CHƯƠNG XXII: “ÆGRI SOMNIA”¹

Ngày hôm sau, mùng 10 tháng Một, tàu Nautilus tiếp tục hành trình giữa hai tầng nước biển. Con tàu lao đi với một vận tốc đáng kinh ngạc, mà theo phỏng đoán của tôi, hẳn không dưới ba mươi lăm dặm một giờ. Vòng quay của chân vịt xé nước nhanh đến mức mắt thường không thể nào bắt kịp. Lòng tôi trào dâng một nỗi ngưỡng mộ vô bờ bến khi nghĩ về thứ năng lượng điện kỳ diệu kia. Nó không chỉ cung cấp sức mạnh động cơ, sưởi ấm và thắp sáng cho chiếc tàu ngầm, mà còn bảo vệ con tàu khỏi mọi cuộc tấn công bên ngoài. Nó biến Nautilus thành một nơi không ai dám chạm vào nếu không muốn hứng chịu những luồng điện chí mạng. Và rồi, từ cỗ máy ấy, sự thán phục trong tôi lại chuyển hướng sang chính người kỹ sư đã tạo ra nó.

Hướng đi của chúng tôi chếch dần về phía tây. Đến ngày 11 tháng Một, con tàu đã vòng qua mũi Wessel ở vĩ độ 10° Bắc và kinh độ 135° Đông, cũng chính là cực đông của Vịnh Carpentaria². Các rặng san hô vẫn còn nhiều, nhưng phân bố đồng đều hơn, hoàn toàn khớp với những vị trí được đánh dấu chuẩn xác trên hải đồ. Tàu Nautilus dễ dàng tránh khỏi dải đá ngầm Money bên mạn trái và dải đá ngầm Victoria bên mạn phải. Chúng tôi bám sát vĩ tuyến 10, ngay tại kinh độ 130° một cách nghiêm ngặt.

Ngày 13 tháng Một, Thuyền trưởng Nemo cho tàu tiến vào vùng biển Timor và nhận ra hòn đảo cùng tên nằm ở kinh độ 122°.

Từ tọa độ này, lộ trình của Nautilus ngoặt sang hướng tây nam. Mũi tàu hướng về phía Ấn Độ Dương. Sở nguyện của Thuyền trưởng Nemo sẽ đưa chúng tôi đi về đâu tiếp theo? Liệu ngài sẽ đánh lái quay lại bến bờ châu Á, hay sẽ tiến lại gần những rặng bờ biển châu Âu? Cả hai giả định ấy đều mỏng manh đối với một người luôn lảng tránh những lục địa có người sinh sống. Vậy ngài sẽ tiếp tục xuôi về phương nam chăng? Phải chăng ngài định vòng qua Mũi Hảo Vọng³, vượt mũi Horn⁴, để rồi đi thẳng tới Nam Cực? Hay ngài sẽ đưa tàu quay lại Thái Bình Dương, nơi Nautilus có thể lướt đi tự do và hoàn toàn độc lập? Chỉ có thời gian mới có thể đưa ra câu trả lời.

Sau khi lướt qua những bãi cát Cartier, Hibernia, Seringapatam và Scott - những nỗ lực chống cự cuối cùng của dải đất trước biển cả - vào ngày 14 tháng Một, bóng dáng đất liền đã hoàn toàn biến mất khỏi tầm mắt chúng tôi. Vận tốc của tàu Nautilus giảm đi rõ rệt. Con tàu di chuyển tự do: khi thì lặn xuống đáy sâu, lúc lại trôi nổi trên mặt sóng.

Trong suốt quãng thời gian thong dong ấy, Thuyền trưởng Nemo đã thực hiện một loạt những thí nghiệm vô cùng thú vị về sự phân tầng nhiệt độ của nước biển ở các độ sâu khác nhau. Theo lẽ thường, những cuộc khảo sát như vậy đòi hỏi phải có các thiết bị đo đạc vô cùng phức tạp, nhưng kết quả thu về lại thường đáng ngờ. Những máy đo nhiệt độ sâu bằng kính rất dễ bị áp lực nước làm vỡ, trong khi những thiết bị vận hành dựa trên biến thiên điện trở của kim loại lại khó mà cho ra số liệu chuẩn xác. Ngược lại, Thuyền trưởng Nemo đã tự mình kiểm tra nhiệt độ dưới những tầng sâu. Chiếc nhiệt kế chuyên dụng của ngài, khi vừa chạm vào các tầng nước khác biệt, đã lập tức cung cấp những thông số nhanh chóng và chính xác.

