CHƯƠNG XX: VÀI NGÀY TRÊN ĐẤT LIỀN
Tôi vô cùng xúc động khi gót giày chạm xuống đất liền. Ned Land dậm dậm chân lên mặt đất, bộ dạng như thể muốn chiếm hữu trọn vẹn dải đất này. Mới hai tháng trước thôi, chúng tôi hãy còn là "những hành khách trên chiếc tàu Nautilus" như lời Thuyền trưởng Nemo từng nói, nhưng sâu xa thì, chúng tôi chẳng khác nào những tù nhân mang án chung thân của vị chỉ huy bí ẩn ấy.
Chỉ vài phút sau, chúng tôi đã vào sâu cách bờ biển chừng một tầm đạn súng trường. Cả một chân trời rộng lớn giờ đây bị che khuất sau bức màn rừng nguyên sinh tuyệt mỹ. Những thân cây cổ thụ khổng lồ, sừng sững vươn cao tới hai trăm feet, quyện chặt lấy nhau bằng những vòng hoa dây leo rực rỡ. Gió nhẹ mơn man, đung đưa những chiếc võng tự nhiên khổng lồ ấy. Khắp nơi um tùm bóng dáng của cây trinh nữ, sung, dâm bụt và cọ đan xen nhau; dưới mái vòm xanh tươi rợp bóng ấy là cả một thế giới của phong lan, dương xỉ và những thảm thực vật họ đậu.
Thế nhưng, anh bạn người Canada lại phớt lờ trước những kỳ quan thực vật của vùng Papua1. Anh gạt phăng mọi thứ phù phiếm sang một bên, thiết thực săn lùng những gì bỏ bụng được. Vừa phát hiện ra một gốc dừa, anh thoăn thoắt trèo lên, hái vài quả ném xuống, rồi đập vỡ chúng. Cả ba chúng tôi uống từng ngụm nước dừa ngọt lịm và nhai phần cùi giòn rụm với niềm khoan khoái tột độ, như một cách phản kháng lại mâm cơm biển khơi thường nhật trên con tàu Nautilus.
"Tuyệt hảo!" Ned Land cảm thán.
"Mỹ vị!" Conseil phụ họa.
"Và tôi đồ rằng," anh bạn người Canada nói tiếp, "ông ta cũng chẳng phàn nàn gì nếu chúng ta tống đầy dừa vào khoang tàu đâu."
"Tôi không nghĩ ông ta sẽ phản đối, nhưng chắc chắn ông ta sẽ chẳng buồn nếm thử đâu."
"Thật thiệt thòi cho ông ta," Conseil chép miệng.
"Và càng có lợi cho chúng ta," Ned Land đáp lời. "Phần chúng ta sẽ nhiều thêm thôi."
"Khoan đã, anh Land," tôi lên tiếng ngăn người thợ săn cá voi, khi anh lại rục rịch định vặt trụi một cây dừa khác. "Dừa ngon thì có ngon, nhưng trước khi chất đầy chiếc xuồng bằng giống quả này, có lẽ chúng ta nên dạo quanh đảo xem có thứ gì hữu dụng không kém không. Rau củ tươi hẳn sẽ rất được hoan nghênh trên chiếc Nautilus đấy."
"Ngài nói chí phải," Conseil hưởng ứng; "tôi đề nghị chia xuồng làm ba phần: một cho trái cây, một cho rau củ, và chỗ còn lại để dành cho thịt rừng, món mà đến giờ tôi vẫn chưa thấy tăm hơi đâu cả."
"Conseil, đừng vội tuyệt vọng," anh bạn người Canada lên tiếng.
"Chúng ta cứ tiếp tục tiến lên thôi," tôi đáp, "và hãy rình chờ xem. Dù hòn đảo này có vẻ hoang vu, rất có thể nó đang dung dưỡng vài loài thú săn hiền lành hơn chúng ta đấy."
"Hô! Hô!" Ned Land bật cười, cử động hàm răng vẻ đầy ẩn ý.
"Chà, anh Ned!" Conseil thốt lên.
"Thề có Chúa!" anh bạn người Canada lẩm bẩm, "Tôi bắt đầu ngộ ra sức hấp dẫn của tục ăn thịt người rồi đấy."
"Anh Ned! Anh Ned! Anh đang nói cái quái gì vậy? Anh, một kẻ ăn thịt người sao? Ở cạnh anh lúc này, tôi chẳng thấy an toàn chút nào, nhất là khi chúng ta lại chung một phòng. Biết đâu một buổi sáng đẹp trời nào đó, tôi tỉnh dậy và bàng hoàng nhận ra mình đã bị xơi tái mất một nửa."
"Anh bạn Conseil, tôi rất mến anh, nhưng chưa đến nỗi phải ăn thịt anh khi không cần thiết đâu."
"Tôi chẳng tin anh đâu," Conseil đáp bĩu môi. "Nhưng nói vậy đủ rồi. Chúng ta nhất thiết phải hạ được vài con thú săn để nhét đầy cái dạ dày của gã ăn thịt người này, nếu không thì, vào một buổi sáng đẹp trời nào đó, ngài giáo sư sẽ chỉ tìm thấy vài mẩu thịt của người hầu để phục vụ ngài ấy thôi."
Vừa mải mê trò chuyện, chúng tôi vừa rẽ lối tiến sâu vào dưới những mái vòm rừng u ám, và suốt hai giờ đồng hồ, chúng tôi đã sục sạo thám hiểm mọi ngóc ngách.
