CHƯƠNG XXIII
Đêm mưa rả rích nhường chỗ cho một sớm mai giăng đầy sương giá-tiết trời nửa như buốt cóng, nửa lất phất mưa bay. Những vũng nước tù đọng vắt ngang nẻo đường chúng tôi đi, róc rách tuôn trào từ triền đất cao. Đôi bàn chân tôi ướt sũng, cái lạnh ngấm vào người khiến tôi đâm ra cáu bẳn và chán chường, đúng cái tâm trạng hoàn hảo nhất để nếm trọn những sự tình tồi tệ này. Chúng tôi rảo bước vào nhà bằng lối cửa bếp để thăm dò xem ông Heathcliff có thực sự đi vắng hay chăng, bởi tôi chẳng mấy tin tưởng vào những gì ông ta nói.
Lão Joseph dường như đang ngự trị một mình trong cõi bồng lai tiên cảnh của riêng lão, chễm chệ bên cạnh chiếc lò sưởi rực lửa đỏ hồng. Một ca bia lớn đặt ngay trên bàn kề sát bên, ngổn ngang quanh đó là những tảng bánh yến mạch nướng1 to sụ; và chiếc tẩu ngắn màu đen ngòm vắt vẻo trên miệng lão. Catherine vội vã sà đến bên lò sưởi để hơ tay. Tôi cất tiếng hỏi xem ông chủ có nhà không. Câu hỏi của tôi bị lão bỏ lửng lâu đến độ tôi ngỡ gã già này đã nghễnh ngãng, bèn hắng giọng lặp lại rành rọt hơn.
"Khô-ông!" lão gầm gừ, hay đúng hơn là rít lên the thé qua đường tịt mũi. "Khô-ông! Các người liệu hồn mà xéo ngay về cái xó các người vừa mới chui ra ấy."
"Joseph!" một giọng nói cáu bẳn cất lên, gần như đồng thanh với tôi, vọng ra từ căn phòng bên trong. "Tôi phải gào tên ông bao nhiêu lần nữa đây? Bây giờ thì lò sưởi chỉ còn lưa thưa vài đốm than hồng đỏ ối rồi đấy. Joseph! Tới đây ngay lập tức."
Những tiếng rít thuốc lá sồn sột, cùng ánh mắt chằm chằm kiên định ghim vào ngọn lửa, cho thấy rõ rằng lão chẳng màng bận tâm đến tiếng gào thét ấy. Bóng dáng người quản gia và Hareton hoàn toàn mất tăm; ắt hẳn một người đã đi làm mớ việc lặt vặt, người kia thì bận bịu việc riêng. Đoán chắc đó là giọng của Linton, chúng tôi liền bước vào.
"Ôi, tôi mong ông chết đói trên gác xép đi cho xong!" cậu nhóc nói, lầm tưởng tiếng bước chân của chúng tôi là của gã người hầu lười nhác.
Cậu chợt nín bặt khi nhận ra mình đã nhầm lẫn: cô em họ nhỏ nhắn vừa lao đến bên cậu.
"Có phải cậu đó không, cô Linton?" cậu nói, uể oải ngóc đầu lên khỏi phần tựa tay của chiếc ghế bành đồ sộ mà cậu đang ngồi lọt thỏm vào. "Không-đừng có hôn tớ: làm thế tớ nghẹt thở mất. Trời đất ơi! Bố đã bảo là cậu sẽ đến mà," cậu lầm bầm nói tiếp, sau khi lấy lại được hơi thở từ cái ôm chặt của Catherine; trong khi cô bé đứng cạnh, dáng vẻ vô cùng ân hận. "Làm ơn đóng cái cửa lại được không? Cậu để cửa toang hoang thế kìa; và cái đám người đáng ghét đó thì chẳng chịu mang than vào lò sưởi. Lạnh cóng cả người rồi đây này!"
Tôi đưa tay khều những đốm than hồng lên, rồi tự mình đi xúc một xô than đầy ắp. Cậu thanh niên ốm yếu càu nhàu vì bị bụi tro bay phủ đầy người; nhưng thấy cậu ta đang kiệt sức bởi một tràng ho dai dẳng, dáng vẻ ốm yếu và sốt hầm hập, nên tôi quyết định không trách cứ cái thái độ hằn học của cậu.
"Này, Linton," Catherine cất giọng thì thầm, khi thấy đôi chân mày nhíu chặt của cậu dần giãn ra, "cậu có thấy vui khi gặp tớ không? Tớ có thể giúp được gì cho cậu nào?"
"Sao cậu không đến sớm hơn?" cậu hờn dỗi đáp. "Lẽ ra cậu phải đến, thay vì gửi thư. Phải cặm cụi viết những bức thư dài ngoẵng đó khiến tớ mệt mỏi kinh khủng. Tớ thà chuyện trò cùng cậu còn hơn. Bây giờ tớ chẳng còn sức đâu mà nói nữa, hay làm bất cứ việc gì. Chẳng biết mụ Zillah biến đâu mất rồi! Bà" - cậu liếc mắt sang tôi - "bà có thể bước xuống bếp xem thử được không?"
Tôi chưa hề nhận được một tiếng cám ơn nào cho việc mình vừa làm; và vì chẳng rỗi hơi chạy chầu chực sai vặt cho cậu, tôi đáp gọn lỏn-
"Ngoài kia chẳng có ma nào ngoài lão Joseph cả."
"Tôi khát nước!" cậu cáu kỉnh thét lên, ngoảnh mặt đi. "Mụ Zillah thì cứ tót sang Gimmerton đàn đúm kể từ lúc bố đi khỏi: thật là khốn khổ! Thế rồi tôi buộc phải lê bước xuống tận đây-bọn họ đã nhất quyết chẳng thèm đoái hoài gì đến tôi trên lầu nữa."