Cứ như thế, bằng cách bơm đầy các bể chứa hoặc dùng các vây lái để lặn nghiêng, Nautilus lần lượt đạt tới những độ sâu ba, bốn, năm, bảy, chín, rồi đến mười nghìn thước Anh. Kết quả rõ ràng ấy đã mang lại một kết luận xác đáng: ở mọi vĩ độ, tại độ sâu năm nghìn sải nước, nhiệt độ của đại dương luôn duy trì ở một mức trung bình ổn định là bốn độ rưỡi.

Ngày 16 tháng Một, Nautilus dường như nằm im lìm chỉ cách mặt sóng vài thước. Mọi thiết bị điện trên tàu đều tắt ngấm. Chân vịt bất động, mặc cho thân tàu trôi dạt theo những dòng hải lưu. Tôi thầm đoán rằng thủy thủ đoàn đang bảo dưỡng các hệ thống bên trong, một công đoạn tất yếu sau những chuỗi ngày động cơ phải hoạt động với công suất cao.

Đúng lúc đó, tôi cùng những người bạn đồng hành đã được chiêm ngưỡng một cảnh tượng kỳ lạ. Các tấm trượt bảo vệ cửa sổ phòng khách đã được kéo lên. Do ngọn đèn pha của Nautilus đã tắt, một màn đêm mờ ảo, đặc quánh bao trùm lấy không gian nước bên ngoài. Qua lớp kính dày, tôi cố gắng quan sát lòng biển khơi. Giữa điều kiện tăm tối ấy, ngay cả những sinh vật lớn nhất lọt vào mắt tôi cũng chỉ như những cái bóng mờ nhạt. Rồi đột nhiên, tàu Nautilus đi vào một vùng ánh sáng rực rỡ. Phút đầu, tôi cứ ngỡ có ai đó đã bật đèn pha, rọi luồng ánh sáng điện chói lóa vào khối chất lỏng tối tăm kia. Nhưng tôi đã nhầm. Chỉ một thoáng quan sát, tôi lập tức nhận ra sự nhầm lẫn của mình.

Chiếc tàu ngầm đang trôi giữa một dải nước phát quang rực rỡ. Ánh sáng ấy được thắp lên bởi vô vàn những sinh vật phù du phát quang sinh học⁵. Độ rực rỡ của chúng dường như còn được nhân lên gấp bội khi vô tình lướt qua lớp vỏ kim loại bóng bẩy của con tàu. Lòng tôi trào dâng một nỗi kinh ngạc trước những luồng chớp chói lọi vạch ngang các dải sáng, tựa như những dòng chì nung chảy cuồn cuộn đổ ra từ một lò luyện rực lửa, hay những khối kim loại bị nung tới độ trắng lóa. Sự tương phản gay gắt ấy làm cho một vài mảng sáng bỗng đổ bóng đen kỳ lạ ngay giữa tâm điểm của một ngọn lửa bùng cháy, nơi mà người ta tưởng chừng mọi góc khuất đều phải bị xua tan. Không! Đây tuyệt nhiên không phải là thứ ánh sáng vô hồn của những tia chớp thông thường. Nó mang trong mình một luồng sinh khí và một cường độ mãnh liệt đến dị thường: đó thực sự là nguồn ánh sáng của sự sống!

Theo đúng nghĩa đen, đó là một quần thể vô tận của các vi sinh vật mang màu sắc, những giọt sứa li ti được trang bị những xúc tu tựa như các sợi chỉ siêu mảnh. Người ta từng thống kê được có tới hai mươi lăm nghìn cá thể như thế chen chúc trong một không gian chưa đầy nửa inch khối nước biển.