May mắn thay, công sức tìm kiếm rau củ ăn được của chúng tôi cuối cùng cũng được đền đáp xứng đáng. Một trong những sản vật hữu ích nhất của vùng nhiệt đới đã hào phóng ban tặng cho chúng tôi nguồn thức ăn quý giá mà bấy lâu nay chúng tôi từng mỏi mòn ao ước trên chiếc tàu ngầm. Đó chính là cây sa kê, mọc phong phú trên đảo Gilboa2; và tôi đặc biệt lưu tâm đến một giống cây không hạt, được người Malaya gọi là "rima"3.
Ned Land thì chẳng lạ lẫm gì thứ quả này. Anh đã nếm qua chúng biết bao lần trong vô số những chuyến hải trình, và anh rành rẽ cả cách chế biến phần ruột ăn được. Hơn nữa, cảnh tượng thấy chúng đã kích thích anh, và anh không sao kìm nén nổi cơn thèm thuồng.
"Ngài giáo sư," anh nài nỉ, "tôi sẽ chết mất nếu không được nhấm nháp một chút bánh sa kê này."
"Cứ nếm thử đi, anh bạn Ned - anh muốn nếm thế nào tùy thích. Dù sao chúng ta ở đây để làm các thử nghiệm mà - cứ làm đi."
"Sẽ không lâu đâu," anh bạn Canada quả quyết.
Và, chỉ bằng một thấu kính, anh đã nhóm lên một ngọn lửa từ đám cành khô nổ lách tách một cách vui sướng. Trong thời gian đó, Conseil và tôi cất công lựa ra những quả sa kê ngon lành nhất. Có những quả hãy còn xanh; lớp vỏ dày bọc lấy phần thịt trắng nhưng khá nhiều xơ. Lại có những quả đã chín vàng ươm và mềm như thạch, chỉ đợi người đến hái.
Những quả này đều không có hạt. Conseil mang một chục quả tới cho Ned Land. Anh xắt chúng thành từng lát dày rồi đặt lên bếp than, vừa làm vừa lẩm bẩm:
"Ngài sẽ thấy, ngài giáo sư ạ, thứ bánh mì này ngon đến nhường nào. Lại càng tuyệt vời hơn khi ta đã bị tước đoạt nó quá lâu. Nó thậm chí chẳng phải bánh mì nữa," anh chép miệng, "mà là một loại bánh ngọt tinh tế. Ngài chưa từng thử qua bao giờ sao, ngài giáo sư?"
"Chưa, anh Ned."
"Tuyệt lắm, hãy chuẩn bị thưởng thức một món mọng nước đi. Nếu ngài không đòi ăn thêm, tôi không còn là vua của những người thợ săn cá voi nữa."
Vài phút sau, những phần quả tiếp xúc với lửa đã chín nướng hoàn hảo. Phần bên trong trông giống như một lớp bột trắng, một loại vụn mềm, thoang thoảng hương vị hệt như atisô.
Phải thú nhận rằng món bánh này cực kỳ ngon, và tôi đã thưởng thức nó với một niềm hân hoan tột độ.
"Bây giờ là mấy giờ rồi nhỉ?" anh bạn người Canada hỏi.
"Ít nhất cũng đã hai giờ," Conseil đáp.
"Thời gian trôi thật nhanh trên đất liền!" Ned Land buông tiếng thở dài.
"Chúng ta đi thôi," Conseil giục.
Chúng tôi băng qua khu rừng để quay lại, và hoàn tất chuyến thu thập của mình bằng một cuộc càn quét những cây cọ bắp cải mà chúng tôi hái từ trên ngọn cây, những hạt đậu nhỏ mà tôi nhận ra là loại "abrou"4 của người Mã Lai, và những củ khoai mỡ chất lượng tuyệt hảo.
Khi quay lại xuồng, chúng tôi đã vác theo một đống chiến lợi phẩm kếch xù. Nhưng Ned Land vẫn không thấy lượng thực phẩm của mình đã đủ. Tuy nhiên, số phận đã mỉm cười với chúng tôi. Ngay lúc chúng tôi chuẩn bị chèo đi, anh nhận thấy vài cái cây cao chừng hai mươi lăm đến ba mươi feet, thuộc một giống cọ.
Cuối cùng, vào lúc năm giờ chiều, chở khẳm lờ những chiến lợi phẩm thu hoạch được, chúng tôi rời bờ, và nửa giờ sau chúng tôi cất tiếng gọi con tàu Nautilus. Chẳng một ai ló mặt ra khi chúng tôi đến. Khối trụ bọc sắt khổng lồ tĩnh lặng, dường như vắng bóng người. Sau khi chuyển hết đồ dự trữ lên tàu, tôi bước xuống phòng nghỉ của mình, và sau bữa tối, tôi chìm vào một giấc ngủ thật sâu.
Ngày hôm sau, mùng sáu tháng Một, chiếc tàu vẫn chìm trong sự tĩnh lặng vô hồn. Không một tiếng động nào vang lên từ bên trong, chẳng có lấy một dấu hiệu của sự sống. Chiếc xuồng vẫn nằm im lìm bên mạn tàu, ngay vị trí chúng tôi đã neo lại từ hôm trước. Cả nhóm quyết định quay trở lại đảo. Ned Land tràn trề hy vọng sẽ gặp nhiều may mắn hơn trong buổi đi săn này, anh muốn tiến sâu vào những khu rừng chưa từng đặt chân tới.
