CHƯƠNG XXVI
Mùa hè đã bước qua độ chín muồi nhất thì Edgar mới miễn cưỡng gật đầu ưng thuận trước những lời nài nỉ của bọn trẻ. Thế là Catherine và tôi thắng yên cương, khởi hành chuyến đi đầu tiên đến thăm người anh họ của cô. Bầu không khí ngày hôm ấy oi bức và ngột ngạt. Mặt trời ẩn dạng, chỉ để lại một vòm trời xám xịt, lốm đốm những vệt mây mờ nhạt, phủ một lớp sương mù đặc quánh nhưng lại chẳng đủ để trút xuống một cơn mưa. Điểm hẹn của chúng tôi vốn dĩ được ấn định tại cột đá chỉ đường1 ngay chỗ ngã tư. Thế nhưng, khi vừa đặt chân tới nơi, một thằng bé chăn gia súc nhỏ thó - dường như được cắt cử làm người đưa tin - chạy ra chặn chúng tôi lại mà thưa: "Cậu Linton đang đợi ở phía bên này đồi Heights. Cậu ấy mong hai người ráng cất bước thêm một quãng nữa."
"Vậy là cậu Linton đã quên khuấy mất lời dặn dò tiên quyết của cậu mình rồi," tôi buột miệng cằn nhằn, "Ông ấy đã căn dặn kỹ lưỡng rằng chúng ta chỉ được quẩn quanh trên phần đất của ấp Thrushcross, thế mà giờ đây lại đòi chúng ta phải đi chệch khỏi ranh giới ngay tắp lự."
"Chà, chúng ta sẽ quay đầu ngựa ngay khi vừa gặp cậu ấy," người bạn đồng hành của tôi nhẹ nhàng trấn an; "Chuyến đi dạo của chúng ta sẽ hướng về phía nhà."
Nhưng khi chúng tôi mò tới chỗ cậu, nơi chỉ cách ngưỡng cửa nhà cậu vỏn vẹn một phần tư dặm, chúng tôi mới ngỡ ngàng nhận ra cậu chẳng hề cưỡi ngựa. Cực chẳng đã, chúng tôi đành phải xuống yên, thả cho bầy ngựa tự do gặm cỏ. Linton đang nằm trên bãi hoang vắng lặng, chờ đợi chúng tôi tới gần. Cậu không hề gượng dậy nổi cho đến khi chúng tôi tiến lại cách chỉ dăm ba thước. Rồi cậu bước đi vô cùng nhọc nhằn và yếu ớt, sắc mặt nhợt nhạt, khiến tôi lập tức phải thốt lên: "Ô kìa, cậu Heathcliff, cậu không đủ sức để tận hưởng một chuyến đi dạo vào sáng nay đâu. Trông cậu tiều tụy quá đỗi!"
Catherine chăm chú quan sát cậu với một nỗi xót xa lẫn kinh ngạc tột độ. Tiếng reo vui vừa hé trên môi bỗng chốc hóa thành tiếng kêu hoảng hốt; và những lời chào hỏi mừng rỡ trong cuộc hội ngộ hằng mong mỏi bấy lâu vội vã hóa thành một câu hỏi đầy âu lo, rằng liệu cậu có đang ốm nặng hơn mọi ngày hay không?
"Không-tốt hơn-tốt hơn!" cậu thở hổn hển, cả người run bần bật, đôi bàn tay gầy guộc bấu chặt lấy tay cô như thể bấu víu lấy một điểm tựa. Trong khi đó, đôi mắt xanh to tròn của cậu rụt rè liếc nhìn cô; vẻ hốc hác, trũng sâu quanh hốc mắt ấy đã làm phai nhòa nét lờ đờ quen thuộc, thế chỗ bằng một ánh nhìn hoang dại và hết sức tiều tụy.
"Nhưng cậu đang ốm nặng hơn cơ mà," cô em họ quả quyết lên tiếng; "Trông cậu tồi tệ hơn hẳn lần trước tớ gặp; cậu gầy rộc đi, và-"
"Tớ mệt," cậu vội vã cướp lời. "Trời quá nóng để thả bộ, chúng ta hãy nán lại đây thôi. Dạo này, cứ vào buổi sáng là tớ lại hay buồn nôn-cha bảo là do tớ lớn nhanh quá."