Suốt vài giờ liền, Nautilus lướt đi trên những con sóng rực sáng diệu kỳ ấy. Sự thán phục trong chúng tôi càng lúc càng tăng lên khi chứng kiến những con quái vật biển sâu đang nô đùa tựa bầy kỳ giông lửa⁶. Ngay giữa ngọn lửa ma thuật không hề thiêu đốt ấy, tôi bắt gặp hình dáng thanh thoát, lanh lợi của bầy cá heo - những gã hề không biết mệt mỏi của đại dương. Cùng với chúng là những con cá kiếm dài đến mười feet, mang sứ mệnh như những nhà tiên tri của bão tố. Đôi lúc, chúng lại dùng thanh kiếm nhọn hoắt, đáng sợ của mình nện vào cửa kính phòng khách. Rồi những đàn cá nhỏ hơn cũng lũ lượt kéo tới: cá nóc sừng, cá thu nhảy, cá nhám đuôi gai, cùng hàng trăm giống loài khác vạch những đường sáng lấp lánh trong bầu không gian rực rỡ khi chúng lao đi. Một cảnh tượng chói lóa đến mức mê hoặc! Có lẽ một điều kiện khí quyển dị biệt nào đó đã tạo ra hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này. Hoặc cũng có thể, một cơn bão dữ dội đang khuấy đảo mặt sóng phía trên. Nhưng ở độ sâu vài thước Anh này, tàu Nautilus dường như nằm ngoài tầm ảnh hưởng của cơn bão ấy, an nhiên trong sự tĩnh lặng của lòng biển khơi.

Chúng tôi cứ thế tiến về phía trước, liên tục bị thu hút bởi hết thảy những phép màu mới mẻ. Ngày tháng trôi qua nhanh chóng, và tôi cũng chẳng còn màng đến việc đếm thời gian nữa. Riêng Ned, với bản tính vốn có, vẫn luôn tìm cách thay đổi khẩu phần ăn trên tàu. Giống như những con ốc sên, chúng tôi gắn liền với chiếc vỏ của mình, và tôi tự nhủ rằng, sống một cuộc đời ốc sên âu cũng là một điều dễ chịu.

Nhịp sống trôi qua một cách tự nhiên và bình yên đến mức chúng tôi tưởng chừng đã gạt bỏ hoàn toàn ý niệm về một cuộc sống trên đất liền. Nhưng rồi, một biến cố bất ngờ đã xảy đến, gợi nhắc chúng tôi về hoàn cảnh kỳ lạ của mình.

Vào ngày 18 tháng Một, chiếc Nautilus đang lướt đi tại kinh độ 105 và vĩ độ 15 Nam. Bầu trời mang sắc thái đe dọa, mặt biển gồ ghề và dập dềnh dưới sức thổi của một trận gió mạnh từ hướng Đông. Áp kế⁷ liên tục sụt giảm suốt mấy ngày qua, dự báo một cơn bão dữ dội sắp sửa ập tới. Tôi vừa bước lên boong tàu thì bắt gặp viên thuyền phó đang mải mê đo đạc tọa độ mặt trời. Tôi nán lại chờ đợi câu nói quen thuộc như mọi ngày, nhưng thay vào đó, anh ta lại buông ra một câu nói khác cũng bí ẩn chẳng kém. Gần như ngay lập tức, Thuyền trưởng Nemo xuất hiện. Ngài cầm chiếc ống nhòm, đăm đăm hướng ánh nhìn về phía chân trời xa xăm.

Suốt nhiều phút liền, ngài đứng bất động, ánh mắt không hề rời khỏi mục tiêu. Rồi ngài hạ ống nhòm xuống, cất tiếng trao đổi vài câu với viên thuyền phó. Trông anh ta lúc này như thể đang cố gắng kìm nén một xúc cảm mãnh liệt nào đó trong vô vọng. Trái lại, Thuyền trưởng Nemo làm chủ bản thân tốt hơn hẳn, phong thái ngài vẫn giữ được vẻ điềm tĩnh. Ngài dường như đang đưa ra vài lời bác bỏ, còn viên thuyền phó thì đáp lại bằng những lời quả quyết. Ít nhất thì qua sự khác biệt trong giọng điệu và cử chỉ của họ, tôi đã suy đoán như thế. Về phần mình, tôi cũng cố căng mắt nhìn theo hướng họ đang chỉ, nhưng tuyệt nhiên chẳng thấy gì. Ở đường chân trời trong vắt, bầu trời và mặt biển như tan vào nhau.