"Ông Heathcliff chăm sóc cậu có chu đáo không, cậu Heathcliff?" tôi cất tiếng hỏi, nhận ra Catherine đang khựng lại, không dám tiếp tục tiến tới thân thiện.
"Chu đáo ư? Ít ra thì bố cũng khiến bọn họ phải hầu hạ chu đáo hơn một chút," cậu gắt gỏng. "Lũ người đê tiện! Cậu biết không, cô Linton, cái gã vũ phu Hareton đó dám cười nhạo tớ! Tớ căm thù hắn! Thật đấy, tớ căm thù tất thảy bọn chúng: rặt một lũ sinh vật gớm ghiếc."
Cathy đi tìm chút nước; cô bé thấy một chiếc bình trong tủ chạn, bèn rót đầy một cốc thủy tinh rồi mang đến. Cậu bảo cô bé pha thêm một thìa rượu vang từ chiếc chai để trên bàn; và sau khi hớp một ngụm nhỏ, cậu tỏ vẻ bình tĩnh hơn đôi chút, buông lời khen ngợi rằng cô bé thật tử tế.
"Vậy cậu có vui khi gặp tớ không?" cô bé hỏi, lặp lại câu trước đó, và thấy vui vẻ khi phát hiện ra một nụ cười nhàn nhạt vừa hé nở trên môi cậu.
"Có, tớ vui. Được nghe giọng nói của cậu quả là tươi mới!" cậu đáp. "Nhưng tớ đã bực bội lắm, vì cậu chẳng chịu đến. Rồi bố cứ quả quyết rằng ấy là lỗi do tớ: bố mắng tớ là một thứ ẻo lả đáng thương, lề mề, vô tích sự; và bảo rằng cậu khinh rẻ tớ; rằng nếu bố mà ở vị trí của tớ, thì giờ này bố đã nghiễm nhiên làm chủ trang viên The Grange thay cho bố cậu rồi. Nhưng cậu đâu có khinh rẻ tớ, đúng không, cô-?"
"Tớ ước gì cậu cứ gọi tớ là Catherine, hay Cathy," cô chủ nhỏ của tôi vội ngắt lời. "Khinh rẻ cậu ư? Không đời nào! Ngoài bố và bác Ellen ra, tớ yêu quý cậu hơn bất cứ ai trên thế gian này. Nhưng tớ không ưa ông Heathcliff; và tớ chẳng dám đến lúc ông ấy có nhà đâu: ông ấy có đi vắng lâu ngày không?"
"Không lâu đâu," Linton thủ thỉ; "nhưng dạo này bố hay ra ngoài đồng hoang, từ lúc mùa săn bắn2 bắt đầu; và cậu có thể nán lại một hai giờ với tớ những lúc bố vắng nhà. Hứa là cậu sẽ làm thế đi. Tớ nghĩ tớ sẽ chẳng gắt gỏng với cậu nữa đâu: cậu sẽ không chọc tức tớ, và cậu sẽ luôn bằng lòng giúp đỡ tớ, phải không?"
"Chắc chắn rồi," Catherine đáp lời, dịu dàng vuốt ve mái tóc dài mềm mại của cậu, "nếu tớ xin phép được bố, tớ sẽ dành trọn một nửa thời gian của mình bên cậu. Linton xinh đẹp của tớ! Tớ ước gì cậu là anh em trai của tớ."
"Và rồi cậu sẽ yêu thương tớ giống như bố cậu chứ?" cậu nhoẻn cười, vẻ mặt tươi tỉnh hẳn lên. "Nhưng bố bảo rằng cậu sẽ yêu tớ hơn cả bố cậu và hơn tất thảy mọi thứ trên đời, nếu cậu trở thành vợ tớ; nên tớ thà để cậu làm vợ tớ còn hơn."
"Không, tớ sẽ chẳng bao giờ yêu ai hơn bố cả," cô bé nghiêm nghị đáp. "Với lại người ta đôi khi cũng ghét bỏ vợ mình; nhưng chẳng ai lại đi ghét anh chị em ruột thịt cả: và nếu cậu là anh em của tớ, cậu sẽ dọn đến sống với bọn tớ, và bố sẽ cưng chiều cậu hệt như cưng chiều tớ vậy."
Linton phủ nhận việc có những người chồng từng căm ghét vợ mình; nhưng Cathy quả quyết là có, và với vẻ sành sỏi, cô bé lấy luôn ví dụ về việc chính cha cậu đã ghẻ lạnh người dì của cô ra sao. Tôi đã cố chặn cái miệng ngây ngô ấy lại, nhưng đành bất lực cho đến khi cô bé tuôn ra hết sạch mọi chuyện mình biết. Cậu Heathcliff, hết sức bực dọc, quả quyết rằng câu chuyện cô bé vừa kể chỉ là dối trá.
"Bố đã kể cho tớ nghe; và bố tớ không bao giờ nói dối," cô bé hất hàm đáp trả.
"Bố của tớ coi thường bố cậu!" Linton the thé gào lên. "Bố gọi ông ấy là một thằng ngốc lén lút."
"Bố của cậu là một kẻ độc ác," Catherine vặn lại; "và cậu thật hư đốn khi dám lặp lại những lời lẽ đó. Ông ấy phải tàn nhẫn lắm mới khiến dì Isabella phải dứt áo ra đi như vậy."
"Bà ấy không hề rời bỏ bố," thằng bé khăng khăng; "cậu không được phép cãi tớ."
"Bà ấy có," cô chủ nhỏ của tôi ré lên.
"Được rồi, tớ sẽ kể cho cậu nghe chuyện này!" Linton trừng mắt. "Mẹ cậu rất ghét bố cậu: đó, sáng mắt ra chưa."
"Ôi!" Catherine thốt lên, uất nghẹn đến mức không thốt nên lời.
