CHƯƠNG XXV

"Thưa ngài, những chuyện này mới xảy ra vào mùa đông năm ngoái," bà Dean cất lời; "cách đây mới chừng hơn một năm thôi. Mùa đông năm ngoái, tôi nào đâu có ngờ rằng, chỉ mười hai tháng sau, tôi lại đang ngồi đây kể lể những biến cố ấy làm vui cho một vị khách lạ! Dù sao thì, ai mà lường được ngài sẽ còn là người xa lạ ở vùng này bao lâu nữa? Ngài còn quá trẻ để cứ mãi bằng lòng với cuộc sống đơn độc; và chẳng hiểu sao, tôi cứ đinh ninh một điều rằng, hễ ai được ngắm nhìn Catherine Linton thì cũng sẽ xiêu lòng trước cô bé mà thôi. Kìa, ngài đang mỉm cười; nhưng cớ sao ngài lại tỏ ra sôi nổi và đầy hứng thú đến thế mỗi khi tôi nhắc đến cô bé? Và cớ sao ngài lại sai tôi đem treo bức chân dung của cô bé ngay phía trên bệ lò sưởi? Và tại sao-?"

"Khoan đã nào!" tôi vội cất tiếng can. "Rất có thể tôi sẽ đem lòng yêu cô ấy thật đấy; nhưng liệu cô ấy có đáp lại tình cảm của tôi chăng? Tôi quá đỗi e ngại điều đó, nên chẳng dám liều lĩnh đánh đổi sự bình yên trong tâm hồn để mà buông mình vào cám dỗ: vả lại, nơi này vốn đâu phải là chốn dừng chân của tôi. Tôi thuộc về cái thế giới ồn ào và bận rộn ngoài kia, và rồi tôi cũng phải quay về với vòng tay của nó. Bà cứ kể tiếp câu chuyện đi. Liệu Catherine có ngoan ngoãn vâng theo những lời răn dạy của cha cô bé hay không?"

"Cô bé rất mực vâng lời," bà quản gia kể tiếp. "Tình yêu thương dành cho cha vẫn là tình cảm lớn nhất trong lòng cô bé. Về phần ông chủ, ông không hề trách mắng khi trò chuyện cùng con gái. Giọng ông chứa đựng sự dịu dàng sâu thẳm của một người cha biết mình sắp sửa để lại kho báu vô giá giữa muôn vàn hiểm nguy và kẻ thù. Khi ấy, những lời khuyên răn của ông sẽ là chỗ dựa duy nhất để dẫn dắt cô bé. Vài ngày sau, ông chủ bảo tôi: 'Tôi thầm ước gì cháu trai tôi chịu viết thư, Ellen à, hoặc ghé thăm một chuyến. Chị hãy nói cho tôi nghe một cách chân thành nhé, chị nghĩ gì về thằng bé? Liệu nó có đổi thay theo hướng tốt lên không, hay khi khôn lớn nó có chút triển vọng nào không?'

"'Cậu ấy rất ốm yếu, thưa ông chủ,' tôi đáp lời. 'E rằng cậu ấy khó lòng sống đến lúc trưởng thành. Nhưng có một điều tôi dám khẳng định chắc chắn: cậu ấy không hề giống cha mình chút nào. Nếu cô Catherine không may lấy phải cậu ấy, thì cậu ấy cũng chẳng thể nào vượt khỏi tầm kiểm soát của cô. Trừ phi cô cực kỳ khờ dại mà buông lỏng, nuông chiều cậu ấy. Dù sao đi nữa, thưa ông chủ, ông vẫn còn khối thời gian để làm quen với cậu ấy, để xem xét liệu cậu ấy có xứng đôi với cô hay không. Phải hơn bốn năm nữa thì cậu ấy mới đến tuổi trưởng thành cơ mà.'

