Chương X. CÁI BẪY CHUỘT Ở THẾ KỶ MƯỜI BẢY
Việc phát minh ra bẫy chuột vốn chẳng phải mới mẻ gì ở thời đại chúng ta. Có lẽ ngay từ lúc xã hội hình thành và thiết lập nên một lực lượng cảnh sát trị an, thì chính lực lượng ấy cũng đã sáng chế ra những chiếc bẫy chuột.
Vì e rằng quý độc giả vẫn chưa quen với tiếng lóng của khu phố Jerusalem1, và cũng bởi đã mười lăm năm trôi qua kể từ khi chúng tôi mượn từ này để miêu tả, xin phép được giải thích cặn kẽ để các bạn tường tận thế nào là một "cái bẫy chuột".
Khi một cá nhân bị tình nghi phạm tội bị bắt giữ trong một ngôi nhà, dù là loại nhà nào đi nữa, cuộc bắt giữ ấy luôn được giữ bí mật tuyệt đối. Bốn hoặc năm gã đàn ông sẽ mai phục sẵn ở gian phòng ngoài cùng. Hễ có ai gõ cửa, cánh cửa sẽ mở ra đón nhận. Nhưng ngay khi người đó vừa bước vào, cánh cửa lập tức đóng sập lại sau lưng, thế là kẻ đó bị tóm gọn. Chỉ sau hai ba ngày, đám cảnh sát bủa lưới sẽ gom sạch không sót một người khách quen nào hay lui tới nơi đó. Và đó chính là một cái bẫy chuột.
Cứ như thế, căn hộ của ông Bonacieux đã biến thành một cái bẫy chuột. Bất cứ ai ló mặt đến đây đều bị người của Đức Hồng y tóm cổ và tra khảo gắt gao. Cũng cần nói thêm rằng, nhờ có một lối đi riêng dẫn thẳng lên tầng một - nơi D’Artagnan ở trọ, nên những ai đến tìm cậu đều may mắn thoát khỏi cái bẫy giam cầm này.
Hơn nữa, ngoài ba chàng lính ngự lâm, chẳng còn ai khác đến thăm cậu. Dù cả ba đều đang tất bật tìm kiếm và sục sạo khắp nơi, nhưng rốt cuộc vẫn hoài công vô ích. Athos thậm chí còn cất công đi chất vấn ngài de Tréville. Chuyện này khiến vị đội trưởng vô cùng sửng sốt, bởi xưa nay chàng lính ngự lâm đáng kính vốn nổi tiếng kiệm lời. Song ngài de Tréville cũng chẳng biết gì hơn, ngoại trừ việc lần cuối ngài diện kiến Đức Hồng y, nhà vua và hoàng hậu, ngài tinh ý nhận ra Đức Hồng y trông rất đăm chiêu, nhà vua thì bồn chồn đứng ngồi không yên, còn hoàng hậu thì đôi mắt đỏ hoe như vừa trải qua một đêm mất ngủ hoặc khóc lóc thảm thiết. Dẫu vậy, chi tiết cuối cùng ấy cũng chẳng có gì lạ, vì hoàng hậu kể từ khi kết hôn vốn đã ngủ rất tệ và hay rơi nước mắt.
Ngài de Tréville dặn dò Athos rằng, dù có chuyện gì xảy ra, cũng phải một lòng tận trung với nhà vua, và đặc biệt là với hoàng hậu. Ngài cũng mong cậu truyền đạt lại ý chỉ đó cho các đồng đội của mình.
Về phần D’Artagnan, cậu không bước nửa bước ra khỏi căn hộ của mình. Cậu biến căn phòng thành một đài quan sát lý tưởng. Từ cửa sổ, cậu nhìn thấu mọi vị khách đến thăm lần lượt sa bẫy. Chưa hết, bằng cách cạy một tấm ván sàn lên, chỉ còn lại một lớp trần mỏng manh ngăn cách giữa cậu và căn phòng bên dưới - nơi diễn ra các cuộc thẩm vấn, cậu đã nghe lọt tai toàn bộ mọi lời tra khảo giữa đám mật thám và người bị buộc tội.
Các cuộc thẩm vấn, thường diễn ra ngay sau màn khám xét kỹ lưỡng trên người những kẻ bị bắt, hầu như lúc nào cũng rập khuôn một điệu: "Phu nhân Bonacieux có nhờ ngươi chuyển thứ gì cho chồng bà ta, hay cho bất kỳ ai khác không? Ông Bonacieux có gửi thứ gì qua ngươi cho vợ ông ta, hay cho bất kỳ ai khác không? Có ai trong số họ lỡ lời tiết lộ điều gì với ngươi không?"
"Nếu bọn chúng đã nắm được thóp, chúng sẽ chẳng tốn công tra hỏi người ta theo kiểu này," D’Artagnan thầm nghĩ. "Giờ thì chúng thực sự muốn biết điều gì đây? Ồ, hẳn là chúng muốn biết liệu Công tước xứ Buckingham có đang ở Paris hay không, và liệu ông ta đã, hoặc sắp sửa, có một cuộc hẹn hò bí mật với hoàng hậu hay chăng."
D’Artagnan đinh ninh với suy đoán này. Qua những gì cậu chắp vá được, điều đó hoàn toàn có khả năng xảy ra.
Trong lúc đó, cái bẫy chuột vẫn kiên nhẫn há miệng chờ mồi, và D’Artagnan cũng duy trì sự cảnh giác cao độ.
Vào buổi tối ngày hôm sau kể từ lúc ông Bonacieux tội nghiệp bị bắt, đúng lúc Athos vừa rời phòng D’Artagnan để đến báo cáo tại nhà ngài de Tréville, khi đồng hồ vừa điểm chín tiếng, và khi Planchet vẫn chưa kịp dọn giường mà mới rục rịch bắt đầu công việc, thì một tiếng gõ cửa từ ngoài phố vang lên. Cánh cửa lập tức mở ra rồi đóng ập lại; lại một con mồi nữa sa vào bẫy chuột.
D’Artagnan lao ngay đến cái lỗ hổng trên sàn, nằm rạp xuống và dỏng tai lắng nghe.
Chẳng mấy chốc, những tiếng kêu cứu thảng thốt vang lên, nối tiếp là những tiếng rên rỉ dường như đang cố kìm nén. Tuyệt nhiên không có một lời tra hỏi nào.
