đồi tột cùng của nó không? Ta hẳn đã yêu mến thằng nhóc ấy nếu nó là con kẻ khác. Nhưng ta tin chắc nó đã an toàn khỏi tình yêu của con bé. Ta sẽ mang nó ra làm bàn đạp cho cái sinh vật hèn mọn kia, trừ phi cái thứ sinh vật đó biết điều mà tự mình xốc lại tinh thần. Chúng ta thừa biết cái giống yếu ớt đó khó mà thọ quá mười tám tuổi. Ôi, chết tiệt cái thứ nhạt nhẽo này! Nó cứ mải mê hong khô chân mà chẳng thèm liếc nhìn con bé lấy một cái.-Linton!"
"Vâng, thưa cha," cậu bé đáp lời.
"Mày không có trò gì quanh đây để khoe với em họ mày sao, dù chỉ là một con thỏ hay cái hang chồn? Đưa con bé ra vườn chơi đi, trước khi mày kịp thay giày; rồi dắt nó ra chuồng ngựa xem ngựa của mày nữa."
"Cậu không thích ngồi đây hơn sao?" Linton hỏi Cathy, giọng điệu lộ rõ vẻ lười biếng, chẳng buồn nhúc nhích.
"Tớ không biết nữa," cô bé đáp, đôi mắt khao khát liếc ra ngoài cửa, rõ ràng là đang cuồng chân muốn chạy nhảy.
Cậu vẫn ngồi lỳ tại chỗ, thu mình lại gần ngọn lửa sưởi ấm hơn. Heathcliff bèn đứng dậy đi vào bếp, rồi từ đó bước ra sân và gọi to Hareton. Hareton đáp lời, và ngay lập tức hai người bước vào. Chàng thanh niên hiển nhiên là vừa mới tắm rửa xong, bởi hai gò má anh ta hãy còn ửng hồng và mái tóc thì vẫn còn ướt sũng.
"Ôi, cháu phải hỏi chú mới được, chú ơi," cô Cathy reo lên, chợt nhớ lại lời khẳng định của tôi trước đó. "Đó không phải là anh họ của cháu đâu, đúng không chú?"
"Đúng," ông ta đáp, "cháu trai của mẹ cháu đấy. Cháu không thích nó sao?"
Vẻ mặt Catherine thoáng chút kỳ quặc.
"Nó không phải là một cậu bé đẹp trai sao?" ông ta tiếp tục hỏi.
Con bé xấc xược ấy nhón chân lên, thì thầm vào tai Heathcliff một câu. Ông ta phá lên cười; nét mặt Hareton lập tức tối sầm lại. Tôi nhận thấy anh ta cực kỳ nhạy cảm trước những sự coi thường và hiển nhiên là lờ mờ ý thức được sự thấp kém của bản thân. Nhưng người chủ, hay nói đúng hơn là người giám hộ của anh ta, đã nhanh chóng xua tan cái cau mày ấy bằng cách thốt lên-
"Mày sẽ là nhân vật được cưng chiều nhất ở đây đấy, Hareton! Con bé nói mày là một-Gì cơ nhỉ? Chà, một lời khen rất bùi tai. Đây! Mày hãy đi dạo quanh nông trang cùng con bé. Và nhớ cư xử cho ra dáng một quý ông đấy! Không được nói bậy bạ; đừng có nhìn chằm chằm lúc quý cô trẻ không để ý đến mày, và phải biết giấu mặt đi khi cô ấy nhìn mày; còn khi mở miệng, hãy lựa lời mà nói cho rành rọt, và bỏ hai tay ra khỏi túi áo đi. Đi đi, và cố mà phục vụ cô bé cho chu đáo vào."
Ông ta dõi mắt theo cặp đôi đang lướt qua khung cửa sổ. Earnshaw đã hoàn toàn ngoảnh mặt đi, lẩn tránh ánh nhìn của người bạn đồng hành. Anh ta giả vờ ngắm nghía khung cảnh quen thuộc với sự chăm chú của một kẻ vãng lai hay một nghệ sĩ. Catherine lén lút liếc anh ta một cái, thoáng chút ngưỡng mộ nhỏ nhoi. Rồi cô bé lại quay sang tự tìm thú vui cho riêng mình, vừa bước đi tung tăng vừa ngân nga một điệu nhạc để bù đắp cho bầu không khí tĩnh lặng.
"Ta đã trói chặt lưỡi nó lại rồi," Heathcliff quan sát. "Nó sẽ chẳng dám hé răng nửa lời trong suốt quãng thời gian đó đâu! Bà Nelly, bà có nhớ ta ở độ tuổi của nó không-không, hồi ta trẻ hơn vài tuổi ấy. Ta đã bao giờ trông đần độn như vậy chưa: 'lù đù' như cách lão Joseph hay gọi chưa?"
"Còn tệ hơn thế," tôi đáp, "bởi vì ông còn ủ rũ hơn nhiều."
"Ta tìm thấy một niềm vui thú nơi nó," ông ta tiếp tục, nghĩ ngợi thành tiếng. "Nó đã làm thỏa mãn mọi kỳ vọng của ta. Nếu nó bẩm sinh đã là một thằng ngu thì sự khoái trá của ta đã giảm đi một nửa. Nhưng nó không hề ngu ngốc; và ta hoàn toàn thấu hiểu mọi cảm xúc của nó, bởi chính bản thân ta đã từng nếm trải. Ví dụ như, ta biết chính xác những gì nó đang phải chịu đựng lúc này: tuy nhiên, đó chỉ mới là sự khởi đầu cho những tấn bi kịch đang chờ đợi nó. Nó sẽ vĩnh viễn không thể thoát khỏi vực sâu của sự thô bỉ và dốt nát. Ta đã trói buộc nó chặt chẽ hơn cả cách thằng cha khốn khiếp của nó từng trói buộc ta, và đẩy nó xuống mức thấp kém hơn; bởi vì giờ đây nó tự hào về cái bản tính súc vật của mình. Ta đã nhồi sọ nó rằng, phải biết khinh rẻ mọi thứ xa rời thú tính, coi đó là sự yếu hèn và xuẩn ngốc. Bà không nghĩ Hindley sẽ nở mũi tự hào về con trai mình, nếu hắn có thể tận mắt chứng kiến nó sao? Hẳn là tự hào ngang ngửa với cảm giác của ta dành cho con trai ta vậy. Nhưng có một điểm khác biệt: một kẻ là vàng ròng bị đem lát đường, còn kẻ kia chỉ là thứ thiếc rẻ tiền được đánh bóng giả làm đồ bạc. Đứa con của ta vốn dĩ chẳng có lấy một giá trị gì; thế nhưng, ta sẽ cất công đôn đốc nó tiến xa nhất có thể trong giới hạn của một thứ rác rưởi kém cỏi. Ngược lại, con của hắn vốn sở hữu những phẩm chất tuyệt vời nhưng giờ đã thui chột hoàn toàn, biến thành một thứ còn tệ hơn cả đồ bỏ đi. Ta chẳng có gì phải hối tiếc; hắn mới là kẻ có nhiều điều phải nuối tiếc hơn mức mà bất cứ ai có thể nhận ra, ngoại trừ ta. Nhưng điều tuyệt vời nhất là gì bà biết không? Thằng Hareton lại chết mê chết mệt ta! Bà phải công nhận là ta đã qua mặt Hindley ở điểm này. Giờ mà cái gã ác ôn dưới mồ kia có đội mồ sống dậy để chửi rủa ta vì đã đày đọa con hắn, ta sẽ được tận hưởng cái thú vui nhìn chính đứa con ấy đánh trả lại cha nó, phẫn nộ tột độ vì hắn dám lăng mạ người bạn duy nhất mà nó có trên cõi đời này!"
Heathcliff bật ra một tiếng cười khúc khích độc ác trước ý nghĩ điên rồ ấy. Tôi lặng thinh, bởi tôi thừa biết ông ta cũng chẳng mong đợi một lời hồi đáp. Trong khi đó, người bạn đồng hành nhỏ tuổi của chúng tôi, do ngồi cách quá xa nên không thể nghe được câu chuyện, bắt đầu bộc lộ sự bứt rứt không yên. Có lẽ cậu đang hối hận vì đã tự đánh mất niềm vui được dạo chơi cùng Catherine chỉ vì e ngại chút mệt nhọc. Cha cậu lập tức để ý thấy những cái liếc nhìn bồn chồn phóng ra ngoài cửa sổ, cùng bàn tay rụt rè lần mò về phía chiếc mũ.
"Đứng dậy, cái thằng nhóc lười biếng này!" ông ta kêu lên, ra vẻ nhiệt tình giả tạo. "Chạy theo chúng đi! Bọn nó mới loanh quanh ngay góc đằng kia, cạnh dãy tổ ong thôi."
