CHƯƠNG XXIX

Buổi tối sau tang lễ, tôi và cô chủ nhỏ ngồi lại trong thư viện. Đôi lúc, chúng tôi trầm ngâm buồn bã về nỗi mất mát vừa ập đến-mà một trong hai người đang ngụp lặn giữa tận cùng tuyệt vọng-rồi lại đánh bạo mường tượng về chặng đường mịt mờ phía trước.

Chúng tôi vừa mới thống nhất rằng viễn cảnh tốt lành nhất cho Catherine lúc này là được phép nán lại Grange, chí ít là khi Linton còn sống. Cậu ấy có thể dọn đến sống cùng cô, còn tôi sẽ tiếp tục cáng đáng chuyện bếp núc cửa nhà. Dẫu biết đó là một mong cầu quá đỗi xa xỉ, nhưng tôi vẫn phấp phỏng hy vọng. Cõi lòng tôi bắt đầu rộn lên trước ý nghĩ vẫn giữ được chốn nương thân, giữ được công việc, và hơn cả thảy, là được ở bên cô chủ nhỏ mến thương. Thế rồi, một gã gia nhân-người đã bị cho nghỉ việc nhưng chưa kịp dời gót-hớt hải lao vào báo rằng "tên ác quỷ Heathcliff" đang băng qua sân. Hắn bồn chồn hỏi liệu có nên đóng sầm ngay cánh cửa vào mặt ông ta không.

Dù cho chúng tôi có đủ điên rồ để đưa ra mệnh lệnh đó, thì cũng chẳng mảy may còn kịp nữa. Ông ta đâu màng tới dăm ba cái nghi thức gõ cửa hay xưng danh rườm rà. Ông ta giờ đã là chủ, và nghiễm nhiên tự cho mình cái đặc quyền đàng hoàng bước thẳng vào trong chẳng buồn buông nửa lời xin phép. Chính giọng nói hốt hoảng của gã gia nhân ban nãy đã vô tình dẫn lối cho ông ta đến thẳng thư viện. Heathcliff sải bước vào, khoát tay đuổi gã kia ra, rồi lẳng lặng khép cửa lại.

Nơi đây vẫn vẹn nguyên là căn phòng mà mười tám năm ròng trước kia ông ta từng bước vào với tư cách một vị khách. Vẫn vầng trăng ấy hắt qua bậu cửa sổ, và vẫn nguyên vẹn cảnh thu trải dài bên ngoài. Chúng tôi chưa thắp nến, nhưng mọi ngóc ngách trong phòng vẫn hiện lên rõ mồn một, kể cả những bức chân dung treo tường: khuôn mặt kiều diễm của phu nhân Linton, và vẻ tao nhã của chồng bà. Heathcliff tiến về phía lò sưởi. Dấu vết thời gian dường như chẳng hề làm suy suyển ngoại hình ông ta là bao. Vẫn y hệt người đàn ông năm ấy: khuôn mặt sạm đen nay có phần vàng vọt và trầm tĩnh hơn đôi chút, vóc dáng vạm vỡ chắc nịch thêm dăm ba cân, ngoài ra chẳng còn mảy may dị biệt nào. Vừa chạm mặt ông ta, Catherine lập tức bật phắt dậy, toan lao vút ra ngoài.

"Đứng lại!" ông ta quát, vươn tay tóm lấy cánh tay cô. "Không chạy trốn nữa! Mày định đi đâu? Ta đến để đón mày về nhà; và ta hy vọng mày sẽ trở thành một đứa con dâu biết điều, đừng có xúi giục con trai ta tiếp tục chống đối nữa. Ta đã không biết phải trừng phạt nó thế nào khi phát hiện ra trò phản nghịch của nó: nó mỏng mảnh như mạng nhện vậy, chỉ bóp nhẹ một cái là nát vụn; nhưng nhìn bộ dạng nó lúc này thì mày sẽ thấy nó đã nhận đủ phần đáng kiếp rồi! Tối hôm kia, ta lôi nó xuống lầu, đặt nó ngồi vào ghế, và sau đó không hề đụng đến một sợi tóc nào của nó. Ta đuổi Hareton ra ngoài, chỉ để lại hai ta trong phòng. Hai giờ sau, ta gọi Joseph khiêng nó lên gác; và kể từ khoảnh khắc ấy, sự hiện diện của ta đã tra tấn thần kinh nó hệt như một bóng ma; và ta tin rằng nó luôn mường tượng thấy ta ngay cả khi ta chẳng ở gần. Hareton kể nó thường giật mình thức giấc và gào thét hàng giờ liền giữa đêm khuya, khóc lóc gọi mày đến bảo vệ nó khỏi ta; và, cho dù mày có quyến luyến người bạn đời quý giá của mình hay không, mày cũng bắt buộc phải đến: từ giờ nó là gánh nặng của mày; ta giao phó toàn quyền định đoạt nó cho mày."