"Chết tiệt!" D’Artagnan lẩm bẩm. "Nghe như giọng phụ nữ! Chúng đang khám xét cô ấy; cô ấy chống cự; chúng dùng vũ lực-lũ khốn nạn!"
Bất chấp sự cẩn trọng vốn có, D’Artagnan phải nghiến răng kìm nén cơn xúc động để không can thiệp vào cảnh tượng tàn bạo đang diễn ra bên dưới.
"Nhưng tôi nói cho các người biết, tôi là bà chủ của ngôi nhà này, thưa các ngài! Tôi là phu nhân Bonacieux; tôi là người của hoàng hậu!" người phụ nữ bất hạnh tuyệt vọng gào lên.
"Phu nhân Bonacieux!" D’Artagnan giật mình thảng thốt. "Lẽ nào ta lại may mắn đến mức tìm thấy người mà tất cả đang đổ xô đi tìm sao?"
Giọng nói bên dưới ngày càng nghẹn lại và không còn rõ chữ; một cuộc giằng co dữ dội làm rung chuyển cả vách ngăn. Nạn nhân đang dốc chút sức tàn của một người phụ nữ yếu đuối để chống trả bốn gã đàn ông lực lưỡng.
"Xin tha cho tôi, thưa các ngài-xin-" giọng nói chỉ còn là tiếng thì thào, giờ đây vỡ vụn thành những âm thanh ứ nghẹn.
"Chúng đang trói bà ấy; chúng định lôi bà ấy đi mất," D’Artagnan thốt lên, bật phắt dậy khỏi sàn nhà. "Thanh kiếm của ta đâu! Tốt rồi, nó ở ngay đây! Planchet!"
"Thưa ngài."
"Chạy đi tìm Athos, Porthos và Aramis ngay lập tức. Chắc chắn một trong ba người sẽ ở nhà, có khi là cả ba. Bảo họ mang theo vũ khí, đến ngay đây, chạy cho thật nhanh vào! À, ta nhớ ra rồi, Athos đang ở chỗ ngài de Tréville."
"Nhưng ngài định đi đâu, thưa ngài, ngài định đi đâu cơ chứ?"
"Ta sẽ đu cửa sổ xuống để tới đó cho nhanh," D’Artagnan quả quyết. "Ngươi lo lắp lại những tấm ván sàn, dọn dẹp phòng ốc, rồi đi ra bằng cửa chính và chạy đi như ta đã dặn."
"Ôi, thưa ngài! Ngài ơi! Ngài sẽ ngã chết mất," Planchet hốt hoảng kêu lên.
"Câm miệng lại, đồ ngốc," D’Artagnan gắt; rồi nắm chặt lấy khung cửa sổ, cậu đu mình thả người xuống từ tầng một. May thay, độ cao cũng vừa phải, nên cậu đáp đất êm ru mà không sứt mẻ chút nào.
Ngay sau đó, cậu tiến thẳng đến cánh cửa và gõ mạnh, miệng lẩm bẩm: "Chính ta sẽ tự dấn thân vào cái bẫy chuột này, nhưng khốn kiếp cho con mèo nào dám vồ lấy con chuột này!"
Tay gõ cửa của chàng trai trẻ vừa dứt, sự hỗn loạn bên trong bỗng im bặt, những bước chân lộp cộp tiến lại gần, cánh cửa mở hé. D’Artagnan, với thanh kiếm tuốt trần trên tay, lao thẳng vào căn hộ của ông Bonacieux. Cánh cửa, vốn được gài một cái lò xo bí mật, lập tức đóng sập lại sau lưng cậu.
Thế rồi những người sống trong ngôi nhà bất hạnh của Bonacieux, cùng với những người láng giềng xung quanh, phải đinh tai nhức óc vì những tiếng thét chói lọi, tiếng bước chân huỳnh huỵch, tiếng gươm đao loảng xoảng, và cả tiếng đồ đạc vỡ nát. Một lát sau, những người bị đánh thức bởi vụ hỗn chiến tò mò ló đầu ra cửa sổ để dò la cớ sự. Họ sửng sốt thấy cánh cửa bật tung, và bốn gã đàn ông mặc áo đen không phải bước ra, mà là bay ra ngoài, nháo nhác như bầy quạ hoảng loạn. Chúng vứt lại trên sàn nhà và vắt vẻo trên các mép bàn ghế những chiếc lông rụng từ đôi cánh tơi tả của mình; nói đúng hơn, đó là những mảnh quần áo và vạt áo choàng rách bươm.
D’Artagnan đã giành chiến thắng-mà quả tình cũng chẳng tốn mấy sức lực. Trong đám đó, chỉ có một gã sĩ quan là mang theo vũ khí, mà gã ta cũng chỉ vung kiếm đỡ gạt lấy lệ. Ba gã còn lại thì ra sức quật chàng trai trẻ bằng ghế tựa, ghế đẩu và bình gốm; nhưng chỉ với hai ba đường kiếm sắc lẹm xẹt qua, chàng trai xứ Gascony đã khiến chúng hồn xiêu phách lạc. Chớp nhoáng trong mười phút, đám người đã bị đánh cho tơi bời, và D’Artagnan sừng sững làm chủ bãi chiến trường.
Những người láng giềng đã mở cửa sổ để ngóng chuyện, với sự điềm nhiên vốn có của người dân Paris trong cái thời buổi bạo loạn và náo động như cơm bữa này, đã bình thản đóng chặt cửa lại ngay khi thấy bốn gã mặc đồ đen co giò bỏ chạy. Bản năng mách bảo họ rằng tạm thời sóng gió đã qua. Hơn nữa, trời đã về khuya, và thời đó cũng như bây giờ, người dân khu phố Luxembourg thường có thói quen đi ngủ sớm.
Khi chỉ còn lại một mình với phu nhân Bonacieux, D’Artagnan vội quay sang bà. Người phụ nữ tội nghiệp vẫn gục ngã ở nơi bà bị ném lại, nửa tỉnh nửa mê trên một chiếc ghế bành. D’Artagnan lướt nhanh ánh mắt dò xét bà.