Trong khi đó, Thuyền trưởng Nemo sải bước dọc theo boong tàu, không thèm để mắt đến tôi, hoặc có lẽ ngài cũng chẳng hề nhận ra sự hiện diện của tôi ở đó. Bước chân ngài vẫn rắn rỏi, nhưng lại thiếu đi phần nào sự đều đặn thường ngày. Thỉnh thoảng ngài dừng lại, khoanh tay trước ngực và trầm ngâm ngắm nhìn biển cả. Ngài đang mải miết tìm kiếm điều gì giữa không gian vô tận ấy?

Lúc này, con tàu Nautilus đang cách bờ biển gần nhất đến hàng trăm dặm.

Viên thuyền phó lại đưa ống nhòm lên, kiên nhẫn rà soát đường chân trời. Anh ta cứ đi tới đi lui, giậm chân, dáng vẻ bồn chồn hơn hẳn vị chỉ huy của mình. Thêm nữa, cái bí ẩn này có lẽ cũng sắp được hé lộ; bởi lẽ, theo lệnh của Thuyền trưởng Nemo, động cơ tàu đã tăng cường lực đẩy, khiến chân vịt quay nhanh hơn.

Đúng lúc ấy, viên thuyền phó lại gọi sự chú ý của Thuyền trưởng. Ngài dừng lại, chĩa ống nhòm về hướng anh ta vừa chỉ và quan sát kỹ. Vô cùng băn khoăn, tôi bèn quay xuống phòng khách, lấy chiếc kính viễn vọng loại tốt mà mình vẫn thường dùng. Trở lại boong tàu, tôi tựa người vào lồng kính của ngọn đèn pha nhô ra phía trước, rồi bắt đầu rà soát ranh giới giữa trời và biển.

Nhưng mắt tôi vừa kê vào ống kính thì vật ấy đã bị giật khỏi tay.

Tôi giật mình quay lại. Thuyền trưởng Nemo đang đứng lù lù ngay trước mặt, nhưng tôi gần như chẳng thể nhận ra ngài nữa. Khuôn mặt ngài biến dạng đến đáng sợ. Đôi mắt long lên sòng sọc; hàm răng nghiến chặt; toàn thân cứng đờ; hai bàn tay siết thành nắm đấm, còn đầu thì rụt hẳn vào giữa hai bờ vai. Tất cả đều bộc lộ một sự kích động đang lan tỏa khắp cơ thể ngài. Ngài đứng bất động, trơ như đá. Chiếc kính viễn vọng của tôi rớt khỏi tay ngài, lăn lóc dưới chân.

Phải chăng tôi đã vô tình chuốc lấy cơn lôi đình này? Có phải người đàn ông bí ẩn nọ lầm tưởng rằng tôi vừa khám phá ra một bí mật cấm kỵ nào đó chăng? Không; tôi không phải là đối tượng của sự căm ghét ấy, bởi ngài chẳng hề nhìn tôi lấy một cái; ánh mắt ngài vẫn dán chặt vào một điểm vô hình nơi chân trời xa thẳm. Cuối cùng, Thuyền trưởng Nemo cũng dần bình tâm lại. Sự kích động vơi đi. Ngài nói vài lời bằng thứ ngôn ngữ xa lạ nọ với viên thuyền phó, rồi mới quay sang tôi.

"Thưa ngài Aronnax," ngài cất lời, giọng điệu đanh thép đầy tính áp đặt, "tôi yêu cầu ngài phải tuân thủ một trong những điều kiện đã giao ước với tôi."

"Điều kiện gì vậy, thưa thuyền trưởng?"