"Sao ông không để Catherine tiếp tục ở lại đây," tôi khẩn khoản van xin, "và đưa cậu Linton đến với cô ấy? Đằng nào ông cũng căm ghét cả hai đứa, ông sẽ chẳng thấy nhớ nhung gì đâu: chúng chỉ tổ làm nhức nhối trái tim quái gở của ông mỗi ngày mà thôi."

"Tôi đang tìm khách thuê trang trại Grange này," ông ta đáp; "và dĩ nhiên là tôi muốn các con tôi ở cạnh mình. Hơn nữa, con ranh đó phải trả nợ bằng sức lao động để đổi lấy miếng ăn. Tôi sẽ không dung túng nó trong sự xa hoa lười biếng sau khi Linton chầu trời đâu. Nhanh lên, chuẩn bị đồ đạc đi; và đừng ép ta phải dùng đến vũ lực với mày."

"Tôi sẽ đi," Catherine dõng dạc. "Linton là tất cả những gì tôi còn lại để yêu thương trên cõi đời này, và dẫu ông đã giở mọi thủ đoạn để khiến anh ấy trở nên đáng ghét trong mắt tôi, và ngược lại, ông không thể khiến chúng tôi căm ghét nhau được. Và tôi thách ông dám đụng đến một sợi tóc của anh ấy khi có tôi ở bên, và tôi cũng thách ông làm tôi sợ đấy!"

"Mày đúng là một nữ hiệp sĩ hay khoác lác," Heathcliff mỉa mai; "nhưng ta đâu có ưu ái mày đến mức cất công hãm hại nó: mày sẽ phải hứng chịu chuyện đó, chừng nào mạng sống của nó còn kéo dài. Không phải ta là kẻ khiến nó trở nên đáng ghét trong mắt mày-mà chính là cái tâm tính thánh thiện của nó. Nó đắng như bồ hòn vì bị mày chối bỏ và vì những hậu quả kéo theo: đừng mong chờ một chút biết ơn nào cho sự tận tụy cao cả này. Ta nghe nó hào hứng vẽ ra một viễn cảnh tươi đẹp với Zillah về những gì nó sẽ làm nếu nó mạnh mẽ như ta: ý muốn thì có đấy, và chính sự yếu ớt sẽ khiến những toan tính của nó thêm phần cay độc nhằm bù đắp cho sự thiếu hụt sức khoẻ."

"Tôi biết anh ấy mang một bản tính xấu xa," Catherine đáp trả: "anh ấy là con trai ông mà. Nhưng tôi mừng vì mình có một tâm hồn cao đẹp hơn, đủ bao dung để tha thứ cho điều đó; và tôi biết anh ấy yêu tôi, và vì lẽ đó, tôi yêu anh ấy. Ông Heathcliff, ông chẳng có ai trên đời này yêu thương mình cả; và, cho dù ông có đày đọa chúng tôi đến nhường nào, chúng tôi vẫn sẽ có sự trả thù ngọt ngào khi nghĩ rằng sự tàn độc của ông bắt nguồn từ sự khốn khổ tận cùng của ông. Ông rất khốn khổ, phải không? Cô độc, như một con ác quỷ, và đầy đố kỵ hệt như nó? Không ai yêu ông-không ai thèm nhỏ một giọt nước mắt thương xót khi ông chết! Tôi không đời nào muốn trở thành ông đâu!"