Linton ráng thu thập chút sức lực tàn tạ, rời khỏi bệ lò sưởi. Cửa sổ đang mở toang, nên khi cậu vừa bước ra ngoài, tôi đã nghe thấy Cathy đang gặng hỏi người bạn đồng hành khó gần về dòng chữ khắc trên ngưỡng cửa kia có ý nghĩa gì. Hareton ngước nhìn chằm chằm lên trên, rồi gãi đầu gãi tai hệt như một gã hề thực thụ.
"Đó là vài dòng chữ viết chết tiệt," anh ta đáp lời. "Tôi không biết đọc."
"Không biết đọc sao?" Catherine thét lên; "Tôi thì đọc được đấy: toàn là tiếng Anh. Nhưng tôi muốn biết tại sao nó lại được khắc ở đó cơ."
Linton cười rúc rích: lần đầu tiên cậu bộc lộ sự vui vẻ rõ rệt đến thế.
"Anh ta có biết chữ đâu," cậu nói với em họ. "Cậu có tin nổi trên đời lại tồn tại một gã to xác đần độn đến vậy không?"
"Anh ta có được phát triển bình thường không vậy?" cô Cathy nghiêm túc hỏi; "hay là bị chậm chạp, có vấn đề về đầu óc? Tôi hỏi anh ta đến hai lần rồi, mà lần nào trông anh ta cũng ngốc nghếch đến mức tôi tự nhủ chắc anh ta chẳng hiểu tôi nói gì. Tôi gần như không thể hiểu nổi anh ta, tôi dám chắc như vậy!"
Linton lại bật cười, chế nhạo liếc nhìn Hareton; kẻ rõ ràng là chẳng hề minh mẫn về mặt nhận thức vào khoảnh khắc đó.
"Chẳng có vấn đề gì ngoài bệnh lười biếng cả; đúng không, Earnshaw?" cậu mỉa mai. "Em họ tôi tưởng anh là một thằng ngốc đấy. Đó, anh đã nếm trải hậu quả của việc khinh miệt 'học hành qua sách vở,' như cách anh vẫn hay nói chưa. Cậu có để ý không, Catherine, cái giọng Yorkshire2 nhà quê của anh ta kinh khủng thật đấy chứ?"
"Thế, cái tác dụng chết tiệt ở mấy lời đó là gì?" Hareton gầm gừ, sẵn sàng đáp trả người bạn đồng hành hàng ngày của mình hơn. Anh ta còn định vặn vẹo thêm, nhưng hai đứa trẻ đã phá lên cười ầm ĩ. Cô tiểu thư bồng bột của tôi cực kỳ khoái trá khi khám phá ra rằng mình có thể lôi cái cách nói chuyện kỳ quặc của anh ta ra làm trò tiêu khiển.
"Thế cái từ chết tiệt trong câu đó có tác dụng gì vậy?" Linton cười khúc khích. "Cha đã cấm anh không được nói bậy cơ mà, thế mà anh cứ mở miệng ra là lại văng tục. Làm ơn hãy cố mà cư xử cho ra dáng một quý ông đi!"
"Nếu mày không ẻo lả như một con nhãi ranh, tao đã đốn ngã mày ngay tắp lự rồi, tao sẽ làm thế đấy; cái đồ phế vật thảm hại!" gã thô lỗ đang sôi máu vặn lại. Gã lùi lại một bước, khuôn mặt đỏ lựng lên vì giận dữ pha lẫn tủi nhục; gã ý thức rõ mình đang bị sỉ nhục, nhưng lại lúng túng chẳng biết phải phản kháng lại thế nào.
Do tình cờ nghe được toàn bộ cuộc trò chuyện giống như tôi, ông Heathcliff cũng mỉm cười khi thấy gã bỏ đi. Thế nhưng ngay sau đó, ông ta lại phóng một ánh nhìn ác cảm dị thường về phía cặp đôi đang cợt nhả, ríu rít bên bậu cửa: thằng bé tìm thấy niềm vui sướng hả hê khi đem những khuyết điểm và sự ngu dốt của Hareton ra mổ xẻ, cùng với việc kể lể những câu chuyện phiếm về hành động của gã; còn cô bé thì tỏ ra vô cùng thích thú trước những lời lẽ xấc xược và cay độc của cậu em họ, mà chẳng hề mảy may nhận ra bản chất tồi tệ ẩn chứa bên trong. Bất giác, tôi bắt đầu cảm thấy ác cảm với Linton hơn là thương hại, và phần nào đó, tôi thầm đồng tình với thái độ khinh khi mà cha cậu đã dành cho cậu.
Chúng tôi nán lại mãi cho đến tận xế chiều. Dù cố gắng thế nào, tôi cũng không tài nào lôi được cô Cathy về sớm hơn. May mắn thay, ông chủ vẫn chưa rời khỏi phòng nên hoàn toàn không hay biết gì về sự vắng mặt lén lút và dai dẳng của chúng tôi. Dọc đường đi bộ về nhà, tôi vô cùng khao khát được vạch trần bản chất thực sự của những kẻ chúng tôi vừa từ biệt, để cô tiểu thư mà mình hằng chăm bẵm được tường tận. Thế nhưng, cô bé đã đinh ninh trong đầu rằng tôi đang ôm lòng thành kiến sâu sắc với bọn họ.
“Aha!” cô bé reo lên, “vú hùa theo phe cha phải không, Ellen! Vú đang thiên vị, cháu biết tỏng mà. Nếu không, vú đã chẳng lừa gạt cháu suốt bấy nhiêu năm trời để cháu cứ ngỡ rằng Linton đang sống ở một nơi xa xôi tít tắp. Cháu thực sự tức giận lắm đấy; chỉ là cháu đang quá đỗi vui mừng nên không nỡ bộc phát ra thôi! Nhưng vú phải cấm khẩu ngay khi nói về chú của cháu đi nhé; chú ấy là chú của cháu, hãy nhớ cho kĩ; và cháu sẽ phải chất vấn cha một trận ra trò vì sao lại dám cãi vã với chú ấy.”
Thế rồi, cô bé cứ nhảy chân sáo liên hồi, phớt lờ mọi lời can ngăn cho đến khi tôi đành bỏ cuộc, chẳng buồn thuyết phục cô nhận ra sai lầm của bản thân nữa. Tối hôm đó, cô bé không hề đả động gì đến chuyến viếng thăm bí mật, một phần cũng vì chưa chạm mặt ông Linton. Buồn thay, ngay ngày hôm sau mọi chuyện đã vỡ lở trước sự chán nản tột độ của tôi. Song, ngẫm lại tôi cũng không thấy hối tiếc hoàn toàn: tôi trộm nghĩ rằng, cái gánh nặng uốn nắn và cảnh tỉnh cô con gái cưng này để ông ấy tự tay lo liệu ắt hẳn sẽ hiệu quả hơn tôi nhiều. Khốn nỗi, ông lại quá sức dè dặt khi phải đưa ra những lý do đủ sức nặng nhằm ngăn cấm cô bé duy trì mối thâm giao với gia đình ở Đồi Gió Hú. Trong khi đó, Catherine lại luôn đòi hỏi những lời giải thích thật thỏa đáng cho bất kỳ sự kìm kẹp nào dám cản trở cái ý chí ngông cuồng vô lối vốn đã được dung túng quá đà của mình.
“Cha ơi!” cô bé thốt lên ngay sau câu chào buổi sáng, “đoán xem hôm qua con đã bắt gặp ai trong lúc dạo chơi trên đầm lầy nào? Á à, cha giật mình rồi nhé! Cha giấu con là không đúng đâu, phải không nào? Con đã tận mắt thấy-nhưng cha cứ nghe đây, rồi cha sẽ biết làm thế nào con lại vạch trần được bí mật của cha. Cả Ellen nữa, kẻ đồng lõa tòng phạm với cha, thế mà dám giả vờ xót xa cho con nhường ấy mỗi khi con ôm ấp hy vọng rồi lại não nề thất vọng ngóng chờ Linton trở về!”
Cô bé tuôn ra một tràng tường thuật rành rọt về chuyến du ngoạn lén lút cùng mọi hệ lụy kéo theo sau đó. Dù ông chủ liên tục phóng về phía tôi những ánh nhìn hằn học đầy trách móc, ông vẫn lặng thinh không buông một lời cho tới khi cô bé nói dứt câu. Rồi ông nhẹ nhàng kéo con gái lại gần, gặng hỏi xem liệu cô bé có thấu hiểu vì cớ gì ông phải nhọc công che giấu cái sự thật rằng Linton đang sống cách đây chẳng bao xa hay không? Liệu cô bé có oán trách cho rằng ông làm vậy chỉ để tước đoạt đi một niềm vui vô hại mà lẽ ra cô hoàn toàn có quyền tận hưởng?
“Là vì cha vốn có ưa gì chú Heathcliff đâu,” cô bé đáp gọn lỏn.