Chẳng chút bằng lòng, Cathy đành ngồi xuống, để mặc cậu tựa lưng bên cạnh.
"Nơi này mang dáng dấp thiên đường của cậu nhỉ," cô lên tiếng, gắng gượng giữ lấy vẻ tươi tắn. "Cậu còn nhớ cái dạo đôi mình thỏa thuận sẽ dành trọn vẹn hai ngày ở cái nơi và theo cái cách mà mỗi đứa cho là thú vị nhất chứ? Cảnh sắc trước mắt chừng như thuộc về cậu rồi, chỉ vướng chút mây thôi; nhưng mây dẫu sao cũng mềm mại và êm dịu: thậm chí còn tuyệt diệu hơn cả ánh dương. Tuần tới, nếu cậu đủ sức, chúng mình sẽ cưỡi ngựa xuống Công viên Grange, và thử tận hưởng thiên đường của tớ nhé."
Linton dường như chẳng mảy may nhớ cô đang nhắc đến chuyện gì; và rõ ràng là cậu đang chật vật đến khổ sở để duy trì dăm ba câu trò chuyện. Sự hờ hững của cậu trước những lời cô gợi mở, cộng với sự bất lực hoàn toàn trong việc hòa chung niềm vui cùng cô, đều phơi bày rành rành khiến Cathy không tài nào giấu giếm nỗi thất vọng. Một sự đổi thay khó gọi tên đã trùm bóng lên toàn bộ con người cùng dáng điệu của cậu. Cái vẻ dỗi hờn vốn chỉ cần được vỗ về đôi chút là sẽ biến mất thuở nào, giờ đã nhường chỗ cho sự lãnh đạm dửng dưng; thói cáu kỉnh của một đứa trẻ hay quấy khóc cốt để được dỗ dành cũng phai nhạt dần, thay vào đó là nét ủ rũ ích kỷ của một kẻ ốm đau kinh niên, cự tuyệt mọi lời an ủi, sẵn sàng coi lòng nhiệt thành vui vẻ của người khác như một sự xúc phạm. Catherine cũng nhận ra, y như tôi, rằng cậu coi việc phải chịu đựng sự hiện diện của chúng tôi như một đòn trừng phạt, thay vì một niềm hân hoan; và chẳng chút ngần ngại, cô thẳng thừng đề nghị rời đi. Lời đề nghị ấy, đến là bất ngờ, làm Linton giật mình bừng tỉnh khỏi cơn u mê, quẳng cậu vào một trạng thái kích động kỳ quặc. Cậu hoảng hốt liếc nhìn về phía Đồi Gió Hú, khẩn khoản nài nỉ cô nán lại ít nhất nửa giờ nữa.
"Nhưng tớ nghĩ," Cathy khẽ nói, "cậu về nhà nghỉ ngơi sẽ thoải mái hơn là ngồi đây; và tớ cũng thấy, hôm nay tớ chẳng tài nào góp vui cho cậu bằng những câu chuyện, bài hát hay những lời huyên thuyên của tớ được nữa: cậu đã trở nên từng trải hơn tớ rồi, trong suốt sáu tháng qua; giờ cậu đâu còn màng chút hứng thú nào với dăm ba trò tiêu khiển của tớ: bằng không, nếu tớ có thể khiến cậu vui lòng, tớ đã sẵn lòng nán lại."
"Hãy ở lại để cậu nghỉ ngơi đã," cậu đáp lời. "Và, Catherine, xin đừng nghĩ hay nói rằng tớ rất mệt mỏi: chính bầu không khí ngột ngạt và cái nóng bức này đã khiến tớ trở nên đờ đẫn thế này; vả lại tớ đã dạo quanh một chặng khá dài so với sức của tớ, ngay trước khi cậu đến. Cậu cứ nói với cậu Edgar rằng sức khỏe của tớ vẫn khá tốt, được không?"
"Tớ sẽ báo lại với cậu Edgar rằng cậu nói như vậy, Linton. Tớ không thể cả quyết là cậu đang khỏe được," cô chủ nhỏ của tôi cất lời, thầm thắc mắc trước lời bao biện ngoan cố của cậu về một sự dối trá đến mức hiển nhiên.