"Và bà ấy yêu bố của tớ," cậu bồi thêm.
"Đồ nói dối đê tiện! Tớ ghét cậu!" cô bé hổn hển, khuôn mặt đỏ bừng vì giận dữ.
"Bà ấy có! Bà ấy có!" Linton ê a hát nhại lại, người lún sâu vào chỗ trũng của chiếc ghế, ngửa đầu ra sau, tận hưởng sự kích động của đối thủ phía sau.
"Im đi, cậu Heathcliff!" tôi quát; "tôi dám cá đó cũng lại là câu chuyện của cha cậu."
"Không phải: bà im cái miệng lại đi!" cậu xấc xược đáp trả. "Bà ấy có, bà ấy có, Catherine! Bà ấy có, bà ấy có!"
Cathy, không kìm nén nổi cơn thịnh nộ, đã xô mạnh chiếc ghế, khiến cậu ngã nhào vào một bên tựa tay. Ngay lập tức, một tràng ho sặc sụa ập tới, đập tan tành sự đắc thắng của cậu. Cơn ho kéo dài dai dẳng đến mức khiến chính tôi cũng phải rùng mình sợ hãi. Về phần cô em họ, cô bé khóc nức nở, bàng hoàng trước lỗi lầm mà bản thân vừa gây ra, dẫu chẳng hé môi nửa lời. Tôi ôm chặt lấy cậu cho đến khi cơn ho dứt hẳn. Sau đó cậu vùng vằng hất tôi ra, lặng lẽ gục đầu xuống. Catherine cũng nín bặt những tiếng thút thít, ngồi xuống chiếc ghế đối diện và đăm đăm nhìn vào ngọn lửa với vẻ mặt nghiêm trang.
"Bây giờ cậu cảm thấy thế nào rồi, cậu Heathcliff?" tôi cất tiếng hỏi sau mười phút chờ đợi.
"Tớ ước gì cậu ấy cũng phải chịu đựng cảm giác này như tớ," cậu ta đáp trả. "Đồ tàn nhẫn, đồ ác độc! Hareton chưa bao giờ động đến tớ, hắn chưa một lần đánh tớ trong đời. Hôm nay tớ vừa mới khỏe lên một chút, thế mà-" giọng cậu ta nghẹn lại trong tiếng nức nở.
"Tớ đâu có đánh cậu!" Cathy lẩm bẩm, răng cắn chặt môi để ngăn những giọt nước mắt chực trào.
Cậu ta thở dài rồi bắt đầu rên rỉ như thể đang phải chịu đựng những cơn đau dữ dội. Trạng thái ấy kéo dài suốt một phần tư giờ đồng hồ. Rõ ràng cậu ta cố tình dằn vặt cô em họ nhỏ bé, bởi cứ mỗi khi loáng thoáng nghe thấy tiếng khóc thút thít kìm nén của cô, cậu ta lại rên rỉ to hơn.
"Tớ xin lỗi vì đã làm cậu đau, Linton," dường như không thể chịu đựng nỗi giằng xé thêm nữa, cô bé đành cất lời sau một khoảng lặng dài. "Nhưng cái đẩy nhẹ ấy không thể làm tớ đau, tớ đâu ngờ nó lại khiến cậu ra nông nỗi này. Cậu không sao chứ, Linton? Đừng bắt tớ phải ra về với ý nghĩ rằng chính tớ đã làm cậu bị thương. Trả lời đi! Nói với tớ một lời thôi."
"Tớ chẳng còn sức mà nói chuyện với cậu," cậu ta thều thào. "Cậu làm tớ đau đến mức đêm nay tớ sẽ phải thức trắng vì ho nghẹt thở. Cứ thử trải qua cơn ho như thế đi rồi cậu sẽ biết nó đáng sợ nhường nào! Nhưng cậu sẽ lại chăn ấm nệm êm say giấc nồng, bỏ mặc tớ quằn quại trong đau đớn cô độc. Tớ thắc mắc không biết cậu sẽ thích thú ra sao nếu phải tự mình nếm trải những đêm kinh hoàng như thế!" Nói đoạn, cậu ta bắt đầu khóc rống lên vì quá đỗi tủi thân.
"Vì cậu vốn đã quen chịu đựng những đêm kinh hoàng rồi," tôi chen ngang, "nên cô đây chẳng phải là nguyên nhân phá hỏng sự thoải mái của cậu. Có hay không có cô ấy thì cậu vẫn thế thôi. Nhưng dù sao thì cô ấy cũng sẽ không nán lại đây làm phiền cậu nữa; và có khi chúng tôi rời đi, cậu lại được yên thân hơn."
"Tớ phải về sao?" Catherine rầu rĩ hỏi, nghiêng người ghé sát vào cậu ta. "Cậu có muốn tớ đi không, Linton?"
"Cậu đâu thể vớt vát lại những gì cậu đã gây ra," cậu ta dỗi hờn vặn vẹo, thu mình lại hòng tránh xa cô bé, "trừ phi cậu cứ chọc tức khiến tớ phát sốt lên mới thỏa dạ."
"Vậy... tớ phải đi thật sao?" cô bé gặng hỏi lần nữa.
"Ít nhất thì cũng để tớ yên," cậu ta gắt lên; "tớ không thể chịu nổi tiếng cậu nữa rồi."