Catherine buông lời bằng một vẻ đắc thắng thê lương: dường như cô đã hạ quyết tâm buông mình vào bầu không khí u ám của gia đình tương lai, và tìm thấy niềm an ủi từ chính những nỗi thống khổ của kẻ thù.

"Mày sẽ sớm hối hận vì được làm chính mày thôi," cha chồng cô rít lên, "nếu mày còn chôn chân ở đó thêm một phút nào nữa. Đi ngay, đồ phù thủy, và dọn đồ đạc của mày đi!"

Cô lạnh lùng quay lưng bước đi trong sự khinh miệt. Thừa dịp cô vắng mặt, tôi nài nỉ xin thế chỗ Zillah tại Đồi Gió Hú, sẵn lòng nhường lại vị trí hiện tại của mình cho cô ấy; nhưng ông ta tuyệt nhiên cự tuyệt. Ông ta quát tôi im lặng; rồi, lần đầu tiên, đưa mắt lướt quanh căn phòng và ngắm nghía những bức họa. Chăm chú nhìn vào bức chân dung của bà Linton, ông ta thốt lên-"Tôi sẽ mang bức họa này về nhà. Chẳng phải vì tôi cần nó, mà là-" Ông ta bất chợt quay mặt về phía ngọn lửa, và tiếp lời, với một nét mặt mà, vì chẳng tìm được từ nào thỏa đáng hơn, tôi đành miễn cưỡng gọi là một nụ cười-"Tôi sẽ kể cho bà nghe chuyện tôi đã làm hôm qua! Tôi ép gã phu, kẻ đang đào huyệt cho Linton, gạt sạch lớp đất phủ trên nắp quan tài của cô ấy, và tôi đã mở nắp ra. Đã có lúc tôi đinh ninh mình sẽ nằm lại luôn dưới đó: khoảnh khắc tôi được nhìn thấy khuôn mặt cô ấy lần nữa-vẫn nguyên vẹn khuôn mặt ấy!-gã phu đã phải trầy trật lắm mới lôi được tôi ra; nhưng gã bảo rằng khuôn mặt cô ấy sẽ biến dạng nếu lọt gió vào, nên tôi cạy hở một bên ván áo quan, rồi mới lấp đất lại: nhưng tuyệt đối không phải cái mặt nằm kề bên Linton, mẹ kiếp hắn! Tôi chỉ ước sao quan tài hắn bị đúc kín bằng chì1. Và tôi đã đút lót gã phu đào huyệt, dặn gã hãy kéo bung tấm ván đó ra một khi tôi được hạ huyệt, rồi trượt luôn cả tấm ván hông quan tài của tôi ra nữa; tôi sẽ đặt đóng quan tài của mình đúng như thế: để rồi khi Linton rữa nát xuống cùng chúng tôi, hắn sẽ chẳng thể phân biệt nổi ai với ai nữa đâu!"

"Ông thật tàn độc, ông Heathcliff!" tôi kinh hãi thốt lên; "ông không thấy hổ thẹn khi dám báng bổ người chết sao?"

"Tôi chẳng báng bổ ai cả, Nelly," ông ta đáp lời; "tôi chỉ đang tự ban phát cho mình chút thanh thản mà thôi. Từ giờ tôi sẽ thấy nhẹ nhõm hơn nhiều; và bà sẽ có hy vọng kìm giữ được tôi nằm yên dưới ba thước đất, một khi tôi khuất lấp dưới đó. Báng bổ cô ấy ư? Không! Chính cô ấy mới là người đày đọa tôi, ngày cũng như đêm, ròng rã suốt mười tám năm qua-không một phút buông tha-không một mảy may xót thương-cho tới tận đêm qua; và đêm qua tôi mới tìm thấy bình yên. Tôi mơ thấy mình đang ngủ giấc ngủ cuối cùng bên cạnh người cũng đang say ngủ ấy, với trái tim đã ngừng đập và gò má lạnh buốt áp chặt vào má cô ấy."