Từ lúc tờ mờ sáng, chúng tôi đã nhổ neo lên đường. Chiếc xuồng lướt đi trên những con sóng xô bờ, đưa chúng tôi cập đảo chỉ trong vài phút ngắn ngủi.
Vừa đặt chân lên bờ, chúng tôi nhận thấy tốt nhất là cứ chiều theo ý anh bạn người Canada. Vậy là cả nhóm lẽo đẽo bước theo Ned Land, người đang sải những bước chân dài ngoẵng như chực bỏ lại chúng tôi phía sau. Anh rảo bước men theo bờ biển hướng về phía tây. Vượt qua vài dòng suối chảy xiết, anh đã đưa cả bọn đặt chân lên một dải cao nguyên rợp bóng những cánh rừng tuyệt mỹ. Đâu đó dọc bờ suối, vài chú chim bói cá đang mải miết rỉa lông, song chúng tuyệt nhiên không để ai bước lại gần. Thái độ đầy cảnh giác ấy cho tôi thấy đám chim chóc này thừa hiểu hiểm họa nào có thể đến từ loài sinh vật đi bằng hai chân. Bởi thế, tôi thầm kết luận: hòn đảo này dẫu chưa có người định cư, thì hẳn thỉnh thoảng dấu chân con người cũng từng in dấu nơi đây.
Băng qua một trảng cỏ thênh thang, chúng tôi tiến đến bìa một cánh rừng nhỏ. Nơi đây bừng bừng nhựa sống, rộn rã tiếng hót líu lo và rợp trời những sải cánh của muôn loài chim muông.
"Ở đây tuyền là chim muông thôi," Conseil cất tiếng.
"Nhưng chúng nhét đầy dạ dày được," người thợ săn cá voi đáp lời.
"Tôi e là không đồng tình với anh đâu, anh bạn Ned ạ, tôi chỉ thấy quanh quẩn toàn vẹt là vẹt."
"Anh bạn Conseil này," Ned đáp lại với vẻ nghiêm nghị lạ thường, "khi ta chẳng có gì bỏ bụng, thì vẹt cũng nếm ngon như gà lôi vậy."
"Chưa kể," tôi tiếp lời, "loài chim này mà được tẩm ướp chế biến cẩn thận, thì cũng bõ công ta bày biện dao nĩa lắm đấy."
Quả thực, dưới vòm lá thâm u của khu rừng, cả một thế giới vẹt đang chuyền cành ríu rít. Những sinh vật ấy, nếu được dốc công huấn luyện, hẳn có thể bập bẹ nói được tiếng người. Lúc này, chúng đang thi nhau hòa ca cùng bầy vẹt rực rỡ sắc màu, lẩn khuất bên những chú vẹt mào uy nghi mang dáng vẻ trầm mặc như đang ngẫm ngợi một học thuyết triết học cao siêu. Đâu đó, bầy vẹt lory lông đỏ chót lướt ngang qua tựa dải cờ đuôi nheo cuộn bay trong gió, quyện cùng giống vẹt Papua khoác trên mình lớp lông vũ xanh lam diễm lệ. Tựu trung, nơi đây tụ hội muôn vàn sinh vật có cánh, dẫu vô cùng kiều diễm để ngắm nhìn, song lại hiếm có loài nào đủ để làm thỏa mãn cái dạ dày.
Dẫu vậy, một giống chim đặc hữu của xứ sở này-loài sinh vật chưa bao giờ sải cánh vượt khỏi ranh giới quần đảo Arrow5 và Papua-lại vắng bóng trong bộ sưu tập sặc sỡ kia. Nhưng chẳng bao lâu sau, nữ thần may mắn đã mỉm cười, để phần loài chim quý giá ấy cho tôi.
Lách mình qua lùm cây rậm rạp, chúng tôi bắt gặp một dải đồng bằng lô nhô những bụi rậm chắn lối. Ngay lúc đó, tôi thu vào tầm mắt những cá thể tráng lệ ấy. Đôi cánh với hàng lông vũ dài thướt tha buộc chúng phải nương theo chiều gió ngược để giữ thăng bằng. Từng nhịp bay uyển chuyển nhấp nhô, những đường lượn mềm mại vẽ trên không trung, hòa cùng thứ sắc màu óng ánh từ lớp lông vũ đã hoàn toàn mê hoặc mọi ánh nhìn. Chẳng mất chút khó khăn nào, tôi nhận ra ngay danh tính của chúng.
"Chim thiên đường!" tôi lớn tiếng reo lên.
Người Mã Lai-những thương nhân sừng sỏ chuyên cung cấp loài chim này cho người Trung Quốc-sở hữu vô số ngón nghề săn bắt mà chúng tôi đành chịu thua. Có lúc họ đặt bẫy vắt vẻo trên ngọn những tán cây cổ thụ, nơi chim thiên đường hay làm nẻo đi về. Lúc khác, họ lại giăng thứ nhựa dính hiểm hóc khiến đôi cánh mỹ quyến rũ kia tê liệt. Thậm chí, họ còn dùng đến thủ đoạn rải mồi tẩm độc vào những vũng nước mà bầy chim hay sà xuống uống. Thế nhưng, bọn tôi chỉ còn cách duy nhất là chĩa súng bắn ngay khi chúng đang chao lượn trên không, một phương thức mang lại cơ hội thành công ít ỏi tới thảm thương. Và kết cục nhãn tiền, chúng tôi đã phung phí một nửa số đạn dược trong tay mà chẳng thu được mống nào.