Đó là một người phụ nữ quyến rũ trạc hai mươi lăm hay hai mươi sáu tuổi. Nàng có mái tóc sẫm màu, đôi mắt xanh thẳm, chiếc mũi hơi hếch bướng bỉnh, hàm răng đều tăm tắp tuyệt đẹp, cùng làn da trắng hồng như cẩm thạch điểm xuyết ngọc mắt mèo. Tuy nhiên, những nét quý phái dễ khiến người ta lầm tưởng nàng là một mệnh phụ phu nhân chỉ dừng lại ở đó. Đôi bàn tay dẫu trắng trẻo nhưng lại thiếu đi sự thon thả thanh tao; đôi bàn chân cũng chẳng toát lên vẻ đài các của một quý tộc thực thụ. May thay, D’Artagnan vẫn chưa đủ từng trải để rành rẽ những nét tinh tế ấy.
Trong lúc D’Artagnan đang mải mê ngắm nhìn phu nhân Bonacieux, và như chúng tôi đã nói, cậu đang đứng sát sạt bên nàng, bỗng cậu nhìn thấy một chiếc khăn tay bằng vải lanh mịn màng rơi trên mặt đất. Theo thói quen, cậu cúi xuống nhặt lên, và đập vào mắt cậu ở góc chiếc khăn là họa tiết thêu chéo quen thuộc - chính là họa tiết trên chiếc khăn đã suýt khiến cậu và Aramis một phen đoạt mạng nhau.
Kể từ dạo đó, D’Artagnan luôn ôm một nỗi dè chừng với những chiếc khăn tay có thêu gia huy, thế nên cậu bèn nhanh tay nhét chiếc khăn vừa nhặt được vào túi áo của phu nhân Bonacieux.
Vừa lúc đó, phu nhân Bonacieux bừng tỉnh. Bà mở choàng mắt, kinh hoàng dáo dác nhìn quanh. Thấy căn phòng vắng tanh và mình đang ở một mình cùng với ân nhân cứu mạng, bà khẽ mỉm cười và đưa hai tay về phía cậu. Phu nhân Bonacieux sở hữu một nụ cười ngọt ngào bậc nhất thế gian.
"Ôi, thưa ngài!" bà thốt lên, "ngài đã cứu tôi; xin hãy cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn."
"Thưa phu nhân," D’Artagnan khiêm nhường đáp, "tôi chỉ làm những việc mà bất kỳ một đấng nam nhi nào ở vị trí của tôi cũng sẽ làm; phu nhân không cần phải bận tâm đâu."
"Ôi, có chứ, thưa ngài, ôi, có chứ; và tôi hy vọng sẽ có cơ hội chứng minh cho ngài thấy rằng ngài đã không ra tay cứu giúp một kẻ vô ơn. Nhưng những kẻ này, mà thoạt đầu tôi cứ ngỡ là bọn thảo khấu, chúng muốn gì ở tôi, và tại sao ông Bonacieux lại không có ở đây?"
"Thưa phu nhân, bọn chúng còn hiểm độc hơn bất kỳ phường lục lâm thảo khấu nào, vì chúng là tay sai của Đức Hồng y; còn về phần chồng bà, ông Bonacieux, ông ấy không có mặt ở đây vì ngay tối hôm qua ông ấy đã bị áp giải đến ngục Bastille rồi."
"Chồng tôi bị giam ở ngục Bastille ư!" phu nhân Bonacieux hoảng hốt kêu lên. "Ôi, Lạy Chúa! Ông ấy đã phạm phải tội tình gì? Người đàn ông tội nghiệp hiền lành ấy, ông ấy vốn là hiện thân của sự vô tội cơ mà!"
Và một nét gì đó tựa như một nụ cười nhạt nhòa bỗng thắp sáng trên gương mặt vẫn còn vương nét hoảng sợ của người phụ nữ trẻ.
"Ông ấy đã làm gì ư, thưa phu nhân?" D’Artagnan đáp. "Tôi đồ rằng cái tội duy nhất của ông ấy là đã cùng lúc ôm trọn cái may mắn và cái bất hạnh khi được làm chồng của bà."
"Nhưng, thưa ngài, vậy là ngài đã biết-"
"Tôi biết chuyện bà bị bắt cóc, thưa phu nhân."
"Và kẻ chủ mưu là ai? Ngài có biết hắn không? Ôi, nếu ngài biết hắn, xin hãy nói cho tôi hay!"
"Đó là một gã đàn ông trạc bốn mươi đến bốn mươi lăm tuổi, tóc đen, nước da ngăm, và có một vết sẹo trên thái dương bên trái."
"Chính là hắn, chính là hắn; nhưng tên hắn là gì?"
"À, tên của hắn ư? Tôi không rõ."
"Vậy chồng tôi có biết tôi đã bị bắt đi không?"
"Ông ấy đã hay tin qua một bức thư, do chính tay kẻ bắt cóc viết để lại."
"Và ông ấy có nghi ngờ," phu nhân Bonacieux ngập ngừng hỏi, thoáng chút bối rối, "về nguyên nhân của cớ sự này không?"
"Tôi tin là ông ấy đã đổ lỗi cho một âm mưu chính trị nào đó."
"Ngay từ đầu tôi đã ngờ ngợ điều đó; và bây giờ tôi hoàn toàn đồng tình với ông ấy. Vậy ông Bonacieux thân yêu của tôi đã không mảy may nghi ngờ tôi lấy nửa lời sao?"
"Hoàn toàn không, thưa phu nhân, ông ấy quá đỗi tự hào về sự cẩn trọng của bà, và trên hết thảy, là vì tình yêu mà bà dành cho ông ấy."
Một nụ cười thứ hai, mỏng manh đến khó nắm bắt, thoảng lướt qua trên đôi môi đào của người phụ nữ trẻ xinh đẹp.
"Nhưng," D’Artagnan gặng hỏi tiếp, "bà đã trốn thoát bằng cách nào?"
"Tôi đã chớp lấy cơ hội lúc bọn chúng lơ là để tôi lại một mình. Sáng nay tôi đã biết rõ lý do mình bị bắt cóc, thế nên tôi đã dùng những tấm khăn trải giường buộc lại để đu người xuống từ cửa sổ. Kế đó, vì đinh ninh chồng mình đang ở nhà, nên tôi đã ba chân bốn cẳng chạy thẳng tới đây."