“Vậy con thực sự tin rằng cha chỉ biết nghĩ cho cảm xúc cá nhân mình thay vì lo lắng cho con sao, Cathy?” ông nghẹn ngào thốt lên. “Không, chẳng phải vì cha ghét bỏ chú Heathcliff, mà sự thật là chính chú ấy mới căm hận cha. Gã là một ác quỷ nhẫn tâm bậc nhất, kẻ luôn hả hê tột độ khi được giày vò và hủy hoại bất cứ ai mà gã chán ghét, chỉ cần người ta hớ hênh ban cho gã một cơ hội nhỏ nhoi nhất. Cha thừa biết rằng con chẳng thể nào duy trì tình thâm giao với anh họ của mình mà tránh khỏi nanh vuốt của gã; và cha cũng rõ gã sẽ trút mọi oán hờn lên đầu con chỉ để hả hê trả thù cha. Chính vì lẽ đó, vì sự an nguy của bản thân con chứ chẳng vì một tư lợi nào khác, cha đã buộc lòng phải cắt đứt mọi cơ hội để con gặp lại Linton. Đáng lẽ ra cha định sẽ giãi bày ngọn ngành mọi chuyện khi con đủ khôn lớn, và cha ngàn vạn lần ân hận vì đã chần chừ cất giấu bí mật này quá lâu.”
“Nhưng chú Heathcliff cư xử rất đỗi chân thành kia mà, thưa cha,” Catherine cãi lại, chẳng mảy may bị thuyết phục chút nào; “và chính chú ấy đã không hề ngăn cấm chúng con gặp gỡ. Chú ấy còn dặn con cứ thoải mái sang chơi bất cứ khi nào con muốn; có điều con không được tiết lộ cho cha hay biết, bởi lẽ cha đã từ mặt chú ấy, và sẽ vĩnh viễn chẳng đời nào tha thứ cho chú ấy vì đã kết hôn với dì Isabella. Và quả thực cha thù dai như vậy đấy. Cha mới chính là người đáng bị oán trách: ít ra thì chú ấy còn rộng lượng muốn vun vén cho chúng con được làm bạn với nhau; Linton và con; còn cha thì tuyệt nhiên cấm đoán.”
Ông chủ của tôi, nhận ra con gái nhất quyết không chịu tin vào những lời nói của mình về tâm địa tàn độc của gã anh rể, bèn đành lòng kể sơ qua về cái cách gã hành hạ Isabella, cùng mưu hèn kế bẩn mà gã bày ra để tước đoạt Đồi Gió Hú làm của riêng. Ông chẳng thể nào chịu đựng nổi việc phải đào xới quá sâu vào chủ đề khó chịu ấy; bởi lẽ, dù bề ngoài có kín tiếng đến đâu, trong thâm tâm ông vẫn luôn mang một nỗi e dè và sự căm hận tột độ dành cho kẻ thù truyền kiếp, thứ cảm xúc đã giày vò ông kể từ ngày bà Linton qua đời. “Biết đâu cô ấy vẫn còn sống cho tới tận bây giờ, nếu không vì sự xuất hiện oan nghiệt của hắn!” - đó là niềm oán than đắng cay khôn nguôi luôn giày vò tâm trí ông. Và, dưới con mắt của Edgar, Heathcliff chẳng khác nào một tên đao phủ máu lạnh. Cô Cathy bé bỏng - vốn chỉ quen với những lỗi lầm cỏn con như thói ngang ngạnh cãi lời, những hờn dỗi bất công xốc nổi xuất phát từ bản tính bốc đồng thiếu suy nghĩ, và thường thì cô bé đều mau chóng hối lỗi ngay trong ngày - nay bỗng rùng mình kinh hãi trước cái vực thẳm tăm tối của một tâm hồn có thể ấp ủ và che đậy dã tâm trả thù suốt bao năm ròng rã, rắp tâm theo đuổi đến cùng những mưu đồ thâm độc mà chẳng mảy may rung động xót xa hay gợn chút hối hận. Cô bé có vẻ bàng hoàng, sửng sốt trước một khía cạnh tàn nhẫn của bản tính con người - một điều vốn luôn nằm ngoài tầm hiểu biết của cô từ thuở bé tới giờ - sự bàng hoàng ấy lớn đến mức ông Edgar cảm thấy không cần thiết phải nói thêm về chủ đề này nữa. Ông chỉ khẽ khàng vỗ về: “Sau này rồi con sẽ tự khắc thấu hiểu, con yêu ạ, căn nguyên vì đâu cha lại muốn con tránh xa cái chốn tà ác và cả dòng họ nhà gã. Còn bây giờ, hãy cứ quay lại với bài vở và những thú vui thường nhật của con đi, và đừng bận tâm suy nghĩ về những chuyện ấy thêm một giây phút nào nữa.”
Catherine ngoan ngoãn đặt một nụ hôn lên má cha, rồi lặng lẽ ngồi xuống làm bài tập suốt vài giờ đồng hồ như thường lệ. Chiều đến, cô bé lại cùng ông dạo bước trong khuôn viên, và cả ngày hôm ấy dường như đã trôi đi trong sự êm đềm quen thuộc. Thế nhưng, đến tận sẩm tối, khi cô bé đã lui về phòng riêng nghỉ ngơi và tôi bước vào để phụ giúp thay đồ, tôi kinh ngạc phát hiện ra cô bé đang quỳ gập người bên mép giường, thút thít khóc.
“Thật đáng xấu hổ, cái đứa trẻ ngốc nghếch này!” tôi buột miệng cằn nhằn. “Giả như cô mà từng nếm trải một nỗi bi kịch thực thụ ở đời, cô hẳn sẽ phải tự thấy xấu hổ vì dám lãng phí từng giọt nước mắt quý giá cho cái sự trái ngang vớ vẩn này. Cô vốn dĩ chưa bao giờ phải chịu đựng dù chỉ là cái bóng mờ của một nỗi đau xé lòng đâu, cô Catherine ạ. Cứ thử tưởng tượng dù chỉ một khắc thôi, rằng cả ông chủ và tôi đều đã vĩnh viễn nằm xuống dưới nấm mồ, bỏ lại cô bơ vơ một mình trên cõi đời này: lúc đó cô sẽ cảm thấy ra sao? Cứ thử đem hoàn cảnh bây giờ ra so bì với một nỗi thống khổ tột cùng nhường ấy mà xem, và học cách biết ơn vì vẫn còn những người thân yêu ở bên cạnh, thay vì cứ mãi khao khát đòi hỏi nhiều hơn.”
“Cháu đâu có khóc cho bản thân mình đâu, Ellen,” cô bé nghẹn ngào đáp, “đó là vì anh ấy. Anh ấy cứ ngóng trông mỏi mòn được gặp lại cháu vào ngày mai, và anh ấy sẽ phải thất vọng não nề biết bao: anh ấy cứ mòn mỏi ngóng chờ, thế mà cháu lại tuyệt nhiên chẳng đến!”
“Thật lố bịch!” tôi gắt gỏng, “cô ảo tưởng rằng cậu ta cũng ngày đêm tơ tưởng đến cô nhiều như cô đang nhớ nhung cậu ta cơ đấy? Chẳng phải cậu ta đã có tên Hareton thô lỗ kia làm bầu bạn rồi sao? Giữa một trăm người thì họa hoằn lắm mới có một kẻ dở hơi đi khóc lóc ỉ ôi chỉ vì đánh mất một người họ hàng mà mình mới chỉ gặp gỡ lướt qua vẻn vẹn có hai lần trong hai buổi chiều chớp nhoáng. Linton ắt sẽ tự nhẩm tính hiểu ra cớ sự, rồi sẽ sớm tống khứ hình bóng cô ra khỏi tâm trí mà chẳng buồn bận tâm thêm đâu.”
“Thế cháu không thể lén viết một bức thư ngắn xíu xiu để thanh minh cho anh ấy hiểu vì sao cháu không thể đến được ư?” cô bé nài nỉ, lồm cồm đứng dậy. “Và chỉ gửi kèm theo mấy cuốn sách mà cháu đã lỡ hứa cho anh ấy mượn thôi? Sách của anh ấy chẳng hay bằng sách của cháu đâu, và anh ấy thực sự khao khát có được chúng lắm, nhất là khi cháu đã ba hoa kể lể chúng thú vị ra sao. Cháu chỉ xin một lần này thôi không được sao, Ellen?”
“Không, tuyệt đối không! Hàng ngàn lần không!” tôi quả quyết gạt phắt đi. “Sau đó rồi cậu ta lại viết thư hồi âm cho cô, và cái vòng luẩn quẩn đó sẽ bấu víu lấy nhau đến bao giờ mới chịu dứt. Không, cô Catherine ạ, mối họa quen biết này bắt buộc phải bị bóp nghẹt từ trong trứng nước: cha cô đã căn dặn như vậy, và tôi sẽ đích thân giám sát cho đến khi mệnh lệnh đó được thực thi trọn vẹn.”
“Nhưng chỉ một mẩu thư ngắn xíu xiu thì có hề hấn gì đâu cơ chứ-?” cô bé lại bắt đầu ỉ ôi, trưng ra cái bộ mặt van nài đáng thương nhất.
“Cấm khẩu ngay!” tôi chặn họng. “Sẽ không có cái thư từ ngắn dài nào được phép bắt đầu hết. Lên giường ngủ đi.”