Cô bé vẫn dùng dằng nán lại thêm một chốc, mặc cho tôi đã mỏi miệng khuyên can cô ra về. Nhưng vì cậu ta tuyệt nhiên không thèm ngẩng lên, cũng chẳng buồn hé môi lấy nửa lời, cuối cùng cô bé đành lủi thủi bước ra phía cửa, còn tôi nối gót theo sau. Nào ngờ, một tiếng hét thất thanh chợt giật ngược chúng tôi lại. Linton đã trượt khỏi ghế lăn nhào xuống bệ lò sưởi, quằn quại vặn mình với bản tính ương ngạnh của một đứa trẻ ranh quen thói nuông chiều sinh hư, quyết diễn cho tròn vai một kẻ khốn khổ và phiền nhiễu hết chỗ nói. Nhìn thấu bản tính cậu ta qua những trò lố ấy, tôi thừa hiểu việc cố dỗ dành cậu ta lúc này quả là một hành động xuẩn ngốc. Nhưng người bạn đồng hành bé nhỏ của tôi thì không nghĩ vậy: cô bé hoảng hốt lao đến, quỳ sụp xuống bên cạnh, hết khóc lóc ỉ ôi lại chuyển sang dỗ dành, van nài hết lời, cho đến tận khi cậu ta nín bặt vì đứt hơi, chứ tuyệt nhiên chẳng phải vì cắn rứt lương tâm trước nỗi đau khổ của cô bé.
"Tôi sẽ bế cậu ấy lên chiếc ghế bành," tôi tuyên bố, "rồi cậu ấy muốn lăn lộn thế nào tùy thích. Chẳng ai có thời gian mà chầu chực ở đây canh chừng cậu ấy mãi được. Tôi hy vọng đến lúc này cô đã hiểu, cô Cathy, rằng cô đến đây chẳng mang lại ích lợi gì cho cậu ấy, và cái thân thể ốm yếu kia cũng chẳng phải vì quá quyến luyến với cô mà sinh bệnh. Nào, xong rồi, cậu ấy nằm yên đó rồi! Đi thôi. Thấy chẳng còn ai ở bên bận tâm đến mấy trò vô bổ này nữa, rồi cậu ấy cũng sẽ tự biết đường nằm im cho xem."
Cô bé đệm một chiếc gối dưới đầu cậu ta, rồi mang lại chút nước. Cậu ta đẩy ra, trăn trở trên chiếc gối như thể nó là một hòn đá hay một khúc gỗ. Cô bé lại vuốt lại gối sao cho êm ái hơn.
"Tớ không nằm được cái này," cậu ta kêu ca, "nó thấp quá."
Catherine bèn kê thêm một chiếc gối khác lên trên.
"Thế này thì lại quá cao," kẻ ưa hành hạ người khác kia lại làu bàu.
"Vậy tớ phải xếp thế nào đây?" cô bé hỏi trong cơn tuyệt vọng.
Nhân lúc cô bé đang quỳ một gối bên ghế, cậu ta liền vòng tay níu chặt lấy cô, lợi dụng luôn bờ vai nhỏ bé ấy làm điểm tựa cho mình.
"Không, không được đâu," tôi cương quyết gạt đi. "Cậu phải học cách hài lòng với chiếc gối đó thôi, cậu Heathcliff. Cô đây đã lãng phí quá nhiều thời gian cho cậu rồi, chúng tôi không thể nán lại đây thêm năm phút nào nữa."
"Được, được chứ, chúng ta có thể!" Cathy đáp lại. "Cậu ấy đã ngoan ngoãn và kiên nhẫn hơn rồi. Cậu ấy đang dần hiểu ra rằng đêm nay tớ sẽ còn khổ tâm hơn cậu ấy gấp bội, nếu tớ tin chuyến thăm của mình lại làm cậu ấy bệnh nặng hơn: và rồi tớ sẽ chẳng bao giờ dám đến nữa. Hãy nói thật đi, Linton; vì tớ sẽ không được phép lui tới, nếu sự hiện diện của tớ lại khiến cậu mệt mỏi."
"Cậu phải đến, để chữa cho tớ," cậu đáp. "Cậu phải đến, bởi chính cậu đã gây ra cho tớ chuyện này: cậu thừa biết cậu đã làm tớ khổ sở nhường nào! Lúc cậu vừa bước vào, tớ đâu có ốm yếu đến thế này-đúng không?"
"Nhưng chính cậu tự chuốc lấy cơn ốm vì khóc lóc và hờn dỗi đấy chứ.-Đâu thể đổ hết mọi tội vạ lên đầu tớ," cô em họ cãi lại. "Dù sao thì, từ giờ chúng ta sẽ làm bạn. Và cậu đang cần tớ: có thực lòng đôi lúc cậu mong mỏi được gặp tớ không?"
"Tớ đã nói là tớ muốn thế cơ mà," cậu bực dọc gắt. "Hãy ngồi xuống ghế và để tớ tựa đầu vào đầu gối cậu đi. Mẹ tớ vẫn thường dỗ dành tớ như vậy, cả một chiều êm đềm bên nhau. Cậu hãy ngồi thật yên và đừng cất tiếng: nhưng cậu có thể hát, nếu cậu biết hát; hoặc ngâm nga một khúc tình ca cổ3 thật dài và cuốn hút-một trong những bài cậu từng hứa sẽ dạy tớ; hoặc kể một câu chuyện. Dù sao thì tớ vẫn thích nghe hát hơn: bắt đầu đi nào."
Catherine bắt đầu hát bài ca dài nhất mà cô bé nhớ được. Điều đó dường như khiến cả hai vô cùng vui vẻ. Linton lại đòi nghe thêm một bài nữa, rồi lại một khúc ca nữa, phớt lờ hoàn toàn những lời can ngăn gay gắt của tôi; và chúng cứ mải mê đắm chìm như vậy cho đến tận khi đồng hồ điểm mười hai tiếng nhịp nhàng, và chúng tôi nghe thấy tiếng động của Hareton vang lên ngoài sân, đang lững thững quay về dùng bữa trưa.
"Và ngày mai, Catherine, cậu sẽ lại đến đây vào ngày mai chứ?" cậu chủ nhỏ nhà Heathcliff nài nỉ, tay níu chặt lấy nếp váy của cô bé giữa lúc cô nấn ná đứng lên.