"Để nương tựa vào sự bảo bọc của ông ấy sao?"
"Ôi, không, người đàn ông tội nghiệp đáng mến! Tôi thừa biết ông ấy chẳng có khả năng bảo vệ tôi; nhưng vì ông ấy có thể giúp chúng tôi bằng những cách khác, nên tôi muốn đến để báo tin cho ông ấy."
"Về chuyện gì cơ?"
"Ồ, đó không phải là bí mật của riêng tôi; nên xin thứ lỗi, tôi không được phép tiết lộ với ngài."
"Hơn nữa," D’Artagnan điềm tĩnh nói, "mong phu nhân lượng thứ, nếu với tư cách là một lính gác, tôi nhắc nhở bà phải hết sức cẩn trọng-và hơn thế, tôi tin rằng đây chẳng phải là chỗ thích hợp để chúng ta thong dong tâm tình. Những kẻ tôi vừa đuổi cổ chắc chắn sẽ kéo bè lũ tới tiếp viện; nếu chúng tóm được chúng ta ở đây, chúng ta sẽ tiêu đời. Tôi đã phái người đi gọi ba người bạn của mình, nhưng ai mà biết được liệu họ có ở nhà vào giờ này hay không?"
"Vâng, vâng! Ngài nói chí phải," phu nhân Bonacieux kinh hãi thốt lên; "chúng ta hãy mau chạy trốn thôi! Chúng ta phải tự cứu lấy mình."
Vừa nói, phu nhân vừa luồn cánh tay mềm mại của mình vào tay D’Artagnan, hăm hở giục chàng cất bước.
“Nhưng chúng ta sẽ chạy đi đâu-biết trốn vào đâu bây giờ?”
“Trước mắt cứ rời khỏi ngôi nhà này đã; rồi tính sau.”
Bỏ mặc cánh cửa nhà vẫn mở toang, người phụ nữ trẻ cùng chàng dũng sĩ vội vã rảo bước dọc phố des Fossoyeurs, rẽ ngoặt sang phố des Fossés-Monsieur-le-Prince, và chỉ chịu dừng chân khi đã tới tận Quảng trường St. Sulpice.
“Bây giờ chúng ta phải làm gì đây, phu nhân muốn tôi đưa bà đi đâu?” D’Artagnan lên tiếng hỏi.
“Thú thực là tôi cũng đang vô cùng bối rối, chẳng biết trả lời ngài ra sao,” phu nhân Bonacieux đáp. “Ý định ban đầu của tôi là nhờ chồng đánh tiếng với ông Laporte, để ông ấy báo cho chúng tôi tường tận những chuyện đã xảy ra ở cung điện Louvre trong ba ngày qua, và xem liệu tôi có gặp nguy hiểm gì không nếu ló mặt đến đó.”
“Nhưng tôi,” D’Artagnan gợi ý, “hoàn toàn có thể đi báo tin cho ông Laporte thay chồng phu nhân.”
“Hẳn là ngài làm được, chỉ hiềm một nỗi, nhà tôi vốn nhẵn mặt ở cung điện Louvre nên người ta mới cho vào; còn ngài lại chẳng quen biết ai trong đó, e rằng cánh cổng sẽ đóng sầm ngay trước mặt ngài mất thôi.”
“Ái chà!” D’Artagnan mỉm cười; “chắc hẳn phu nhân có một người gác cổng thân tín ở một lối đi phụ nào đó của cung Louvre, và người đó, chỉ cần nghe đúng mật khẩu, sẽ-”
Phu nhân Bonacieux đăm đăm nhìn chàng trai trẻ với ánh mắt thiết tha.
“Và nếu tôi trao cho ngài mật khẩu này,” bà nói, “ngài sẽ quên nó ngay lập tức sau khi dùng chứ?”
“Tôi xin lấy danh dự, lấy tư cách của một quý ông ra mà thề!” D’Artagnan đáp lời bằng một chất giọng chân thành tới mức chẳng ai nỡ buông lời hoài nghi.
“Vậy thì tôi tin ngài. Ngài hẳn là một chàng trai vô cùng dũng cảm; hơn nữa, biết đâu sự tận tâm này lại mang đến vận may cho ngài.”
“Tôi làm việc này hoàn toàn tự nguyện và chẳng mong cầu điều kiện gì, chỉ cốt dốc hết sức mình để phụng sự đức vua và làm vui lòng hoàng hậu. Vậy nên, xin cứ xem tôi như một người bạn tận trung để tùy ý sai phái.”
“Nhưng còn tôi-tôi biết lánh tạm vào đâu trong lúc chờ đợi?”
“Lẽ nào quanh đây chẳng có nhà người quen nào để ông Laporte có thể tiện đường đến đón phu nhân sao?”
“Không, tôi chẳng dám đặt niềm tin vào ai cả.”
“Kìa, khoan đã,” D’Artagnan thốt lên; “chúng ta đang đứng ngay gần nhà Athos. Vâng, chính là chỗ này.”
“Athos là ai vậy?”
“Là một trong những người bạn chí cốt của tôi.”
“Nhưng ngộ nhỡ anh ấy đang ở nhà và nhìn thấy tôi thì sao?”
“Anh ấy đi vắng rồi, và tôi sẽ mang theo chìa khóa, sau khi đã thu xếp cho phu nhân trú tạm trong căn hộ của anh ấy.”
“Nhưng nếu anh ấy bất chợt quay lại thì sao?”
“Ồ, anh ấy sẽ không quay lại đâu; mà giả dụ có quay lại, người ta cũng sẽ báo cho anh ấy biết rằng tôi vừa dẫn một người phụ nữ về, và nàng hiện đang ở trong phòng anh ấy.”
“Nhưng làm thế thì thanh danh của tôi sẽ bị tổn hại nghiêm trọng mất, ngài thừa biết mà.”
“Có hề hấn gì đâu? Ở đây chẳng ai biết phu nhân là ai. Hơn nữa, tình thế cấp bách rành rành ra thế này, chúng ta đành phải gác lại ba cái rào cản lễ nghi thôi.”
“Thôi được, vậy chúng ta đành đến nhà bạn của ngài. Anh ấy sống ở đâu?”
“Trên phố Férou, chỉ cách đây vài bước chân.”
“Chúng ta đi thôi!”