"Ngài và những người bạn đồng hành sẽ phải chịu sự giam lỏng, cho đến khi nào tôi thấy thời điểm thích hợp để trả lại tự do cho các ngài."

"Ngài là người nắm quyền định đoạt," tôi đáp lại, ánh mắt không hề né tránh cái nhìn của ngài. "Nhưng liệu tôi có thể hỏi ngài một câu không?"

"Không, thưa ngài."

Chẳng có cách nào để chống lại thứ mệnh lệnh này, mọi sự phản đối đều sẽ vô ích. Tôi quay trở về buồng ngủ nơi Ned Land cùng Conseil đang đợi, và thông báo cho họ quyết định của vị thuyền trưởng. Hẳn độc giả cũng có thể mường tượng được phản ứng của người bạn Canada khi đón nhận thông báo ấy.

Nhưng chẳng còn thời gian để cự cãi nữa. Bốn thủy thủ đã túc trực sẵn ngoài cửa, họ áp giải chúng tôi trở lại chính buồng giam mà chúng tôi từng trải qua đêm đầu tiên trên con tàu Nautilus.

Anh bạn Ned Land toan lớn tiếng phản đối, nhưng cánh cửa đã đóng sập lại ngay trước mặt anh.

"Ngài có thể cho tôi biết chuyện này rốt cuộc là sao không?" Conseil cất lời hỏi.

Tôi kể lại cho hai người bạn đồng hành toàn bộ những gì vừa diễn ra. Cả hai cũng rơi vào trạng thái kinh ngạc tột độ giống như tôi, và hoàn toàn bất lực trong việc tìm ra một lời giải thích hợp lý.

Trong lúc ấy, tôi chìm đắm vào dòng suy tưởng miên man của riêng mình. Tâm trí tôi chẳng thể rứt khỏi hình ảnh nỗi sợ hãi kỳ lạ vừa hằn rõ trên nét mặt thuyền trưởng Nemo. Đang bối rối vì không tài nào tìm ra cách lý giải, dòng suy nghĩ của tôi bỗng bị cắt ngang bởi tiếng gọi của Ned Land:

"Này! Bữa sáng dọn sẵn rồi."

Và quả thực, một bàn ăn đã được dọn sẵn. Rõ ràng thuyền trưởng Nemo đã ban lệnh chuẩn bị bữa ăn này cùng thời điểm ngài hạ lệnh tăng tốc độ cho con tàu Nautilus.

"Ngài có cho phép tôi đưa ra một lời khuyên không?" Conseil hỏi.

"Cứ nói đi, cậu bé."

"Chà, tôi thiết nghĩ ngài nên dùng chút điểm tâm. Ăn một chút lúc này là điều khôn ngoan, bởi chúng ta chưa biết điều gì sắp xảy ra."

"Cậu nói đúng lắm, Conseil."

"Chỉ tiếc là," Ned Land càu nhàu, "họ chỉ mang đến khẩu phần ăn tiêu chuẩn của con tàu."

"Anh bạn Ned này," Conseil đáp lời, "vậy anh tính sao nếu họ hoàn toàn lãng quên luôn cả bữa sáng của chúng ta?"

Lập luận hợp lý ấy lập tức xua tan những lời phàn nàn của anh thợ săn cá voi.

Ba người chúng tôi cùng ngồi vào bàn. Bữa ăn diễn ra trong im lặng.