"Không," tôi đáp lời ngay, "và ngày kia cũng không." Tuy nhiên, cô bé rành rành là đã trao cho cậu một lời hồi đáp khác hẳn, bởi nét mặt rầu rĩ của cậu bỗng chốc tươi tỉnh lên khi Cathy rướn mình cúi xuống và thầm thì nhè nhẹ vào tai cậu.
"Cô sẽ không đi vào ngày mai đâu, nhớ lấy đấy, cô kia!" tôi lên tiếng, ngay khi chúng tôi vừa bước ra khỏi nhà. "Cô không hão huyền mơ mộng đến chuyện đó chứ, phải không?"
Cô bé mỉm cười.
"Ồ, tôi sẽ canh chừng cẩn mật," tôi tiếp lời, "tôi sẽ sai người sửa lại cái khóa đó, và cô đừng hòng trốn ra ngoài bằng bất cứ lối nào khác."
"Cháu có thể trèo qua tường," cô bé vừa nói vừa cười vang. "The Grange có phải là nhà giam đâu, Ellen, và bác cũng chẳng phải là người cai ngục của cháu. Hơn nữa, cháu sắp mười bảy rồi: cháu đã là một thiếu nữ. Cháu đoan chắc Linton sẽ chóng bình phục nếu có cháu chăm sóc. Cháu lớn tuổi hơn cậu ấy, bác biết đấy, và cũng khôn ngoan hơn: bớt trẻ con hơn chứ, phải không? Rồi cậu ấy sẽ sớm ngoan ngoãn nghe theo những gì cháu khuyên nhủ, chỉ bằng vài lời dỗ dành êm ái. Cậu ấy đúng là một cục cưng bé bỏng xinh xắn mỗi khi chịu nghe lời. Cháu sẽ cưng chiều cậu ấy biết bao, nếu cậu ấy là của cháu. Chúng cháu sẽ chẳng bao giờ cãi cọ đâu, phải không bác, một khi cả hai đã thấu hiểu nhau? Bác không mến cậu ấy sao, Ellen?"
"Mến cậu ta ư!" tôi thốt lên. "Cái đứa tồi tệ nhất, èo uột nhất từng chật vật lê bước vào tuổi thiếu niên. May phước thay, đúng như ông Heathcliff đã liệu tính, cậu ta sẽ chẳng sống qua nổi tuổi hai mươi. Tôi thậm chí còn ngờ rằng cậu ta không kịp nhìn thấy mùa xuân tới. Và gia đình cậu ta cũng chẳng mất mát gì lớn lao nếu một mai cậu ta nhắm mắt lìa đời. Thật may cho chúng ta vì cha cậu ta đã đưa cậu ta đi: nếu được đối đãi tử tế hơn, cậu ta sẽ chỉ càng trở nên phiền nhiễu và ích kỷ. Tôi rất mừng vì cô không có cơ hội lấy cậu ta làm chồng, cô Catherine ạ."
Người bạn đồng hành của tôi chợt sầm mặt lại khi nghe bài diễn thuyết này. Việc nhắc đến cái chết của Linton một cách bàng quan, thiếu tôn trọng như thế đã giáng một đòn mạnh vào cảm xúc của cô.
"Cậu ấy trẻ hơn cháu," cô bé trầm ngâm hồi lâu rồi mới đáp lời, "và cậu ấy đáng lẽ phải sống thọ nhất: cậu ấy sẽ-cậu ấy phải sống lâu bằng cháu. Bây giờ cậu ấy vẫn khỏe mạnh như dạo mới đặt chân đến phương Bắc; cháu dám chắc về điều đó. Cậu ấy chỉ bị một cơn cảm lạnh hành hạ thôi, giống hệt bố. Bác bảo bố rồi sẽ khỏe lại, cớ sao cậu ấy lại không thể?"
"Được rồi, được rồi," tôi gắt lên, "xét cho cùng, chúng ta chẳng việc gì phải bận tâm; bởi vì nghe đây, cô kia,-và nhớ cho kỹ, tôi nói là làm,-nếu cô còn toan tính đến Đồi Gió Hú một lần nào nữa, dù có hay không có tôi, tôi sẽ bẩm báo ngay với ông Linton. Và, trừ phi ông ấy ưng thuận, sự thân mật với anh họ của cô tuyệt đối không được phép tiếp diễn."
"Bọn cháu đã làm hòa rồi cơ mà," Cathy hờn dỗi lầm bầm.
"Vậy thì không được phép tiếp tục nữa," tôi quả quyết.
"Rồi chúng ta sẽ xem," cô bé quăng lại một câu, rồi thúc ngựa phóng nước đại, bỏ mặc tôi nhọc nhằn bám theo sau.
Cả hai chúng tôi đều về đến nhà trước giờ ăn tối. Ông chủ cứ ngỡ hai bác cháu chỉ tản bộ quanh quẩn trong công viên, nên chẳng mảy may gặng hỏi nửa lời về sự vắng mặt ấy. Vừa bước chân vào cửa, tôi liền vội vã thay ngay đôi giày và đôi tất đã ướt sũng. Thế nhưng, việc ngồi nán lại quá lâu giữa cái lạnh lẽo ở Đồi Gió Hú đã gieo xuống một tai họa. Ngay sáng hôm sau, tôi đổ bệnh nằm liệt giường, và suốt ba tuần ròng rã, tôi hoàn toàn mất đi sức lực để cáng đáng công việc của mình: một cơn bạo bệnh mà trước đây tôi chưa từng nếm trải, và tạ ơn Chúa, từ đó về sau tôi cũng không bao giờ vướng phải nữa.