Thế là cả hai tiếp tục cất bước. Quả đúng như D’Artagnan dự đoán, Athos không có ở nhà. Chàng lấy chiếc chìa khóa vốn dĩ vẫn hay được giao phó như một người thân trong gia đình, rảo bước lên cầu thang, rồi dẫn phu nhân Bonacieux vào căn hộ nhỏ nhắn mà chúng ta từng ghé qua.
“Phu nhân cứ tự nhiên như ở nhà nhé,” chàng nói. “Hãy cứ nán lại đây, nhớ chốt chặt cửa trong, và tuyệt đối không mở cửa cho bất kỳ ai trừ phi nghe thấy ba tiếng gõ như thế này;” vừa nói, chàng vừa gõ làm mẫu ba tiếng-hai tiếng đầu gõ liền nhau và khá dứt khoát, tiếng cuối cách ra một nhịp, khẽ khàng hơn.
“Tuyệt lắm,” phu nhân Bonacieux cất lời. “Bây giờ, đến lượt tôi, hãy để tôi chỉ dẫn cho ngài bước tiếp theo.”
“Tôi đang dồn hết tâm trí để lắng nghe đây.”
“Hãy đến ngay cửa phụ của cung điện Louvre, mặt hướng ra phố de l’Echelle, và hỏi tìm người tên là Germain.”
“Vâng, rồi sao nữa?”
“Ông ấy sẽ hỏi ngài cần gì, lúc đó ngài chỉ việc đáp lại bằng hai từ này: ‘Tours’ và ‘Bruxelles.’ Ông ấy sẽ răm rắp nghe theo sự sai phái của ngài ngay tức khắc.”
“Và tôi sẽ phải sai ông ấy làm điều gì?”
“Đi gọi ông Laporte, người hầu phòng của hoàng hậu đến.”
“Và khi ông ta đã báo tin xong, và ông Laporte có mặt thì sao?”
“Ngài sẽ điều ông ấy đến chỗ tôi.”
“Đã rõ; nhưng tôi có thể gặp lại phu nhân ở đâu và bằng cách nào?”
“Ngài vẫn muốn gặp lại tôi sao?”
“Đó là điều chắc chắn.”
“Vậy thì, hãy để tôi tự thu xếp chuyện đó, ngài cứ yên tâm.”
“Tôi sẽ hoàn toàn trông cậy vào lời hứa của phu nhân.”
“Ngài có thể vững tin.”
D'Artagnan cúi chào phu nhân Bonacieux, trao gửi một ánh nhìn chan chứa tình ý nồng nàn nhất mà cậu có thể dồn vào vóc dáng nhỏ nhắn, đầy quyến rũ của nàng. Ngay khi cậu vừa bước xuống cầu thang, tiếng cánh cửa đóng sập lại và tiếng lách cách khóa hai vòng đã vang lên sau lưng. Nhanh như chớp, chỉ mất hai bước nhảy, cậu đã tới cung điện Louvre. Khi D'Artagnan bước qua cửa phụ L’Échelle, đồng hồ vừa điểm đúng mười giờ. Toàn bộ chuỗi sự kiện mà chúng tôi vừa thuật lại chỉ gói gọn vỏn vẹn trong nửa giờ đồng hồ.
Mọi diễn tiến đều y hệt như lời phu nhân Bonacieux đã tiên đoán. Vừa nghe thấy mật khẩu, Germain liền cung kính cúi chào. Vài phút sau, Laporte đã có mặt tại phòng thường trực. Chỉ bằng vài lời ngắn gọn, D’Artagnan đã báo cho ông biết nơi ẩn náu của phu nhân Bonacieux. Để chắc chắn, Laporte yêu cầu đọc lại địa chỉ chính xác hai lần rồi mới cất bước chạy đi. Thế nhưng, mới lao đi được chừng mười bước, ông lại quay ngoắt lại.
"Chàng trai trẻ," ông nói với D’Artagnan, "tôi có một lời khuyên."
"Chuyện gì vậy, thưa ông?"
"Cậu rất dễ vướng vào rắc rối vì những chuyện vừa xảy ra đấy."
"Ông thực sự nghĩ vậy sao?"
"Đúng thế. Cậu có người bạn nào dùng đồng hồ chạy chậm hơn bình thường không?"
"Để làm gì cơ chứ?"
"Hãy đến thăm anh ta ngay lập tức, để anh ta có thể làm chứng rằng cậu đã ở cùng anh ta vào lúc chín rưỡi. Trước tòa, người ta gọi đó là bằng chứng ngoại phạm."
D’Artagnan nhận ra sự cẩn trọng vô giá trong lời khuyên của ông. Cậu ba chân bốn cẳng lao đi và chẳng mấy chốc đã có mặt tại dinh thự ngài de Tréville. Tuy nhiên, thay vì hòa vào đám đông trong phòng khách, cậu lại yêu cầu được dẫn thẳng vào văn phòng riêng của ngài de Tréville. Vì D’Artagnan là khách quen thuộc chốn này, yêu cầu của cậu được đáp ứng dễ dàng. Một người hầu lập tức đi bẩm báo với ngài de Tréville rằng người đồng hương trẻ tuổi của ngài đang xin được yết kiến riêng vì một chuyện vô cùng hệ trọng. Năm phút sau, ngài de Tréville cất lời hỏi D’Artagnan ngài có thể giúp gì cho cậu, và điều gì đã khiến cậu đến gõ cửa vào một giờ muộn màng thế này.
"Mong ngài lượng thứ cho tôi," D’Artagnan cất lời. Trước đó, nhân lúc bị bỏ lại một mình, cậu đã nhanh tay vặn lùi chiếc đồng hồ của ngài de Tréville ba mươi lăm phút. "Nhưng tôi thiết nghĩ, vì bây giờ mới chỉ chín giờ hai mươi lăm phút, nên vẫn chưa quá muộn để đến hầu kiến ngài."
"Chín giờ hai mươi lăm phút!" ngài de Tréville ngạc nhiên kêu lên, liếc nhìn đồng hồ; "Sao lại thế được, vô lý thật!"
"Mời ngài tự xem," D’Artagnan đáp, "đồng hồ đang chỉ đúng giờ đó đấy ạ."