"Thế nhỡ cô ấy đã rữa nát thành tro bụi, hoặc thê thảm hơn thế nữa thì sao, lúc đó ông sẽ mơ thấy cái gì?" tôi vặc lại.

"Mơ được rữa nát cùng cô ấy, và còn hạnh phúc hơn thế nữa!" ông ta đáp bạo liệt. "Bà tưởng tôi sợ hãi mấy sự biến đổi thể xác đó sao? Tôi đã mường tượng ra ngay từ lúc bật nắp quan tài kia rồi, nhưng tôi lại càng thỏa mãn tột cùng khi biết quá trình ấy sẽ chẳng bắt đầu cho đến khi tôi được nằm lại để cùng chia sớt với cô ấy. Hơn nữa, nếu chẳng được nhìn tận mắt những đường nét giá lạnh của cô ấy cắm sâu vào tâm trí, thì cái thứ ảo giác quái gở kia khó lòng mà tan biến nổi. Nó bắt đầu theo một cách lạ kỳ lắm. Bà cũng biết tôi đã phát điên ra sao sau khi cô ấy thác đi; và không ngừng nghỉ, từ bình minh này vắt qua bình minh khác, tôi không ngớt gào thét van xin cô ấy hãy trả lại linh hồn cho tôi! Tôi có một niềm tin mãnh liệt vào ma quỷ: một niềm tin sắt đá rằng chúng có thể, và thực sự, đang hiện diện giữa chúng ta! Vào cái ngày cô ấy được hạ huyệt, trời đổ một trận tuyết rơi. Đêm xuống, tôi một thân một mình ra nghĩa địa. Gió thổi lạnh lẽo như giữa mùa đông-cả không gian vắng lặng quạnh hiu. Tôi chẳng hề e ngại cái thằng chồng ngu đần của cô ấy sẽ lang thang trong thung lũng vào đêm hôm khuya khoắt; và cũng chẳng có kẻ nào rảnh rỗi đến đó làm gì. Giữa sự cô độc, và ý thức rõ ràng rằng hai thước đất xốp2 là rào cản duy nhất ngăn cách đôi ta, tôi thì thầm-'Mình sẽ lại ôm cô ấy vào lòng! Nếu cô ấy giá buốt, mình sẽ tự nhủ rằng cơn gió bấc kia đang làm mình buốt cóng; và nếu cô ấy nằm bất động, thì đó chỉ là một giấc ngủ say.' Tôi vớ lấy cái xẻng từ căn nhà kho gần đó, rồi hì hục đào xới-lưỡi xẻng sượt mạnh vào cỗ quan tài; tôi bắt đầu dùng tay; thớ gỗ nứt toác ra quanh những chiếc đinh ốc; tôi sắp đạt được tâm nguyện của mình, thì dường như tôi nghe thấy một tiếng thở dài trút xuống từ ai đó ngay phía trên, sát sạt mép huyệt mộ, đang cúi gập người xuống. 'Giá mà mình có thể gỡ tung thứ này ra,' tôi lẩm bẩm, 'mình ước gì bọn chúng cứ thế xúc đất lấp chôn cả hai đứa mình!' và tôi càng ra sức cạy tung nắp ván với một sự tuyệt vọng cuồng loạn. Lại có một tiếng thở dài nữa, phả ngay sát tai tôi. Tôi gần như cảm nhận được hơi ấm từ hơi thở ấy hòa tan cả cơn bão tuyết quất từng cơn gió rít. Tôi biết rõ quanh đây chẳng có một sinh vật bằng xương bằng thịt nào; nhưng, hệt như khi bà cảm nhận được có một thực thể hữu hình đang tiến đến gần trong bóng đêm, tôi dám chắc rằng Cathy đang hiện diện ngay đó: không phải nằm ở dưới thân tôi, mà là đang đứng trên mặt đất này. Một cảm giác thanh thản đột ngột trào dâng từ lồng ngực, lan tỏa khắp tứ chi. Tôi buông thõng công việc khổ ải, và lập tức quay lưng lại trong một niềm an ủi tột độ: một sự xoa dịu không lời nào có thể diễn tả xiết. Sự hiện diện của cô ấy ở ngay bên tôi: nó vẫn quẩn quanh khi tôi hì hục lấp lại ngôi mộ, rồi dẫn dắt tôi trở về nhà. Bà cứ việc cười nhạo đi, nếu bà muốn; nhưng tôi chắc chắn mình sẽ nhìn thấy cô ấy ở đó. Tôi chắc chắn cô ấy đang kề sát bên tôi, và tôi chẳng thể nào kìm được nỗi khao khát được chuyện trò với cô ấy. Về đến Đồi Gió Hú, tôi lao vội về phía cửa với một sự háo hức mãnh liệt. Cửa đã bị chốt chặt; và, tôi nhớ, cái gã Earnshaw đáng nguyền rủa ấy cùng con vợ tôi đã cản bước tôi vào. Tôi còn nhớ mình đã dừng lại để giáng cho hắn một trận thừa sống thiếu chết, rồi guồng chân chạy thục mạng lên lầu, về phòng tôi và phòng của cô ấy. Tôi đảo mắt nhìn quanh một cách thiếu kiên nhẫn-tôi cảm nhận cô ấy ngay bên cạnh-tôi gần như có thể nhìn thấy cô ấy, và vậy mà tôi lại không thể! Lẽ ra lúc ấy máu tôi phải rỉ ra từ từng lỗ chân lông, vì nỗi đau đớn tột cùng của sự thèm khát-từ sự cuồng dại trong những lời cầu khẩn chỉ để được liếc nhìn một thoáng qua! Nhưng tôi chẳng có lấy nổi một ảo ảnh mờ ảo. Cô ấy đã hiện thân, theo cái cách cô ấy vẫn thường trêu ngươi khi còn sống, như một con ác quỷ ám lấy tôi! Và, kể từ dạo ấy, không nhiều thì ít, tôi luôn là món đồ chơi bị đày đọa bởi sự tra tấn không sao chịu nổi đó! Thật kinh hoàng! Nó kéo căng từng sợi thần kinh của tôi như dây đàn, nếu chúng không phải loại dây đàn tết bằng ruột mèo3, thì từ lâu chúng đã đứt phựt yếu ớt như của thằng Linton rồi. Khi tôi ngồi lì trong nhà với Hareton, cứ dường như hễ bước chân ra ngoài tôi sẽ chạm mặt cô ấy; khi tôi lang thang trên những bãi hoang, tôi lại ngỡ sẽ bắt gặp cô ấy đang bước vào. Khi tôi rời nhà, tôi lại cuống cuồng trở lại; cô ấy chắc chắn đang ở đâu đó tại Đồi Gió Hú, tôi thề là như vậy! Và khi tôi nằm ngủ trong phòng của cô ấy-tôi đã bị hất cẳng khỏi đó. Tôi không tài nào chợp mắt được; vì ngay khoảnh khắc tôi vừa khép mi, cô ấy hoặc lảng vảng ngoài cửa sổ, hoặc đẩy trượt các ván cửa giường, hoặc bước thẳng vào phòng, hoặc thậm chí đang ngả cái đầu bé nhỏ yêu dấu của mình trên cùng một chiếc gối như thuở còn thơ bé; và tôi phải he hé mắt ra để nhìn cho kỳ được. Và cứ thế tôi mở trừng rồi lại nhắm nghiền mắt hàng trăm bận mỗi đêm-để rồi luôn luôn rước lấy nỗi thất vọng ê chề! Nó xé nát tâm can tôi! Tôi thường rên rỉ gào thét thành tiếng, đến mức lão già Joseph khốn kiếp chắc mẩm rằng chính lương tâm tôi đang hóa thành quỷ dữ cào xé bên trong tôi. Giờ đây, kể từ khi tôi nhìn thấy cô ấy, tôi đã được xoa dịu-đôi chút. Quả là một cách hành quyết kỳ quái: không phải giết mòn từng tấc, mà là bào mòn từng ly từng tí, để lừa phỉnh tôi bằng cái bóng ma của niềm hy vọng mỏng manh suốt mười tám năm ròng rã!"