Cô bé phóng về phía tôi một ánh nhìn xấc xược đến độ ranh mãnh, hư đốn đến mức thoạt tiên tôi dứt khoát tước luôn nụ hôn chúc ngủ ngon thường lệ. Tôi vùng vằng đắp chăn cho cô ả, rồi lạnh lùng đóng sầm cửa phòng lại, lồng ngực hãy còn tức anh ách vì phật ý. Thế nhưng, khi vừa bước đi được nửa đoạn hành lang, cơn hối hận chợt trào dâng khiến tôi lẳng lặng rón rén quay lại. Và kìa! Tiểu thư danh giá của tôi đang đứng chễm chệ bên bàn học với một tờ giấy trắng tinh trước mặt, tay khư khư nắm chặt cây bút chì, thứ mà cô bé đã vội vàng giấu nhẹm đi đầy vẻ tội lỗi ngay khi phát hiện tôi bước vào.
“Có giỏi thì viết đi, rồi cô cũng sẽ chẳng nhờ vả được một mống nào mang cái thứ rác rưởi đó đi đâu, Catherine ạ,” tôi buông lời mỉa mai, “và bây giờ thì tôi sẽ dập tắt luôn ngọn nến của cô.”
Tôi vừa chụp cái nón dập nến lên ngọn lửa, thì lập tức lĩnh trọn một cái tát điếng người vào mu bàn tay, kèm theo một tiếng rít dỗi hờn: “Đồ bà già cáu kỉnh!”. Tôi lại một lần nữa bỏ mặc cô ả, và cô bé hùng hổ kéo rầm chốt cửa lại trong một cơn thịnh nộ bực dọc và gắt gỏng nhất từ trước tới nay. Bức thư khốn kiếp ấy cuối cùng cũng được hoàn thành và lén lút tuồn đến đích nhờ tay một kẻ giao sữa từ dưới làng; nhưng mãi tới tận một thời gian dài sau này tôi mới vỡ lẽ ra sự thật chua chát ấy. Nhiều tuần trôi qua, Cathy bề ngoài dường như đã lấy lại được sự ngoan ngoãn và tính khí ôn hòa thường nhật. Tuy vậy, cô bé dần dà nảy sinh cái thú vui kỳ quặc là thường xuyên lẻn lút nấp mình vào những góc phòng khuất nẻo để được ở một mình. Và vô số bận, hễ tôi bất thình lình ập đến gần trong lúc cô bé đang mải miết đọc sách, cô bé lại giật nảy mình hoảng hốt rồi cúi rạp người úp chặt lên mặt giấy, rành rành là đang cuống cuồng tìm cách che đậy một thứ gì đó ám muội. Hơn thế nữa, tôi còn tinh ý phát hiện ra những mép giấy rời rạc, xa lạ lòi ra khỏi những trang sách vốn dĩ quen thuộc. Cô bé còn duy trì một thói quen mới là lén lút mò xuống lầu từ tinh mơ mờ sáng, cứ lảng vảng quanh quẩn mãi trong bếp như thể đang khắc khoải ngóng chờ một bóng hình hay vật gì đó xuất hiện. Bất thường thay, cô bé còn chiếm dụng một ngăn kéo nhỏ xíu trong chiếc tủ gỗ sồi ở thư viện, nơi cô thường xuyên lúi húi mân mê suốt hàng giờ đồng hồ chẳng biết chán, và luôn cẩn trọng một cách đáng ngờ để tự tay rút chiếc chìa khóa mang theo bên mình mỗi khi rời đi.
Một ngày nọ, khi cô bé lục lọi ngăn kéo, tôi để ý thấy những món đồ chơi và nữ trang rẻ tiền vốn chất đầy trong đó gần đây đã được thay thế bằng những mảnh giấy gấp nhỏ. Trí tò mò và lòng hoài nghi trong tôi trỗi dậy; tôi quyết tâm phải ngó xem những kho báu bí ẩn của cô bé. Vì vậy, vào ban đêm, khi Cathy và ông chủ đã yên vị trên lầu, tôi bèn lục tìm và dễ dàng thấy được trong chùm chìa khóa nhà một chiếc vừa vặn với ổ khóa. Mở được ngăn kéo, tôi trút sạch mọi thứ bên trong vào tạp dề và mang về phòng riêng để thong thả xem xét. Mặc dù đã lờ mờ đoán trước, tôi vẫn không khỏi kinh ngạc khi phát hiện ra đó là một đống thư từ khổng lồ-gần như được gửi hàng ngày, chắc chắn là vậy-từ Linton Heathcliff, nhằm hồi đáp những dòng thư được chuyển đi từ cô bé. Những bức thư ghi ngày tháng sớm hơn có vẻ gượng gạo và ngắn ngủn; song, dần dà, chúng hóa thành những bức thư tình dài thê lê và ngốc nghếch, một điều âu cũng dễ hiểu so với lứa tuổi của người viết, dẫu vẫn rải rác vài ý tứ mà tôi tin chắc là được mượn từ một kẻ lõi đời hơn. Vài bức trong số đó khiến tôi ngỡ ngàng bởi sự pha trộn kỳ quái giữa nhiệt huyết sục sôi và sự tẻ nhạt đến khó chịu; chúng mở đầu bằng những cảm xúc mãnh liệt, rồi lại kết thúc bằng lối văn phong rườm rà, điệu đà mà một cậu nam sinh thường dùng để gởi gắm cho một nhân tình tưởng tượng, vô hình. Chẳng rõ chúng có làm Cathy thỏa mãn hay không, nhưng với tôi, mớ rác rưởi ấy thật sự vô giá trị. Sau khi lật đi lật lại đủ lượng thư cần thiết, tôi bọc chúng vào một chiếc khăn tay rồi cất sang một bên, khóa lại chiếc ngăn kéo trống không.
Đúng như thói quen, cô chủ nhỏ của tôi thức dậy sớm và ghé xuống bếp. Tôi dõi mắt bám theo cô tới tận cửa, ngay khi gã đưa tin vừa ló dạng. Trong lúc cô hầu gái đang rót đầy bình sữa cho gã, cô bé liền nhét vội một thứ gì đó vào túi áo khoác của gã, rồi lại rút ra một thứ khác. Tôi đi vòng ra khu vườn, nằm phục kích kẻ đưa tin. Gã chống cự quyết liệt để bảo vệ món đồ được ủy thác, đến mức cả hai chúng tôi làm đổ tung tóe bình sữa; nhưng cuối cùng tôi cũng giật được bức thư. Bằng cách đe dọa những hậu quả thảm khốc nếu gã không liệu hồn cút ngay về nhà, tôi đứng nép mình dưới bức tường và đọc kỹ tác phẩm đong đầy tình yêu của cô Cathy. Nó mộc mạc và giàu cảm xúc hơn hẳn thư của cậu em họ: thật đáng yêu mà cũng thật ngốc nghếch. Tôi lắc đầu, vừa đi vừa trầm ngâm bước vào nhà. Ngày hôm ấy trời ẩm ướt, cô bé không thể dạo chơi quanh công viên như mọi bận; vì thế, ngay khi buổi học sáng kết thúc, cô liền tìm đến ngăn kéo để kiếm chút niềm vui. Cha cô đang ngồi đọc sách bên bàn, còn tôi thì giả vờ chú tâm khâu vá vài đường viền rèm cửa, giữ cho ánh mắt dán chặt vào từng nhất cử nhất động của cô bé. Chưa từng có con chim nào bay về tổ ấm đã bị cướp sạch, nơi nó từng bỏ lại bầy chim non đang kêu chiếp chiếp, lại bộc lộ sự tuyệt vọng cùng cực bằng những tiếng kêu gào và đập cánh thống thiết, so với tiếng "Ôi!" duy nhất thốt ra từ miệng cô bé cùng vẻ mặt biến sắc, quét sạch nét hân hoan ban nãy. Ông Linton ngước nhìn lên.
"Có chuyện gì vậy, con yêu? Con có làm mình bị thương không?" ông hỏi.
Giọng điệu và ánh mắt của ông như ngầm đoan chắc với cô bé rằng ông không phải là kẻ đã phát hiện ra kho báu ấy.
"Không, thưa cha!" cô bé thở hổn hển. "Ellen! Ellen! Lên lầu với cháu-cháu bị ốm!"
Tôi tuân lệnh triệu tập, theo chân cô bé bước ra ngoài.
"Ôi, Ellen! Vú đã lấy chúng," cô bé lập tức mở lời, quỳ sụp xuống ngay khi chỉ còn lại hai chúng tôi. "Ôi, trả chúng lại cho cháu đi, và cháu sẽ không bao giờ, không bao giờ làm thế nữa! Đừng nói với cha. Vú chưa nói với cha, Ellen? Hãy nói là vú chưa đi? Cháu đã cực kỳ hư đốn, nhưng cháu sẽ không làm thế nữa đâu!"
Với vẻ nghiêm khắc lạnh lùng, tôi bảo cô bé đứng lên.