Edgar buông tiếng thở dài. Ông bước tới bên cửa sổ, dõi mắt nhìn về hướng nhà thờ Gimmerton. Đó là một buổi chiều đầy sương mù, nhưng mặt trời tháng Hai vẫn hắt xuống những tia nắng mờ ảo. Nhờ thế, chúng tôi vừa đủ nhìn rõ hai cây thông vươn lên trong khoảng sân, cùng những bia mộ nằm rải rác xung quanh.

"Tôi đã thường xuyên cầu nguyện," ông khẽ cất lời, nửa như độc thoại với chính mình, "mong cho cái ngày ấy mau chóng tới. Thế mà giờ đây, tôi lại bắt đầu lùi bước và đâm ra sợ hãi nó. Tôi từng nghĩ rằng, ngay cả ký ức về khoảnh khắc tôi bước xuống thung lũng kia khi làm chú rể cũng chẳng thể ngọt ngào bằng niềm mong mỏi: rằng chỉ chẳng bao lâu nữa, trong vài tháng, hay thậm chí vài tuần thôi, tôi sẽ được khiêng lên đồi, và đặt nằm xuống vùng trũng cô quạnh ấy! Ellen à, tôi đã từng rất hạnh phúc bên con bé Cathy bé bỏng của mình. Trải qua bao đêm đông dài và những ngày hè rạng rỡ, con bé luôn là niềm hy vọng sống động kề cận bên tôi. Nhưng, tôi cũng từng hạnh phúc không kém khi thẩn thơ một mình giữa những phiến đá kia, dưới bóng ngôi nhà thờ cũ. Nằm dài qua những buổi tối tháng Sáu yên ả trên nấm mồ xanh cỏ của mẹ con bé, tôi đã ao ước-tôi đã mong mỏi đợi chờ cái thời khắc mình được nằm sâu dưới nấm mồ ấy. Tôi có thể làm gì cho Cathy bây giờ? Tôi phải đành lòng rời xa con bé như thế nào đây? Tôi sẽ chẳng mảy may bận tâm chuyện Linton là con trai của Heathcliff; tôi cũng chẳng màng việc thằng bé sẽ cướp con bé khỏi tay tôi, miễn là thằng bé có thể an ủi con bé khi tôi mất. Tôi sẽ chẳng hề bận tâm dù cho Heathcliff có đạt được mục đích, dù cho hắn có vui vẻ cướp đi niềm hạnh phúc cuối cùng của đời tôi! Nhưng rủi như Linton lại là kẻ không xứng đáng-rủi như thằng bé chỉ là một công cụ yếu ớt trong tay cha nó-tôi không thể nhẫn tâm giao phó con bé cho nó được! Và, dù có khó khăn đến mức phải đập tan sự hồn nhiên của con bé, tôi vẫn kiên quyết thà làm con bé buồn bã khi tôi còn sống, còn hơn để con bé lại bơ vơ khi tôi qua đời. Con gái yêu ơi! Cha thà giao phó con cho Chúa, thà đích thân đặt con xuống lòng đất trước cha còn hơn."

"Xin cứ giao phó cô bé cho Chúa, thưa ông chủ," tôi đáp lời. "Và nếu như chúng tôi buộc phải mất ông-cầu Chúa đừng để chuyện đó xảy ra-thì dưới sự quan phòng của Ngài, tôi sẵn lòng đứng ra làm bạn, làm người khuyên nhủ cô bé cho đến giây phút cuối cùng. Cô Catherine là một cô gái ngoan hiền: tôi không hề lo lắng cô bé sẽ cố tình làm điều sai trái. Và những người luôn làm trọn bổn phận của mình, rồi cuối cùng sẽ luôn được đền đáp xứng đáng."