"Và hãy đến đây thêm một lần nữa vào thứ Năm tuần tới nhé," cậu dồn dập tiếp lời, lảng tránh ánh nhìn bối rối của cô. "Và làm ơn gửi lời cảm tạ của tớ tới ông ấy vì đã ưng thuận cho cậu đến đây-lời cảm tạ chân thành nhất, Catherine ạ. Cùng với... và, nếu cậu có chạm mặt cha tớ, và nếu ông ấy hỏi han cậu về tớ, đừng khiến ông ấy nghĩ rằng tớ quá đỗi trầm mặc và đờ đẫn: đừng tỏ vẻ u sầu và chán nản, như cậu đang làm-ông ấy sẽ nổi cơn thịnh nộ mất."
"Tớ chẳng buồn bận tâm đến cơn phẫn nộ của ông ấy đâu," Cathy bật thốt lên, đinh ninh rằng bản thân cô mới là mục tiêu của cơn thịnh nộ ấy.
"Nhưng tớ thì có," người anh họ của cô đáp lời, rùng mình sởn gáy. "Xin đừng chọc tức để ông ấy trút giận lên đầu tớ, Catherine, vì ông ấy tàn nhẫn lắm."
"Ông ta đối xử với cậu có tàn nhẫn không, cậu Heathcliff?" tôi cất tiếng dò hỏi. "Phải chăng ông ta đã chán màn kịch nuông chiều, và chuyển từ sự căm ghét ngấm ngầm sang công khai?"
Linton nhìn tôi trân trân, nhưng tuyệt nhiên không một lời hồi đáp; và, sau khi cố nán lại ngồi bên cạnh cậu thêm mười phút đồng hồ, nhìn cái đầu mệt mỏi cứ chốc chốc gục xuống lồng ngực, còn miệng chỉ bật ra những tiếng rên khe khẽ vì đau đớn hay cạn kiệt sức lực, Cathy đành tìm khuây khỏa bằng việc mải miết hái những quả việt quất đen sẫm, rồi mang về chia sẻ chiến lợi phẩm ấy cùng tôi. Cô chẳng hề chìa cho cậu quả nào, bởi cô sớm hiểu rằng chút bận tâm thừa thãi lúc này hẳn sẽ chỉ khơi lên trong cậu sự bực dọc mỏi mệt thêm mà thôi.
"Vú Ellen ơi, đã qua nửa giờ chưa?" cuối cùng, cô ghé tai tôi thì thầm. "Cháu chẳng thể hiểu nổi vì lẽ gì mà chúng ta cứ phải quẩn quanh chốn này. Cậu ấy đang thiếp đi, còn cha thì hẳn đã mong mỏi chúng ta quay về từ lâu."
"Chà, chúng ta nào có thể để cậu ấy ngủ quên ngoài này," tôi khuyên nhủ; "hãy gắng nán đợi cho đến khi cậu ấy tỉnh giấc, và ráng kiên nhẫn thêm chút nữa, cô ạ. Lúc lên đường, cô đã sục sôi háo hức biết bao, vậy mà niềm mong mỏi được hội ngộ cậu Linton đáng thương ấy cớ sao lại tan biến nhanh đến thế!"
"Nhưng cớ sao cậu ấy lại nài nỉ gặp cháu chứ?" Catherine vặn vẹo. "Kể cả trong những giây phút cáu bẳn nhất khi xưa, cháu vẫn còn thấy quý cậu ấy hơn cái dáng điệu kỳ quái lạ lùng này. Cứ như thể cái cuộc hội ngộ này vốn dĩ là một gánh nặng oái oăm mà cậu ấy bị ép uổng phải làm cho xong chuyện-chỉ vì nỗi sợ bị cha quở phạt. Thế nhưng cháu tới đây đâu phải để chiều lòng ông Heathcliff; bất chấp ông ta có lý do gì khi đối xử hà khắc với Linton như vậy. Và, dẫu trong lòng cháu có đôi chút an ủi vì ngỡ rằng sức khỏe cậu ấy đã khá lên, cháu lại thấy buồn bã khi thấy cậu ấy ngày một khó đăm đăm và cũng chẳng còn ân cần với cháu nữa."
"Vậy ra cô nghĩ sức khỏe của cậu ấy thực sự đã khấm khá hơn ư?" tôi buột miệng thắc mắc.