"Vậy," tôi lên tiếng, "cô Catherine, có vẻ cô đã đi khá xa rồi đấy: cô hoàn toàn có thể cảm thấy xấu hổ vì chúng! Quả là một mớ rác rưởi tốt đẹp để cô nghiên cứu vào những lúc rảnh rỗi, chắc chắn rồi: chà, nó đủ tốt để đem đi in đấy chứ! Và cô nghĩ chủ nhân sẽ phản ứng ra sao khi vú phơi bày mớ này trước mặt ông ấy? Vú chưa cho ông ấy xem đâu, nhưng cô đừng hòng tưởng rằng vú sẽ giữ kín những bí mật nực cười của cô. Thật đáng xấu hổ! Và hẳn cô phải là người đầu têu ra những trò vô nghĩa này: vú dám chắc cậu ta sẽ chẳng bao giờ nghĩ đến việc khơi mào đâu."
"Cháu đã không làm thế! Cháu đã không làm thế!" Cathy nức nở, vặn vẹo như thể trái tim mình đang tan nát. "Cháu chưa bao giờ nghĩ đến chuyện yêu anh ấy cho đến khi-"
"Yêu!" tôi thét lên, ném vào từ đó tất thảy sự khinh miệt mà mình có. "Yêu! Đã có ai từng nghe chuyện hoang đường như thế chưa! Lẽ ra vú cũng có thể nói về việc yêu gã thợ xay mỗi năm ghé đến một lần để mua ngô của chúng ta đấy. Yêu đương khá lắm, thật đấy! Cả hai lần cộng lại cô mới gặp Linton chưa đầy bốn giờ đồng hồ trong đời! Giờ thì nhìn mớ rác rưởi trẻ ranh này xem. Vú sẽ mang nó vào thư viện; rồi chúng ta sẽ xem cha cô nói gì về cái kiểu yêu đương như vậy."
Cô bé lao mình về phía những bức thư trân quý, nhưng tôi đã giơ chúng lên cao quá đầu. Thế rồi cô lại tuôn ra những lời van xin điên cuồng rằng tôi hãy đốt chúng đi-làm bất cứ điều gì cũng được, miễn là đừng cho ông ấy xem. Quả thực, nhìn cô bé, tôi vừa muốn cười vừa muốn mắng-bởi tôi coi tất cả chuyện đó chỉ là chút bồng bột phù phiếm của con gái-cuối cùng, tôi cũng mủi lòng đôi chút và hỏi, "Nếu vú đồng ý đốt chúng, cô có hứa sẽ không bao giờ gửi cũng như nhận lại thư nữa không, hay một cuốn sách (vì vú để ý thấy cô đã gửi sách cho cậu ta), hay những lọn tóc, những chiếc nhẫn, hoặc những món đồ chơi?"
"Chúng cháu không gửi đồ chơi," Catherine hét lên, lòng kiêu hãnh của cô bé lấn át cả sự ngượng ngùng.
"Cũng không gửi bất cứ thứ gì cả, được chứ, thưa cô nương?" tôi nói. "Bằng không, giờ thì vú đi đây."
"Cháu hứa, Ellen!" cô bé kêu lên, níu chặt lấy váy tôi. "Ôi, hãy ném chúng vào lửa đi, làm đi, làm đi!"
Nhưng khi tôi cầm thanh cời than khơi rộng lò sưởi, sự hy sinh đó dường như quá sức chịu đựng đối với cô. Cô bé tha thiết van nài tôi hãy chừa lại cho cô một hoặc hai bức.
"Một hoặc hai bức thôi, Ellen, để giữ làm kỷ niệm về Linton!"
Tôi cởi nút chiếc khăn tay, bắt đầu thả từng lá thư từ một góc, và ngọn lửa lập tức bùng lên trong ống khói.
"Cháu sẽ lấy một bức, đồ độc ác!" cô bé hét lên, lao tay vào ngọn lửa, và rút ra vài mảnh giấy đang cháy dở, bất chấp những ngón tay phỏng rộp.
"Rất tốt-và vú sẽ giữ vài bức để trình lên cho cha!" tôi đáp trả, lắc phần thư còn lại vào trong bọc rồi quay ngoắt về phía cửa.
Cô bé đành quẳng những mảnh giấy cháy đen vào trong lửa, ra hiệu cho tôi hoàn tất cuộc hiến tế. Mọi việc đã xong xuôi; tôi khuấy tung đống tro tàn, vùi chúng dưới một xẻng đầy than đỏ rực; rồi cô bé lặng lẽ, mang theo nỗi tổn thương sâu sắc, lui về phòng riêng. Tôi bước xuống lầu thưa với chủ nhân rằng cơn ốm của cô chủ nhỏ đã thuyên giảm phần nào, nhưng tốt nhất vẫn nên để cô nghỉ ngơi một lúc. Cô bé bỏ bữa tối; nhưng đã xuất hiện trở lại vào giờ uống trà, gương mặt nhợt nhạt, quanh mắt ửng đỏ, và tỏ ra phục tùng một cách kỳ lạ. Sáng hôm sau, tôi đã hồi đáp bức thư bằng một mẩu giấy, ghi rõ: "Cậu chủ Heathcliff được yêu cầu không gửi thêm bất kỳ dòng thư nào cho cô Linton nữa, vì cô ấy sẽ không nhận chúng đâu." Và, từ dạo ấy, gã đưa tin lại đến nhưng chỉ mang theo những chiếc túi trống không.
-
Trong xã hội Anh thế kỷ 19, các Đạo luật Săn bắn (Game Laws) quy định rất nghiêm ngặt để bảo vệ đặc quyền của giới chủ đất. Việc tự ý lùng sục, bới tìm tổ chim hoặc săn bắt động vật hoang dã trên đất của người khác bị coi là một tội hình sự nghiêm trọng. ↩
-
Yorkshire là hạt lớn ở miền Bắc nước Anh, bối cảnh chính của tiểu thuyết. Trong thế kỷ 19, phương ngữ và giọng Yorkshire (Yorkshire dialect) đặc trưng cho tầng lớp lao động nông thôn, thường bị tầng lớp thượng lưu coi là thô kệch, quê mùa và thiếu học thức. ↩
CHAPTER XXI
We had sad work with little Cathy that day: she rose in high glee, eager to join her cousin, and such passionate tears and lamentations followed the news of his departure that Edgar himself was obliged to soothe her, by affirming he should come back soon: he added, however, “if I can get him”; and there were no hopes of that. This promise poorly pacified her; but time was more potent; and though still at intervals she inquired of her father when Linton would return, before she did see him again his features had waxed so dim in her memory that she did not recognise him.
When I chanced to encounter the housekeeper of Wuthering Heights, in paying business visits to Gimmerton, I used to ask how the young master got on; for he lived almost as secluded as Catherine herself, and was never to be seen. I could gather from her that he continued in weak health, and was a tiresome inmate. She said Mr. Heathcliff seemed to dislike him ever longer and worse, though he took some trouble to conceal it: he had an antipathy to the sound of his voice, and could not do at all with his sitting in the same room with him many minutes together. There seldom passed much talk between them: Linton learnt his lessons and spent his evenings in a small apartment they called the parlour: or else lay in bed all day: for he was constantly getting coughs, and colds, and aches, and pains of some sort.
“And I never knew such a faint-hearted creature,” added the woman; “nor one so careful of hisseln. He will go on, if I leave the window open a bit late in the evening. Oh! it’s killing, a breath of night air! And he must have a fire in the middle of summer; and Joseph’s bacca-pipe is poison; and he must always have sweets and dainties, and always milk, milk for ever-heeding naught how the rest of us are pinched in winter; and there he’ll sit, wrapped in his furred cloak in his chair by the fire, with some toast and water or other slop on the hob to sip at; and if Hareton, for pity, comes to amuse him-Hareton is not bad-natured, though he’s rough-they’re sure to part, one swearing and the other crying. I believe the master would relish Earnshaw’s thrashing him to a mummy, if he were not his son; and I’m certain he would be fit to turn him out of doors, if he knew half the nursing he gives hisseln. But then he won’t go into danger of temptation: he never enters the parlour, and should Linton show those ways in the house where he is, he sends him upstairs directly.”
I divined, from this account, that utter lack of sympathy had rendered young Heathcliff selfish and disagreeable, if he were not so originally; and my interest in him, consequently, decayed: though still I was moved with a sense of grief at his lot, and a wish that he had been left with us. Mr. Edgar encouraged me to gain information: he thought a great deal about him, I fancy, and would have run some risk to see him; and he told me once to ask the housekeeper whether he ever came into the village? She said he had only been twice, on horseback, accompanying his father; and both times he pretended to be quite knocked up for three or four days afterwards. That housekeeper left, if I recollect rightly, two years after he came; and another, whom I did not know, was her successor; she lives there still.