Đồng hồ điểm mười một giờ sáng, chúng tôi đã vượt qua rặng núi đầu tiên án ngữ ngay vị trí trung tâm hòn đảo, vậy mà hai bàn tay vẫn trắng trơn. Cơn cồn cào xót ruột hối thúc cả bọn bước tiếp. Các tay thợ săn đã đặt trọn niềm tin vào chiến lợi phẩm của chuyến đi này, nhưng họ đã lầm to. May mắn thay, trong sự ngỡ ngàng tột độ của tất cả, Conseil đã nổ súng hạ gục cùng lúc hai mục tiêu, cứu vớt cả bọn khỏi một bữa sáng đói meo. Cậu tóm gọn một con bồ câu trắng cùng một con bồ câu rừng. Hai con chim được vặt lông khéo léo, xuyên qua chiếc que nhọn rồi quay đều trên ngọn lửa bùng lên rực rỡ từ những cành củi khô. Giữa lúc món thịt đang chín xèo xèo ứa mỡ, Ned lo liệu phần tráng miệng với vài trái sa kê. Lát sau, mấy con bồ câu rừng bị ngấu nghiến nhẵn tới tận xương, và được tất cả một mực tấm tắc khen là sơn hào hải vị. Chính hạt nhục đậu khấu mà loài chim này quen thói nhồi đầy vào diều đã hòa quyện, ướp thứ hương vị thượng hạng vào thớ thịt, biến món ăn trở nên ngon ngọt khó cưỡng.
"Thế nào, anh Ned, giờ anh còn bứt rứt thiếu thứ gì nữa không?"
"Vài con thú bốn chân cơ, ngài Aronnax ạ. Dăm ba con bồ câu này chỉ đáng làm món khai vị, nhặt nhạnh cho vui miệng thôi. Chừng nào chưa tự tay hạ gục một con thú đắp đầy thịt thà đặng làm món cốt lết, thì tôi chưa thỏa mãn được."
"Tôi cũng vậy, anh Ned, tôi cũng chẳng cam lòng nếu vuột mất một con chim thiên đường."
"Vậy thì tiếp tục săn thôi," Conseil hăng hái đáp. "Chúng ta hãy chuyển hướng về phía biển. Ta đã leo tới những triền dốc đầu tiên của dãy núi rồi, thiết nghĩ vòng lại vùng rừng rậm dưới kia thì hơn."
Đó quả là một lời khuyên thấu đáo, và cả nhóm lập tức y lệnh. Ròng rã cuốc bộ suốt một giờ đồng hồ, chúng tôi tiến vào một cánh rừng sago6. Vài con rắn hiền lành lặng lẽ trườn đi nơi khác để nhường đường. Những con chim thiên đường nhát cáy vội vã vỗ cánh trốn biệt mỗi khi chúng tôi đến gần. Giữa lúc nỗi tuyệt vọng chực vỡ òa vì chẳng mảy may hy vọng tóm được con nào, thì Conseil, khi ấy đang dẫn đầu xông pha, đột ngột cúi gập người xuống. Cậu cất lên một tiếng reo đắc thắng rồi xoay người chạy về phía tôi, kiêu hãnh trên tay là một mẫu vật đẹp đến ngỡ ngàng.
"A! Tuyệt lắm, Conseil!"
"Ngài quá khen tôi rồi."
"Không đâu, cậu bé của tôi; cú tóm gọn này quả là một kiệt tác đấy. Bắt sống được một con chim quý giá thế này, lại còn chễm chệ ngay trên tay cơ chứ!"
"Nếu ngài xem xét cẩn thận, ngài sẽ nhận ra tôi chẳng đáng được ngợi khen nhường ấy đâu."
"Cớ sao lại vậy, Conseil?"
"Bởi vì con chim này đã say bí tỉ như một tên bợm rượu mất rồi."
"Say ư!"
"Vâng thưa ngài, nó đã say khướt vì ngốn quá đà những hạt nhục đậu khấu rơi rụng quanh gốc cây nơi tôi tìm thấy nó. Xem kìa, anh bạn Ned, anh thử nhìn mà xem cái hậu quả tai ác của thói chè chén vô độ nó ra làm sao!"
"Cái lạy Chúa tôi!" anh bạn người Canada ngoác miệng than phiền, "chỉ vì hai tháng ròng rã tôi chẳng còn lấy một giọt gin nhấp môi mà cậu phải buông lời móc mỉa tôi thế sao!"
Gạt ngang câu chuyện dở khóc dở cười ấy, tôi cẩn thận kiểm tra chú chim kỳ lạ. Conseil đã đúng. Chú chim nhỏ bé, đê mê vì chất men của quả say, đã hoàn toàn buông xuôi sức lực. Nó chẳng thể vỗ cánh cất mình; ngay cả đôi chân chập chững bước đi cũng khó nhọc làm sao.