Cô chủ nhỏ của tôi trông như một thiên thần khi đến chăm sóc, xoa dịu nỗi cô đơn của tôi trong những ngày bị giam giữ ở đây. Phải nằm một chỗ quả là cực hình đối với một cơ thể vốn quen không ngơi chân ngơi tay, nhưng ngẫm lại, hiếm ai có ít có lý do để than vãn hơn tôi lúc bấy giờ. Hễ vừa bước ra khỏi phòng ông Linton, cô bé lại tức tốc có mặt bên giường bệnh của tôi. Một ngày của cô bé giờ đây được chia đều cho cả hai chúng tôi; chẳng một thú tiêu khiển nào có thể lấy đi của cô dẫu chỉ một phút. Cô bé bỏ cả những bữa ăn, gác lại việc học hành và chẳng thiết tha gì chuyện vui chơi nữa; cô trở thành một người y tá dịu dàng nhất để chăm sóc người bệnh. Trái tim cô hẳn phải nồng ấm biết bao, khi tình yêu sâu nặng dành cho cha không hề làm vơi bớt lòng trìu mến cô dành cho tôi. Tôi bảo rằng một ngày của cô bé được chia đôi cho hai chúng tôi, nhưng ông chủ thường lui về nghỉ ngơi từ rất sớm, còn tôi thì hiếm khi cần đến sự hầu hạ sau sáu giờ tối, bởi vậy, những buổi đêm vắng lặng chính là khoảng thời gian riêng tư thuộc về cô. Tội nghiệp con bé! Tôi chưa từng một lần bận tâm xem cô bé đã làm gì sau giờ thưởng trà4. Và mặc dù lắm lúc, khi cô bé khẽ ghé mắt vào phòng để chúc tôi ngủ ngon, tôi vẫn thường nhận ra một sắc hồng rạng rỡ vương trên đôi gò má và một chút ửng đỏ lấp ló nơi những ngón tay thon thả của cô; thay vì mường tượng ra đó là dấu vết để lại sau một chuyến phi ngựa giữa gió rét cắt da qua những cánh đồng hoang vu, tôi lại ngây thơ đoan chắc rằng đấy là do hơi ấm tỏa ra từ ngọn lửa bập bùng trong thư viện.
-
Bánh yến mạch (oatcake) là một loại bánh dẹt truyền thống làm từ yến mạch, rất phổ biến ở miền Bắc nước Anh (như vùng Yorkshire trong tiểu thuyết) vào thế kỷ 19, thường được dùng thay cho bánh mì. ↩
-
Săn bắn trên các cánh đồng hoang (như săn chim gô hay gà rừng) là một hoạt động thể thao và giải trí phổ biến của giới địa chủ và quý tộc Anh thế kỷ 19, thường diễn ra vào mùa thu. ↩
-
Khúc tình ca cổ (ballad) là hình thức thơ ca dân gian kể chuyện được phổ nhạc hoặc truyền miệng, rất thịnh hành ở các vùng nông thôn nước Anh xưa để giải trí trong những đêm dài. ↩
-
Chỉ 'tea-time' trong văn hóa Anh, một bữa ăn nhẹ vào buổi chiều muộn hoặc chập tối, thường bao gồm trà, bánh ngọt hoặc các đồ ăn nhẹ khác. ↩
CHAPTER XXIII
The rainy night had ushered in a misty morning-half frost, half drizzle-and temporary brooks crossed our path-gurgling from the uplands. My feet were thoroughly wetted; I was cross and low; exactly the humour suited for making the most of these disagreeable things. We entered the farm-house by the kitchen way, to ascertain whether Mr. Heathcliff were really absent: because I put slight faith in his own affirmation.
Joseph seemed sitting in a sort of elysium alone, beside a roaring fire; a quart of ale on the table near him, bristling with large pieces of toasted oat-cake; and his black, short pipe in his mouth. Catherine ran to the hearth to warm herself. I asked if the master was in? My question remained so long unanswered, that I thought the old man had grown deaf, and repeated it louder.
“Na-ay!” he snarled, or rather screamed through his nose. “Na-ay! yah muh goa back whear yah coom frough.”
“Joseph!” cried a peevish voice, simultaneously with me, from the inner room. “How often am I to call you? There are only a few red ashes now. Joseph! come this moment.”
Vigorous puffs, and a resolute stare into the grate, declared he had no ear for this appeal. The housekeeper and Hareton were invisible; one gone on an errand, and the other at his work, probably. We knew Linton’s tones, and entered.
“Oh, I hope you’ll die in a garret, starved to death!” said the boy, mistaking our approach for that of his negligent attendant.
He stopped on observing his error: his cousin flew to him.
“Is that you, Miss Linton?” he said, raising his head from the arm of the great chair, in which he reclined. “No-don’t kiss me: it takes my breath. Dear me! Papa said you would call,” continued he, after recovering a little from Catherine’s embrace; while she stood by looking very contrite. “Will you shut the door, if you please? you left it open; and those-those detestable creatures won’t bring coals to the fire. It’s so cold!”
I stirred up the cinders, and fetched a scuttleful myself. The invalid complained of being covered with ashes; but he had a tiresome cough, and looked feverish and ill, so I did not rebuke his temper.
“Well, Linton,” murmured Catherine, when his corrugated brow relaxed, “are you glad to see me? Can I do you any good?”
“Why didn’t you come before?” he asked. “You should have come, instead of writing. It tired me dreadfully writing those long letters. I’d far rather have talked to you. Now, I can neither bear to talk, nor anything else. I wonder where Zillah is! Will you” (looking at me) “step into the kitchen and see?”
I had received no thanks for my other service; and being unwilling to run to and fro at his behest, I replied-
“Nobody is out there but Joseph.”
“I want to drink,” he exclaimed fretfully, turning away. “Zillah is constantly gadding off to Gimmerton since papa went: it’s miserable! And I’m obliged to come down here-they resolved never to hear me upstairs.”