Time wore on at the Grange in its former pleasant way till Miss Cathy reached sixteen. On the anniversary of her birth we never manifested any signs of rejoicing, because it was also the anniversary of my late mistress’s death. Her father invariably spent that day alone in the library; and walked, at dusk, as far as Gimmerton kirkyard, where he would frequently prolong his stay beyond midnight. Therefore Catherine was thrown on her own resources for amusement. This twentieth of March was a beautiful spring day, and when her father had retired, my young lady came down dressed for going out, and said she asked to have a ramble on the edge of the moor with me: Mr. Linton had given her leave, if we went only a short distance and were back within the hour.
“So make haste, Ellen!” she cried. “I know where I wish to go; where a colony of moor-game are settled: I want to see whether they have made their nests yet.”
“That must be a good distance up,” I answered; “they don’t breed on the edge of the moor.”
“No, it’s not,” she said. “I’ve gone very near with papa.”
I put on my bonnet and sallied out, thinking nothing more of the matter. She bounded before me, and returned to my side, and was off again like a young greyhound; and, at first, I found plenty of entertainment in listening to the larks singing far and near, and enjoying the sweet, warm sunshine; and watching her, my pet and my delight, with her golden ringlets flying loose behind, and her bright cheek, as soft and pure in its bloom as a wild rose, and her eyes radiant with cloudless pleasure. She was a happy creature, and an angel, in those days. It’s a pity she could not be content.
“Well,” said I, “where are your moor-game, Miss Cathy? We should be at them: the Grange park-fence is a great way off now.”
“Oh, a little further-only a little further, Ellen,” was her answer, continually. “Climb to that hillock, pass that bank, and by the time you reach the other side I shall have raised the birds.”
But there were so many hillocks and banks to climb and pass, that, at length, I began to be weary, and told her we must halt, and retrace our steps. I shouted to her, as she had outstripped me a long way; she either did not hear or did not regard, for she still sprang on, and I was compelled to follow. Finally, she dived into a hollow; and before I came in sight of her again, she was two miles nearer Wuthering Heights than her own home; and I beheld a couple of persons arrest her, one of whom I felt convinced was Mr. Heathcliff himself.
Cathy had been caught in the fact of plundering, or, at least, hunting out the nests of the grouse. The Heights were Heathcliff’s land, and he was reproving the poacher.
“I’ve neither taken any nor found any,” she said, as I toiled to them, expanding her hands in corroboration of the statement. “I didn’t mean to take them; but papa told me there were quantities up here, and I wished to see the eggs.”
Heathcliff glanced at me with an ill-meaning smile, expressing his acquaintance with the party, and, consequently, his malevolence towards it, and demanded who “papa” was?
“Mr. Linton of Thrushcross Grange,” she replied. “I thought you did not know me, or you wouldn’t have spoken in that way.”
“You suppose papa is highly esteemed and respected, then?” he said, sarcastically.
“And what are you?” inquired Catherine, gazing curiously on the speaker. “That man I’ve seen before. Is he your son?”
She pointed to Hareton, the other individual, who had gained nothing but increased bulk and strength by the addition of two years to his age: he seemed as awkward and rough as ever.
“Miss Cathy,” I interrupted, “it will be three hours instead of one that we are out, presently. We really must go back.”
“No, that man is not my son,” answered Heathcliff, pushing me aside. “But I have one, and you have seen him before too; and, though your nurse is in a hurry, I think both you and she would be the better for a little rest. Will you just turn this nab of heath, and walk into my house? You’ll get home earlier for the ease; and you shall receive a kind welcome.”
I whispered Catherine that she mustn’t, on any account, accede to the proposal: it was entirely out of the question.
“Why?” she asked, aloud. “I’m tired of running, and the ground is dewy: I can’t sit here. Let us go, Ellen. Besides, he says I have seen his son. He’s mistaken, I think; but I guess where he lives: at the farmhouse I visited in coming from Penistone Crags. Don’t you?”
“I do. Come, Nelly, hold your tongue-it will be a treat for her to look in on us. Hareton, get forwards with the lass. You shall walk with me, Nelly.”
“No, she’s not going to any such place,” I cried, struggling to release my arm, which he had seized: but she was almost at the door-stones already, scampering round the brow at full speed. Her appointed companion did not pretend to escort her: he shied off by the road-side, and vanished.
“Mr. Heathcliff, it’s very wrong,” I continued: “you know you mean no good. And there she’ll see Linton, and all will be told as soon as ever we return; and I shall have the blame.”
“I want her to see Linton,” he answered; “he’s looking better these few days; it’s not often he’s fit to be seen. And we’ll soon persuade her to keep the visit secret: where is the harm of it?”
“The harm of it is, that her father would hate me if he found I suffered her to enter your house; and I am convinced you have a bad design in encouraging her to do so,” I replied.
“My design is as honest as possible. I’ll inform you of its whole scope,” he said. “That the two cousins may fall in love, and get married. I’m acting generously to your master: his young chit has no expectations, and should she second my wishes she’ll be provided for at once as joint successor with Linton.”
“If Linton died,” I answered, “and his life is quite uncertain, Catherine would be the heir.”
“No, she would not,” he said. “There is no clause in the will to secure it so: his property would go to me; but, to prevent disputes, I desire their union, and am resolved to bring it about.”
“And I’m resolved she shall never approach your house with me again,” I returned, as we reached the gate, where Miss Cathy waited our coming.
Heathcliff bade me be quiet; and, preceding us up the path, hastened to open the door. My young lady gave him several looks, as if she could not exactly make up her mind what to think of him; but now he smiled when he met her eye, and softened his voice in addressing her; and I was foolish enough to imagine the memory of her mother might disarm him from desiring her injury. Linton stood on the hearth. He had been out walking in the fields, for his cap was on, and he was calling to Joseph to bring him dry shoes. He had grown tall of his age, still wanting some months of sixteen. His features were pretty yet, and his eye and complexion brighter than I remembered them, though with merely temporary lustre borrowed from the salubrious air and genial sun.
“Now, who is that?” asked Mr. Heathcliff, turning to Cathy. “Can you tell?”
“Your son?” she said, having doubtfully surveyed, first one and then the other.
“Yes, yes,” answered he: “but is this the only time you have beheld him? Think! Ah! you have a short memory. Linton, don’t you recall your cousin, that you used to tease us so with wishing to see?”
“What, Linton!” cried Cathy, kindling into joyful surprise at the name. “Is that little Linton? He’s taller than I am! Are you Linton?”
The youth stepped forward, and acknowledged himself: she kissed him fervently, and they gazed with wonder at the change time had wrought in the appearance of each. Catherine had reached her full height; her figure was both plump and slender, elastic as steel, and her whole aspect sparkling with health and spirits. Linton’s looks and movements were very languid, and his form extremely slight; but there was a grace in his manner that mitigated these defects, and rendered him not unpleasing. After exchanging numerous marks of fondness with him, his cousin went to Mr. Heathcliff, who lingered by the door, dividing his attention between the objects inside and those that lay without: pretending, that is, to observe the latter, and really noting the former alone.
“And you are my uncle, then!” she cried, reaching up to salute him. “I thought I liked you, though you were cross at first. Why don’t you visit at the Grange with Linton? To live all these years such close neighbours, and never see us, is odd: what have you done so for?”
“I visited it once or twice too often before you were born,” he answered. “There-damn it! If you have any kisses to spare, give them to Linton: they are thrown away on me.”
“Naughty Ellen!” exclaimed Catherine, flying to attack me next with her lavish caresses. “Wicked Ellen! to try to hinder me from entering. But I’ll take this walk every morning in future: may I, uncle? and sometimes bring papa. Won’t you be glad to see us?”
“Of course,” replied the uncle, with a hardly suppressed grimace, resulting from his deep aversion to both the proposed visitors. “But stay,” he continued, turning towards the young lady. “Now I think of it, I’d better tell you. Mr. Linton has a prejudice against me: we quarrelled at one time of our lives, with unchristian ferocity; and, if you mention coming here to him, he’ll put a veto on your visits altogether. Therefore, you must not mention it, unless you be careless of seeing your cousin hereafter: you may come, if you will, but you must not mention it.”
“Why did you quarrel?” asked Catherine, considerably crestfallen.
“He thought me too poor to wed his sister,” answered Heathcliff, “and was grieved that I got her: his pride was hurt, and he’ll never forgive it.”
“That’s wrong!” said the young lady: “some time I’ll tell him so. But Linton and I have no share in your quarrel. I’ll not come here, then; he shall come to the Grange.”
“It will be too far for me,” murmured her cousin: “to walk four miles would kill me. No, come here, Miss Catherine, now and then: not every morning, but once or twice a week.”
The father launched towards his son a glance of bitter contempt.
“I am afraid, Nelly, I shall lose my labour,” he muttered to me. “Miss Catherine, as the ninny calls her, will discover his value, and send him to the devil. Now, if it had been Hareton!-Do you know that, twenty times a day, I covet Hareton, with all his degradation? I’d have loved the lad had he been some one else. But I think he’s safe from her love. I’ll pit him against that paltry creature, unless it bestir itself briskly. We calculate it will scarcely last till it is eighteen. Oh, confound the vapid thing! He’s absorbed in drying his feet, and never looks at her.-Linton!”
“Yes, father,” answered the boy.