Loài sinh vật tuyệt mĩ này chễm chệ vị trí đầu bảng về độ kiêu sa trong số tám giống chim bản địa vùng Papua cùng các hòn đảo lân cận. Nó chính danh là "Chim Ngọc Lục Bảo Lớn7"-cái giống hiếm hoi bậc nhất. Chiều dài cơ thể chừng ba feet. Phủ trên thân hình là phần đầu thon gọn, đôi mắt nhỏ bé nằm khép mình sát bên khóe mỏ. Song, thứ làm nên kiệt tác chính là bữa tiệc của sắc màu: chiếc mỏ vàng ươm, đôi chân và móng vuốt mang sắc nâu trầm mộc mạc; đôi cánh hạt dẻ buông thõng với phần chóp vươn sắc tím kiêu kỳ; sau gáy và đỉnh đầu phủ lớp vàng nhạt dìu dịu; yết hầu bừng sáng ánh ngọc lục bảo thanh tao, còn ngực và bụng lại khoác tấm áo hạt dẻ nồng ấm. Điểm xuyết từ dưới chóp đuôi là hai dải lông tơ bung nở, nối dài thành những dải lông vũ mượt mà, êm ái đến mức khiến người ta phải trầm trồ thán phục. Tất cả hòa quyện lại, tạo tác nên hình hài một sinh linh kỳ diệu-một tác phẩm nghệ thuật của tạo hóa mà người dân bản địa đã ưu ái dành tặng cái tên đầy chất thơ: "Chim của Mặt Trời".
Nếu khát khao của tôi đã hoàn toàn được thoả mãn nhờ việc có trong tay con chim thiên đường, thì anh bạn người Canada lại chẳng hề nghĩ thế. May mắn thay, vào khoảng hai giờ chiều, Ned Land đã hạ gục một con lợn rừng vạm vỡ; thuộc giống lợn mà dân bản xứ quen gọi là "bari-outang"8. Con vật xuất hiện vô cùng đúng lúc, mang đến cho chúng tôi món thịt thú bốn chân thực thụ và ngay lập tức được chào đón nhiệt liệt. Ned Land vô cùng tự hào về phát súng của mình. Bị viên đạn điện bắn trúng, con lợn gục chết ngay tại chỗ. Anh bạn người Canada tỉ mẩn lột da và làm sạch con thú, lóc ra chừng nửa tá sườn cốt lết với dự định sẽ thết đãi chúng tôi một bữa tối đồ nướng ra trò. Cuộc đi săn sau đó lại tiếp diễn, càng tô điểm thêm cho những chiến tích rực rỡ của Ned và Conseil.
Quả thực, trong lúc sục sạo giữa những lùm cây rậm rạp, hai người bạn đã đánh động một bầy kangaroo. Bị giật mình, lũ thú nháo nhác bỏ chạy, tung mình nhảy lóc cóc trên đôi chân ràn rạt sức bật. Thế nhưng, đôi chân ấy dẫu nhanh nhẹn đến đâu cũng chẳng thể bì kịp tốc độ chớp nhoáng của những viên đạn điện nhắm thẳng về phía chúng.
"A, ngài Giáo sư!" Ned Land reo lên, chìm đắm trong niềm phấn khích tột độ của cuộc săn lùng, "Quả là một món thú săn hảo hạng, đem đi hầm thì còn gì bằng! Thật là một nguồn lương thực tuyệt vời cho tàu Nautilus! Hai! Ba! Năm con đã gục ngã! Và ngài cứ thử nghĩ mà xem, chúng ta sẽ được đánh chén no nê món thịt này, còn những gã khờ trên tàu thì đừng hòng được chia chác lấy một mẩu!"
Tôi đồ rằng, trong cơn hưng phấn tột độ ấy, nếu anh bạn người Canada không bận huênh hoang đủ điều thì có lẽ anh đã quét sạch cả bầy. Dẫu vậy, anh đành tạm bằng lòng với một chục con thú có túi kỳ lạ này. Lũ thú có kích thước khá nhỏ, thuộc giống "thỏ kangaroo" thường trú ngụ trong các hốc cây. Tốc độ của chúng nhanh như chớp; dẫu vậy, thịt của chúng lại có một lượng mỡ vừa phải, mang đến nguồn thực phẩm vô cùng giá trị. Chúng tôi cực kỳ mãn nguyện với thành quả của chuyến đi săn. Anh bạn Ned với tâm trạng hân hoan đã lên tiếng đề nghị ngày mai sẽ quay lại hòn đảo đầy sức cám dỗ này, bởi anh ôm mộng tận diệt mọi loài thú bốn chân có thể bỏ vào bụng. Thế nhưng, anh nào đâu biết rằng mình đã tính toán mà quên mất không đoái hoài gì đến vị chủ nhà.
Sáu giờ chiều, chúng tôi quay trở lại bờ biển; chiếc xuồng vẫn nằm im lìm nơi điểm neo đậu cũ. Tàu Nautilus nom như một khối đá dài khổng lồ, vươn mình trồi lên giữa những lớp sóng cách bãi biển chừng hai dặm. Chẳng mảy may chần chừ, Ned Land xắn tay áo, tự mình gánh vác trọng trách sửa soạn bữa tối. Vốn dĩ, anh là một tay sành sỏi trong mọi ngón nghề bếp núc. Chẳng mấy chốc, món thịt "bari-outang" nướng xèo xèo trên đống than hồng đã bung tỏa một mùi hương thơm lừng, ngào ngạt khắp không gian.