"Quả là thế thật," ngài de Tréville nói; "Ta cứ ngỡ đã khuya lắm rồi cơ. Nhưng rốt cuộc ta có thể giúp gì cho cậu đây?"
Ngay sau đó, D’Artagnan liền bịa ra một câu chuyện dài dằng dặc về hoàng hậu. Cậu bày tỏ với ngài những nỗi lo âu đang trĩu nặng trong lòng liên quan đến Vương hậu Điện hạ; cậu thao thao bất tuyệt về những mưu đồ của hồng y giáo chủ nhắm vào công tước Buckingham mà cậu tình cờ nghe ngóng được. Tất cả những lời dối trá ấy đều được bọc trong một vẻ điềm tĩnh và chân thành đến mức ngài de Tréville hoàn toàn sập bẫy. Thật ra, sự nhẹ dạ này cũng có phần dễ hiểu, bởi chính ngài de Tréville, như chúng tôi từng đề cập, cũng đã lờ mờ nhận ra những xáo trộn ngầm giữa hồng y, nhà vua và hoàng hậu.
Khi đồng hồ điểm mười giờ, D’Artagnan cáo từ ngài de Tréville. Vị đội trưởng nồng nhiệt cảm ơn cậu vì những thông tin quý giá, không quên khuyên nhủ cậu hãy luôn khắc cốt ghi tâm lòng trung thành phụng sự nhà vua và hoàng hậu, trước khi ngài quay trở ra phòng khách. Nhưng khi vừa bước tới chân cầu thang, D’Artagnan sực nhớ ra mình để quên cây gậy. Cậu bèn lao ngược lên, lẻn vào văn phòng. Chỉ bằng một cái búng tay, cậu đã vặn chiếc đồng hồ trở lại giờ chuẩn xác để ngày hôm sau không một ai mảy may nghi ngờ về sự sai lệch của nó. Bấy giờ, tin chắc rằng mình đã nắm trong tay một nhân chứng hoàn hảo cho cái bằng chứng ngoại phạm kia, cậu ung dung bước xuống cầu thang và chẳng mấy chốc đã hòa mình vào đường phố Paris.
-
Phố Jerusalem (Rue de Jérusalem) tại Paris từng là nơi đặt trụ sở Sở Cảnh sát từ năm 1800 đến năm 1871. Tác giả mượn tên khu phố này để chỉ lực lượng cảnh sát trị an đương thời. ↩
Chapter X. A MOUSETRAP IN THE SEVENTEENTH CENTURY
The invention of the mousetrap does not date from our days; as soon as societies, in forming, had invented any kind of police, that police invented mousetraps.
As perhaps our readers are not familiar with the slang of the Rue de Jerusalem, and as it is fifteen years since we applied this word for the first time to this thing, allow us to explain to them what is a mousetrap.
When in a house, of whatever kind it may be, an individual suspected of any crime is arrested, the arrest is held secret. Four or five men are placed in ambuscade in the first room. The door is opened to all who knock. It is closed after them, and they are arrested; so that at the end of two or three days they have in their power almost all the habitués of the establishment. And that is a mousetrap.
The apartment of M. Bonacieux, then, became a mousetrap; and whoever appeared there was taken and interrogated by the cardinal’s people. It must be observed that as a separate passage led to the first floor, in which D’Artagnan lodged, those who called on him were exempted from this detention.
Besides, nobody came thither but the three Musketeers; they had all been engaged in earnest search and inquiries, but had discovered nothing. Athos had even gone so far as to question M. de Tréville-a thing which, considering the habitual reticence of the worthy Musketeer, had very much astonished his captain. But M. de Tréville knew nothing, except that the last time he had seen the cardinal, the king, and the queen, the cardinal looked very thoughtful, the king uneasy, and the redness of the queen’s eyes donated that she had been sleepless or tearful. But this last circumstance was not striking, as the queen since her marriage had slept badly and wept much.
M. de Tréville requested Athos, whatever might happen, to be observant of his duty to the king, but particularly to the queen, begging him to convey his desires to his comrades.
As to D’Artagnan, he did not budge from his apartment. He converted his chamber into an observatory. From his windows he saw all the visitors who were caught. Then, having removed a plank from his floor, and nothing remaining but a simple ceiling between him and the room beneath, in which the interrogatories were made, he heard all that passed between the inquisitors and the accused.
The interrogatories, preceded by a minute search operated upon the persons arrested, were almost always framed thus: “Has Madame Bonacieux sent anything to you for her husband, or any other person? Has Monsieur Bonacieux sent anything to you for his wife, or for any other person? Has either of them confided anything to you by word of mouth?”
“If they knew anything, they would not question people in this manner,” said D’Artagnan to himself. “Now, what is it they want to know? Why, they want to know if the Duke of Buckingham is in Paris, and if he has had, or is likely to have, an interview with the queen.”
D’Artagnan held onto this idea, which, from what he had heard, was not wanting in probability.
In the meantime, the mousetrap continued in operation, and likewise D’Artagnan’s vigilance.
On the evening of the day after the arrest of poor Bonacieux, as Athos had just left D’Artagnan to report at M. de Tréville’s, as nine o’clock had just struck, and as Planchet, who had not yet made the bed, was beginning his task, a knocking was heard at the street door. The door was instantly opened and shut; someone was taken in the mousetrap.
D’Artagnan flew to his hole, laid himself down on the floor at full length, and listened.
Cries were soon heard, and then moans, which someone appeared to be endeavoring to stifle. There were no questions.
“The devil!” said D’Artagnan to himself. “It seems like a woman! They search her; she resists; they use force-the scoundrels!”
In spite of his prudence, D’Artagnan restrained himself with great difficulty from taking a part in the scene that was going on below.
“But I tell you that I am the mistress of the house, gentlemen! I tell you I am Madame Bonacieux; I tell you I belong to the queen!” cried the unfortunate woman.
“Madame Bonacieux!” murmured D’Artagnan. “Can I be so lucky as to find what everybody is seeking for?”
The voice became more and more indistinct; a tumultuous movement shook the partition. The victim resisted as much as a woman could resist four men.
“Pardon, gentlemen-par-” murmured the voice, which could now only be heard in inarticulate sounds.
“They are binding her; they are going to drag her away,” cried D’Artagnan to himself, springing up from the floor. “My sword! Good, it is by my side! Planchet!”