“Have you nothing to show your cousin anywhere about, not even a rabbit or a weasel’s nest? Take her into the garden, before you change your shoes; and into the stable to see your horse.”
“Wouldn’t you rather sit here?” asked Linton, addressing Cathy in a tone which expressed reluctance to move again.
“I don’t know,” she replied, casting a longing look to the door, and evidently eager to be active.
He kept his seat, and shrank closer to the fire. Heathcliff rose, and went into the kitchen, and from thence to the yard, calling out for Hareton. Hareton responded, and presently the two re-entered. The young man had been washing himself, as was visible by the glow on his cheeks and his wetted hair.
“Oh, I’ll ask you, uncle,” cried Miss Cathy, recollecting the housekeeper’s assertion. “That is not my cousin, is he?”
“Yes,” he replied, “your mother’s nephew. Don’t you like him?”
Catherine looked queer.
“Is he not a handsome lad?” he continued.
The uncivil little thing stood on tiptoe, and whispered a sentence in Heathcliff’s ear. He laughed; Hareton darkened: I perceived he was very sensitive to suspected slights, and had obviously a dim notion of his inferiority. But his master or guardian chased the frown by exclaiming-
“You’ll be the favourite among us, Hareton! She says you are a-What was it? Well, something very flattering. Here! you go with her round the farm. And behave like a gentleman, mind! Don’t use any bad words; and don’t stare when the young lady is not looking at you, and be ready to hide your face when she is; and, when you speak, say your words slowly, and keep your hands out of your pockets. Be off, and entertain her as nicely as you can.”
He watched the couple walking past the window. Earnshaw had his countenance completely averted from his companion. He seemed studying the familiar landscape with a stranger’s and an artist’s interest. Catherine took a sly look at him, expressing small admiration. She then turned her attention to seeking out objects of amusement for herself, and tripped merrily on, lilting a tune to supply the lack of conversation.
“I’ve tied his tongue,” observed Heathcliff. “He’ll not venture a single syllable all the time! Nelly, you recollect me at his age-nay, some years younger. Did I ever look so stupid: so ‘gaumless,’ as Joseph calls it?”
“Worse,” I replied, “because more sullen with it.”
“I’ve a pleasure in him,” he continued, reflecting aloud. “He has satisfied my expectations. If he were a born fool I should not enjoy it half so much. But he’s no fool; and I can sympathise with all his feelings, having felt them myself. I know what he suffers now, for instance, exactly: it is merely a beginning of what he shall suffer, though. And he’ll never be able to emerge from his bathos of coarseness and ignorance. I’ve got him faster than his scoundrel of a father secured me, and lower; for he takes a pride in his brutishness. I’ve taught him to scorn everything extra-animal as silly and weak. Don’t you think Hindley would be proud of his son, if he could see him? almost as proud as I am of mine. But there’s this difference; one is gold put to the use of paving-stones, and the other is tin polished to ape a service of silver. Mine has nothing valuable about it; yet I shall have the merit of making it go as far as such poor stuff can go. His had first-rate qualities, and they are lost: rendered worse than unavailing. I have nothing to regret; he would have more than any, but I, are aware of. And the best of it is, Hareton is damnably fond of me! You’ll own that I’ve outmatched Hindley there. If the dead villain could rise from his grave to abuse me for his offspring’s wrongs, I should have the fun of seeing the said offspring fight him back again, indignant that he should dare to rail at the one friend he has in the world!”
Heathcliff chuckled a fiendish laugh at the idea. I made no reply, because I saw that he expected none. Meantime, our young companion, who sat too removed from us to hear what was said, began to evince symptoms of uneasiness, probably repenting that he had denied himself the treat of Catherine’s society for fear of a little fatigue. His father remarked the restless glances wandering to the window, and the hand irresolutely extended towards his cap.
“Get up, you idle boy!” he exclaimed, with assumed heartiness. “Away after them! they are just at the corner, by the stand of hives.”
Linton gathered his energies, and left the hearth. The lattice was open, and, as he stepped out, I heard Cathy inquiring of her unsociable attendant what was that inscription over the door? Hareton stared up, and scratched his head like a true clown.
“It’s some damnable writing,” he answered. “I cannot read it.”
“Can’t read it?” cried Catherine; “I can read it: it’s English. But I want to know why it is there.”
Linton giggled: the first appearance of mirth he had exhibited.
“He does not know his letters,” he said to his cousin. “Could you believe in the existence of such a colossal dunce?”
“Is he all as he should be?” asked Miss Cathy, seriously; “or is he simple: not right? I’ve questioned him twice now, and each time he looked so stupid I think he does not understand me. I can hardly understand him, I’m sure!”
Linton repeated his laugh, and glanced at Hareton tauntingly; who certainly did not seem quite clear of comprehension at that moment.
“There’s nothing the matter but laziness; is there, Earnshaw?” he said. “My cousin fancies you are an idiot. There you experience the consequence of scorning ‘book-larning,’ as you would say. Have you noticed, Catherine, his frightful Yorkshire pronunciation?”
“Why, where the devil is the use on’t?” growled Hareton, more ready in answering his daily companion. He was about to enlarge further, but the two youngsters broke into a noisy fit of merriment: my giddy miss being delighted to discover that she might turn his strange talk to matter of amusement.
“Where is the use of the devil in that sentence?” tittered Linton. “Papa told you not to say any bad words, and you can’t open your mouth without one. Do try to behave like a gentleman, now do!”
“If thou weren’t more a lass than a lad, I’d fell thee this minute, I would; pitiful lath of a crater!” retorted the angry boor, retreating, while his face burnt with mingled rage and mortification; for he was conscious of being insulted, and embarrassed how to resent it.
Mr. Heathcliff having overheard the conversation, as well as I, smiled when he saw him go; but immediately afterwards cast a look of singular aversion on the flippant pair, who remained chattering in the doorway: the boy finding animation enough while discussing Hareton’s faults and deficiencies, and relating anecdotes of his goings on; and the girl relishing his pert and spiteful sayings, without considering the ill-nature they evinced. I began to dislike, more than to compassionate Linton, and to excuse his father in some measure for holding him cheap.
We stayed till afternoon: I could not tear Miss Cathy away sooner; but happily my master had not quitted his apartment, and remained ignorant of our prolonged absence. As we walked home, I would fain have enlightened my charge on the characters of the people we had quitted: but she got it into her head that I was prejudiced against them.
“Aha!” she cried, “you take papa’s side, Ellen: you are partial I know; or else you wouldn’t have cheated me so many years into the notion that Linton lived a long way from here. I’m really extremely angry; only I’m so pleased I can’t show it! But you must hold your tongue about my uncle; he’s my uncle, remember; and I’ll scold papa for quarrelling with him.”
And so she ran on, till I relinquished the endeavour to convince her of her mistake. She did not mention the visit that night, because she did not see Mr. Linton. Next day it all came out, sadly to my chagrin; and still I was not altogether sorry: I thought the burden of directing and warning would be more efficiently borne by him than me. But he was too timid in giving satisfactory reasons for his wish that she should shun connection with the household of the Heights, and Catherine liked good reasons for every restraint that harassed her petted will.
“Papa!” she exclaimed, after the morning’s salutations, “guess whom I saw yesterday, in my walk on the moors. Ah, papa, you started! you’ve not done right, have you, now? I saw-but listen, and you shall hear how I found you out; and Ellen, who is in league with you, and yet pretended to pity me so, when I kept hoping, and was always disappointed about Linton’s coming back!”
She gave a faithful account of her excursion and its consequences; and my master, though he cast more than one reproachful look at me, said nothing till she had concluded. Then he drew her to him, and asked if she knew why he had concealed Linton’s near neighbourhood from her? Could she think it was to deny her a pleasure that she might harmlessly enjoy?
“It was because you disliked Mr. Heathcliff,” she answered.
“Then you believe I care more for my own feelings than yours, Cathy?” he said. “No, it was not because I disliked Mr. Heathcliff, but because Mr. Heathcliff dislikes me; and is a most diabolical man, delighting to wrong and ruin those he hates, if they give him the slightest opportunity. I knew that you could not keep up an acquaintance with your cousin without being brought into contact with him; and I knew he would detest you on my account; so for your own good, and nothing else, I took precautions that you should not see Linton again. I meant to explain this some time as you grew older, and I’m sorry I delayed it.”
“But Mr. Heathcliff was quite cordial, papa,” observed Catherine, not at all convinced; “and he didn’t object to our seeing each other: he said I might come to his house when I pleased; only I must not tell you, because you had quarrelled with him, and would not forgive him for marrying aunt Isabella. And you won’t. You are the one to be blamed: he is willing to let us be friends, at least; Linton and I; and you are not.”