Bữa tối hôm ấy quả thực là một tuyệt tác. Hai con bồ câu rừng đã hoàn thiện mảnh ghép cuối cùng cho một thực đơn phi thường chưa từng có. Bánh sago, bánh mì làm từ quả sa kê, vài quả xoài, nửa tá dứa, điểm xuyết thêm chút rượu lên men từ dừa đã đưa chúng tôi chạm đến bến bờ của niềm hạnh phúc ngất ngây. Tôi thậm chí còn có cảm giác rằng, tâm trí của những người bạn đồng hành đáng kính lúc này đã chẳng còn giữ nổi sự minh mẫn vốn có.
"Giả dụ tối nay chúng ta không quay về tàu Nautilus thì sao?" Conseil cất tiếng.
"Giả dụ chúng ta không bao giờ quay về nữa thì sao?" Ned Land ném thêm một câu.
Ngay đúng lúc đó, một hòn đá bất thần rơi cạch xuống dưới chân chúng tôi, cắt ngang lời đề nghị táo bạo của người thợ săn cá voi.
-
Papua là vùng lãnh thổ rộng lớn nằm ở phía tây đảo New Guinea và vùng phụ cận, nổi tiếng với sự đa dạng sinh học nhiệt đới hoang sơ và các bộ lạc bản địa đặc sắc thời bấy giờ. ↩
-
Gilboa (hay Guebe) là một hòn đảo nhỏ thuộc eo biển Torres hoặc vùng lân cận New Guinea, thường được các nhà thám hiểm thế kỷ 19 xem như một trạm dừng chân hoang sơ mang đậm nét nguyên sinh. ↩
-
Bắt nguồn từ ngôn ngữ bản địa, chỉ giống quả sa kê (breadfruit) không hạt. Đây là nguồn lương thực quan trọng của cư dân các đảo Thái Bình Dương vì khi nướng lên, phần ruột trắng, xốp và có vị rất giống bánh mì. ↩
-
Một từ mượn từ tiếng Mã Lai để chỉ một loại đậu nhỏ phổ biến ở vùng Đông Nam Á và châu Đại Dương, thường mọc dại hoặc được canh tác làm nguồn thực phẩm phụ giàu dinh dưỡng. ↩
-
Ngày nay được biết đến với tên gọi quần đảo Aru (Aru Islands), nằm ở tỉnh Maluku của Indonesia. Đây là một trong những môi trường sống tự nhiên hiếm hoi còn lại của các loài chim thiên đường trứ danh. ↩
-
Một loại tinh bột được chiết xuất từ lõi xốp của thân cây cọ nhiệt đới. Đây là nguồn cung cấp carbohydrate chủ yếu của cư dân vùng đất thấp ven biển ở New Guinea và quần đảo Maluku. ↩
-
Tên khoa học là Paradisaea apoda (chim thiên đường lớn). Từ 'apoda' nghĩa là 'không có chân', bắt nguồn từ hiểu lầm ở châu Âu thời xưa khi các thương nhân mang những bộ da chim bị cắt mất chân về, khiến họ tin rằng loài chim này sống mãi mãi trên không trung. ↩
-
Nhiều khả năng là cách phiên âm hoặc biến thể của từ "babi hutan" trong tiếng Mã Lai và tiếng Indonesia, có nghĩa là "lợn rừng" (babi = lợn, hutan = rừng). Jules Verne có thể đã ghi chép lại theo cách phát âm của người phương Tây thời bấy giờ. ↩
CHAPTER XX A FEW DAYS ON LAND
I was much impressed on touching land. Ned Land tried the soil with his feet, as if to take possession of it. However, it was only two months before that we had become, according to Captain Nemo, “passengers on board the Nautilus,” but, in reality, prisoners of its commander.
In a few minutes we were within musket-shot of the coast. The whole horizon was hidden behind a beautiful curtain of forests. Enormous trees, the trunks of which attained a height of 200 feet, were tied to each other by garlands of bindweed, real natural hammocks, which a light breeze rocked. They were mimosas, figs, hibisci, and palm trees, mingled together in profusion; and under the shelter of their verdant vault grew orchids, leguminous plants, and ferns.
But, without noticing all these beautiful specimens of Papuan flora, the Canadian abandoned the agreeable for the useful. He discovered a coco-tree, beat down some of the fruit, broke them, and we drunk the milk and ate the nut with a satisfaction that protested against the ordinary food on the Nautilus.
“Excellent!” said Ned Land.
“Exquisite!” replied Conseil.
“And I do not think,” said the Canadian, “that he would object to our introducing a cargo of coco-nuts on board.”
“I do not think he would, but he would not taste them.”
“So much the worse for him,” said Conseil.
“And so much the better for us,” replied Ned Land. “There will be more for us.”
“One word only, Master Land,” I said to the harpooner, who was beginning to ravage another coco-nut tree. “Coco-nuts are good things, but before filling the canoe with them it would be wise to reconnoitre and see if the island does not produce some substance not less useful. Fresh vegetables would be welcome on board the Nautilus.”
“Master is right,” replied Conseil; “and I propose to reserve three places in our vessel, one for fruits, the other for vegetables, and the third for the venison, of which I have not yet seen the smallest specimen.”
“Conseil, we must not despair,” said the Canadian.
“Let us continue,” I returned, “and lie in wait. Although the island seems uninhabited, it might still contain some individuals that would be less hard than we on the nature of game.”