“Monsieur.”
“Run and seek Athos, Porthos and Aramis. One of the three will certainly be at home, perhaps all three. Tell them to take arms, to come here, and to run! Ah, I remember, Athos is at Monsieur de Tréville’s.”
“But where are you going, monsieur, where are you going?”
“I am going down by the window, in order to be there the sooner,” cried D’Artagnan. “You put back the boards, sweep the floor, go out at the door, and run as I told you.”
“Oh, monsieur! Monsieur! You will kill yourself,” cried Planchet.
“Hold your tongue, stupid fellow,” said D’Artagnan; and laying hold of the casement, he let himself gently down from the first story, which fortunately was not very elevated, without doing himself the slightest injury.
He then went straight to the door and knocked, murmuring, “I will go myself and be caught in the mousetrap, but woe be to the cats that shall pounce upon such a mouse!”
The knocker had scarcely sounded under the hand of the young man before the tumult ceased, steps approached, the door was opened, and D’Artagnan, sword in hand, rushed into the rooms of M. Bonacieux, the door of which, doubtless acted upon by a spring, closed after him.
Then those who dwelt in Bonacieux’s unfortunate house, together with the nearest neighbors, heard loud cries, stamping of feet, clashing of swords, and breaking of furniture. A moment after, those who, surprised by this tumult, had gone to their windows to learn the cause of it, saw the door open, and four men, clothed in black, not come out of it, but fly, like so many frightened crows, leaving on the ground and on the corners of the furniture, feathers from their wings; that is to say, patches of their clothes and fragments of their cloaks.
D’Artagnan was conqueror-without much effort, it must be confessed, for only one of the officers was armed, and even he defended himself for form’s sake. It is true that the three others had endeavored to knock the young man down with chairs, stools, and crockery; but two or three scratches made by the Gascon’s blade terrified them. Ten minutes sufficed for their defeat, and D’Artagnan remained master of the field of battle.
The neighbors who had opened their windows, with the coolness peculiar to the inhabitants of Paris in these times of perpetual riots and disturbances, closed them again as soon as they saw the four men in black flee-their instinct telling them that for the time all was over. Besides, it began to grow late, and then, as today, people went to bed early in the quarter of the Luxembourg.
On being left alone with Mme. Bonacieux, D’Artagnan turned toward her; the poor woman reclined where she had been left, half-fainting upon an armchair. D’Artagnan examined her with a rapid glance.
She was a charming woman of twenty-five or twenty-six years, with dark hair, blue eyes, and a nose slightly turned up, admirable teeth, and a complexion marbled with rose and opal. There, however, ended the signs which might have confounded her with a lady of rank. The hands were white, but without delicacy; the feet did not bespeak the woman of quality. Happily, D’Artagnan was not yet acquainted with such niceties.
While D’Artagnan was examining Mme. Bonacieux, and was, as we have said, close to her, he saw on the ground a fine cambric handkerchief, which he picked up, as was his habit, and at the corner of which he recognized the same cipher he had seen on the handkerchief which had nearly caused him and Aramis to cut each other’s throat.
From that time, D’Artagnan had been cautious with respect to handkerchiefs with arms on them, and he therefore placed in the pocket of Mme. Bonacieux the one he had just picked up.
At that moment Mme. Bonacieux recovered her senses. She opened her eyes, looked around her with terror, saw that the apartment was empty and that she was alone with her liberator. She extended her hands to him with a smile. Mme. Bonacieux had the sweetest smile in the world.
“Ah, monsieur!” said she, “you have saved me; permit me to thank you.”
“Madame,” said D’Artagnan, “I have only done what every gentleman would have done in my place; you owe me no thanks.”
“Oh, yes, monsieur, oh, yes; and I hope to prove to you that you have not served an ingrate. But what could these men, whom I at first took for robbers, want with me, and why is Monsieur Bonacieux not here?”
“Madame, those men were more dangerous than any robbers could have been, for they are the agents of the cardinal; and as to your husband, Monsieur Bonacieux, he is not here because he was yesterday evening conducted to the Bastille.”
“My husband in the Bastille!” cried Mme. Bonacieux. “Oh, my God! What has he done? Poor dear man, he is innocence itself!”
And something like a faint smile lighted the still-terrified features of the young woman.
“What has he done, madame?” said D’Artagnan. “I believe that his only crime is to have at the same time the good fortune and the misfortune to be your husband.”
“But, monsieur, you know then-”
“I know that you have been abducted, madame.”
“And by whom? Do you know him? Oh, if you know him, tell me!”
“By a man of from forty to forty-five years, with black hair, a dark complexion, and a scar on his left temple.”
“That is he, that is he; but his name?”
“Ah, his name? I do not know that.”
“And did my husband know I had been carried off?”
“He was informed of it by a letter, written to him by the abductor himself.”
“And does he suspect,” said Mme. Bonacieux, with some embarrassment, “the cause of this event?”
“He attributed it, I believe, to a political cause.”
“I doubted from the first; and now I think entirely as he does. Then my dear Monsieur Bonacieux has not suspected me a single instant?”
“So far from it, madame, he was too proud of your prudence, and above all, of your love.”
A second smile, almost imperceptible, stole over the rosy lips of the pretty young woman.
“But,” continued D’Artagnan, “how did you escape?”
“I took advantage of a moment when they left me alone; and as I had known since morning the reason of my abduction, with the help of the sheets I let myself down from the window. Then, as I believed my husband would be at home, I hastened hither.”
“To place yourself under his protection?”
“Oh, no, poor dear man! I knew very well that he was incapable of defending me; but as he could serve us in other ways, I wished to inform him.”
“Of what?”
“Oh, that is not my secret; I must not, therefore, tell you.”
“Besides,” said D’Artagnan, “pardon me, madame, if, guardsman as I am, I remind you of prudence-besides, I believe we are not here in a very proper place for imparting confidences. The men I have put to flight will return reinforced; if they find us here, we are lost. I have sent for three of my friends, but who knows whether they were at home?”
“Yes, yes! You are right,” cried the affrighted Mme. Bonacieux; “let us fly! Let us save ourselves.”
At these words she passed her arm under that of D’Artagnan, and urged him forward eagerly.
“But whither shall we fly-whither escape?”