“Is your father attentive to you, Master Heathcliff?” I asked, perceiving Catherine to be checked in her friendly advances.
“Attentive? He makes them a little more attentive at least,” he cried. “The wretches! Do you know, Miss Linton, that brute Hareton laughs at me! I hate him! indeed, I hate them all: they are odious beings.”
Cathy began searching for some water; she lighted on a pitcher in the dresser, filled a tumbler, and brought it. He bid her add a spoonful of wine from a bottle on the table; and having swallowed a small portion, appeared more tranquil, and said she was very kind.
“And are you glad to see me?” asked she, reiterating her former question, and pleased to detect the faint dawn of a smile.
“Yes, I am. It’s something new to hear a voice like yours!” he replied. “But I have been vexed, because you wouldn’t come. And papa swore it was owing to me: he called me a pitiful, shuffling, worthless thing; and said you despised me; and if he had been in my place, he would be more the master of the Grange than your father by this time. But you don’t despise me, do you, Miss-?”
“I wish you would say Catherine, or Cathy,” interrupted my young lady. “Despise you? No! Next to papa and Ellen, I love you better than anybody living. I don’t love Mr. Heathcliff, though; and I dare not come when he returns: will he stay away many days?”
“Not many,” answered Linton; “but he goes on to the moors frequently, since the shooting season commenced; and you might spend an hour or two with me in his absence. Do say you will. I think I should not be peevish with you: you’d not provoke me, and you’d always be ready to help me, wouldn’t you?”
“Yes,” said Catherine, stroking his long soft hair, “if I could only get papa’s consent, I’d spend half my time with you. Pretty Linton! I wish you were my brother.”
“And then you would like me as well as your father?” observed he, more cheerfully. “But papa says you would love me better than him and all the world, if you were my wife; so I’d rather you were that.”
“No, I should never love anybody better than papa,” she returned gravely. “And people hate their wives, sometimes; but not their sisters and brothers: and if you were the latter, you would live with us, and papa would be as fond of you as he is of me.”
Linton denied that people ever hated their wives; but Cathy affirmed they did, and, in her wisdom, instanced his own father’s aversion to her aunt. I endeavoured to stop her thoughtless tongue. I couldn’t succeed till everything she knew was out. Master Heathcliff, much irritated, asserted her relation was false.
“Papa told me; and papa does not tell falsehoods,” she answered pertly.
“My papa scorns yours!” cried Linton. “He calls him a sneaking fool.”
“Yours is a wicked man,” retorted Catherine; “and you are very naughty to dare to repeat what he says. He must be wicked to have made Aunt Isabella leave him as she did.”
“She didn’t leave him,” said the boy; “you sha’n’t contradict me.”
“She did,” cried my young lady.
“Well, I’ll tell you something!” said Linton. “Your mother hated your father: now then.”
“Oh!” exclaimed Catherine, too enraged to continue.
“And she loved mine,” added he.
“You little liar! I hate you now!” she panted, and her face grew red with passion.
“She did! she did!” sang Linton, sinking into the recess of his chair, and leaning back his head to enjoy the agitation of the other disputant, who stood behind.
“Hush, Master Heathcliff!” I said; “that’s your father’s tale, too, I suppose.”
“It isn’t: you hold your tongue!” he answered. “She did, she did, Catherine! she did, she did!”
Cathy, beside herself, gave the chair a violent push, and caused him to fall against one arm. He was immediately seized by a suffocating cough that soon ended his triumph. It lasted so long that it frightened even me. As to his cousin, she wept with all her might, aghast at the mischief she had done: though she said nothing. I held him till the fit exhausted itself. Then he thrust me away, and leant his head down silently. Catherine quelled her lamentations also, took a seat opposite, and looked solemnly into the fire.
“How do you feel now, Master Heathcliff?” I inquired, after waiting ten minutes.
“I wish she felt as I do,” he replied: “spiteful, cruel thing! Hareton never touches me: he never struck me in his life. And I was better to-day: and there-” his voice died in a whimper.
“I didn’t strike you!” muttered Cathy, chewing her lip to prevent another burst of emotion.
He sighed and moaned like one under great suffering, and kept it up for a quarter of an hour; on purpose to distress his cousin apparently, for whenever he caught a stifled sob from her he put renewed pain and pathos into the inflexions of his voice.
“I’m sorry I hurt you, Linton,” she said at length, racked beyond endurance. “But I couldn’t have been hurt by that little push, and I had no idea that you could, either: you’re not much, are you, Linton? Don’t let me go home thinking I’ve done you harm. Answer! speak to me.”
“I can’t speak to you,” he murmured; “you’ve hurt me so that I shall lie awake all night choking with this cough. If you had it you’d know what it was; but you’ll be comfortably asleep while I’m in agony, and nobody near me. I wonder how you would like to pass those fearful nights!” And he began to wail aloud, for very pity of himself.
“Since you are in the habit of passing dreadful nights,” I said, “it won’t be Miss who spoils your ease: you’d be the same had she never come. However, she shall not disturb you again; and perhaps you’ll get quieter when we leave you.”
“Must I go?” asked Catherine dolefully, bending over him. “Do you want me to go, Linton?”
“You can’t alter what you’ve done,” he replied pettishly, shrinking from her, “unless you alter it for the worse by teasing me into a fever.”
“Well, then, I must go?” she repeated.
“Let me alone, at least,” said he; “I can’t bear your talking.”
She lingered, and resisted my persuasions to departure a tiresome while; but as he neither looked up nor spoke, she finally made a movement to the door, and I followed. We were recalled by a scream. Linton had slid from his seat on to the hearthstone, and lay writhing in the mere perverseness of an indulged plague of a child, determined to be as grievous and harassing as it can. I thoroughly gauged his disposition from his behaviour, and saw at once it would be folly to attempt humouring him. Not so my companion: she ran back in terror, knelt down, and cried, and soothed, and entreated, till he grew quiet from lack of breath: by no means from compunction at distressing her.