"Vâng," cô đáp lời; "vì cậu ấy vẫn luôn thổi phồng những nỗi đau đớn của chính mình lên, vú biết mà. Quả thực, cậu ấy cũng chẳng lấy gì làm khỏe khoắn, đúng như những gì cậu ấy dặn dò cháu về bẩm lại với cha; nhưng cậu ấy đã khá lên rồi, cháu chắc mẩm là vậy."
"Ở điểm này thì cô lại bất đồng với tôi rồi, cô Cathy ạ," tôi khẽ buông lời nhận xét; "tôi đồ rằng tình trạng của cậu ấy còn thê thảm hơn trước gấp bội."
Giữa lúc ấy, Linton bỗng choàng tỉnh khỏi cơn ngái ngủ, nét mặt lộ rõ vẻ sợ hãi, cậu hốt hoảng gặng hỏi xem có ai vừa gọi tên mình không.
"Nào có," Catherine đáp lời; "trừ phi là văng vẳng trong những cơn mộng mị của cậu. Tớ thực chẳng thể tưởng tượng nổi cơ sự nào khiến cậu có thể ngủ gật trơ trọi giữa chốn này, ngay trong ánh ban mai như thế chứ."
"Tớ cứ đinh ninh đã nghe thấy tiếng cha," cậu thở dốc, lo lắng liếc vội lên mỏm đá chót vót đầy vẻ đe dọa phía trên chúng tôi. "Cậu có chắc là không một ai cất tiếng không?"
"Chắc chắn mà," cô em họ đáp lời cậu dứt khoát. "Chỉ có vú Ellen và tớ đang bàn tán xoay quanh sức khỏe của cậu thôi. Cậu có thực sự khỏe mạnh hơn không, Linton, so với bận chúng ta chia tay vào mùa đông lạnh lẽo ấy? Nếu có, tớ dám cá rằng có một thứ tuyệt nhiên không hề mạnh mẽ hơn-đó chính là sự quan tâm cậu dành cho tớ: nói tớ nghe đi,-có phải thế không?"
Nước mắt tuôn trào từ khóe mắt Linton khi cậu thổn thức nghẹn ngào, "Phải, phải, tớ có mà!" Và rồi, như thể vẫn chưa thoát khỏi dư âm của cái giọng nói vô hình kia, đôi mắt cậu bồn chồn nhìn quanh quất để kiếm tìm bóng dáng ấy.
Cathy đứng dậy. “Hôm nay chúng ta đành chia tay thôi,” cô nói. “Và tớ cũng chẳng giấu giếm làm gì, tớ vô cùng thất vọng về buổi gặp gỡ này. Dù vậy, tớ sẽ không hé răng với ai ngoài cậu đâu: mà chẳng phải vì tớ nể sợ ông Heathcliff đâu nhé.”
“Suỵt,” Linton lầm bầm; “vì Chúa, suỵt! Ông ấy đang đến kìa.” Cậu bám chặt lấy cánh tay Catherine, cố sức níu cô lại. Thế nhưng, vừa nghe lời cảnh báo ấy, cô vội vã gạt phắt tay cậu ra, rồi cất tiếng huýt sáo gọi con ngựa Minny, con vật vốn ngoan ngoãn vâng lời cô hệt như một chú chó trung thành.
“Thứ Năm tuần sau tớ sẽ đến nhé!” cô gọi lớn, bật người nhảy phắt lên yên ngựa. “Tạm biệt. Nhanh lên nào, vú Ellen!”
Thế là chúng tôi để cậu bé ở lại. Cậu gần như chẳng hề hay biết chúng tôi đã rời đi, bởi tâm trí cậu lúc này còn đang mải mê nghĩ đến việc cha sắp xuất hiện.