Vừa vặn lúc đó, quả cầu phát sáng đang thắp sáng căn phòng bỗng chốc vụt tắt, nhấn chìm tất cả vào bóng tối đặc quánh. Ned Land nhanh chóng gục xuống ngủ thiếp đi, và điều khiến tôi kinh ngạc là Conseil cũng chìm ngay vào một giấc ngủ say sưa. Đang mải suy đoán xem tác nhân nào có thể gây ra cơn buồn ngủ không thể cưỡng lại được ở cậu ấy, tôi chợt nhận ra tâm trí mình cũng bắt đầu trở nên mụ mẫm. Mặc cho tôi cố sức mở to đôi mắt, hai mi mắt tôi cứ trĩu xuống. Trong tôi trào dâng một mối hoài nghi nhức nhối. Rõ ràng, những chất gây mê đã được lén pha trộn vào khẩu phần ăn mà chúng tôi vừa dùng. Chỉ giam lỏng thôi là chưa đủ để thuyền trưởng Nemo che giấu những kế hoạch bí mật của ngài, ngài cần chúng tôi phải chìm vào giấc mộng dài. Ngay sau đó, tôi nghe thấy tiếng những tấm vách thép từ từ đóng sập lại. Những gợn sóng nhấp nhô của biển cả, thứ vốn tạo ra chuyển động lắc lư nhè nhẹ cho con tàu, bỗng dưng bặt tăm. Phải chăng chiếc Nautilus đã rời khỏi mặt đại dương? Phải chăng nó lại đang đắm mình vào những tầng nước sâu thẳm bất động? Tôi cắn răng cố cưỡng lại cơn buồn ngủ đang dâng lên. Nhưng thật vô vọng. Nhịp thở của tôi cứ thế yếu dần đi. Một cái lạnh buốt thấu xương như của cõi chết đang dần đóng băng các chi cứng đờ và làm tê liệt một nửa thân thể tôi. Hai mí mắt tôi nặng trĩu tựa như bị đúc bằng chì. Tôi không còn sức lực nào để nâng chúng lên nổi nữa; một cơn mộng mị bệnh hoạn, ngập tràn những ảo ảnh, đã tước đoạt tri giác của tôi. Rồi những ảo ảnh ấy cũng tan biến nốt, bỏ lại tôi trôi dạt vào trạng thái hoàn toàn vô giác.

CHAPTER XXII “ÆGRI SOMNIA”

The following day 10th January, the Nautilus continued her course between two seas, but with such remarkable speed that I could not estimate it at less than thirty-five miles an hour. The rapidity of her screw was such that I could neither follow nor count its revolutions. When I reflected that this marvellous electric agent, after having afforded motion, heat, and light to the Nautilus, still protected her from outward attack, and transformed her into an ark of safety which no profane hand might touch without being thunderstricken, my admiration was unbounded, and from the structure it extended to the engineer who had called it into existence.

Our course was directed to the west, and on the 11th of January we doubled Cape Wessel, situation in 135° long. and 10° north lat., which forms the east point of the Gulf of Carpentaria. The reefs were still numerous, but more equalised, and marked on the chart with extreme precision. The Nautilus easily avoided the breakers of Money to port and the Victoria reefs to starboard, placed at 130° long. and on the 10th parallel, which we strictly followed.

On the 13th of January, Captain Nemo arrived in the Sea of Timor, and recognised the island of that name in 122° long.

From this point the direction of the Nautilus inclined towards the south-west. Her head was set for the Indian Ocean. Where would the fancy of Captain Nemo carry us next? Would he return to the coast of Asia or would he approach again the shores of Europe? Improbable conjectures both, to a man who fled from inhabited continents. Then would he descend to the south? Was he going to double the Cape of Good Hope, then Cape Horn, and finally go as far as the Antarctic pole? Would he come back at last to the Pacific, where his Nautilus could sail free and independently? Time would show.

After having skirted the sands of Cartier, of Hibernia, Seringapatam, and Scott, last efforts of the solid against the liquid element, on the 14th of January we lost sight of land altogether. The speed of the Nautilus was considerably abated, and with irregular course she sometimes swam in the bosom of the waters, sometimes floated on their surface.

During this period of the voyage, Captain Nemo made some interesting experiments on the varied temperature of the sea, in different beds. Under ordinary conditions these observations are made by means of rather complicated instruments, and with somewhat doubtful results, by means of thermometrical sounding-leads, the glasses often breaking under the pressure of the water, or an apparatus grounded on the variations of the resistance of metals to the electric currents. Results so obtained could not be correctly calculated. On the contrary, Captain Nemo went himself to test the temperature in the depths of the sea, and his thermometer, placed in communication with the different sheets of water, gave him the required degree immediately and accurately.