“Ho! ho!” said Ned Land, moving his jaws significantly.
“Well, Ned!” said Conseil.
“My word!” returned the Canadian, “I begin to understand the charms of anthropophagy.”
“Ned! Ned! what are you saying? You, a man-eater? I should not feel safe with you, especially as I share your cabin. I might perhaps wake one day to find myself half devoured.”
“Friend Conseil, I like you much, but not enough to eat you unnecessarily.”
“I would not trust you,” replied Conseil. “But enough. We must absolutely bring down some game to satisfy this cannibal, or else one of these fine mornings, master will find only pieces of his servant to serve him.”
While we were talking thus, we were penetrating the sombre arches of the forest, and for two hours we surveyed it in all directions.
Chance rewarded our search for eatable vegetables, and one of the most useful products of the tropical zones furnished us with precious food that we missed on board. I would speak of the bread-fruit tree, very abundant in the island of Gilboa; and I remarked chiefly the variety destitute of seeds, which bears in Malaya the name of “rima.”
Ned Land knew these fruits well. He had already eaten many during his numerous voyages, and he knew how to prepare the eatable substance. Moreover, the sight of them excited him, and he could contain himself no longer.
“Master,” he said, “I shall die if I do not taste a little of this bread-fruit pie.”
“Taste it, friend Ned-taste it as you want. We are here to make experiments-make them.”
“It won’t take long,” said the Canadian.
And, provided with a lentil, he lighted a fire of dead wood that crackled joyously. During this time, Conseil and I chose the best fruits of the bread-fruit. Some had not then attained a sufficient degree of maturity; and their thick skin covered a white but rather fibrous pulp. Others, the greater number yellow and gelatinous, waited only to be picked.
These fruits enclosed no kernel. Conseil brought a dozen to Ned Land, who placed them on a coal fire, after having cut them in thick slices, and while doing this repeating:
“You will see, master, how good this bread is. More so when one has been deprived of it so long. It is not even bread,” added he, “but a delicate pastry. You have eaten none, master?”
“No, Ned.”
“Very well, prepare yourself for a juicy thing. If you do not come for more, I am no longer the king of harpooners.”
After some minutes, the part of the fruits that was exposed to the fire was completely roasted. The interior looked like a white pasty, a sort of soft crumb, the flavour of which was like that of an artichoke.
It must be confessed this bread was excellent, and I ate of it with great relish.
“What time is it now?” asked the Canadian.
“Two o’clock at least,” replied Conseil.
“How time flies on firm ground!” sighed Ned Land.
“Let us be off,” replied Conseil.
We returned through the forest, and completed our collection by a raid upon the cabbage-palms, that we gathered from the tops of the trees, little beans that I recognised as the “abrou” of the Malays, and yams of a superior quality.
We were loaded when we reached the boat. But Ned Land did not find his provisions sufficient. Fate, however, favoured us. Just as we were pushing off, he perceived several trees, from twenty-five to thirty feet high, a species of palm-tree.
At last, at five o’clock in the evening, loaded with our riches, we quitted the shore, and half an hour after we hailed the Nautilus. No one appeared on our arrival. The enormous iron-plated cylinder seemed deserted. The provisions embarked, I descended to my chamber, and after supper slept soundly.
The next day, 6th January, nothing new on board. Not a sound inside, not a sign of life. The boat rested along the edge, in the same place in which we had left it. We resolved to return to the island. Ned Land hoped to be more fortunate than on the day before with regard to the hunt, and wished to visit another part of the forest.
At dawn we set off. The boat, carried on by the waves that flowed to shore, reached the island in a few minutes.
We landed, and, thinking that it was better to give in to the Canadian, we followed Ned Land, whose long limbs threatened to distance us. He wound up the coast towards the west: then, fording some torrents, he gained the high plain that was bordered with admirable forests. Some kingfishers were rambling along the water-courses, but they would not let themselves be approached. Their circumspection proved to me that these birds knew what to expect from bipeds of our species, and I concluded that, if the island was not inhabited, at least human beings occasionally frequented it.
After crossing a rather large prairie, we arrived at the skirts of a little wood that was enlivened by the songs and flight of a large number of birds.
“There are only birds,” said Conseil.
“But they are eatable,” replied the harpooner.
“I do not agree with you, friend Ned, for I see only parrots there.”
“Friend Conseil,” said Ned, gravely, “the parrot is like pheasant to those who have nothing else.”
“And,” I added, “this bird, suitably prepared, is worth knife and fork.”
Indeed, under the thick foliage of this wood, a world of parrots were flying from branch to branch, only needing a careful education to speak the human language. For the moment, they were chattering with parrots of all colours, and grave cockatoos, who seemed to meditate upon some philosophical problem, whilst brilliant red lories passed like a piece of bunting carried away by the breeze, papuans, with the finest azure colours, and in all a variety of winged things most charming to behold, but few eatable.
However, a bird peculiar to these lands, and which has never passed the limits of the Arrow and Papuan islands, was wanting in this collection. But fortune reserved it for me before long.
After passing through a moderately thick copse, we found a plain obstructed with bushes. I saw then those magnificent birds, the disposition of whose long feathers obliges them to fly against the wind. Their undulating flight, graceful aerial curves, and the shading of their colours, attracted and charmed one’s looks. I had no trouble in recognising them.
“Birds of paradise!” I exclaimed.