Khi chưa kịp về đến nhà, cơn hờn dỗi của Catherine đã dần nguôi ngoai, nhường chỗ cho nỗi bối rối xen lẫn niềm xót thương. Trạng thái ấy càng trở nên sâu sắc hơn bởi những mối hoài nghi mơ hồ, đầy bất an về hoàn cảnh thực sự của Linton, cả về mặt thể chất lẫn xã hội: một linh cảm mà chính tôi cũng đồng tình. Tuy vậy, tôi vẫn khuyên cô đừng bận tâm quá nhiều, bởi một chuyến viếng thăm thứ hai chắc chắn sẽ giúp chúng tôi đánh giá bề sâu câu chuyện rõ ràng hơn. Kế đó, ông chủ yêu cầu tôi kể lại ngọn ngành những gì đã diễn ra. Lời cảm tạ của người cháu trai được chúng tôi chuyển đến trọn vẹn, còn cô Cathy chỉ nhẹ nhàng điểm qua đôi chút về những chuyện còn lại. Bản thân tôi cũng chỉ hé lộ đôi chút trước những câu dò xét của ông, bởi lẽ chính tôi cũng mơ hồ, chẳng biết tường tận điều gì nên che đậy và điều gì nên phơi bày.
-
Trong bối cảnh nước Anh thế kỷ 19, đặc biệt ở vùng đồng hoang Yorkshire thường xuyên có sương mù dày đặc, các cột bằng đá (guide-post/guide-stone) được dựng tại ngã tư đường để giúp người đi ngựa và khách bộ hành định hướng, tránh bị lạc trong thời tiết khắc nghiệt. ↩
CHAPTER XXVI
Summer was already past its prime, when Edgar reluctantly yielded his assent to their entreaties, and Catherine and I set out on our first ride to join her cousin. It was a close, sultry day: devoid of sunshine, but with a sky too dappled and hazy to threaten rain: and our place of meeting had been fixed at the guide-stone, by the cross-roads. On arriving there, however, a little herd-boy, despatched as a messenger, told us that,-“Maister Linton wer just o’ this side th’ Heights: and he’d be mitch obleeged to us to gang on a bit further.”
“Then Master Linton has forgot the first injunction of his uncle,” I observed: “he bid us keep on the Grange land, and here we are off at once.”
“Well, we’ll turn our horses’ heads round when we reach him,” answered my companion; “our excursion shall lie towards home.”
But when we reached him, and that was scarcely a quarter of a mile from his own door, we found he had no horse; and we were forced to dismount, and leave ours to graze. He lay on the heath, awaiting our approach, and did not rise till we came within a few yards. Then he walked so feebly, and looked so pale, that I immediately exclaimed,-“Why, Master Heathcliff, you are not fit for enjoying a ramble this morning. How ill you do look!”
Catherine surveyed him with grief and astonishment: she changed the ejaculation of joy on her lips to one of alarm; and the congratulation on their long-postponed meeting to an anxious inquiry, whether he were worse than usual?
“No-better-better!” he panted, trembling, and retaining her hand as if he needed its support, while his large blue eyes wandered timidly over her; the hollowness round them transforming to haggard wildness the languid expression they once possessed.
“But you have been worse,” persisted his cousin; “worse than when I saw you last; you are thinner, and-”
“I’m tired,” he interrupted, hurriedly. “It is too hot for walking, let us rest here. And, in the morning, I often feel sick-papa says I grow so fast.”
Badly satisfied, Cathy sat down, and he reclined beside her.
“This is something like your paradise,” said she, making an effort at cheerfulness. “You recollect the two days we agreed to spend in the place and way each thought pleasantest? This is nearly yours, only there are clouds; but then they are so soft and mellow: it is nicer than sunshine. Next week, if you can, we’ll ride down to the Grange Park, and try mine.”
Linton did not appear to remember what she talked of; and he had evidently great difficulty in sustaining any kind of conversation. His lack of interest in the subjects she started, and his equal incapacity to contribute to her entertainment, were so obvious that she could not conceal her disappointment. An indefinite alteration had come over his whole person and manner. The pettishness that might be caressed into fondness, had yielded to a listless apathy; there was less of the peevish temper of a child which frets and teases on purpose to be soothed, and more of the self-absorbed moroseness of a confirmed invalid, repelling consolation, and ready to regard the good-humoured mirth of others as an insult. Catherine perceived, as well as I did, that he held it rather a punishment, than a gratification, to endure our company; and she made no scruple of proposing, presently, to depart. That proposal, unexpectedly, roused Linton from his lethargy, and threw him into a strange state of agitation. He glanced fearfully towards the Heights, begging she would remain another half-hour, at least.
“But I think,” said Cathy, “you’d be more comfortable at home than sitting here; and I cannot amuse you to-day, I see, by my tales, and songs, and chatter: you have grown wiser than I, in these six months; you have little taste for my diversions now: or else, if I could amuse you, I’d willingly stay.”