It was thus that, either by overloading her reservoirs or by descending obliquely by means of her inclined planes, the Nautilus successively attained the depth of three, four, five, seven, nine, and ten thousand yards, and the definite result of this experience was that the sea preserved an average temperature of four degrees and a half at a depth of five thousand fathoms under all latitudes.

On the 16th of January, the Nautilus seemed becalmed only a few yards beneath the surface of the waves. Her electric apparatus remained inactive and her motionless screw left her to drift at the mercy of the currents. I supposed that the crew was occupied with interior repairs, rendered necessary by the violence of the mechanical movements of the machine.

My companions and I then witnessed a curious spectacle. The hatches of the saloon were open, and, as the beacon light of the Nautilus was not in action, a dim obscurity reigned in the midst of the waters. I observed the state of the sea, under these conditions, and the largest fish appeared to me no more than scarcely defined shadows, when the Nautilus found herself suddenly transported into full light. I thought at first that the beacon had been lighted, and was casting its electric radiance into the liquid mass. I was mistaken, and after a rapid survey perceived my error.

The Nautilus floated in the midst of a phosphorescent bed which, in this obscurity, became quite dazzling. It was produced by myriads of luminous animalculae, whose brilliancy was increased as they glided over the metallic hull of the vessel. I was surprised by lightning in the midst of these luminous sheets, as though they had been rivulets of lead melted in an ardent furnace or metallic masses brought to a white heat, so that, by force of contrast, certain portions of light appeared to cast a shade in the midst of the general ignition, from which all shade seemed banished. No; this was not the calm irradiation of our ordinary lightning. There was unusual life and vigour: this was truly living light!

In reality, it was an infinite agglomeration of coloured infusoria, of veritable globules of jelly, provided with a threadlike tentacle, and of which as many as twenty-five thousand have been counted in less than two cubic half-inches of water.

During several hours the Nautilus floated in these brilliant waves, and our admiration increased as we watched the marine monsters disporting themselves like salamanders. I saw there in the midst of this fire that burns not the swift and elegant porpoise (the indefatigable clown of the ocean), and some swordfish ten feet long, those prophetic heralds of the hurricane whose formidable sword would now and then strike the glass of the saloon. Then appeared the smaller fish, the balista, the leaping mackerel, wolf-thorn-tails, and a hundred others which striped the luminous atmosphere as they swam. This dazzling spectacle was enchanting! Perhaps some atmospheric condition increased the intensity of this phenomenon. Perhaps some storm agitated the surface of the waves. But at this depth of some yards, the Nautilus was unmoved by its fury and reposed peacefully in still water.

So we progressed, incessantly charmed by some new marvel. The days passed rapidly away, and I took no account of them. Ned, according to habit, tried to vary the diet on board. Like snails, we were fixed to our shells, and I declare it is easy to lead a snail’s life.

Thus this life seemed easy and natural, and we thought no longer of the life we led on land; but something happened to recall us to the strangeness of our situation.

On the 18th of January, the Nautilus was in 105° long. and 15° S. lat. The weather was threatening, the sea rough and rolling. There was a strong east wind. The barometer, which had been going down for some days, foreboded a coming storm. I went up on to the platform just as the second lieutenant was taking the measure of the horary angles, and waited, according to habit till the daily phrase was said. But on this day it was exchanged for another phrase not less incomprehensible. Almost directly, I saw Captain Nemo appear with a glass, looking towards the horizon.

For some minutes he was immovable, without taking his eye off the point of observation. Then he lowered his glass and exchanged a few words with his lieutenant. The latter seemed to be a victim to some emotion that he tried in vain to repress. Captain Nemo, having more command over himself, was cool. He seemed, too, to be making some objections to which the lieutenant replied by formal assurances. At least I concluded so by the difference of their tones and gestures. For myself, I had looked carefully in the direction indicated without seeing anything. The sky and water were lost in the clear line of the horizon.

However, Captain Nemo walked from one end of the platform to the other, without looking at me, perhaps without seeing me. His step was firm, but less regular than usual. He stopped sometimes, crossed his arms, and observed the sea. What could he be looking for on that immense expanse?