My master, perceiving that she would not take his word for her uncle-in-law’s evil disposition, gave a hasty sketch of his conduct to Isabella, and the manner in which Wuthering Heights became his property. He could not bear to discourse long upon the topic; for though he spoke little of it, he still felt the same horror and detestation of his ancient enemy that had occupied his heart ever since Mrs. Linton’s death. “She might have been living yet, if it had not been for him!” was his constant bitter reflection; and, in his eyes, Heathcliff seemed a murderer. Miss Cathy-conversant with no bad deeds except her own slight acts of disobedience, injustice, and passion, arising from hot temper and thoughtlessness, and repented of on the day they were committed-was amazed at the blackness of spirit that could brood on and cover revenge for years, and deliberately prosecute its plans without a visitation of remorse. She appeared so deeply impressed and shocked at this new view of human nature-excluded from all her studies and all her ideas till now-that Mr. Edgar deemed it unnecessary to pursue the subject. He merely added: “You will know hereafter, darling, why I wish you to avoid his house and family; now return to your old employments and amusements, and think no more about them.”
Catherine kissed her father, and sat down quietly to her lessons for a couple of hours, according to custom; then she accompanied him into the grounds, and the whole day passed as usual: but in the evening, when she had retired to her room, and I went to help her to undress, I found her crying, on her knees by the bedside.
“Oh, fie, silly child!” I exclaimed. “If you had any real griefs you’d be ashamed to waste a tear on this little contrariety. You never had one shadow of substantial sorrow, Miss Catherine. Suppose, for a minute, that master and I were dead, and you were by yourself in the world: how would you feel, then? Compare the present occasion with such an affliction as that, and be thankful for the friends you have, instead of coveting more.”
“I’m not crying for myself, Ellen,” she answered, “it’s for him. He expected to see me again to-morrow, and there he’ll be so disappointed: and he’ll wait for me, and I sha’n’t come!”
“Nonsense!” said I, “do you imagine he has thought as much of you as you have of him? Hasn’t he Hareton for a companion? Not one in a hundred would weep at losing a relation they had just seen twice, for two afternoons. Linton will conjecture how it is, and trouble himself no further about you.”
“But may I not write a note to tell him why I cannot come?” she asked, rising to her feet. “And just send those books I promised to lend him? His books are not as nice as mine, and he wanted to have them extremely, when I told him how interesting they were. May I not, Ellen?”
“No, indeed! no, indeed!” replied I with decision. “Then he would write to you, and there’d never be an end of it. No, Miss Catherine, the acquaintance must be dropped entirely: so papa expects, and I shall see that it is done.”
“But how can one little note-?” she recommenced, putting on an imploring countenance.
“Silence!” I interrupted. “We’ll not begin with your little notes. Get into bed.”
She threw at me a very naughty look, so naughty that I would not kiss her good-night at first: I covered her up, and shut her door, in great displeasure; but, repenting half-way, I returned softly, and lo! there was Miss standing at the table with a bit of blank paper before her and a pencil in her hand, which she guiltily slipped out of sight on my entrance.
“You’ll get nobody to take that, Catherine,” I said, “if you write it; and at present I shall put out your candle.”
I set the extinguisher on the flame, receiving as I did so a slap on my hand and a petulant “cross thing!” I then quitted her again, and she drew the bolt in one of her worst, most peevish humours. The letter was finished and forwarded to its destination by a milk-fetcher who came from the village; but that I didn’t learn till some time afterwards. Weeks passed on, and Cathy recovered her temper; though she grew wondrous fond of stealing off to corners by herself; and often, if I came near her suddenly while reading, she would start and bend over the book, evidently desirous to hide it; and I detected edges of loose paper sticking out beyond the leaves. She also got a trick of coming down early in the morning and lingering about the kitchen, as if she were expecting the arrival of something; and she had a small drawer in a cabinet in the library, which she would trifle over for hours, and whose key she took special care to remove when she left it.
One day, as she inspected this drawer, I observed that the playthings and trinkets which recently formed its contents were transmuted into bits of folded paper. My curiosity and suspicions were roused; I determined to take a peep at her mysterious treasures; so, at night, as soon as she and my master were safe upstairs, I searched, and readily found among my house keys one that would fit the lock. Having opened, I emptied the whole contents into my apron, and took them with me to examine at leisure in my own chamber. Though I could not but suspect, I was still surprised to discover that they were a mass of correspondence-daily almost, it must have been-from Linton Heathcliff: answers to documents forwarded by her. The earlier dated were embarrassed and short; gradually, however, they expanded into copious love-letters, foolish, as the age of the writer rendered natural, yet with touches here and there which I thought were borrowed from a more experienced source. Some of them struck me as singularly odd compounds of ardour and flatness; commencing in strong feeling, and concluding in the affected, wordy style that a schoolboy might use to a fancied, incorporeal sweetheart. Whether they satisfied Cathy I don’t know; but they appeared very worthless trash to me. After turning over as many as I thought proper, I tied them in a handkerchief and set them aside, relocking the vacant drawer.
Following her habit, my young lady descended early, and visited the kitchen: I watched her go to the door, on the arrival of a certain little boy; and, while the dairymaid filled his can, she tucked something into his jacket pocket, and plucked something out. I went round by the garden, and laid wait for the messenger; who fought valorously to defend his trust, and we spilt the milk between us; but I succeeded in abstracting the epistle; and, threatening serious consequences if he did not look sharp home, I remained under the wall and perused Miss Cathy’s affectionate composition. It was more simple and more eloquent than her cousin’s: very pretty and very silly. I shook my head, and went meditating into the house. The day being wet, she could not divert herself with rambling about the park; so, at the conclusion of her morning studies, she resorted to the solace of the drawer. Her father sat reading at the table; and I, on purpose, had sought a bit of work in some unripped fringes of the window-curtain, keeping my eye steadily fixed on her proceedings. Never did any bird flying back to a plundered nest, which it had left brimful of chirping young ones, express more complete despair, in its anguished cries and flutterings, than she by her single “Oh!” and the change that transfigured her late happy countenance. Mr. Linton looked up.
“What is the matter, love? Have you hurt yourself?” he said.
His tone and look assured her he had not been the discoverer of the hoard.
“No, papa!” she gasped. “Ellen! Ellen! come upstairs-I’m sick!”
I obeyed her summons, and accompanied her out.
“Oh, Ellen! you have got them,” she commenced immediately, dropping on her knees, when we were enclosed alone. “Oh, give them to me, and I’ll never, never do so again! Don’t tell papa. You have not told papa, Ellen? say you have not? I’ve been exceedingly naughty, but I won’t do it any more!”
With a grave severity in my manner I bade her stand up.
“So,” I exclaimed, “Miss Catherine, you are tolerably far on, it seems: you may well be ashamed of them! A fine bundle of trash you study in your leisure hours, to be sure: why, it’s good enough to be printed! And what do you suppose the master will think when I display it before him? I hav’n’t shown it yet, but you needn’t imagine I shall keep your ridiculous secrets. For shame! and you must have led the way in writing such absurdities: he would not have thought of beginning, I’m certain.”
“I didn’t! I didn’t!” sobbed Cathy, fit to break her heart. “I didn’t once think of loving him till-”
“Loving!” cried I, as scornfully as I could utter the word. “Loving! Did anybody ever hear the like! I might just as well talk of loving the miller who comes once a year to buy our corn. Pretty loving, indeed! and both times together you have seen Linton hardly four hours in your life! Now here is the babyish trash. I’m going with it to the library; and we’ll see what your father says to such loving.”
She sprang at her precious epistles, but I held them above my head; and then she poured out further frantic entreaties that I would burn them-do anything rather than show them. And being really fully as much inclined to laugh as scold-for I esteemed it all girlish vanity-I at length relented in a measure, and asked,-“If I consent to burn them, will you promise faithfully neither to send nor receive a letter again, nor a book (for I perceive you have sent him books), nor locks of hair, nor rings, nor playthings?”
“We don’t send playthings,” cried Catherine, her pride overcoming her shame.
“Nor anything at all, then, my lady?” I said. “Unless you will, here I go.”
“I promise, Ellen!” she cried, catching my dress. “Oh, put them in the fire, do, do!”
But when I proceeded to open a place with the poker the sacrifice was too painful to be borne. She earnestly supplicated that I would spare her one or two.
“One or two, Ellen, to keep for Linton’s sake!”
I unknotted the handkerchief, and commenced dropping them in from an angle, and the flame curled up the chimney.
“I will have one, you cruel wretch!” she screamed, darting her hand into the fire, and drawing forth some half-consumed fragments, at the expense of her fingers.
“Very well-and I will have some to exhibit to papa!” I answered, shaking back the rest into the bundle, and turning anew to the door.
She emptied her blackened pieces into the flames, and motioned me to finish the immolation. It was done; I stirred up the ashes, and interred them under a shovelful of coals; and she mutely, and with a sense of intense injury, retired to her private apartment. I descended to tell my master that the young lady’s qualm of sickness was almost gone, but I judged it best for her to lie down a while. She wouldn’t dine; but she reappeared at tea, pale, and red about the eyes, and marvellously subdued in outward aspect. Next morning I answered the letter by a slip of paper, inscribed, “Master Heathcliff is requested to send no more notes to Miss Linton, as she will not receive them.” And, thenceforth, the little boy came with vacant pockets.