Mùa xuân đã về; thế nhưng ông chủ tôi vẫn chẳng hồi phục được chút sức lực nào, mặc dù ông đã bắt đầu tản bộ trở lại quanh khuôn viên cùng con gái. Trong tâm trí ngây thơ của cô bé, nội việc đó thôi cũng đủ mang lại niềm hy vọng về sự bình phục; hơn nữa, đôi gò má ông thường xuyên ửng đỏ, đôi mắt lại sáng rõ, càng khiến cô bé đinh ninh rằng cha mình đang dần khỏe lại. Vào ngày sinh nhật lần thứ mười bảy của cô bé, ông đã không đến thăm nghĩa trang: hôm ấy trời đổ mưa rả rích, và tôi liền cất lời-

"Chắc hẳn tối nay ông chủ sẽ không ra ngoài chứ ạ?"

Ông đáp,-"Không, năm nay tôi sẽ dời việc đó lại muộn hơn một chút."

Ông lại viết thư cho Linton, giãi bày mong muốn tha thiết được gặp cháu mình; và, giá như ngoại hình đứa trẻ ấy trông tươm tất hơn một chút, tôi tin chắc cha nó đã cho phép nó tới. Trái lại, theo lời căn dặn của cha, thằng bé đã viết thư hồi âm, ngầm ám chỉ rằng ông Heathcliff kiên quyết phản đối việc nó đến Grange; dẫu vậy, những lời hỏi han ân cần của người cậu đã mang đến cho nó niềm vui lớn lao. Nó còn nuôi hy vọng thi thoảng sẽ được gặp cậu trong những buổi tản bộ, để tự mình nài xin cậu đừng bắt nó và em họ phải chịu cảnh xa cách thêm bất cứ ngày nào nữa.

Những dòng chữ ấy trong bức thư mang một vẻ đơn giản, và có lẽ đó mới thực sự là lời của chính thằng bé. Bởi lẽ, lúc bấy giờ, Heathcliff thừa hiểu rằng nó hoàn toàn đủ sức thốt lên những lời cầu xin rành rọt nhất cốt chỉ để được kề cận bên Catherine.

"Cháu không hề đòi hỏi," thằng bé viết, "rằng cô ấy phải đến tận nơi này; nhưng cớ sao cháu lại hoàn toàn chẳng được nhìn thấy cô ấy, chỉ vì cha cháu cấm cháu đến nhà cô ấy, còn cậu lại cấm cô ấy tới nhà cháu? Cậu ơi, thỉnh thoảng, xin cậu hãy cùng cô ấy cưỡi ngựa về hướng Heights; và cho phép chúng cháu được trao đổi đôi câu, ngay trước mặt cậu! Chúng cháu đâu có lỗi lầm gì để phải chịu đựng sự xa cách nhường này; và cậu cũng không hề tức giận với cháu: chính miệng cậu đã thừa nhận, cậu chẳng có lý do gì để căm ghét cháu. Cậu kính yêu! Ngày mai, mong cậu hãy gửi cho cháu một bức thư hồi âm thân thiện, và cho phép cháu được gặp cậu ở bất cứ nơi nào cậu muốn, chỉ trừ Thrushcross Grange. Cháu tin chắc rằng một cuộc gặp gỡ sẽ đủ để thuyết phục cậu rằng bản tính của cha cháu chẳng hề ăn sâu vào con người cháu: chính ông ấy đã khẳng định cháu giống cháu trai của cậu nhiều hơn là con trai của ông; và dù cháu có mang những khuyết điểm khiến mình chẳng xứng với Catherine, cô ấy cũng đã bao dung tha thứ, vậy nên vì cô ấy, xin cậu cũng hãy rộng lòng. Cậu hỏi thăm sức khỏe của cháu-nay đã khá hơn rồi ạ; nhưng chừng nào cháu còn bị lấy đi mọi hy vọng, bị bỏ rơi trong cảnh cô đơn trống vắng, hay buộc phải sống chung với những kẻ chưa bao giờ và sẽ chẳng bao giờ mến mình, làm sao cháu có thể vui vẻ và khỏe mạnh cho cam?"