“Let us first withdraw from this house; afterward we shall see.”
The young woman and the young man, without taking the trouble to shut the door after them, descended the Rue des Fossoyeurs rapidly, turned into the Rue des Fossés-Monsieur-le-Prince, and did not stop till they came to the Place St. Sulpice.
“And now what are we to do, and where do you wish me to conduct you?” asked D’Artagnan.
“I am at quite a loss how to answer you, I admit,” said Mme. Bonacieux. “My intention was to inform Monsieur Laporte, through my husband, in order that Monsieur Laporte might tell us precisely what had taken place at the Louvre in the last three days, and whether there is any danger in presenting myself there.”
“But I,” said D’Artagnan, “can go and inform Monsieur Laporte.”
“No doubt you could, only there is one misfortune, and that is that Monsieur Bonacieux is known at the Louvre, and would be allowed to pass; whereas you are not known there, and the gate would be closed against you.”
“Ah, bah!” said D’Artagnan; “you have at some wicket of the Louvre a concierge who is devoted to you, and who, thanks to a password, would-”
Mme. Bonacieux looked earnestly at the young man.
“And if I give you this password,” said she, “would you forget it as soon as you used it?”
“By my honor, by the faith of a gentleman!” said D’Artagnan, with an accent so truthful that no one could mistake it.
“Then I believe you. You appear to be a brave young man; besides, your fortune may perhaps be the result of your devotedness.”
“I will do, without a promise and voluntarily, all that I can do to serve the king and be agreeable to the queen. Dispose of me, then, as a friend.”
“But I-where shall I go meanwhile?”
“Is there nobody from whose house Monsieur Laporte can come and fetch you?”
“No, I can trust nobody.”
“Stop,” said D’Artagnan; “we are near Athos’s door. Yes, here it is.”
“Who is this Athos?”
“One of my friends.”
“But if he should be at home and see me?”
“He is not at home, and I will carry away the key, after having placed you in his apartment.”
“But if he should return?”
“Oh, he won’t return; and if he should, he will be told that I have brought a woman with me, and that woman is in his apartment.”
“But that will compromise me sadly, you know.”
“Of what consequence? Nobody knows you. Besides, we are in a situation to overlook ceremony.”
“Come, then, let us go to your friend’s house. Where does he live?”
“Rue Férou, two steps from here.”
“Let us go!”
Both resumed their way. As D’Artagnan had foreseen, Athos was not within. He took the key, which was customarily given him as one of the family, ascended the stairs, and introduced Mme. Bonacieux into the little apartment of which we have given a description.
“You are at home,” said he. “Remain here, fasten the door inside, and open it to nobody unless you hear three taps like this;” and he tapped thrice-two taps close together and pretty hard, the other after an interval, and lighter.
“That is well,” said Mme. Bonacieux. “Now, in my turn, let me give you my instructions.”
“I am all attention.”
“Present yourself at the wicket of the Louvre, on the side of the Rue de l’Echelle, and ask for Germain.”
“Well, and then?”
“He will ask you what you want, and you will answer by these two words, ‘Tours’ and ‘Bruxelles.’ He will at once put himself at your orders.”
“And what shall I command him?”
“To go and fetch Monsieur Laporte, the queen’s valet de chambre.”
“And when he shall have informed him, and Monsieur Laporte is come?”
“You will send him to me.”
“That is well; but where and how shall I see you again?”
“Do you wish to see me again?”
“Certainly.”
“Well, let that care be mine, and be at ease.”
“I depend upon your word.”
“You may.”
D’Artagnan bowed to Mme. Bonacieux, darting at her the most loving glance that he could possibly concentrate upon her charming little person; and while he descended the stairs, he heard the door closed and double-locked. In two bounds he was at the Louvre; as he entered the wicket of L’Echelle, ten o’clock struck. All the events we have described had taken place within a half hour.
Everything fell out as Mme. Bonacieux prophesied. On hearing the password, Germain bowed. In a few minutes, Laporte was at the lodge; in two words D’Artagnan informed him where Mme. Bonacieux was. Laporte assured himself, by having it twice repeated, of the accurate address, and set off at a run. Hardly, however, had he taken ten steps before he returned.
“Young man,” said he to D’Artagnan, “a suggestion.”
“What?”
“You may get into trouble by what has taken place.”
“You believe so?”
“Yes. Have you any friend whose clock is too slow?”
“Well?”
“Go and call upon him, in order that he may give evidence of your having been with him at half past nine. In a court of justice that is called an alibi.”
D’Artagnan found his advice prudent. He took to his heels, and was soon at M. de Tréville’s; but instead of going into the saloon with the rest of the crowd, he asked to be introduced to M. de Tréville’s office. As D’Artagnan so constantly frequented the hôtel, no difficulty was made in complying with his request, and a servant went to inform M. de Tréville that his young compatriot, having something important to communicate, solicited a private audience. Five minutes after, M. de Tréville was asking D’Artagnan what he could do to serve him, and what caused his visit at so late an hour.
“Pardon me, monsieur,” said D’Artagnan, who had profited by the moment he had been left alone to put back M. de Tréville’s clock three-quarters of an hour, “but I thought, as it was yet only twenty-five minutes past nine, it was not too late to wait upon you.”
“Twenty-five minutes past nine!” cried M. de Tréville, looking at the clock; “why, that’s impossible!”
“Look, rather, monsieur,” said D’Artagnan, “the clock shows it.”
“That’s true,” said M. de Tréville; “I believed it later. But what can I do for you?”
Then D’Artagnan told M. de Tréville a long history about the queen. He expressed to him the fears he entertained with respect to her Majesty; he related to him what he had heard of the projects of the cardinal with regard to Buckingham, and all with a tranquillity and candor of which M. de Tréville was the more the dupe, from having himself, as we have said, observed something fresh between the cardinal, the king, and the queen.
As ten o’clock was striking, D’Artagnan left M. de Tréville, who thanked him for his information, recommended him to have the service of the king and queen always at heart, and returned to the saloon; but at the foot of the stairs, D’Artagnan remembered he had forgotten his cane. He consequently sprang up again, re-entered the office, with a turn of his finger set the clock right again, that it might not be perceived the next day that it had been put wrong, and certain from that time that he had a witness to prove his alibi, he ran downstairs and soon found himself in the street.