“I shall lift him on to the settle,” I said, “and he may roll about as he pleases: we can’t stop to watch him. I hope you are satisfied, Miss Cathy, that you are not the person to benefit him; and that his condition of health is not occasioned by attachment to you. Now, then, there he is! Come away: as soon as he knows there is nobody by to care for his nonsense, he’ll be glad to lie still.”
She placed a cushion under his head, and offered him some water; he rejected the latter, and tossed uneasily on the former, as if it were a stone or a block of wood. She tried to put it more comfortably.
“I can’t do with that,” he said; “it’s not high enough.”
Catherine brought another to lay above it.
“That’s too high,” murmured the provoking thing.
“How must I arrange it, then?” she asked despairingly.
He twined himself up to her, as she half knelt by the settle, and converted her shoulder into a support.
“No, that won’t do,” I said. “You’ll be content with the cushion, Master Heathcliff. Miss has wasted too much time on you already: we cannot remain five minutes longer.”
“Yes, yes, we can!” replied Cathy. “He’s good and patient now. He’s beginning to think I shall have far greater misery than he will to-night, if I believe he is the worse for my visit: and then I dare not come again. Tell the truth about it, Linton; for I mustn’t come, if I have hurt you.”
“You must come, to cure me,” he answered. “You ought to come, because you have hurt me: you know you have extremely! I was not as ill when you entered as I am at present-was I?”
“But you’ve made yourself ill by crying and being in a passion.-I didn’t do it all,” said his cousin. “However, we’ll be friends now. And you want me: you would wish to see me sometimes, really?”
“I told you I did,” he replied impatiently. “Sit on the settle and let me lean on your knee. That’s as mamma used to do, whole afternoons together. Sit quite still and don’t talk: but you may sing a song, if you can sing; or you may say a nice long interesting ballad-one of those you promised to teach me; or a story. I’d rather have a ballad, though: begin.”
Catherine repeated the longest she could remember. The employment pleased both mightily. Linton would have another, and after that another, notwithstanding my strenuous objections; and so they went on until the clock struck twelve, and we heard Hareton in the court, returning for his dinner.
“And to-morrow, Catherine, will you be here to-morrow?” asked young Heathcliff, holding her frock as she rose reluctantly.
“No,” I answered, “nor next day neither.” She, however, gave a different response evidently, for his forehead cleared as she stooped and whispered in his ear.
“You won’t go to-morrow, recollect, Miss!” I commenced, when we were out of the house. “You are not dreaming of it, are you?”
She smiled.
“Oh, I’ll take good care,” I continued: “I’ll have that lock mended, and you can escape by no way else.”
“I can get over the wall,” she said laughing. “The Grange is not a prison, Ellen, and you are not my gaoler. And besides, I’m almost seventeen: I’m a woman. And I’m certain Linton would recover quickly if he had me to look after him. I’m older than he is, you know, and wiser: less childish, am I not? And he’ll soon do as I direct him, with some slight coaxing. He’s a pretty little darling when he’s good. I’d make such a pet of him, if he were mine. We should never quarrel, should we, after we were used to each other? Don’t you like him, Ellen?”
“Like him!” I exclaimed. “The worst-tempered bit of a sickly slip that ever struggled into its teens. Happily, as Mr. Heathcliff conjectured, he’ll not win twenty. I doubt whether he’ll see spring, indeed. And small loss to his family whenever he drops off. And lucky it is for us that his father took him: the kinder he was treated, the more tedious and selfish he’d be. I’m glad you have no chance of having him for a husband, Miss Catherine.”
My companion waxed serious at hearing this speech. To speak of his death so regardlessly wounded her feelings.
“He’s younger than I,” she answered, after a protracted pause of meditation, “and he ought to live the longest: he will-he must live as long as I do. He’s as strong now as when he first came into the north; I’m positive of that. It’s only a cold that ails him, the same as papa has. You say papa will get better, and why shouldn’t he?”
“Well, well,” I cried, “after all, we needn’t trouble ourselves; for listen, Miss,-and mind, I’ll keep my word,-if you attempt going to Wuthering Heights again, with or without me, I shall inform Mr. Linton, and, unless he allow it, the intimacy with your cousin must not be revived.”
“It has been revived,” muttered Cathy, sulkily.
“Must not be continued, then,” I said.
“We’ll see,” was her reply, and she set off at a gallop, leaving me to toil in the rear.
We both reached home before our dinner-time; my master supposed we had been wandering through the park, and therefore he demanded no explanation of our absence. As soon as I entered I hastened to change my soaked shoes and stockings; but sitting such a while at the Heights had done the mischief. On the succeeding morning I was laid up, and during three weeks I remained incapacitated for attending to my duties: a calamity never experienced prior to that period, and never, I am thankful to say, since.
My little mistress behaved like an angel in coming to wait on me, and cheer my solitude; the confinement brought me exceedingly low. It is wearisome, to a stirring active body: but few have slighter reasons for complaint than I had. The moment Catherine left Mr. Linton’s room she appeared at my bedside. Her day was divided between us; no amusement usurped a minute: she neglected her meals, her studies, and her play; and she was the fondest nurse that ever watched. She must have had a warm heart, when she loved her father so, to give so much to me. I said her days were divided between us; but the master retired early, and I generally needed nothing after six o’clock, thus the evening was her own. Poor thing! I never considered what she did with herself after tea. And though frequently, when she looked in to bid me good-night, I remarked a fresh colour in her cheeks and a pinkness over her slender fingers, instead of fancying the hue borrowed from a cold ride across the moors, I laid it to the charge of a hot fire in the library.