Edgar, tuy trong lòng cảm thấy vô cùng đồng cảm với thằng bé, vẫn chẳng thể nào chiều theo lời thỉnh cầu của nó; bởi lẽ ông không thể đích thân đi cùng Catherine. Ông dặn dò rằng có lẽ vào mùa hè tới, lũ trẻ sẽ được gặp nhau: còn trong lúc đợi chờ, ông mong thằng bé tiếp tục duy trì những bức thư đều đặn, đồng thời cam kết sẽ gửi gắm những lời khuyên răn và niềm an ủi chân thành nhất qua thư; vì hơn ai hết, ông thấu hiểu hoàn cảnh khó khăn của nó trong mái nhà ấy. Linton ngoan ngoãn làm theo; và giá như thằng bé không bị kìm kẹp gắt gao, rất có thể nó đã tự tay hủy hoại mọi thứ khi trút đầy những lời phàn nàn và than vãn ỉ ôi vào những bức thư. Thế nhưng cha nó luôn theo dõi gắt gao; và, hiển nhiên, ông ta khăng khăng đòi kiểm tra từng dòng chữ mà ông chủ tôi gửi đến; vậy nên, thay vì trút ra những nỗi thống khổ và muộn phiền cá nhân vốn dĩ luôn đè nặng tâm trí, thằng bé đành lải nhải về sự tàn nhẫn khi bị ép buộc phải chia cắt với người bạn và cũng là người nó hằng yêu mến; rồi cẩn trọng buông lời ám chỉ rằng ông Linton phải sớm cho phép một cuộc gặp gỡ, bằng không nó e sợ rằng ông chỉ đang lừa dối nó bằng những lời hứa hão huyền.

Cathy quả là một đồng minh đắc lực bên trong mái nhà này; cuối cùng, hai đứa trẻ cũng thuyết phục được ông chủ tôi mủi lòng. Ông ưng thuận cho chúng cùng nhau cưỡi ngựa hay tản bộ chừng một lần mỗi tuần, dĩ nhiên là dưới sự giám sát khắt khe của tôi, và chỉ quanh quẩn nơi dải hoang thạch nam gần Grange nhất. Ấy là vì tháng Sáu đã đến mà sức khỏe ông chủ vẫn ngày một yếu đi. Dù năm nào ông cũng dành dụm một phần lợi tức để làm của hồi môn cho cô chủ nhỏ, ông vẫn mang một mong muốn tự nhiên: mong con gái có thể giữ lại-hoặc chí ít là sớm ngày trở về-cơ ngơi của dòng họ. Và ông đinh ninh rằng, cơ may duy nhất để cô bé đạt được điều ấy là kết đôi cùng người thừa kế hợp pháp của ông. Ông nào có hay đứa cháu trai kia cũng đang lụi tàn nhanh chẳng kém gì mình. Mà thực ra, tôi tin rằng chẳng một ai tỏ tường điều đó. Tuyệt nhiên không một vị y bác sĩ nào lai vãng đến Đồi Gió Hú, và cũng chẳng một ai trong chúng tôi từng tận mắt nhìn thấy cậu chủ Heathcliff để mà thưa báo về bệnh tình của cậu ta. Về phần mình, tôi đâm ra ảo tưởng rằng những linh cảm u ám trước kia của bản thân chỉ là lầm lẫn. Tôi tự nhủ thằng bé hẳn đang thực sự hồi sinh, bởi lẽ nó luôn miệng nhắc đến những buổi cưỡi ngựa, những chuyến tản bộ trên vùng hoang dã, lại còn tỏ ra vô cùng khao khát đạt được mục đích của mình. Tôi làm sao có thể mường tượng nổi một người cha lại đối xử với đứa con đang ốm yếu bằng sự độc đoán đến thế! Mãi sau này tôi mới thấu tỏ cái cách Heathcliff ép uổng thằng bé, cốt chỉ để nó ngụy tạo một vẻ ngoài háo hức hòng đánh lừa người khác. Và khi cái chết ngày một kề cận, đe dọa phá hỏng những mưu toan tính toán của ông ta, thì những thủ đoạn ép buộc ấy lại càng nhân lên gấp bội.