Ông Heathcliff ngừng lời, đưa tay quệt vội vầng trán bết chặt những lọn tóc ướt đẫm mồ hôi. Đôi mắt ông ta đăm đăm nhìn vào những hòn than đang rực lửa nơi đáy lò. Hai hàng lông mày không chau lại mà rướn cao lên tận thái dương, xua đi phần nào nét dữ dằn thường trực nhưng lại phủ lên khuôn mặt ấy một vẻ bồn chồn khó tả. Trông ông ta như đang vật lộn với một tâm trí bị kéo căng tột độ, hoàn toàn bị chi phối bởi một cơn ám ảnh khôn nguôi. Dường như ông ta chỉ đang lầm bầm với chính mình, chẳng buồn đoái hoài xem tôi có lắng nghe hay không, và tôi cũng chọn cách nín lặng. Tôi rùng mình, không muốn lọt tai thêm lời nào từ miệng ông ta! Chốc lát sau, ông ta tiếp tục dán mắt vào bức chân dung, cẩn thận tháo nó xuống rồi dựng nghiêng vào thành ghế bành để chiêm ngưỡng cho thỏa mãn. Giữa lúc ông ta đang mê mải, Catherine bước vào. Cô thông báo rằng mình đã chuẩn bị xong, chỉ chờ người ta thắng yên cương cho con ngựa nhỏ.

"Ngày mai hẵng đem con ngựa đó sang," Heathcliff ra lệnh cho tôi; đoạn, ông ta quay ngoắt sang cô, buông giọng lạnh lẽo, "Mày có thể đi bộ. Đêm nay trời quang, và mày cũng chẳng cần đến ngựa một khi đã bước chân vào Đồi Gió Hú đâu. Cứ dùng chính đôi chân của mày đi, thế là quá đủ cho những chuyến rong ruổi rồi. Đi thôi."

"Tạm biệt bác Ellen!" Cô chủ bé bỏng đáng thương của tôi thì thầm. Đôi môi cô lạnh ngắt như băng khi khẽ hôn lên má tôi. "Đến thăm cháu nhé, bác Ellen; xin bác đừng quên."

"Bà liệu hồn đừng có giở trò đó, bà Dean!" người cha mới của cô gằn giọng răn đe. "Khi nào tôi muốn nói chuyện với bà, chính tôi sẽ tìm đến đây. Tôi cấm bà vác mặt chõ mũi vào nhà tôi!"

Nói đoạn, ông ta hất tay ra hiệu cho cô bước trước. Sau khi ném lại phía tôi một ánh nhìn u uất như xé nát tâm can, Catherine lặng lẽ cúi đầu tuân lệnh. Đứng nán lại bên khung cửa sổ, tôi dõi mắt nhìn hai người bước đi dọc theo lối mòn ngoài hoa viên. Heathcliff cặp chặt tay Catherine vào tay ông ta, bất chấp sự phản kháng ra mặt ban đầu của cô. Bằng những sải bước dài hối hả, ông ta vội vã kéo cô khuất vào con hẻm rợp bóng cây.

  1. Tại Anh và châu Âu thời xưa, lót hoặc bọc quan tài bằng chì (lead-lined coffin) là tập tục dành cho quý tộc và người giàu. Chì giúp làm kín quan tài, ngăn không khí và hơi ẩm lọt vào, bảo quản thi hài khỏi sự phân hủy nhanh chóng. ↩

  2. Hai thước Anh (two yards) tương đương khoảng 6 feet (gần 1,8 mét). Đây là độ sâu tiêu chuẩn để đào huyệt chôn cất truyền thống tại phương Tây (thường gọi là 'six feet under'), vốn bắt nguồn từ các sắc lệnh an toàn thời đại dịch hạch để ngăn ngừa lây nhiễm. ↩

  3. Bản gốc tiếng Anh là 'catgut'. Trước thế kỷ 20, dây của các loại nhạc cụ (như đàn violin hay guitar) thường được bện từ ruột động vật (chủ yếu là cừu, dê hoặc lợn) để tạo độ dai và chịu lực căng tốt, dù tên gọi của nó dễ gây nhầm lẫn là làm từ ruột mèo. ↩