“Stay to rest yourself,” he replied. “And, Catherine, don’t think or say that I’m very unwell: it is the heavy weather and heat that make me dull; and I walked about, before you came, a great deal for me. Tell uncle I’m in tolerable health, will you?”
“I’ll tell him that you say so, Linton. I couldn’t affirm that you are,” observed my young lady, wondering at his pertinacious assertion of what was evidently an untruth.
“And be here again next Thursday,” continued he, shunning her puzzled gaze. “And give him my thanks for permitting you to come-my best thanks, Catherine. And-and, if you did meet my father, and he asked you about me, don’t lead him to suppose that I’ve been extremely silent and stupid: don’t look sad and downcast, as you are doing-he’ll be angry.”
“I care nothing for his anger,” exclaimed Cathy, imagining she would be its object.
“But I do,” said her cousin, shuddering. “Don’t provoke him against me, Catherine, for he is very hard.”
“Is he severe to you, Master Heathcliff?” I inquired. “Has he grown weary of indulgence, and passed from passive to active hatred?”
Linton looked at me, but did not answer; and, after keeping her seat by his side another ten minutes, during which his head fell drowsily on his breast, and he uttered nothing except suppressed moans of exhaustion or pain, Cathy began to seek solace in looking for bilberries, and sharing the produce of her researches with me: she did not offer them to him, for she saw further notice would only weary and annoy.
“Is it half-an-hour now, Ellen?” she whispered in my ear, at last. “I can’t tell why we should stay. He’s asleep, and papa will be wanting us back.”
“Well, we must not leave him asleep,” I answered; “wait till he wakes, and be patient. You were mighty eager to set off, but your longing to see poor Linton has soon evaporated!”
“Why did he wish to see me?” returned Catherine. “In his crossest humours, formerly, I liked him better than I do in his present curious mood. It’s just as if it were a task he was compelled to perform-this interview-for fear his father should scold him. But I’m hardly going to come to give Mr. Heathcliff pleasure; whatever reason he may have for ordering Linton to undergo this penance. And, though I’m glad he’s better in health, I’m sorry he’s so much less pleasant, and so much less affectionate to me.”
“You think he is better in health, then?” I said.
“Yes,” she answered; “because he always made such a great deal of his sufferings, you know. He is not tolerably well, as he told me to tell papa; but he’s better, very likely.”
“There you differ with me, Miss Cathy,” I remarked; “I should conjecture him to be far worse.”
Linton here started from his slumber in bewildered terror, and asked if any one had called his name.
“No,” said Catherine; “unless in dreams. I cannot conceive how you manage to doze out of doors, in the morning.”
“I thought I heard my father,” he gasped, glancing up to the frowning nab above us. “You are sure nobody spoke?”
“Quite sure,” replied his cousin. “Only Ellen and I were disputing concerning your health. Are you truly stronger, Linton, than when we separated in winter? If you be, I’m certain one thing is not stronger-your regard for me: speak,-are you?”
The tears gushed from Linton’s eyes as he answered, “Yes, yes, I am!” And, still under the spell of the imaginary voice, his gaze wandered up and down to detect its owner.
Cathy rose. “For to-day we must part,” she said. “And I won’t conceal that I have been sadly disappointed with our meeting; though I’ll mention it to nobody but you: not that I stand in awe of Mr. Heathcliff.”
“Hush,” murmured Linton; “for God’s sake, hush! He’s coming.” And he clung to Catherine’s arm, striving to detain her; but at that announcement she hastily disengaged herself, and whistled to Minny, who obeyed her like a dog.
“I’ll be here next Thursday,” she cried, springing to the saddle. “Good-bye. Quick, Ellen!”
And so we left him, scarcely conscious of our departure, so absorbed was he in anticipating his father’s approach.
Before we reached home, Catherine’s displeasure softened into a perplexed sensation of pity and regret, largely blended with vague, uneasy doubts about Linton’s actual circumstances, physical and social: in which I partook, though I counselled her not to say much; for a second journey would make us better judges. My master requested an account of our ongoings. His nephew’s offering of thanks was duly delivered, Miss Cathy gently touching on the rest: I also threw little light on his inquiries, for I hardly knew what to hide and what to reveal.