The Malays, who carry on a great trade in these birds with the Chinese, have several means that we could not employ for taking them. Sometimes they put snares on the top of high trees that the birds of paradise prefer to frequent. Sometimes they catch them with a viscous birdlime that paralyses their movements. They even go so far as to poison the fountains that the birds generally drink from. But we were obliged to fire at them during flight, which gave us few chances to bring them down; and, indeed, we vainly exhausted one half our ammunition.
About eleven o’clock in the morning, the first range of mountains that form the centre of the island was traversed, and we had killed nothing. Hunger drove us on. The hunters had relied on the products of the chase, and they were wrong. Happily Conseil, to his great surprise, made a double shot and secured breakfast. He brought down a white pigeon and a wood-pigeon, which, cleverly plucked and suspended from a skewer, was roasted before a red fire of dead wood. While these interesting birds were cooking, Ned prepared the fruit of the bread-tree. Then the wood-pigeons were devoured to the bones, and declared excellent. The nutmeg, with which they are in the habit of stuffing their crops, flavours their flesh and renders it delicious eating.
“Now, Ned, what do you miss now?”
“Some four-footed game, M. Aronnax. All these pigeons are only side-dishes and trifles; and until I have killed an animal with cutlets I shall not be content.”
“Nor I, Ned, if I do not catch a bird of paradise.”
“Let us continue hunting,” replied Conseil. “Let us go towards the sea. We have arrived at the first declivities of the mountains, and I think we had better regain the region of forests.”
That was sensible advice, and was followed out. After walking for one hour we had attained a forest of sago-trees. Some inoffensive serpents glided away from us. The birds of paradise fled at our approach, and truly I despaired of getting near one when Conseil, who was walking in front, suddenly bent down, uttered a triumphal cry, and came back to me bringing a magnificent specimen.
“Ah! bravo, Conseil!”
“Master is very good.”
“No, my boy; you have made an excellent stroke. Take one of these living birds, and carry it in your hand.”
“If master will examine it, he will see that I have not deserved great merit.”
“Why, Conseil?”
“Because this bird is as drunk as a quail.”
“Drunk!”
“Yes, sir; drunk with the nutmegs that it devoured under the nutmeg-tree, under which I found it. See, friend Ned, see the monstrous effects of intemperance!”
“By Jove!” exclaimed the Canadian, “because I have drunk gin for two months, you must needs reproach me!”
However, I examined the curious bird. Conseil was right. The bird, drunk with the juice, was quite powerless. It could not fly; it could hardly walk.
This bird belonged to the most beautiful of the eight species that are found in Papua and in the neighbouring islands. It was the “large emerald bird, the most rare kind.” It measured three feet in length. Its head was comparatively small, its eyes placed near the opening of the beak, and also small. But the shades of colour were beautiful, having a yellow beak, brown feet and claws, nut-coloured wings with purple tips, pale yellow at the back of the neck and head, and emerald colour at the throat, chestnut on the breast and belly. Two horned, downy nets rose from below the tail, that prolonged the long light feathers of admirable fineness, and they completed the whole of this marvellous bird, that the natives have poetically named the “bird of the sun.”
But if my wishes were satisfied by the possession of the bird of paradise, the Canadian’s were not yet. Happily, about two o’clock, Ned Land brought down a magnificent hog; from the brood of those the natives call “bari-outang.” The animal came in time for us to procure real quadruped meat, and he was well received. Ned Land was very proud of his shot. The hog, hit by the electric ball, fell stone dead. The Canadian skinned and cleaned it properly, after having taken half a dozen cutlets, destined to furnish us with a grilled repast in the evening. Then the hunt was resumed, which was still more marked by Ned and Conseil’s exploits.
Indeed, the two friends, beating the bushes, roused a herd of kangaroos that fled and bounded along on their elastic paws. But these animals did not take to flight so rapidly but what the electric capsule could stop their course.
“Ah, Professor!” cried Ned Land, who was carried away by the delights of the chase, “what excellent game, and stewed, too! What a supply for the Nautilus! Two! three! five down! And to think that we shall eat that flesh, and that the idiots on board shall not have a crumb!”
I think that, in the excess of his joy, the Canadian, if he had not talked so much, would have killed them all. But he contented himself with a single dozen of these interesting marsupians. These animals were small. They were a species of those “kangaroo rabbitss” that live habitually in the hollows of trees, and whose speed is extreme; but they are moderately fat, and furnish, at least, estimable food. We were very satisfied with the results of the hunt. Happy Ned proposed to return to this enchanting island the next day, for he wished to depopulate it of all the eatable quadrupeds. But he had reckoned without his host.
At six o’clock in the evening we had regained the shore; our boat was moored to the usual place. The Nautilus, like a long rock, emerged from the waves two miles from the beach. Ned Land, without waiting, occupied himself about the important dinner business. He understood all about cooking well. The “bari-outang,” grilled on the coals, soon scented the air with a delicious odour.
Indeed, the dinner was excellent. Two wood-pigeons completed this extraordinary menu. The sago pasty, the artocarpus bread, some mangoes, half a dozen pineapples, and the liquor fermented from some coco-nuts, overjoyed us. I even think that my worthy companions’ ideas had not all the plainness desirable.
“Suppose we do not return to the Nautilus this evening?” said Conseil.
“Suppose we never return?” added Ned Land.
Just then a stone fell at our feet and cut short the harpooner’s proposition.