The Nautilus was then some hundreds of miles from the nearest coast.

The lieutenant had taken up the glass and examined the horizon steadfastly, going and coming, stamping his foot and showing more nervous agitation than his superior officer. Besides, this mystery must necessarily be solved, and before long; for, upon an order from Captain Nemo, the engine, increasing its propelling power, made the screw turn more rapidly.

Just then the lieutenant drew the Captain’s attention again. The latter stopped walking and directed his glass towards the place indicated. He looked long. I felt very much puzzled, and descended to the drawing-room, and took out an excellent telescope that I generally used. Then, leaning on the cage of the watch-light that jutted out from the front of the platform, set myself to look over all the line of the sky and sea.

But my eye was no sooner applied to the glass than it was quickly snatched out of my hands.

I turned round. Captain Nemo was before me, but I did not know him. His face was transfigured. His eyes flashed sullenly; his teeth were set; his stiff body, clenched fists, and head shrunk between his shoulders, betrayed the violent agitation that pervaded his whole frame. He did not move. My glass, fallen from his hands, had rolled at his feet.

Had I unwittingly provoked this fit of anger? Did this incomprehensible person imagine that I had discovered some forbidden secret? No; I was not the object of this hatred, for he was not looking at me; his eye was steadily fixed upon the impenetrable point of the horizon. At last Captain Nemo recovered himself. His agitation subsided. He addressed some words in a foreign language to his lieutenant, then turned to me. “M. Aronnax,” he said, in rather an imperious tone, “I require you to keep one of the conditions that bind you to me.”

“What is it, Captain?”

“You must be confined, with your companions, until I think fit to release you.”

“You are the master,” I replied, looking steadily at him. “But may I ask you one question?”

“None, sir.”

There was no resisting this imperious command, it would have been useless. I went down to the cabin occupied by Ned Land and Conseil, and told them the Captain’s determination. You may judge how this communication was received by the Canadian.

But there was not time for altercation. Four of the crew waited at the door, and conducted us to that cell where we had passed our first night on board the Nautilus.

Ned Land would have remonstrated, but the door was shut upon him.

“Will master tell me what this means?” asked Conseil.

I told my companions what had passed. They were as much astonished as I, and equally at a loss how to account for it.

Meanwhile, I was absorbed in my own reflections, and could think of nothing but the strange fear depicted in the Captain’s countenance. I was utterly at a loss to account for it, when my cogitations were disturbed by these words from Ned Land:

“Hallo! breakfast is ready.”

And indeed the table was laid. Evidently Captain Nemo had given this order at the same time that he had hastened the speed of the Nautilus.

“Will master permit me to make a recommendation?” asked Conseil.

“Yes, my boy.”

“Well, it is that master breakfasts. It is prudent, for we do not know what may happen.”

“You are right, Conseil.”

“Unfortunately,” said Ned Land, “they have only given us the ship’s fare.”

“Friend Ned,” asked Conseil, “what would you have said if the breakfast had been entirely forgotten?”

This argument cut short the harpooner’s recriminations.

We sat down to table. The meal was eaten in silence.

Just then the luminous globe that lighted the cell went out, and left us in total darkness. Ned Land was soon asleep, and what astonished me was that Conseil went off into a heavy slumber. I was thinking what could have caused his irresistible drowsiness, when I felt my brain becoming stupefied. In spite of my efforts to keep my eyes open, they would close. A painful suspicion seized me. Evidently soporific substances had been mixed with the food we had just taken. Imprisonment was not enough to conceal Captain Nemo’s projects from us, sleep was more necessary. I then heard the panels shut. The undulations of the sea, which caused a slight rolling motion, ceased. Had the Nautilus quitted the surface of the ocean? Had it gone back to the motionless bed of water? I tried to resist sleep. It was impossible. My breathing grew weak. I felt a mortal cold freeze my stiffened and half-paralysed limbs. My eyelids, like leaden caps, fell over my eyes. I could not raise them; a morbid sleep, full of hallucinations, bereft me of my being. Then the visions disappeared, and left me in complete insensibility.